پنجره پنجره ای به اطلاعات و مقالات فارسی
 تازه های تربیت بدنی شهرستان اردکان
نمونه محصولات کاشی ارم اردکان
درخواست حذف اطلاعات

نمونه محصولات کاشی ارم اردکان

سایز 50*50 - دیجیتال

طرح رویال 101 - کاشی ارم ارکان - بازرگانی کاشی و سرامیک امین یزد

طرح رویال 101 - کاشی ارم ارکان

طرح رویال 101 - کاشی ارم ارکان - بازرگانی کاشی و سرامیک امین یزد

طرح رویال 102 - کاشی ارم اردکان

طرح سکوبا 301 - کاشی ارم اردکان - بازرگانی کاشی و سرامیک امین یزد

طرح سکوبا 301 - کاشی ارم اردکان

طرح سکوبا 300 - کاشی ارم اردکان

طرح سکوبا 300 - کاشی ارم اردکان

طرح ونوس 110 - کاشی ارم اردکان

طرح ونوس 110 - کاشی ارم اردکان

طرح آذرخش 200 - کاشی ارم اردکان

طرح آذرخش 200 - کاشی ارم اردکان

سایز 50*50

طرح هنجیس کرم - کاشی ارم اردکان

طرح هنجیس کرم - کاشی ارم اردکان

طرح هنجیس یاسی - کاشی ارم اردکان

طرح هنجیس یاسی - کاشی ارم اردکان

تالمیست کرم - کاشی ارم اردکان

طرح تالمیست کرم - کاشی ارم اردکان

طرح تالمیست گردویی - کاشی ارم اردکان

طرح تالمیست گردویی - کاشی ارم اردکان

طرح راشل بژ - کاشی ارم اردکان

طرح راشل بژ - کاشی ارم اردکان

طرح راشل قهوه ای - کاشی ارم اردکان

طرح راشل قهوه ای - کاشی ارم اردکان

طرح راشل شکلاتی - کاشی ارم اردکان

طرح راشل شکلاتی - کاشی ارم اردکان

طرح آنتیوس - کاشی ارم اردکان

طرح آنتیوس - کاشی ارم اردکان

طرح تالوار کرم - کاشی ارم اردکان

طرح تالوار کرم - کاشی ارم اردکان

طرح تالوار یاسی - کاشی ارم اردکان

طرح تالوار یاسی - کاشی ارم اردکان

طرح تراژن ا ایی - کاشی ارم اردکان

طرح تراژن ا ایی - کاشی ارم اردکان

تراژن طوسی - کاشی ارم اردکان

طرح تراژن طوسی - کاشی ارم اردکان

نارون قهوه ای - کاشی ارم اردکان

طرح نارون قهوه ای - کاشی ارم اردکان

طرح نارون کرم - کاشی ارم اردکان

طرح نارون کرم - کاشی ارم اردکان

طرح یونیک طوسی - کاشی ارم اردکان

طرح یونیک طوسی - کاشی ارم اردکان

طرح دهبید - کاشی ارم اردکان

طرح دهبید - کاشی ارم اردکان

طرح ترنج کرم - کاشی ارم اردکان

طرح ترنج کرم - کاشی ارم اردکان

طرح ترنج قهوه ای - کاشی ارم اردکان

طرح ترنج قهوه ای - کاشی ارم اردکان

طرح توسکا کرم - کاشی ارم اردکان

طرح توسکا کرم - کاشی ارم اردکان

طرح توسکا گردویی - کاشی ارم اردکان

طرح توسکا گردویی - کاشی ارم اردکان

طرح دانهیل شکلاتی - کاشی ارم اردکان

طرح دانهیل شکلاتی - کاشی ارم اردکان

طرح دانهیل مشکی - کاشی ارم اردکان

طرح دانهیل مشکی - کاشی ارم اردکان

طرح باروس بژ - کاشی ارم اردکان

طرح باروس بژ - کاشی ارم اردکان

طرح باروس شکلاتی - کاشی ارم اردکان

طرح باروس شکلاتی - کاشی ارم اردکان

طرح روناک کرم - کاشی ارم اردکان

طرح روناک کرم - کاشی ارم اردکان

طرح روناک شکلاتی - کاشی ارم اردکان

طرح روناک شکلاتی - ککاشی ارم اردکان

طرح کیتو کرم مات - کاشی ارم اردکان

طرح کیتو کرم مات - کاشی ارم اردکان

طرح قهوه ای مات - کاشی ارم اردکان

طرح کیتو قهوه ای مات - کاشی ارم اردکان

طرح آتینا سبز - کاشی ارم اردکان

طرح آتینا سبز - کاشی ارم اردکان

طرح نیروانا - کاشی ارم اردکان

طرح نیروانا - کاشی ارم اردکان

طرح آلپ - کاشی ارم اردکان

طرح آلپ - کاشی ارم اردکان

طرح اسرا قهوه ای - کاشی ارم اردکان

طرح اسرا قهوه ای - کاشی ارم اردکان

طرح پالیز - کاشی ارم اردکان

طرح پالیز شکلاتی - کاشی ارم اردکان

طرح روژان قهوه ای - کاشی ارم اردکان

طرح روژان قهوه ای -کاشی ارم اردکان



مشاهده متن کامل ...
نمونه سوالات استخدامی دبیر تربیت بدنی +سوالات پارسال رایگان
درخواست حذف اطلاعات

نمونه سوالات استخدامی تخصصی دبیر تربیت بدنی آموزش و پرورش

سوالات استخدامیدبیر تربیت بدنی
این مجموعه حاوی نمونه سوالات کمک آموزشی آزمون استخدامی آموزش و پرورش و مناسب برای دبیر تربیت بدنی می باشد و حاوی نمونه سوالات کمک آموزشی تخصصی دبیر ...

نمونه سوالات آزمون استخدامی آموزش و پرورش دبیر تربیت بدنی

سوالات استخدامیدبیر تربیت بدنی
این مجموعه حاوی نمونه سوالات کمک آموزشی آزمون استخدامی آموزش و پرورش و مناسب برای شغل دبیر تربیت بدنی می باشد و { حاوی نمونه سوالات دروس عمومی آزمون های مختلف ...

سوالات استخدامی دبیر تربیت بدنی آموزش و پرورش ( مجموعه ویژه ...

www.e-soal.ir/ -سوالات-استخدامی-مربی-تربیت-بدن/
translate this page
نمونه سوالات استخدامی دبیر تربیت بدنی آموزش و پرورش ای-سوال کامل ترین و مناسب ترین انتخاب از نظر محتوا، و تعداد نمونه سوال و قیمت می باشد که آنرا ...

سوالات استخدام دبیر تربیت بدنی 95 :: مرجع سوالات استخدام آموزش و ...

medutest.ir/.../سوالات%20استخدام%20دبیر%20تربیت%20بدنی%...
translate this page
oct 22, 2016 - نمونه سوالات عمومی و تخصصی استخدام دبیر تربیت بدنی (ورزش) همراه با پاسخنامه ویژه سال 1396 جهت آمادگی بیشتر شما عزیزان و کمک به ...

بیشترین سوالات استخدام دبیر تربیت بدنی سال 96 :: مرجع سوالات ...

medutest.ir/.../بیشترین-سوالات-استخدام-دبیر-تربیت-بدنی-سال...
translate this page
oct 27, 2016 - نمونه سوالات استخدامی دبیر تربیت بدنی آموزش و پرورش ای-سوال کامل ترین و مناسب ترین انتخاب از نظر محتوا، و تعداد نمونه سوال و قیمت می باشد که ...

سوالات استخدامی دبیر تربیت بدنی آموزش و پرورش | عمومی + ...

topsoal.ir/ -سوالات-استخدامی-دبیر-تربیت-بدن/
translate this page
نمونه سوالات تخصصی آزمون استخدامی دبیر تربیت بدنی آموزش و پرورش : ۱۲۰ عدد نمونه سوال استخدامی روش تدریس در تربیت بدنی به همراه پاسخ نامه. ۱۵۰ عدد نمونه سوال ...

بسته ویژه استخدامی آموزش و پرورش - دبیر تربیت بدنی - کندو

https://kandoocn.com/index.php?newsid=26126
translate this page
شما با مطالعه این مجموعه نیاز به ید و مطالعه هیچگونه کتاب و نمونه سوال دیگری نخواهید داشت. ... دفترچه عمومی سوالات استخدامی آموزش و پرورش سال 89 همراه با پاسخنامه (دارای ... دفترچه سوالات تخصصی رشته دبیر تربیت بدنی، برگزار شده توسط وزارت ...

سوالات استخدامی تربیت بدنی آموزش و پرورش - نشـــــر استخـــــــــــدام

www.nashr-estekhdam.ir/سوالات-استخدامی-تربیت-بدنی-آموزش-و-...
translate this page
سوالات استخدامی تربیت بدنی یکی از بهترین سوالات در سراسر اینترنت می باشد که ... مجموعه نمونه سوالات استخدامی دبیر تربیت بدنی آموزش و پرورش (سوالات عمومی ...

بایگانی ها رایگان سوالات استخدامی تربیت بدنی 95+رایگان - نمونه ...

testmedu.ir/tag/ -رایگان-سوالات-استخدامی-تربیت-ب
translate this page
نمونه سوالات استخدامی دبیر ورزش , سوالات استخدامی آموزش و پرورش دبیر تربیت بدنی خوشه ۲۶۰۵ ,نمونه سوالات استخدامی آموزش و پرورش تربیت بدنی خوشه ۲۶۰۵ ...

نمونه سوالات دبیر تربیت بدنی آموزش و پرورش ۹۶ - استخدام در آزمون های ...

-سوالات-استخدامی.com › بانک سوالات آزمون استخدامی
translate this page
oct 15, 2016 - کلمات جستجو شده برای نمونه سوالات دبیر تربیت بدنی آموزش و پرورش ۹۶. ((سوالات تربیت بدنی سوالات آزمون استخدامی آموزش سوالات استخدامی ...

رایگان نمونه سوالات استخدامی دبیر ورزش آموزش و پرورش - طلا فایل

talafile.ir/سوالات-استخدامی-دبیر-ورزش-آموزش-و-پرور/
translate this page
jun 25, 2015 - سوالات استخدامی دبیر ورزش آموزش و پرورش, رایگان نمونه سوالات ... شرکت در آزمون استخدامی آموزش و پرورش کلیه گرایش های تربیت بدنی بوده ...

نمونه سوالات استخدامی دبیر ورزش | نمونه سوالات پر تکرار استخدامی ...

testmedu.ir/نمونه-سوالات-استخدامی-دبیر-ورزش/91
translate this page
oct 18, 2016 - نمونه سوالات استخدامی تخصصی دبیر تربیت بدنی, نمونه سوالات آزمون استخدامی آموزش و پرورش تخصصی دبیر تربیت بدنی.

سوالات استخدامی دبیر تربیت بدنی آموزش و پرورش (خوشه ۲۶۰۵ ...

mihan-medu.ir/سوالات-استخدامی-دبیر-تربیت-بدنی-آموزش/
translate this page
apr 19, 2017 - مجموعه سوالات استخدامی دبیر تربیت بدنی آموزش و پرورش یکی دیگر از مجموعه ... نمونه سوالات سنجش و اندازه گیری در تربیت بدنی مختص به دبیر ...

مواد آزمون استخدامی آموزش و پرورش - ای استخدام

www.e-estekhdam.com/مواد-آزمون -استخدامی-آموزش-و-پرورش/
translate this page
jun 20, 2017 - برای دفترچه سوالات آموزش و پرورش سال ۹۵ با پاسخنامه تشریحی اینجا کلیک کنید. .... مواد آزمون اختصاصی مدارس ابت و متوسطه نظری دبیر تربیت بدنی .... نمونه سوالات تخصصی دبیری هنر رو از کجا می تونم تهیه کنم؟

دروس عمومی و تخصصی آزمون استخدامی دبیر تربیت بدنی آموزش و پرورش ...

amozesh-parvaresh-94.blog.ir/.../دروس-عمومی-و-تخصصی-آزمون-اس...
translate this page
+ محتویات نمونه سوالات آزمون استخدامی آموزش و پرورش : (۴۱۶۰ سوال همراه با جواب). + ۵۵۰ نمونه سوال پر تکرار ادبـیات فارسی به همراه جواب ( دبیر تربیت بدنی )

مجید بزرگوار سوالات استخدامی آموزش و پرورش رشته دبیر ورزش با ...

p25.sellfile.ir/prod-237114- +سوالات+استخدامی+آموزش+و+پرو...
translate this page
نمونه سوالات استخدامی وزارت آموزش و پرورش رشته دبیر تربیت بدنی با پاسخ. کتاب و جزوه به صورت فایل - قابل پس از پرداخت. ویژه آزمون استخدامی امسال وزارت ...

استخدام مربی ورزش در آموزش و پرورش سال 96

iranestekhdam.ir/استخدام-مربی-ورزش-در-آموزش-و-پرورش/
translate this page
jan 4, 2017 - معاون تربیت بدنی و سلامت آموزش و پرورش از کمبود ۱۵ هزار مربی ... جهت نمونه سوالات استخدامی مربیان پیش دبستانی آموزش و پرورش اینجا ...

رایگان سوالات دبیر ورزش استخدام اموزش و پرورش +pdf

-booklet-education-award.monoblog.ir/post-77197.html
translate this page
aug 15, 2015 - کد ۳۰۲, رایگان نمونه سوال استخدامی آموزش و پرورش عمومی و تخصصی”دبیر ... تربیت بدنی کد ۳۰۲, رایگان نمونه سوالات استخدام آموزش و ...

نمونه سوالات استخدامی آموزش و پرورش عمومی و تخصصی”دبیر تربیت ...

failha.com/نمونه-سوالات-استخدامی-آموزش-و-پرورش-ع-42/3683
translate this page
aug 7, 2015 - -۷ هوش و توانمندیهای عمومی ۱۰۰ سوال استخدامی همراه با پاسخنامه. نمونه سوالات استخدامی آموزش و پرورش تخصصی”دبیر تربیت بدنی کد ۳۰۲.

سوالات استخدامی آموزش و پرورش رشته دبیر ورزش با ... - سبک زندگی

telegarm.mihanblog.com/post/20
translate this page
aug 16, 2015 - ١-مجموعه منابع یا نمونه سوالات تخصصی استخدامی آموزش و پرورش شامل. ١- روش تدریس در تربیت بدنی ٢- رشد و تکامل و یادگیری حرکتی ٣- مبانی ...

رایگان سوالات تخصصی آموزش و پرورش - سوالات آموزش و پرورش 95 ...

myheart76. /.../سوالات-آموزش-و-پرورش-95-رایگان-برای-...
translate this page
mar 13, 2016 - نمونه سوالات استخدامی آموزش و پرورش دبیر تربیت بدنی خوشه ۲۶۰۵. نمونه سوالات استخدامی آموزش و پرورش آموزگار استثنایی خوشه ۲۶۰۸. نمونه سوالات ...

سوالات رشته تربیت بدنی استخدام اموزش و پرورش

terms-of-employment-training-education.samenblog.com/ -س...
translate this page
سوالات دبیر ورزش استخدام آموزش و پرورش بسته سوالات عمومی و ... سوالات رشته تربیت بدنی استخدام اموزش و پرورش ... لطفا نمونه سئوالات برای ازمون اموزش و پرورش دبیر تربیت بدنی را در صورتی که موجود هست برام ارسال کنید.

استخدام دبیر تربیت بدنی

www.estekhdami.org/tag/استخدام-دبیر-تربیت-بدنی
translate this page
nov 12, 2012 - آرشیو تگ ها: استخدام دبیر تربیت بدنی ... شهرستان ها به صورت وقت ویژه دبیران تربیت بدنی وکاردان ، کارشناسان تربیت بدنی و تحصیلات ...

کاملترین سوالات استخدام دبیر تربیت بدنی+پاسخنامه : چون ایران نباشد ...

sport-4-6.najiblog.com/.../کاملترین+سوالات+استخدام+دبیر+ترب...
translate this page
oct 22, 2016 - سوالات استخدامی دبیر تربیت بدنی آموزش و پرورش (خوشه 2605)| www.e-soal.ir/ -سوالات-استخدامی-مربی-تربیت-بدن/ نمونه سوالات ...

سوالات استخدام دبیری - کلوب

www.cloob.com/result/سوالات_استخدام_دبیری
translate this page
oct 18, 2016 - نمونه سوالات عمومی و تخصصی استخدام دبیر علوم تجربی ویژه سال 1395 · سارینا. نمونه سوالات ... ۲۰۰ سوال روانشناسی تربیتی همراه با پاسخنامه (ویژه استخدام دبیر علوم تجربی) ۲۰۰ سوال .... سوالات استخدامی دبیر تربیت بدنی ... نمونه ...

رایگان نمونه سوالات رشته تربیت بدنی نیمسال اول 94-93 پیام نور ...

pnuna.com/.../ -نمونه-سوال-تربیت-بدنی-پیام-نور-1-94-93/
translate this page
پایگاه خبری دانشجویان پیام نور (پیام نورنا) : نمونه سوالات رشته تربیت بدنی نیمسال اول 94-93 پیام نور به همراه جواب و پاسخنامه با آماده دریافت ...

سوالات مصاحبه فرهنگیان(تربیت معلم) و آموزش و پرورش 96 + ...

kafinetonline.ir › استخدامیاستخدامی آموزش و پرورش
translate this page
نمونه سوال گزینش فرهنگیان،مصاحبه تخصصی ... مدیر کافی نت آنلاین مهر ۲۴, ۱۳۹۴ استخدامی آموزش و پرورش, مقالات و فایل های آموزش و پرورش 9 ...

فروشگاه پروژه 01 | نمونه سوالات استخدامی

project01shop.ir/?cat=34
translate this page
نمونه سوالات استخدامی اموزش و پرورش (دبیر تربیت بدنی). مشخصات پروژه عنوان پروژه نمونه سوالات استخدامی اموزش و پرورش (دبیر تربیت بدنی) کد پروژه ۳۸۲ فرمت ...

تربیت دبیر شهید رجایی - ویکی پدیا، دانشنامهٔ آزاد

https://fa.wikipedia.org/wiki/ _تربیت_دبیر_شهید_رجایی
translate this page
تربیت دبیر شهید رجایی ی تی در شهر تهران است که وابسته به وزارتخانه .... دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی دروس تربیت بدنی عمومی را به تمام ...

پک منابع تخصصی استخدام دبیر تربیت بدنی

estekhdamedu.ir/post/17
translate this page
پک منابع تخصصی استخدام دبیر تربیت بدنی - منابع استخدام شامل منابع عمومی , تخصصی , نمونه سوال.

سوالات آزمون استخدامی آموزش وپرورش 96

hdaneshjoo.com/.../ -سوالات-آزمون-استخدامی-آموزش-و-پرورش-...
translate this page
بسته ویژه سوالات آزمون استخدامی آموزش و پرورش مجموعه ی زیر شامل سوالات عمومی ... ۱۴۷۲ عدد نمونه سوال راجع به تمامی مسائل دینی و معارف،تاریخ صدر ،کتاب ... ابت ، دبیر تربیت بدنی ، دبیر ریاضی ، دبیر زیست شناسی ، دبیر عربی ...

استخدام در آموزش و پرورش در 14 رشته - خبرگزاری صدا و سیما

www.iribnews.ir/fa/news/.../استخدام-در-آموزش-و-پرورش-در-14-رشت...
translate this page
مهرمحمدی زمان دقیق برگزاری آزمون استخدامی را اعلام نکرد اما گفت: این آزمون زمانی .... با سلام امسال رشته تربیت بدنی آموزش وپرورش جذب داره؟ .... اموزش ابتدای بخونم به امید معلم شدن امیدوارم صلاحیت دبیر شدن داشته باشم به امید خدا ..... سلام دوستان ی سوال فوری دارم ایا واسه چادگان نیرو معلم جذب میکنن میشه زود جواب بدید ممممنون فوریه.

نمونه سوالات تخصصی آزمون استخدام در آموزش و پرورش + رایگان

collegeprozheh.ir/سوالات-تخصصی-آزمون-استخدام-آموزش-و-پرو/
translate this page
شما اینجائید:خانه » نمونه سوال استخدامی » نمونه سوالات تخصصی آزمون استخدام در ... شامل نمونه سوالات استخدام مربیان پیش دبستانی ، آموزگار دوره ابت ، دبیر ...

رایگان نمونه سوالات عمومی آزمونهای استخدامی با پاسخنامه و جواب ...

abolfazlmazroey. /
translate this page
سوالات استخدامی 1 +نمونه سوالات تخصصی استخدامی 1 ,نمونه سوالات عمومی استخدامی 1 , نمونه ...... رایگان نمونه سوالات استخدامی دبیر تربیت بدنی خوشه 2605 ...

منابع آزمون تخصصی و عمومی استخدام آموزش و پرورش | استخدام

www.estekhtam.com/منابع-آزمون-تخصصی-و-عمومی-استخدام-آموز/
translate this page
may 2, 2010 - رئیس مرکز سنجش آموزش و پرورش تصریح کرد: سطح سوالات متناسب با ... کاردانی ، کارشناسی و کارشناسی ارشد در رشته تربیت بدنی و علوم ورزشی ... ساخت و تولید ماشین ابزار ، قالبسازی ، ف کاری ، دبیر فنی ساخت و تولید.

ورودی های جامع فرهنگیان - سوالات مصاحبه تربیت معلم

www.tmoallem92. /tag/سوالات-مصاحبه-تربیت-معلم
translate this page
ورودی های جامع فرهنگیان - سوالات مصاحبه تربیت معلم - این وبلاگ مخصوص ... اطلاعیه مهم در مورد معرفی شدگان چندبرابرظرفیت نیمه متمرکز تربیت بدنی و علوم ورزشی .... پکیج طلایی نمونه سوالات استخدامی آموزش و پرورش ... رونوشت یک دبیر.

تربیت دبیر شهید رجایی

https://www.srttu.edu/
translate this page
سایت تربیت دبیر شهید رجایی. ... آدرس: تهران- لویزان- خیابان شهید شعبانلو - تربیت دبیر شهید رجائی صندوق پستی:136-16785 و کد پستی: ...

رایگان نمونه سوالات تخصصی رشته کامپیوتر برای استخدامی ...

www.estekhdam.tehranpatogh021.ir/.../ -رایگان-نمونه-سوالات-... - translate this page
aug 12, 2015 - نمونه سوالات آمادگی آزمون استخدامی وزارت آموزش و پرورش سال ۹۴ ... سوالات استخدامی کارشناس آمار آموزش و پرورش, سوالات تخصصی دبیر آمار آموزش و ... نمونه سوال تعلیم و تربیت به همراه جواب, نمونه سوال تکنولوژی آموزش به همراه جواب, ... تخصصی استخدامی وزارت نیرو رایگان نمونه سوالات تخصصی تربیت بدنی ...

بسته سوالات عمومی و تخصصی استخدامی آموزش و پرورش-ویژه ازمون96 ...

khabarpu.com/k.php?u...2qnzhtiv2yg=
translate this page
به همین منظور سایت کندو سوالات استخدامی واقعی برگزار شده توسط وزارت آموزش و پرورش ... پکیج تخصصی آموزش و پرورش - دبیر تربیت بدنی ویژه استخدامی سال 94.

میگنا - پرسش های احتمالی مصاحبه و گزینش فرهنگیان

www.migna.ir/vdcjotev.uqeitzsffu.html
translate this page
nov 19, 2012 - سوالات کنکور سراسری چند سال اخیر + ..... مى باشد، پاک و منزّه است. کلمات کلیدی: مصاحبه،گزینش، فرهنگیان،تربیت دبیر شهید رجایی.

نمونه سوال تربیت بدنی 1 پیام نور | خبرنامه دانشجویان ایران

iusnews.ir/fa/news.../ -نمونه-سوال-تربیت-بدنی-1-پیام نور/
translate this page
jun 1, 2014 - خبرنامه دانشجویان ایران: با نزدیک شدن به فصل امتحانات و تلاش دانشجویان برای با موفقیت پشت سر گذاشتن این مرحله، اهمیت خواندن نمونه سوالات و ...

نمونه سوالات استخدامی آموزش و پرورش به همراه پاسخنامه

solalejadid.rozblog.com/post/24
translate this page
mar 10, 2015 - منابع و نمونه سوالات استخدامی آزمون آموزش و پرورش. ..... رایگان نمونه سوالات استخدامی اموزش پرورش دبیر ورزش ... mzsport.ir/. ..... نمونه سوالات آزمون کارشناسی ارشد » 1106-مجموعه تربیت بدنی و . ... سوالات استخدامی ...

نمونه سوالات رشته تربیت بدنی95-96 با جواب (pdf) - ع اهنگ جدید

ghati-pati.ir › قاطی پاتی | جدید
translate this page
dec 16, 2016 - رایگان نمونه سوالات تربیت بدنی با جواب – اخبار پیام نور .... نمونه سوالات استخدامی تخصصی دبیر تربیت بدنی آموزش و پرورش.

استخدام آموزش و پرورش سال ۹۳ - ای-استخدام - شهرخبر

www.shahrekhabar.com/employment/1393376040320700
translate this page
1 day ago - سوالات عمومی اصل دفترچه آزمون های استخدامی سازمان سنجش با پاسخنامه .... اﻟﺘﺤﺼﻼن ﻣﺘﻌﻬﺪ ﺧﺪﻣﺖ داﻧﺸﺎه ﺗﺮﺑﺖ دﺑﺮ ﺷﻬﺪ رﺟﺎ، ﺣﻖ ﺛﺒﺖ ﻧﺎم در آزﻣﻮن اﺳﺘﺨﺪاﻣ را ﻧﺪارﻧﺪ.

برچسب سوالات استخدامی دبیر ادبیات - نمونه سوالات استخدامی رایگان

www.file99.ir/tag/سوالات-استخدامی-دبیر-ادبیات
translate this page
نمونه سوالات استخدامی تخصصی دبیر ادبیات فارسی آموزش و پرورش .... آموزش و پرورش کار کامپیوتر ,,نمونه سوالات استخدامی آموزش و پرورش دبیر تربیت بدنی ,

نمونه سوالات درس زیست شناسی تربیت بدنی دی 95

nex1jadid.ir › اخبار جدید
translate this page
رایگان نمونه سوالات رشته تربیت بدنی نیمسال دوم 94-93 پیام نور … pnuna.com/ ..... بدنی ، دبیر ریاضی ، دبیر نمونه سوالات استخدامی دبیر زیست شناسی …

سوالات استخدامی و مصاحبه | تست - استخدام آموزش و پرورش 94 ...

test .ir/.../استخدام-آموزش-و-پرورش-94،-منابع-آزمون-به-تف...
translate this page
aug 10, 2015 - جزوات و نمونه سوالات آزمون استخدامی آموزش و پرورش سال 95 .... و پرورش، رشته تحصیلی مدارس ابت و متوسطه نظری دبیر تربیت بدنی

استخدام آموزش و پرورش - کاری

karyab.net/agahi/استخدام-آموزش-و-پرورش/
translate this page
مقاله درباره شرایط ثبت نام در آزمون استخدام آموزش و پرورش 96، دریافت لینک ... فرآیند استخدام آموزش و پرورش، سالها فقط بصورت مستقیم از سمت تربیت دبیر شهید رجایی انجام می گرفت. .... نمونه سوالات استخدامی دستگاههای اجرایی در سال 1386 ، مرجعی بسیار ارزنده ..... استخدام آموزش و پرورش در رشته تربیت بدنی

نمونه سوالات دبیر زیست شناسی استخدامی آموزش و پرورش 96 | مواد آزمون

hdaneshjoo.ir/31716/نمونه-سوالات-دبیر-زیست-شناسی-استخدامی/
translate this page
نمونه سوالات استخدامی دبیر زیست شناسی آموزش و پرورش. نمونه سوالات ... ۲۰۰ سوال روانشناسی تربیتی همراه با پاسخنامه ... ۲۰۰ سوال تعلیم و تربیت همراه با پاسخنامه

استخدام آموزش و پرورش - دهوند

dehvand.ir/140782/
translate this page
oct 15, 2016 - برای ید کتاب نمونه سوالات استخدامی آموزش و پرورش اینجا کلیک کنید ..... پذیرفتهشدگان م م به گذراندن دوره ی اله مهارتهای تعلیم و تربیت در ...

نمونه سوالات استخدامی سیستان - سوالات استخدامی

istekhdam.ir › سوالات استخدامی نهادهای تی
translate this page
mar 1, 2016 - نمونه سوالات استخدامی کارشناس تربیت بدنی سیستان ( ) ... نمونه سوالات استخدامی کارشناس گروه و آزمایشهای معدن

مشاهده متن کامل ...
کتاب تربیت بدنی عمومی 1 پیام نور
درخواست حذف اطلاعات

کتاب تربیت بدنی عمومی 1 پیام نور

به مدت هفت روز رایگان است


برای کتاب کلیک نمایید


برای کتاب کلیک نمایید



کتاب های پیام نور - مطالب ابر کتاب تربیت بدنی عمومی 11unibooks.mihanblog.com/.../نام کتاب: تربیت بدنی عمومی 1 (کلیه رشته ها) مولف: ابوالفضل فراهانی فرمت: pdf ناشر: پیام نور حجم: 12 مگابایت کتاب " تربیت بدنی عمومی 1 " پیام ...
کتاب های پیام نور - کتاب تربیت بدنی عمومی 11unibooks.mihanblog.com/post/16255 جولای 2015 ... نام کتاب: تربیت بدنی عمومی 1 (کلیه رشته ها) مولف: ابوالفضل فراهانی فرمت: pdf ناشر: پیام نور حجم: 12 مگابایت کتاب " تربیت ...


کتاب تربیت بدنی عمومی 1 ابوالفضل فراهانیwww.klik .ir/.../ کتاب تربیت بدنی عمومی 1 ابوالفضل فراهانی,روش پول دار شدن از طریق اینترنت.
رایگان کتاب تربیت بدنی 2 پیام نور pdf یاسpdfورزش 1 (تربیت بدنی 2) - دروس عمومی,ورزش 1 (تربیت بدنی 2),نمونه سوالات ی عمران. کتاب تربیت بدنی 2 ابوالفضل فراهانی · مجموعه نمونه سوال.


کتاب تربیت بدنی 1 پیام نور - فایل مجاز علمیvdoc.blogsky.com/1395/11/26/post-225/1414 فوریه 2017 ... جزوه خلاصه تربیت بدنی 1 + نمونه سوال - بر اساس کتاب ابوالفضل فراهانی ... کتاب های پیام نور - مطالب ابر کتاب تربیت بدنی عمومی 1 ...
کتاب تربیت بدنی عمومی 1 (ابوالفضل فراهانی) عمومی - پیام نور ......pooyafile.blogsky.com/1395/04/23/post-3507/1313 جولای 2016 ... کتاب تربیت بدنی عمومی 1 تالیف ابوالفضل فراهانی منبع عمومی پیام نور 150 صفحه کتاب در قالب فایل pdf ... دریافت فایل ...


رایگان کتاب تربیت بدنی 2 پیام نور pdf: للبیتpdfورزش 1 (تربیت بدنی 2) - دروس عمومی,ورزش 1 (تربیت بدنی 2),نمونه سوالات ی عمران. کتاب تربیت بدنی 2 ابوالفضل فراهانی · مجموعه نمونه سوال.
رایگان نمونه سؤالات تربیت بدنی عمومی 1 - فروشگاه اینترنتی ......www.bookgolden.ir/.../لازم به ذکر است منبع این درس در پیام نور کتاب تربیت بدنی عمومی 1، تألیف ابوالفضل فراهانی ... رایگان نمونه سؤالات (علوم پایه و ی) (کلیک کنید).


کتابفروشی فردا - تربیت بدنی عمومی 1 - پیام نور - ید کتابwww.fardabook.com/کتاب تربیت بدنی عمومی 1 به نویسندگی ابوالفضل فراهانی توسط انتشارات پیام نور منتشر شده است.
کتاب تربیت بدنی عمومی 1 ابوالفضل فراهانی - میهن فایلmihan.flie.ir/26 فوریه 2017 ... کتاب تربیت بدنی عمومی ۱ ابوالفضل فراهانی www.klik .ir/…/ % ۲۰کتاب%۲۰تربیت%۲۰بدنی%۲۰عمومی%۲۰۱%۲۰ابوالف…


کتاب - رایگان پاو وینت تربیت بدنی عمومی پیام نورwww.robook.ir/.../7535--3 آگوست 2015 ... رایگان پاو وینت تربیت بدنی عمومی پیام نور - 1.0 out of 5 based on 1 vote. نام کتاب, نوع فایل, تعداد صفحات, حجم فایل (مگابایت), ...
نمونه سوال درس تربیت بدنی 1 پیام نورwww.20file.org/bcat/plp/278دروس عمومی علوم پایه , ... تربیت بدنی 1 - رایگان نمونه سوال پیام نور با پاسخ نامه تستی , ... رایگان سوالات تربیت بدنی 1 با پاسخنامه , ...


تربیت بدنی عمومیfile.11gig.ir/product/648243درس تربیت بدنی. درس ورزش. 1. درس ورزش. 2. کتاب تربیت بدنی عمومی 2 | منبع کتاب الکترونیکی. 7 مه 2013 ... از آنجا که تربیت بدنی بخشی از تعلیم ...
جزوه خلاصه تربیت بدنی + نمونه سوال - بر اساس کتاب ابوالفضل ...... .11gig.ir/product/734828نور جزوه خلاصه تربیت بدنی 1 نمونه سوال بر اساس کتاب ... بر اساس ... جزوه خلاصه کتاب تربیت بدنی 2 منبع عمومی پیام نور بر اساس کتاب


کتاب تربیت بدنی 1 پیام نور - روش پول دار شدن از طریق اینترنتwww.jehanun.ir/.../ کتاب تربیت بدنی 1 پیام نور,روش پول دار شدن از طریق اینترنت. ... پربازدید . کتاب تربیت بدنی عمومی 1 ابوالفضل فراهانی ...
کتاب تربیت بدنی عمومی 1 پیام نور20 .xyz/اخبار پیام نور - کتاب تربیت بدنی 1 نمونه سوال درس تربیت بدنی 1 پیام نور تغییرات جدید در دروس تربیت بدنی عمومی پیام نور … رایگان نمونه ...


خلاصه کتاب تربیت بدنی عمومی 1 تالیف فراهانی …persian-text.xyz/کتاب های تربیت بدنی پیام نور خلاصه کتاب تربیت بدنی عمومی 1 - دانشجو کتاب تربیت بدنی 1 ابوالفضل فراهانی کتاب تربیت بدنی 2 پیام نور اقای ...
کتاب تربیت بدنی عمومی 2 | منبع کتاب الکترونیکیvatanpdf.com/7 مه 2013 ... از آنجا که تربیت بدنی بخشی از تعلیم و تربیت و وسیله ی سالم سازی انسانها و در نهایت جامعه تعرف شده ... 1 star 2 stars 3 stars 4 stars 5 stars ...


خلاصه کتاب تربیت بدنی عمومی 1 تالیف فراهانی تست | جستجو | بی ......www.biblogs.ir/.../ خلاصه کتاب تربیت بدنی عمومی 1 تالیف ابوالفضل فراهانی از انتشارات پیام نور، به انضمام نمونه سوالات پیام نور، در قالب فایل pdf و در حجم 40 ...
جزوه خلاصه تربیت بدنی 1 کتاب ابوالفضل فراهانی - رزبلاگgitoly.rozblog.com/.../2 ژانویه 2017 ... کتاب پیام نور کتاب تربیت بدنی عمومی 1 (ابوالفضل فراهانی . ... خلاصه کتاب تربیت بدنی عمومی 1 تالیف ابوالفضل فراهانی از ...


جزوه خلاصه تربیت بدنی 1 کتاب ابوالفضل فراهانی :: فروشگاه کتاب ......eebookmarket.blog.ir/.../2 ژانویه 2017 ... جزوه خلاصه تربیت بدنی 1 + نمونه سوال - بر اساس کتاب ابوالفضل فراهانی ... و اه تربیت بدنی فصل دوم : آمادگی جسمانی و سلامت عمومی فصل سوم ...
رایگان کتب ، جزوات و خلاصه دروس رشته تربیت بدنی و علوم ......pnuna.com/1394/.../13 نوامبر 2015 ... خلاصه درس اصول و مبانی تربیت بدنی – اصول و فلسفه تربیت بدنی ... خلاصه درس مقدمات مدیریت آموزشی – مدیریت عمومی – سازمان مدیریت در آموزش و پرورش ... رایگان کتابهای درسی و جزوات پیام نور- قسمت 1 – کلیک کنید.


کتاب تربیت بدنی (بخش 1) - تربیت بدنی و علوم ورزشی ایرانwww.iranphe.ir/13 مه 2014 ... کتاب تربیت بدنی (بخش 1) ... برای هرکدام از کتاب ها بر روی آن کلیک کنید: ... مطالب عمومی / عمومی; اندازه گیری زمان و سرعت حرکات
کتاب تربیت بدنی 1 پیام نور pdf | جستجو | سی خبر - صفحه اصلیpdfکتابفروشی فردا - تربیت بدنی عمومی 2 - پیام نور - ید کتابکتاب تربیت بدنی عمومی کتاب تربیت بدنی 2 پیام نور & تا سه روز رایگان.


کتاب تربیت بدنی عمومی - انجمن دانشجویان پیام نورforum.pnuna.com/showthread.php?1736-دوستان ی فایل پی دی اف کتاب تربیت بدنی یک ابوالفضل فراهانی داره ؟ کتابش متاسفانه ... آقا محمد اینم pdf. tarbeiat badani 1 (godarzi).pdf ...
رایگان کتاب تربیت بدنی 2 پیام نور pdf تی وی 28pdfورزش 1 (تربیت بدنی 2) - دروس عمومی,ورزش 1 (تربیت بدنی 2),نمونه سوالات ی عمران. کتاب تربیت بدنی 2 ابوالفضل فراهانی · مجموعه نمونه سوال.


ید کتاب جامع تربیت بدنی عمومیgiz-miz.xyz/کتابفروشی فردا - تربیت بدنی عمومی 2 - … کتاب تربیت بدنی عمومی (1) - iranbuybook.com کتاب تربیت بدنی عمومی 1 پیام نور ورزش و تربیت ...
سوال درخواست کتاب تربیت بدنی 1 - سایت علمی نخبگان جوانwww.njavan.com/forum/showthread.phpسلام به همه دوستان من دنبال کتاب تربیت بدنی یک پیام نور میگردم هرکدوم از دوستان اگه لینکی از این کتاب داره یا خودشو ... این هم لینک کتاب تربیت 1



مشاهده متن کامل ...
نمونه سوالات استخدامی رشد و تکامل و یادگیری حرکتی کد شغل 3037 دبیر تربیت بدنی
درخواست حذف اطلاعات

رشد و تکامل و یادگیری حرکتی-320سوال با جواب


برای به لینک زیر مراجعه کنید

نمونه سوالات استخدامی رشد و تکامل و یادگیری حرکتی کد شغل 3037 دبیر تربیت بدنی

نمونه سوالات استخدامی رشد و تکامل و یادگیری حرکتی کد شغل 3037 دبیر تربیت بدنی






translate this page
پست 3037 دبیر تربیت بدنی سوالات استخدامی 96 از وبلگ مرجع دریافت و با درج لینک ... نمونه سوالات استخدامی رشد و تکامل و یادگیری حرکتی 400 سوال با پاسخ.

رایگان سوالات استخدامی تخصصی دبیر تربیت بدنی 96

banki290.ava.blogsky.xyz/post471089.html
translate this page
3037 دبیر تربیت بدنی نمونه سوالات استخدامی 96نمونه سوالات استخدامی روش ... نمونه سوالات استخدامی رشد و تکامل و یادگیری حرکتی 400 سوال با پاسخ ... این مجموعه حاوی نمونه سوالات کمک آموزشی آزمون استخدامی آموزش و پرورش و مناسب برای شغل دبیر ..... تربیت بدنی کد ۳۰۲, رایگان نمونه سوالات استخدام آموزش و پرورش عمومی و .

رایگان سوالات pdf استخدامی تخصصی دبیر تربیت بدنی

www.asheghane-mg. /.../ -رایگان-سوالات-pdf-استخ...
translate this page
<سوالات استخدامی دستگاههای اجرایی مشترک فراگیر 94 نمونه سوالات استخدامی مشترک فراگیر ٍ ... سوالات استخدامی کد شغل ۲۳۸ کارشناس امور کشوری و مدنی ( پنجشنبه یکم تیر ۱۳۹۶ ); » , سوالات .... 3037 دبیر تربیت بدنی نمونه سوالات استخدامی 96 ... نمونه سوالات استخدامی رشد و تکامل و یادگیری حرکتی 400 سوال با پاسخ.

3037 دبیر تربیت بدنی سوالات استخدامی 96 : خبرها

weblogyab.gdn/data/meduir/475745
translate this page
3037 دبیر تربیت بدنی سوالات استخدامی 96 از وب سایت مرجع آن بازنشر شده است. با توجه ... نمونه سوالات استخدامی رشد و تکامل و یادگیری حرکتی 400 سوال با پاسخ.

سوالات بخش 1 فصل دوم تولید | عبارت جستجو شده | خبرها

cheshme.xyz/list/سوالات-بخش-1-فصل-دوم-تولید
translate this page
نمونه سوالات استخدامی کارشناس تولید و بهره وری کد شغل 3304 .... 3037 دبیر تربیت بدنی نمونه سوالات استخدامی 96نمونه سوالات استخدامی روش تدریس در تربیت بدنی 420 سوال با پاسخ نمونه سوالات استخدامی رشد و تکامل و یادگیری حرکتی 400 سوال با پاسخ نمونه سوالات استخدامی مبانی فیزیولوژی ورزشی 1100 سوال با پاسخ نمونه ...

3037 دبیر تربیت بدنی سوالات استخدامی 96 | وبلاگ یاس

weblogyas.xyz/data/meduir/475745
translate this page
با توجه به اهمیت محتوای وبلاگ 3037 دبیر تربیت بدنی سوالات استخدامی 96 خواهشمند است ... نمونه سوالات استخدامی رشد و تکامل و یادگیری حرکتی 400 سوال با پاسخ.

رایگان سوالات استخدامی تربیت بدنی - تی استخدام

t-estekhdam.ir/search/?q= ...سوالات+استخدامی+تربیت+بدنی
translate this page
سوالات استخدامی تخصصی دبیر تربیت بدنی آموزش و پرورش ۹۶ ... بدنی ۴۲۰ سوال با پاسخ نمونه سوالات استخدامی رشد و تکامل و یادگیری حرکتی ۴۰۰ سوال .... سوالات استخدامی ۹۶ هنرآموز کامپیوتر کد شغل ۳۲۵۱ نمونه سوالات تخصصی ...

رایگان سوالات استخدامی تخصصی دبیر تربیت بدنی 96

testiha.ir/post/2592
translate this page
jul 5, 2017 - 3037 دبیر تربیت بدنی نمونه سوالات استخدامی 96 ... نمونه سوالات استخدامی رشد و تکامل و یادگیری حرکتی 400 سوال با پاسخ ... برای شغل دبیر تربیت بدنی می باشد و { حاوی نمونه سوالات دروس عمومی .... وبلاگ-کد جستجوی گوگل ...

نمونه سوالات استخدامی رشد و تکامل و یادگیری حرکتی 400 سوال با پاسخ ...

meduir.blog.ir/.../نمونه-سوالات-استخدامی-رشد-و-تکامل-و-یادگیری-...
translate this page
apr 14, 1996 - نمونه سوالات استخدامی رشد و تکامل و یادگیری حرکتی 400 سوال با پاسخ ... 3037 دبیر تربیت بدنی نمونه سوالات استخدامی 96 ... و پرورش و مناسب برای شغل دبیر تربیت بدنی می باشد و { حاوی نمونه سوالات دروس عمومی آزمون های مختلف . ..... تربیت بدنی کد ۳۰۲, رایگان نمونه سوالات استخدام آموزش و پرورش عمومی و .

موقعیت های شغلی | بخش تربیت بدنی و علوم ورزشی - شیراز

shirazu.ac.ir/phe_dep/jobs
translate this page
بازار کار و موقعیت شغلی فارغ حصیلان رشته تربیت بدنی و علوم ورزشی در کشور ... 20-استخدام در سازمان صدا وسیما ؛به عنوان گوینده؛مجری و یا کارشناس برنامه های ... 5- تدریس دروس یادگیری حرکتی، رشد و تکامل حرکتی در دوره های پایین تر و دوره ...

مــــیهن مدیــــــــو | سوالات استخدامی دبیر تربیت بدنی آموزش و ...

mihan-medu.ir/سوالات-استخدامی-دبیر-تربیت-بدنی-آموزش/
translate this page
apr 19, 2017 - نمونه سوالات سنجش و اندازه گیری در تربیت بدنی مختص به دبیر تربیت ... نمونه سوالات رشد و تکامل و یادگیری حرکتی مختص به دبیر تربیت بدنی ... می دانند که این آزمون بسیار مهم می باشد و می تواند آینده شغلی آنها تضمین نماید.

نمونه سوالات استخدامی ۹۶ آموزش و پرورش دبیر تربیت بدنی

failha.com/نمونه-سوالات-استخدامی-96-آموزش-و-پرورش-د/7481
translate this page
jul 5, 2017 - ... سوالات استخدامی کد شغل ۲۵۷۷ )خودرو)هنرآموز ( کار مکانیک خودرو) .... نمونه سوالات استخدامی رشد و تکامل و یادگیری حرکتی ۴۰۰ سوال با پاسخ .... این مجموعه حاوی نمونه سوالات کمک آموزشی آزمون استخدامی آموزش و پرورش و مناسب برای شغل دبیر تربیت بدنی می ..... 3037+دبیر+تربیت+بدنی+سوالات+استخدامی+۹…

3037 دبیر تربیت بدنی سوالات استخدامی 96 :: برترین عناوین

weblogyar.xyz/weblog/meduir/475745
translate this page
نمونه سوالات استخدامی روش تدریس در تربیت بدنی 420 سوال با پاسخ. نمونه سوالات استخدامی رشد و تکامل و یادگیری حرکتی 400 سوال با پاسخ. نمونه سوالات استخدامی ...

نمونه سوالات تیزهوشان 96\-95ششم - بلاگ ریدر

barnameha.ava.ysupport.ir/tags/...نمونه+سوالات.../-95ششم.html
translate this page
سوالات استخدامی ۹۶ متصدی امور اداری کد شغل ۳۲۷۱ ... 3037 دبیر تربیت بدنی نمونه سوالات استخدامی 96نمونه سوالات استخدامی روش تدریس در تربیت بدنی 420 سوال با ... نمونه سوالات استخدامی رشد و تکامل و یادگیری حرکتی 400 سوال با پاسخ

news.f1a360n139412191556 - زیبایی - بلاگ ریدر

beautyface.ava.ysupport.ir/tags/news.f1a360n139412191556.html
translate this page
3037 دبیر تربیت بدنی نمونه سوالات استخدامی 96نمونه سوالات استخدامی روش تدریس در تربیت بدنی ... نمونه سوالات استخدامی رشد و تکامل و یادگیری حرکتی 400 سوال با پاسخ ... نمونه سوالات استخدامی ۹۶ راه و ساختمان کد شغل ۳۲۹۱ کلیک کنید

بهش ت بی ک ران جستجو شده - عنوان

ss1013.onvan.xyz/ogle/بهش+ت+بی+ک+ران
translate this page
jun 20, 2017 - این سوال بسیاری از افراد، چه لاغر و چه چاق است که؛ آیا می توان چربی قسمت خاصی از بدن را کاهش داد؟ ... مقالات تربیت بدنی با فرمت doc صفحات 5 را ار بدست آوردن و ران ... حـال بـه چـنـد نـمونه از این حرکات و تمرین های کششـی کـه نـقــش مــهمی را در .... دبیر ادبیات فارسی; , سوالات استخدامی کد شغل 3037 دبیر تربیت ...

سوالات متن علو م تجر بی :: جستجو - رسانه 24

rasane241.com/search/سوالات+متن+علو+م+تجر+بی
translate this page
سوالات استخدامی 96 آموزش و پرورش سوالات استخدامی سوالات استخدامی 96 ... سوالات استخدامی کد شغل 85 کارشناس امور فنی صنایع, سوالات استخدامی کد شغل 93 ..... 3037 دبیر تربیت بدنی نمونه سوالات استخدامی 96نمونه سوالات استخدامی روش تدریس در تربیت بدنی 420 سوال با پاسخ نمونه سوالات استخدامی رشد و تکامل و یادگیری ...

3037 دبیر تربیت بدنی سوالات استخدامی | جستجو

wesria.net/search/3037-دبیر-تربیت-بدنی-سوالات-استخدامی - translate this page
this site may harm your computer.
نمونه سوالات استخدامی رشد و تکامل و یادگیری حرکتی 400 سوال با پاسخ نمونه سوالات استخدامی ... نمونه سوالات استخدامی تخصصی دبیر تربیت بدنی آموزش و پرورش ..... نمونه سوالات استخدامی ۹۶ متصدی امور بانکی -بانکی کد شغل ۳۲۷۰ نمونه سوالات ...

میهن بلاگ| نمونه سوالات کامل آزمون استخدامی آموزش پرورش اصل سوالات ...

mihanblog.xyz/.../نمونه+سوالات...استخدامی...+/++اصل+سوالات+ساله...
translate this page
3037 دبیر تربیت بدنی نمونه سوالات استخدامی 96نمونه سوالات استخدامی روش تدریس در تربیت بدنی 420 سوال ... نمونه سوالات استخدامی رشد و تکامل و یادگیری حرکتی 400 سوال با پاسخ ... سوالات استخدامی دبیر ادبیات فارسی سال 96 (کد شغل 3036).

[pdf]دفترچه راهنمای ثبت نام چهارمین آزمون استخدامی متمرکز ... - سازمان سنجش

www6.sanjesh.org/ /emp96/emp96n4.pdf
اﺳﺘﺨﺪام. دﺳﺘﺎه. ﻫﺎ. ی. اﺟﺮا. ﺸﻮر. ،. ﺷﺮاﻂ و ﺿﻮاﺑﻂ. ﻬﺎرﻣﻦ آزﻣﻮن اﺳﺘﺨﺪاﻣ ﻓﺮاﺮ (ﺷﻬﺮﻮر. ﻣﺎه. 1396. ) ..... ﺳﻮال. ﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣ. و. . دﻓﺘﺮﻪ. ﺣﺎوی ﺳﻮال. ﻫﺎی. اﺧﺘﺼﺎﺻ. داده. ﺧﻮاﻫﺪ. ﺷﺪ . ﻠﻪ. دروس. آزﻣﻮن. ﻋﻤﻮﻣ ..... . ﺷﻐﻞ. ﻣﺤﻞ. ﺑﻪ. ﻧﺎم. ﺷﻐﻞ. ،. ﻣﺤﻞ. ﺧﺪﻣﺖ. ،. ﺟﻨﺲ. و. ﻇﺮﻓﺖ. ﺬﺮش. و. ﺷﺮاﻂ اﺣﺮاز. ﺗﻮﺟﻪ. ﻧﻤﺎﻨﺪ ...... 3037. دﺑﺮ ﺗﺮﺑﺖ. ﺑﺪﻧ. روش ﺗﺪرﺲ در ﺗﺮﺑﺖ. ﺑﺪﻧ رﺷﺪ و ﺗﺎﻣﻞ و ﺎدﺮی ﺣﺮﺘ ﻣﺒﺎﻧ.

رایگان سوالات استخدامی تخصصی دبیر تربیت بدنی 96

www.ejraii.ir/page/39?feed=rss2&tag=اخبار/ /آزاد
translate this page
jun 21, 2017 - سوالات استخدامی کد شغل ۳۰۳۷ دبیر تربیت بدنی , سوالات استخدامی کد شغل .... 3037 دبیر تربیت بدنی نمونه سوالات استخدامی 96 نمونه سوالات ... نمونه سوالات استخدامی رشد و تکامل و یادگیری حرکتی 400 سوال با پاسخ. نمونه سوالات ...

همه دانشکده ها - سامانه بانک اطلاعات پایان نامه - آزاد ی واحد تهران ...

thesis.iauctb.ac.ir/fa/thesis
9, اثربخشی آموزش مهارت های ارتباطی برکاهش استرس شغلی کارکنان بیمارستان روانپزشکی ...... 272, مطالعه تطبیقی حرکت در آثار مجسمه های محسن ی مقدم با مجسمه های .... الگوریتم یادگیری رقابتی استعماری و شبکه عصبی برای پیش بینی تقاضای ...... 1468, ارزی عملکرد طرح رویکرد نوین درس تربیت بدنی در مدارس دخترانه ...

گفت وگو با پدر و معلم دانش آموز کولبری که جانش را در بهمن از دست داد ...

panjere.xyz/.../گفت-وگو-با-پدر-و-معلم-دانش-آموز-کولبری-که-جانش-را-در-بهمن-از-دست...
اگر به عنوان شغل به آن می نگری رهایش ساز و اگر عشق توست ، بر تو ...... 100 _ آقای علی مجردساعتلو نام پدر دوستعلى دارای 3037 رای .... مهارت های(راه های) یادگیری: ...... نمونه سوالات استخدامی آموزش و پرورش عمومی و تخصصی”هنرآموز ساختمان کد ۲۱۱. ...... سوالات آزمون استخدامی آموزش و پرورش تربیت بدنی با پاسخ ( دبیر تربیت بدنی ) .

[xls]sheet1 - آزاد ی واحد ملایر

www.malayeriau.ac.ir/rvp/2- /library.xls
375, مجموعه نمونه سوالات دروس : حرکات اصلاحی ، تغذیه و ورزش, عزیز آبادی فراهانی ... 401, یادگیری حرکتی :مجموعه سوالهای کارشناسی ارشد تربیت بدنی, عرب عامری،الهه, بامداد کتاب ...... 1013, رشد و تکامل شخصیت, نوری، مهدی, آزاد ی ...... راهنمایی و مشاوره حرفهای براساس نظریه شغل و شخصیت بهانضمام پرسشنامه شغلی - ...

نمونه سوالات امتحانی2 :: جستجو - صفحه نخست

tara20.coego.com/search/نمونه+سوالات+امتحانی2
translate this page
3037 دبیر تربیت بدنی نمونه سوالات استخدامی 96نمونه سوالات استخدامی روش تدریس ... بدنی 420 سوال با پاسخ نمونه سوالات استخدامی رشد و تکامل و یادگیری حرکتی ..... خوشه 2461, نمونه سوالات آزمون استخدامی شغل اپراتور دستگاههای اجرایی کد 2461, ...

سوالات استخدامی بهیاری یک ساله - رایگان سوالات استخدامی ۹۶

www.bad-boy80. /.../ -رایگان-سوالات-استخدامی-۹۶...
translate this page
کد و عناوین شغلی و مواد آزمون هریک از آنها-1ج شماره کد شغل عنوان شغل مواد آزمون آمار و ... برداری وسرولوژی نمونه(ویروس، باکتری، قارچ، انگل) ایمونولوژی و مدیریت آزمایشگاه .... تربیت 3037 روش تدریس در تربیتبدنی رشد و تکامل و یادگیری حرکتی ... و گیاهی دبیر فیزیک 3044 مجموعه فیزیک (شامل مباحث مکانیک الکتریسیته ...

نمونه سوالات استخدامی مقاومت مصالح پاسخ - جستجو - وسریا

wesria.com/search/نمونه+سوالات+استخدامی+مقاومت+مصالح+پاسخ - translate this page
this site may harm your computer.
کد شغل 3264 نمونه سوالات استخدامی طرح ریزی واحدهای صنعتی 800 سوال بعلاوه پاسخ نمونه سوالات استخدامی اقتصاد . ..... سوالات استخدامی روش تدریس در تربیت بدنی 420 سوال با پاسخ نمونه سوالات استخدامی رشد و تکامل و یادگیری حرکتی 400 سوال با ... منبع : http://meduir.blog.ir/post/3037-دبیر-تربیت-بدنی-سوالات-استخدامی-96 ...

پاسخ نمونه سوالات - جستجو - وسریا

wesria.com/search/پاسخ+نمونه+سوالات - translate this page
this site may harm your computer.
د ۱۲۰ سوال با پاسخنامه نمونه سوالات استخدامی اقتصاد کلان ۱۲۰ سوال با پاسخ نمونه ..... در تربیت بدنی 420 سوال با پاسخ نمونه سوالات استخدامی رشد و تکامل و یادگیری ... منبع : http://meduir.blog.ir/post/3037-دبیر-تربیت-بدنی-سوالات-استخدامی-96 ... کد شغل 3264 نمونه سوالات استخدامی طرح ریزی واحدهای صنعتی 800 سوال بعلاوه ...

رایگان سوالات چهارمین استخدام متمرکز دستگاه های اجرایی در سال 96

banki290.ava.blogfa.xyz/
translate this page
سوالات استخدامی کد شغل 3038 دبیر ریاضی .... pdf نمونه سوالات تخصصی استخدامی دیوان محاسبات کشور ... 1- نمونه سوالات دروس عمومی آزمون دیوان محاسبات کشور - توضیح و ...... های ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﺎراﻳﻲ ﻣﺪل ﻫﺎی راﻳﺎﻧﺶ اﺑﺮی در اراﺋﺔ ﺳﺮوﻳﺲ ﻫﺎی ﻳﺎدﻴﺮی اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ ﻠﻨﺎز وﻛﻴﻠﻲ دﻛﺘﺮی ...... رایگان سوالات استخدامی تخصصی دبیر تربیت بدنی.

مصاحبه تخصصی تربیت بدنی.html | عبارت جستجو شده | خبرها

weblogyab.xyz/list/مصاحبه-تخصصی-تربیت-بدنی.html
translate this page
عبارت مصاحبه تخصصی تربیت بدنی.html در بین اطلاعات جستجو شده و نتایج با ذکر ... های شغلی از شما می پرسند مدیران زیرکِ استخدام کننده با چند سوالِ گزینش شده می ..... 3037 دبیر تربیت بدنی نمونه سوالات استخدامی 96نمونه سوالات استخدامی روش ... بدنی 420 سوال با پاسخ نمونه سوالات استخدامی رشد و تکامل و یادگیری حرکتی ...

نمونه سوال - جدیدترین فایل ها و معتبرترین پروژه های دانشجویی و دانش آموزی

cloob.rozblog.com/tag/نمونه-سوال
پرسشنامه , تحقیق , پروپوزال , پایان نامه , پاو وینت , نمونه سوال , استخدامی , آزمون ...... های شغلی در نواحی روستایی دارای 49 صفحه وبا فرمت word وقابل ویرایش می باشد. .... بین ورزش و بهداشت روانی دانشجویان رشته های ادبیات و تربیت بدنی فایل ...... شامل طبقه بندی نظریه های رشد،روانشناسی رشد چیست،نظریه اری ون،نظریه ...

news list for the tag فرهنگی و سوالات استخدامی آموزش و پرورش 94 عمومی ...

feedoline.com/tag/...سوالات-استخدامی...نمونه.../page-4
translate this page
نمونه سوالات استخدامی کد شغل 3300 بانکدار برای به لینک زیر مراجعه کنید نمونه سوالات استخدامی .... سوالات استخدامی دبیر ادبیات فارسی سال 96 (کد شغل 3036) - وب سایت ..... پاو وینت مفاهیم حرکت و اصول و مبانی تربیت بدنی . ...... تربیت بدنی 420 سوال با پاسخ نمونه سوالات استخدامی رشد و تکامل و یادگیری حرکتی 400 ...

zaum/fa_50k.txt at master · zacharydenton/zaum · github

https://github.com/zacharydenton/zaum/blob/master/public/data/.../fa/fa_50k.txt
zaum - spaced repetition language learning built with meteor. ... ارائه 57563. رشد 57515 .... حرکت 23648 ... نمونه 20697 .... سوال 15907 ... تربیت 15606 .... تاسیس 9874. صورتی 9863. بند 9862. معنای 9859. انفجار 9852. بدن 9851 .... شغل 7158. حس 7154. دبیر 7154. مخابرات 7145. خاورمیانه 7144. تحریم 7127 ..... استخدام 4008.

پرسشنامه,تحقیق, پروپوزال, پایان نامه, پاو وینت , نمونه سوال ...

mastanehupline.pishroblog.ir/post/13
پرسشنامه , تحقیق , پروپوزال , پایان نامه , پاو وینت , نمونه سوال , استخدامی , آزمون با ... تعداد صفحات : 156 معلولیت دگرگونیهایی از نظر آناتومی و فیزیولوژی در بدن فرد ایجاد می ..... برنامه شبیه سازی رشد باکتری در نرم افزار متلب به صورت کد نویسی ...... حل تمرین کتاب اصول اندازه حرکت حرارت و انتقال جرم welty - ویرایش پنجم.

پرسشنامه , تحقیق , پروپوزال , پایان نامه , پاو وینت , نمونه سوال ...

mastanehonline.nedablog.ir/post/16
dec 15, 2016 - توسعه نامناسب و رشد سریع کلان شهر ها بدون زیرساخت های لازم باعث ایجاد ..... نمونه سوال های آزمون زبان msrt به همراه پاسخنامه پیوستی ..... مدیریت منابع انسانی را شناسایی، انتخاب، استخدام، تربیت و پروش نیروی .... پروپوزال ارشد رشته مدیریت ارتباط رضایت شغلی با تعهد ...... تا شرایط رشد و تکامل جامعه را .

[pdf]دفترچه آزمون استخدامی - لرستان

www.tabnaklorestan.ir/files/fa/news/1396/3/30/262497_139.pdf
ﺳﻮال. ﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣ. و. . دﻓﺘﺮﻪ. ﺣﺎوی ﺳﻮال. ﻫﺎی. اﺧﺘﺼﺎﺻ. داده. ﺧﻮاﻫﺪ. ﺷﺪ . ﻠﻪ. دروس. آزﻣﻮن .... درﺻﺪ اﺜﺎرﺮان ﺣﻖ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﻐﻞ ﻣﺤﻞ ﻫﺎی ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه ﺑﺮای ﺳﻬﻤﻪ ﻫﺎی. 25 ..... . ﻣﻠ. ﺧﻮد. ﺑﺎ. ﺷﻤﺎره. ﺗﻠﻔﻦ. ﻮﺎی. 66729593. ﺗﻤﺎس. ﺣﺎﺻﻞ. ﻧﻤﺎﻨﺪ . -. در. ردﻒ. ،5. داوﻃﻠﺐ. ﺑﺎﺪ ...... 3037. دﺑﺮ ﺗﺮﺑﺖ. ﺑﺪﻧ. روش ﺗﺪرﺲ در ﺗﺮﺑﺖ. ﺑﺪﻧ رﺷﺪ و ﺗﺎﻣﻞ و ﺎدﺮی ﺣﺮﺘ ﻣﺒﺎﻧ ... اﻤﻨ و ﻠﻨﺎل ﺎﺗﻮﻟﻮژی ﻧﻤﻮﻧﻪ.

احکام وضعی ارث جنین ناشی از تلقیح در رابطه با توارث

efailtaa.niloblog.com/p/16/
translate this page
عنوان پایان نامه: بررسی عوامل مؤثر در ایجاد فرسودگی شغلی و پیامد آن بر عملکرد کا. ... اثرات سیاست پولَی و اعتباری کشو رَ بر رشد سرمایه گذاری - طی سالهای 1350- ... عنوان رابطه بین سبک ی و عوامل استرس زا با عملکرد شغلی معلمان تربیت بدنی .... مجموعه جدید و سری دوم نمونه سوالات بهیاری ویژه دانش آموزان ورودی دبیرستان پایه د.

نمونه سوال - سایت آفلاین است - رز بلاگ

cloob.r98.ir/tag/نمونه-سوال
پرسشنامه , تحقیق , پروپوزال , پایان نامه , پاو وینت , نمونه سوال , استخدامی , آزمون با ..... کتاب یادگیری گرامر مخصوص آزمون های زبان به ویژه msrt و تولیمو ...... اف و در 14 صفحه، شامل چکیده، رابطه کارآفرینی و رشد اقتصادی، رویدادها و عوامل، فاکتورهای ...... پایان نامه کارشناسی ارشد رشته تربیت بدنی و علوم ورزشی فایل ...

پاو وینت - سل یو

vitrin.sellu.ir/cat-85-پاو وینت.aspx
بررسی نقش عوامل رشد فروش و شاخص بحران مالی در پیش بینی بازده سهام .... مبانی نظری و پیشینه پژوهش با موضوع حفظ منابع انسانی و رضایت شغلی. مبانی نظری ..... کامل سوالات آزمون استخدامی کشور همراه با پاسخنامه (عمومی شامل 6 درس و اخت. ...... پاو وینت روان شناسی تربیتی تالیف علی اکبر سیف ...... حجم فایل: 3037

آموزش html - صفحه اصلی

jahanfile.rayta.ir/.shtml?offset=29
قیمت: 60,000 ریال کد فایل:13195 ... رایگان نمونه سوالات استخدامی آموزش و پرورش ... فایل ورد قابل ویرایش مقاله جامع و کامل حرکات کششی حرکات کششی مقدمه ...... 125نکته بهداشتی،رفتاری برای افزایش ضریب یادگیری .... مقاله عوامل تعیین کننده رشد در کشورهای در حال گذار ...... پاو وینت تربیت بدنی در مدارس.

رایگان آرماگدون گرایی و تأثیر آن بر سیاست خارجی ایالات متحده ...

1000kala1001khedmat.ir/1395/07/09/post-3037/
کد کاربری 1024 ... در واقع حرکتی مستقل و متکی به خود نبود؛ بلکه همزمان با رشد رقابت های استعماری و ... دوران پالمرستون (52ـ1837)، یکی از پر رونق ترین ادوار رشد افکار و شه های بازگشت ..... جزوه تایپ شده ، رنگی و مصور " نمونه سوالات طبقه بندی شده امتحانات نهایی ...... گزارش کارآموزی رشته تربیت بدنی در مدرسه ابت .

خبرخوان وبلاگ - سیستم خبرخوان وبلاگ

5nafar.cloob24.com/xmain/index?&next=11378
translate this page
یک سیستم آنلاین نمونه ای از فضای سایبر است که کاربران آن می توانند از طریق ایمیل با ... شما تقریبا بی حرکت و آرام می نشینید، چشمانتان روی ای درخشان خیره .... در خلال دهه 1990میلادی، رشد سریع ادبیات موضوع خوشه های صنعتی، ارتباطات قوی ای .... البته به هنگام طبقه بندی روشها و فرایندهای یادگیری، شناخت فرق بین عناصر به ...

متفرقه بایگانی - صفحه 2987 از 3037 - رایگان مقاله و پایان نامه

www.pdf-docx.ir/category/others/page/2987/
translate this page
فایل ورد مقاله در مورد معلم نمونه و ایده ال از دیدگاه قران در word کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در ... ویژگی های ومعلم ایده آل و نمونه از دیدگاه قرآن کریم و احادیث ..... رشد باکتریهای آغازگر و در نتیجه تولید اسیدلاکتیک اثر میگذارد. ..... ایجاد هرگونه قوسی در این راهگاه به ایجاد حرکت اغت ی مذاب کمک می کند چنانچه به کار بردن این قوس ...

پروژه - پایان نامه - طرح توجیهی اقتصادی - مقاله - تحقیق - گزارش ...

https://forum.persiantools.com › ... › بازارچه کتاببازارچه کتاب آموزشی
apr 14, 2015 - 15 - امنیت شغلی با رویکرد ایمنی و سلامت و نقش آن در نگهداری کارکنان سازمان 51 ص ... 70 - ارتباط بین مدیریت آموزش و یادگیری چیست؟ 99 ... 146 - نگاهی به رشد اقتصادی و اشتغال در فرانسه 26 ...... 1863 - پاو وینت آموزش اتو کد به همراه فایل word 31 .....

مشاهده متن کامل ...
رشته های بدون کنکور آزاد تبریز
درخواست حذف اطلاعات

رشته های بدون کنکور آزاد تبریز


همان طور که اطلاع دارید انتخاب رشته بدون کنکور آزاد در تاریخ 10 مرداد 96 در مقطع کاردانی پیوسته، کاردانی ناپیوسته، کارشناسی پیوسته و کارشناسی ناپیوسته آعاز گردید. با توجه به اینکه هر سال، بعد از اعلام نتایج اولیه سراسری، انتخاب رشته بدون کنکور ازاد آغاز می شد،اما امسال متفاوت تر از هر سال قبل از انتخاب رشته سراسری این پذیرش به انجام رسید.گذاشتن قسمت آ پازل و معمای کنکور (انتخاب رشته کنکور) در حال انجام شدن می باشد. پس با صبر و حوصله خود با م از دیگران سعی داشته باشید این قطعه آ پازل را به خوبی و در جایگاه بهتر قرار دهید.


لیست رشته های بدون کنکور آزاد تبریز


در زیر برای هر استان جداگانه نام هر رشته و کد هر رشته آورده شده است تا شما داوطلبان گرامی به راحتی بتوانید رشته و شهر مورد علاقه خود را انتخاب کنید. رشته های بدون کنکور آزاد (رشته های بدون کنکور آزاد تبریز)در مقطع لیسانس و کاردانی امسال با تنوع بیشتری پذیرش انجام می شود. برای اطلاعات بیشتر رشته های بدون کنکور آزاد می توانید مطالب زیر را با دقت بیشتر مطالعه بفرمایید.




  • استان آذربایجان شرقی(رشته های بدون کنکور آزاد تبریز)




 واحد آذر شهر با کد 399



  • 21301 حسابداری

  • 21403 تربیت بدنی و علوم وررزشی – مدیریت و برنامه ریزی تربیت بدنی

  • 21413 تربیت دبیر تربیت بدنی و علوم ورزشی

  • 40134 ی تکنولوژی الکترونیک

  • 40135 ی تکنولوژی برق- شبکه های انتقال و توزیع

  • 40137 ی تکنولوژی کنترل- ابزار دقیق

  • 40138 ی تکنولوژی مخابرات- انتقال

  • 40141 ی تکنولوژی مخابرات- سوییچ

  • 40143 ی تکنولوژی برق قدرت

  • 40156 ی تکنولوژی ارتباطات و فناوری اطلاعات( آی سی تی)- مدیریت آی سی تی

  • 40657 ی تکنولوژی مکانیک خودرو

  • 40659 ی تکنولوژی ساخت و تولید- ماشین ابزار

  • 40662 ی تکنولوژی جوشکاری

  • 40665 ی تکنولوژی بهره برداری نیروگاه

  • 40783 ی فناوری متالوژی- ذوب ف ات

  • 41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر

  • 60118 مرمت و احیای بناهای تاریخی

  • 60206 معماری

  • 70402 ی اجرایی عمران


واحد اسکو با کد 350



  • 21301 حسابداری

  • 40143 ی تکنولوژی برق- قدرت

  • 40657 ی تکنولوژی مکانیک خودرو

  • 40358 ی تکنولوژی تاسیسات حرارتی و برودتی

  • 41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر

  • 60206 معماری

  • 70402 ی اجرایی عمران


واحد اهر با کد 220



  • 20312 آموزش زبان انگلیسی

  • 21207 مدیریت بازرگانی

  • 21301 حسابداری

  • 21403 تربیت بدنی و علوم ورزشی- مدیریت و برنامه ریزی تربیت بدنی

  • 40134 ی تکنولوژی الکترونیک

  • 40135 ی تکنولوژی برق- شبکه های انتقال و توزیع

  • 40137 ی تکنولوژی کنترل- ابزار دقیق

  • 40143 ی تکنولوژی برق- قدرت

  • 40251 ی تکنولوژی صنایع شیمیایی

  • 40469 ی تکنولوژی نقشه برداری

  • 40530 ی تکنولوژی است اج معادن زیر زمینی

  • 40657 ی تکنولوژی مکانیک خودرو

  • 40658 ی تکنولوژی تاسیسات حرارتی و برودتی

  • 40659 ی تکنولوژ یساخت و تولید- ماشین ابزار

  • 40783 ی فناوری متالوژی- ذوب ف ات

  • 41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر

  • 60206 معماری

  • 70402 ی اجرایی عمران


واحد ایلخچی با کد 396



  • 21301 حسابداری

  • 21403 تربیت بدنی و علوم ورزشی-مدیریت و برنامه ریزی تربیت بدنی

  • 40134 ی تکنولوژی الکترونیک

  • 40135 ی تکنولوژی برق- شبکه های انتقال و توزیع

  • 40137 ی تکنولوژی کنترل- ابزار دقیق

  • 40143 ی تکنولوژی برق قدرت

  • 40155 ی تکنولوژی ارتباطات و فناوری اطلاعات(آی سی تی)- کاربردهای آی سی تی

  • 40251 ی تکنولوژی صنایع شیمیایی

  • 40476 ی تکنولوژی عمران- نگهداری و بهره برداری سد و شبکه

  • 40657 ی تکنولوژی مکانیک خودرو

  • 40658 ی تکنولوژی تاسیسات حرارتی و برودتی

  • 40660 ی تکنولوژی ساخت و تولید- قالبسازی

  • 40662 ی تکنولوژی جوشکاری

  • 40665 ی تکنولوژی بهره برداری نیروگاه

  • 40782 ی فناوری صنایع لاستیک

  • 40783 ی فناوری متالوژی- ذوب ف ات

  • 41013 ی تکنولوزی نرم افزار کامپیوتر

  • 60206 معماری

  • 70402 ی اجرایی عمران


واحد بستان آباد با کد 351


1 – 20627 آموزش و پرورش ابت



  • 21301 حسابداری

  • 40134 ی تکنولوزی الکترونیک

  • 40661 ی تکنولوژی ساخت و تولید

  • 41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر

  • 60143 گرافیک

  • 60206 معماری

  • 70 402 ی اجرایی عمران


واحد بناب با کد 144



  • 20627 آموزش و پرورش ابت

  • 21301 حسابداری

  • 40135 ی تکنولوژی برق- شبکه های انتقال و توزیع

  • 40469 ی تکنولوژی نقشه برداری

  • 40657 ی تکنولوزی مکانیک خودرو

  • 41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر

  • 60206 معماری

  • 70402 ی اجرایی عمران


واحد تبریز با کد 102(رشته های بدون کنکور آزاد تبریز)



  • 10503 بهداشت مواد غذایی

  • 10602 علوم آزمایشگاهی دامپزشکی

  • 20312 آموزش زبان انگلیسی

  • 20422 آموزش دینی و عربی

  • 20627 آموزش و پرورش ابت

  • 21301 حسابداری

  • 21413 تربیت دبیر تربیت بدنی و علوم ورزشی

  • 30111 آموزش ریاضی

  • 30537 آموزش علوم تجربی

  • 30801 آمار

  • 40134 ی تکنولوژی الکترونیک

  • 40135 ی تکنولوزی برق – قدرت

  • 40251 ی تکنولوژی صنایع شیمیایی

  • 40469 ی تکنولوزی نقشه برداری

  • 40658 ی تکنولوژی تاسیسات حرارتی و برودتی

  • 40659 ی تکنولوزی ساخت و تولید- ماشین ابزار

  • 41026 ی تکنولوزی سیستمهای سخت افزاری رایانه

  • 50301 ی آبیاری

  • 50305 ی تولیدات گیاهی

  • 50307 ی تولیدات دامی

  • 50401 ی کشاورزی- علوم و صنایع غذایی

  • 60125 هنرهای تجسمی- نقاشی

  • 60140 ارتباط تصویری

  • 60206 معماری

  • 70402 ی اجرایی عمران


مرکز سردرود با کد 566



  • 21301 حسابداری

  • 40134 ی تکنولوژی الکترونیک

  • 40135 ی تکنولوژی برق- شبکه های انتقال و توزیع

  • 40138 ی تکنولوژی مخابرات-انتقال

  • 40143 ی تکنولوژی برق- قدرت

  • 41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر

  • 60206 معماری

  • 70402 ی اجرایی عمران


مرکز کوگان با کد 504



  • 41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر

  • 70402 ی اجرایی عمران


مرکز جلفا با کد 471



  • 21207 مدیریت بازرگانی

  • 21301 حسابداری

  • 21403 تربیت بدنی و علوم ورزشی-مدیریت و برنامه ریزی تربیت بدنی

  • 40143 ی تکنولوژی برق- قدرت

  • 40469 ی تکنولوژی نقشه برداری

  • 40474 ی تکنولوژی طراحی و نقشه کشی صنعتی

  • 40657 ی تکنولوژی مکانیک خودرو

  • 40658 ی تکنولوژی تاسیسات حرارتی و برودتی

  • 40659 ی تکنولوژی ساخت و تولید- ماشین ابزار

  • 40660 ی تکنولوژی ساخت و تولید- قالبسازی

  • 41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر

  • 60206 معماری

  • 70401 ی تکنولوژی حمل و نقل و ترافیک شهری

  • 70402 ی اجرایی عمران


واحد خامنه با کد 386



  • 21207 مدیریت بازرگانی

  • 21301 حسابداری

  • 40134 ی تکنولوژی الکترونیک

  • 40135 ی تکنولوژی برق-شبکه های انتقال و توزیع

  • 40143 ی تکنولوژی برق- قدرت

  • 40158 ی تکنولوژی کنترل- فرایند

  • 40251 ی تکنولوژی صنایع شیمیایی

  • 40657 ی تکنولوژی مکانیک خودرو

  • 40661 ی تکنولوژی ساخت و تولید

  • 41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر

  • 60206 معماری

  • 70402 ی اجرایی عمران


واحد سراب با کد 124



  • 10503 بهداشت مواد غذایی

  • 10602 علوم آزمایشگاهی دامپزشکی

  • 20312 آموزش زبان انگلیسی

  • 20422 آموزش دینی و عربی

  • 20627 آموزش و پرورش ابت

  • 21301 حسابداری

  • 21403 تربیت بدنی و علوم ورزشی-مدیریت و برنامه ریزی تربیت بدنی(رشته های بدون کنکور آزاد تبریز)

  • 30111 آموزش ریاضی

  • 40134 ی تکنولوژی الکترونیک

  • 40135 ی تکنولوژی برق- شبکه های انتقال و توزیع

  • 40143 ی تکنولوژی برق- قدرت

  • 40657 ی تکنولوژی مکانیک خودرو

  • 40659 ی تکنولوژی ساخت و تولید- ماشین ابزار

  • 41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر

  • 50401 ی کشاورزی- علوم و صنایع غذایی

  • 60206 معماری

  • 70401 ی تکنولوژی حمل و نقل و ترافیک شهری

  • 70402 ی اجرایی عمران


مرکز مهربان با کد 580



  • 21207 مدیریت بازرگانی

  • 21210 مدیریت تی

  • 21301 حسابداری

  • 40134 ی تکنولوژی الکترونیک

  • 40184 ی تکنولوژی اویونیک

  • 40474 ی تکنولوژی طراحی و نقشه کشی صنعتی

  • 40657 ی تکنولوژی مکانیک خودرو

  • 40783 ی فناوری متالوژی- ذوب ف ات

  • 41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر

  • 41118 ی تکنولوژی هواپیما


واحد شبستر با کد 195



  • 10503 بهداشت مواد غذایی

  • 10523 بهداشت و بازرسی گوشت

  • 10543 بهداشت مواد غذایی با منشا دامی

  • 10602 علوم آزمایشگاهی دامپزشکی

  • 20312 آموزش زبان انگلیسی

  • 20627 آموزش و پرورش ابت

  • 21403 تربیت بدنی و علوم ورزشی- مدیریت و برنامه ریزی تربیت بدنی

  • 30111 آموزش ریاضی

  • 40134 ی تکنولوژی الکترونیک

  • 40135 ی تکنولوژی برق- شبکه های انتقال و توزیع

  • 40137 ی تکنولوژی کنترل- ابزار دقیق

  • 40143 ی تکنولوژی برق- قدرت

  • 40469 ی تکنولوژی نقشه برداری

  • 40474 ی تکنولوژی طراحی و نقشه کشی صنعتی

  • 40476 ی تکنولوژی عمران- نگهداری و بهره برداری سد و شبکه

  • 40657 ی تکنولوژی مکانیک خودرو

  • 40658 ی تکنولوژی تاسیسات حرارتی و برودتی

  • 40660 ی تکنولوژی ساخت و تولید- قالبسازی

  • 41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر

  • 41026 ی تکنولوژی سیستمهای سخت افزاری رایانه

  • 50305 ی تولیدات گیاهی

  • 50307 ی تولیدات دامی

  • 50401 ی کشاورزی- علوم و صنایع غذایی

  • 50492 پرورش طیور

  • 50494 پرورش زنبور عسل

  • 50664 پرورش و میش

  • 50665 تولید و بهره برداری از گیاهان دارویی

  • 60140 ارتباط تصویری

  • 60143 گرافیک

  • 60206 معماری

  • 70402 ی اجرایی عمران


مرکز تسوج با کد 470



  • 40134 ی تکنولوژی الکترونیک

  • 40143 ی تکنولوژی برق- قدرت

  • 40156 ی تکنولوژی ارتباطات و فناوری اطلاعات(آی سی تی)-مدیریت آی سی تی

  • 41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر

  • 60206 معماری

  • 70402 ی اجرایی عمران


واحد صوفیان با کد 390



  • 20312 آموزش زبان انگلیسی

  • 21301 حسابداری

  • 40134 ی تکنولوژی الکترونی

  • 40135 ی تکنولوژی برق- شبکه های انتقال و توزیع

  • 40137 ی تکنولوژی کنترل- ابزار دقیق

  • 40141 ی تکنولوژی مخابراسوییچ

  • 40143 ی تکنولوژی برق- قدرت

  • 40154 ی تکنولوژی ارتباطات و فناوری اطلاعات(آی سی تی)- سیستمهای تحت شبکه

  • 40658 ی تکنولوژی تاسیسات حرارتی ووو برودتی

  • 41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر

  • 50401 ی کشاورزی- علوم و صنایع غذایی

  • 60206 معماری

  • 70402 ی اجرایی عمران


واحد عجب شیر با کد 256



  • 20312 آموزش زبان انگلیسی

  • 21207 مدیریت بازرگانی

  • 21301 حسابداری

  • 40134 ی تکنولوژی الکترونیک

  • 40143 ی تکنولوژی برق- قدرت

  • 40476 ی تکنولوژی عمران- نگهداری و بهره برداری سد و شبکه

  • 40657 ی تکنولوژی مکانیک خودرو

  • 40658 ی تکنولوژی تاسیسات حرارتی و برودتی

  • 40659 ی تکنولوژی ساخت و تولید- ماشین ابزار

  • 40660 ی تکنولوژی ساخت و تولید- قالبسازی

  • 41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر

  • 60206 معماری

  • 70402 مهنسی اجرایی عمران


 


واحد کلیبر با کد 276



  • 21301 حسابداری

  • 30111 آموزش ریاضی

  • 40137 ی تکنولوژی کنترل- ابزار دقیق

  • 40143 ی تکنولوژی برق- قدرت

  • 41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر

  • 50307 ی تولیدات دامی

  • 50338 ی تولیدات گیاهی- زراعت

  • 50494 پرورش زنبور عسل

  • 60206 معماری


واحد خدا آفرین با کد 492



  • 21301 حسابداری

  • 41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر


  واحد مراغه با کد 147(رشته های بدون کنکور آزاد تبریز)


1-20312 آموزش زبان انگلیسی


21207مدیریت بازرگانی


21301 حسابداری


21403 تربیت بدنی و علوم ورزشی- مدیریت و برنامه ریزی تربیت بدنی


21413 تربیت دبیر تربیت بدنی و علوم ورزشی


6 – 40134 ی تکنولوژی الکترونیک



  • 40143 ی تکنولوژی برق- قدرت

  • 40469 ی تکنولوژی نقشه برداری

  • 40659 ی تکنولوژی ساخت و تولید- ماشین ابزار

  • 40660 ی تکنولوژی ساخت و تولید- قالبسازی

  • 41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر

  • 50307 ی تولیدات دامی

  • 60206 معماری

  • 70402 ی اجرایی عمران


واحد مرند با کد 125(رشته های بدون کنکور آزاد تبریز)


 



  • 10602 علوم آزمایشگاهی دامپزشکی

  • 20312 آموزش زبان انگلیسی

  • 20627 آموزش و پرورش ابت

  • 21301 حسابداری

  • 21413 تربیت دبیر تربیت بدنی و علوم ورزشی

  • 30537 آموزش علوم تجربی

  • 40134 ی تکنولوژی الکترونیک

  • 40137 ی تکنولوژی کنترل- ابزار دقیق

  • 40143 ی تکنولوژی برق-قدرت

  • 40154 ی تکنولوژی ارتباطات و فناوری اطلاعات( آی سی تی)- سیستمهای تحت شبکه

  • 40251 ی تکنولوژی صنایع شیمیایی

  • 40469 ی تکنولوژی نقشه برداری

  • 40657 ی تکنولوژی مکانیک خودرو

  • 40659 ی تکنولوژی ساخت و تولید- ماشین ابزار

  • 41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر

  • 50303 ی ماشین های کشاورزی

  • 50305 ی تولیدات گیاهی

  • 50401 ی کشاورزی- علوم و صنایع غذایی

  • 60206 معماری

  • 70402 ی اجرایی عمران


مرکز خاروانا با کد 349(رشته های بدون کنکور آزاد تبریز)



  • 21301 حسابداری

  • 41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر


مرکز ملکان با کد 300



  • 10602 علوم آزمایشگاهی دامپزشکی

  • 20312 آموزش زبان انگلیسی

  • 20627 آموزش و پرورش ابت

  • 21301 حسابداری

  • 21403 تربیت بدنی و علوم ورزشی- مدیریت و برنامه ریزی تربیت بدنی

  • 21413 تربیت دبیر تربیت بدنی و علوم ورزشی

  • 30537 آموزش علوم تجربی

  • 40135 ی تکنولوژی برق- شبکه های انتقال و توزیع

  • 40143 ی تکنولوژی برق- قدرت

  • 40158 ی تکنولوژی کنترل- فرایند

  • 40657 ی تکنولوژی مکانیک خودرو

  • 40659 ی تکنولوژی ساخت و تولید- ماشین ابزار

  • 40660 ی تکنولوژی ساخت و تولید- قالبسازی

  • 41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر

  • 41026 ی تکنولوزی سیستمهای سخت افزاری رایانه

  • 50665 تولید و بهره برداری از گیاهان دوره ای

  • 60206 معماری

  • 70402 ی اجرایی عمران


مرکز ممقان با کد 297(رشته های بدون کنکور آزاد تبریز)



  • 21210 مدیریت تی

  • 21301 حسابداری

  • 40134 ی تکنولوژی الکترونیک

  • 40137 ی تکنولوژی کنترل- ابزار دقیق

  • 40469 ی تکنولوژی نقشه برداری

  • 40657 ی تکنولوژی مکانیک خودرو

  • 40660 ی تکنولوژی ساخت و تولید- قالبسازی

  • 50401 ی کشاورزی-علوم و صنایع غذایی

  • 60206 معماری

  • 70402 ی اجرایی عمران


واحد میانه با کد 218(رشته های بدون کنکور آزاد تبریز)



  • 10503 بهداشت مواد غذایی

  • 10602 علوم آزمایشگاهی دامپزشکی

  • 20312 آموزش زبان انگلیسی

  • 20627 آموزش و پرورش ابت

  • 21301 حسابداری

  • 21403 تربیت بدنی و علوم ورزشی- مدیریت و برنامه ریزی تربیت بدنی

  • 21413 تربیت دبیر تربیت بدنی و علوم ورزشی

  • 30537 آموزش علوم تجربی

  • 40134 ی تکنولوژی الکترونیک

  • 40135 ی تکنولوژی برق- شبکه های انتقال و توزییع

  • 40137 ی تکنولوژی کنترل- ابزار دقیق

  • 40143 ی تکنولوزی برق- قدرت

  • 40251 ی تکنولوزی صنایع غذایی

  • 40469 ی تکنولوژی نقشه برداری

  • 40476 ی تکنولوژی عمران- نگهداری و بهره برداری سد و شبکه

  • 40530 ی تکنولوژی است اج معادن زیر زمینی

  • 40657 ی تکنولوژی مکانیک خودرو

  • 40658 ی تکنولوژی تاسیسات حرارتی برودتی

  • 40659 ی تکنولوزی ساخت و تولید- ماشین ابزار

  • 40662 ی تکنولوژی جوشکاری

  • 40783 ی فناوری متالوژی- ذوب ف ات

  • 41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر

  • 50301 ی آبیاری

  • 50307 ی تولیدات دامی

  • 50338 ی تولیدات گیاهی- زراعت

  • 50492 پرورش طیور

  • 50665 تولید و بهره برداری از گیاهان دارویی

  • 60118 مرمت و احیاء بناهای تاریخی

  • 60143 گرافیک

  • 60175 طراحی و تکنولوژی دوخت

  • 60206 معماری

  • 70402 ی اجرایی عمران


مرکز ترکمانچای با کد 508

20627 آموزش و پرورش ابت


واحد ورزقان با کد 348



  • 21301 حسابداری

  • 40143 ی تکنولوژی برق- قدرت

  • 40530 ی تکنولوژی است اج معادن زیر زمینی

  • 40660 ی تکنولوژی ساخت و تولید-قالبسازی

  • 40783 ی فناوری متالوژذوب ف ات

  • 41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر

  • 60206 معماری

  • 70402 ی اجرایی عمران


واحد هادی شهر با کد 338



  • 21207 مدیریت بازرگانی

  • 21301 حسابداری

  • 40143 ی تکنولوژی برق- قدرت

  • 40660 ی تکنولوژی ساخت و تولید- قالبسازی

  • 41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر

  • 60118 مرمت و احیاء بناهای تاریخی

  • 60206 معماری

  • 70402 ی اجرایی عمران


واحد هریس با کد 388(رشته های بدون کنکور آزاد تبریز)



  • 21301 حسابداری

  • 40134 ی تکنولوژی الکترونیک

  • 40135 ی تکنولوژی برق- شبکه های انتقال و توزیع

  • 40137 ی تکنولوژی کنترل- ابزار دقیق

  • 40138 ی تکنولوژی مخابرات- انتقال

  • 40143 ی تکنولوژی برق- قدرت

  • 40155 ی تکنولوژی ارتباطات و فناوری اطلاعات( آی سی تی)- کاربردهای آی سی تی

  • 40156 ی تکنولوژی ارتباطات و فناوری اطلاعات(آی سی تی)- مدیریت آی سی تی

  • 40469 ی تکنولوژی نقشه برداری

  • 40476 ی تکنولوژی عمران- نگهداری و بهره برداری سد و شبکه

  • 40658 ی تکنولوژی تاسیسات حرارتی و برودنی

  • 40659 ی تکنولوژی ساخت و تولید- ماشین ابزار

  • 40660 ی تکنولوژی ساخت و تولید- قالبسازی

  • 41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر

  • 41026 ی تکنولوژی سیستمهای سخت افزاری رایانه

  • 41056 تکنولوژی فناوری اطلاعات رسانه

  • 50307 ی تولیدات دامی

  • 60118 مرمت و احیاء بناهای تاریخی

  • 60206 معماری

  • 70402 ی اجرایی عمران


واحد هشترود با کد 301



  • 21301 حسابداری

  • 21413 تربیت دبیرتربیت بدنی و علوم ورزشی

  • 30537 آموزش علوم تجربی

  • 40143 ی تکنولوژی برق- قدرت

  • 41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر

  • 60206 معماری


برای آشنایی با های سراسر کشور و موقعیت مکانی آنها و همچنین برای آشنایی برای رشته های ی می توانید به قسمت جستجو سایت درخت دانش مراجعه کرده و موضوع مورد نظر خود را جستجو نمایید.(رشته های بدون کنکور آزاد تبریز)


راههای ارتباطی با کارشناسان و مشاوران درخت دانش شامل:


شماره تماس: 9099072943


کانال تلگرام: http://t.me/derakhte-danesh
اینستاگرام: سامانه مشاوره تحصیلی درخت دانش


منبع : درخت دانش



مشاهده متن کامل ...
شیوه های تعلیم وتربیت در قرآن وکریم.ازنظر علامه طباطبایی
درخواست حذف اطلاعات

قرآن کریم از دیدگاه علامه طباطبایی

چکیده

این مقاله بارویکرد تحلیلی توصیفی به مبانی و شیوه های تربیت اخلاقی در قرآن، از نظر مفسّر بزرگ علامه طباطبایی در تفسیر المیزان می پردازد. مبانی تربیت اخلاقی به معنای استعدادها، امکانات و ضرورت های مربوط به انسان دربارة آموزش اخلاق و همچنین بیانگر نوع روش ها وشیوه ها در تربیت اخلاقی است. مبانی تربیتی به سه دستة علمی، فلسفی و دینی تقسیم می شود که در این مقاله تنها به مبانی دینی پرداخته شده است.

علامه، «توحید» را مهم ترین مبنای تربیت اخلاقی قرآن می داند که تمامی آموزه های قرآن، حول محور آن می چرخد. موحد پس از شناخت خداوند و شناخت نیازهای خود، بنابر امیال فطری نظیر میل به هدف، کمال، حقیقت، تقدیس موجود برتر، کرامت ذاتی و صیانت از نفس، به سوی خداوند جذب می شود، و تنها راه رسیدن به قرب را در انجام دستورهای الهی و ترک محرّمات می یابد. این همان روش عبودیت است که انسان را به تهذیب نفس می رساند.

از دیدگاه علامه، سایر مبانی نظیر اختیار، معرفت پذیری و... و روش های تربیت اخلاقی مانند نصیحت، الگوسازی با داستان و مثال، وعدة بهشت و جهنم، پرسش و پاسخ، ابتلا و...، همگی حول محور «توحید» می تواند اثرگذار باشد.

کلید واژه ها: تربیت، توحید، تربیت اخلاقی، مبانی اخلاق، شیوه های اخلاقی.

مقدمه

اصول تربیتی هر دیدگاهی از مبانی تربیتی آن نشئت می گیرد و روش ها و فنون خاص تربیتی خود را به دنبال خواهد داشت. نیل به سعادت حقیقی، بدون داشتن «اخلاق الهی» و «زندگی سالم جهت رشد و تکامل انسانی» امکان پذیر نیست. آنچه امروز به آن نیازمندیم، دانستن اهمیت سرمایه گذاری و برنامه ریزی دقیق فرهنگی برای رسیدن به این هدف است. ترویج صحیح آداب ی و حل مشکلات اخلاقی جامعه، نیازمند شناخت مبانی و شیوه های اخلاقی مطرح شده از سوی خداوند است و قرآن کریم بهترین مرجع در این زمینه می باشد. اصول و روش های تربیت اخلاقی، به گونه ای در قرآن کریم مطرح شده است که می تواند عرصه های فردی، خانوادگی و اجتماعی را سامان بخشد و راه گشای تمامی این مسائل باشد. پرسش اساسی اینجاست که آیا قرآن مبنا و روش خاصی در تربیت اخلاقی انسان دارد؟ آیا می توان روش واحدی برای تمامی سنین و در تمامی عرصه ها برگزید؟

مبانی تربیت اخلاقی در قرآن

«مبانی» در لغت به معنای «شالوده و اساس» یک چیز آمده است1 و در اصطلاح دانشمندان تربیتی، به گزاره هایی گفته می شود که بیانگر موقعیت، امکانات، محدودیت ها و ضرورت های حیات انسانی است.2 مبانی هر مکتب، نوع اصول ارزشی و تربیتی آن مکتب را مشخص می کند.

«تربیت» نیز در لغت از دو ریشة «ربو» و «ربب» اشتقاق یافته است؛ از ریشة «ربو» بیشتر ناظر به پرورش جسمی و به معنای «افزودن» و «پروراندن»، و از ریشة «ربّ» بیشتر ناظر به پرورش روحی و معنوی و به معنای «س رستی »، « ی » و «به اعتدال رساندن» است.3تربیت از نظر دانشمندان تربیتی، فعالیتی منظم و تدریجی برای کشف استعدادها و از قوه به فعلیت رساندن آنهاست.4

اخلاق در لغت جمع «خُلُق» یا «خُلق» به معنای سجیّه و طبیعت باطنی است5 و به صفاتی اطلاق می شود که بر اثر تکرار، در نفس انسان به صورت ملکه در آمده و رفتار متناسب با آن بدون تأمل از انسان صادر می شود.6 بنابراین، «تربیت اخلاقی» به معنای چگونگی به کارگیری و پرورش استعدادهای درونی انسان جهت رشد و تثبیت صفات پسندیدة اخلاقی (شکوفا ظرفیت های اخلاقی) به منظور انجام رفتارهای پسندیده اخلاقی و دوری از رذایل اخلاقی است؛ به طوری که این ویژگی ها برای انسان به صورت ملکه درآید.7

موضوع تربیت اخلاقی، نفس انسان است که افعال زیبا و زشت به طور ارادی از او صادر می شود.8 هدف تربیت اخلاقی، پرورش استعدادهای درونی انسان برای ایجاد و رشد صفات و رفتارهای پسندیدة اخلاقی است. از دیدگاه علامه طباطبائی، هدف تربیت اخلاقی، رسیدن به توحید در زمینة اعتقاد و عمل است. بنابراین، تربیت اخلاقی باید به عبودیت الهی بینجامد.9علامه معتقد است این هدف و این روش، مخصوص قرآن است (در مقابل گروهی که هدف را تأمین قوانین اجتماعی یا عرف جامعه می دانند یا پیروان ادیان الهی که هدف را رسیدن به نعمت های ا وی و دوری از عذاب می دانند).10 از این روی، برای شناسایی مبانی تربیت اخلاقی قرآن، باید ساحت های گوناگون انسان شناسی از نظر قرآن بررسی شود. باید رابطه انسان با خداوند، جهان هستی، خود و دیگران در نظر گرفته شود و در این راستا، به محدودیت ها، استعدادها و ضرورتهای حیات انسانی توجه شود.

مرحوم علامه طباطبایی موارد زیر را از مهم ترین مبانی تربیت اخلاقی در قرآن کریم می داند:

الف) توحید

اهمیت خداشناسی به دلیل آثار آن در حیات فردی و اجتماعی انسان ها مورد توجه است. اعتقاد انسان به خدا و برداشتی که از اوصاف الهی دارد، در شئون مختلف زندگی او، انگیزه ها، نیّت ها، داوری ها و اعمال او مؤثر است و شخصیت ویژه ای برای فرد می سازد و روش او را تغییر می دهد.

بنابراین، یکی از ضرورت های حیات آدمی، شناخت نوع ارتباط او با خداوند است. علامه معتقد است «توحید»، ریشة درخت و روح همة آموزه های قرآن است. از این روی، مهم ترین مبنای تربیت اخلاقی را «توحید» می داند. ایشان بیان می کند شجره طیبه ای که قرآن از آن نام می برد که اصل آن ثابت و فرع آن در آسمان است، همان توحید است که فروع آن، اخلاق، اعتقادات و احکام می باشد.11 بنابراین، از نظر ایشان مهم ترین مبنای قرآن در تربیت اخلاقی توحید است.

علامه طباطبایی «توحید» را این گونه معرفی می کند: «توحید در آن است که معتقد باشیم خداوند ربّ همه اشیاء است و هیچ ربّی جز او نیست، در همه جهات تسلیم او بوده و حقّ ربوبیّت او را ادا کنیم. بدین شکل که خشوع قلبی جز برای او نداشته باشیم و اعمالمان را جز برای او انجام ندهیم و دستورات او را بزرگ و عظیم بدانیم».12

انسانی که معتقد است کارگردان اصلی جهان تنها خداوند است و نیازمندی های او، تنها با تدبیر خداوند، سر و سامان خواهد گرفت، دست نیاز به سوی دیگران دراز نخواهد کرد؛ در مقابل مشکلات بی ت و کم صبری نخواهد داشت؛ زیرا او می داند که خداوند تنها ربّ او نیست، ربّ همه جهان است و امور را به بهترین شیوه هدایت خواهد کرد. علامه طباطبایی در این زمینه می فرماید:

«خداوند سبحان، مالک حقیقی انسان و هر آنچه به او تملیک کرده می باشد؛ چرا که انسان هرچه دارد خدا به او داده و مالک او، قلب او، تمام اموال اوست. لذا خدا به او، به نفع و ضررش، مرگ و حیاتش، کمال و سعادت یا شقاوتش، اسباب مورد نیاز سعادتش، از خود او آگاهتر است. دل ها به دست اوست و هر که را بخواهد به طرف آن برمی گرداند. تنها اوست که می تواند در هر حال، قلب انسان را به بهترین ح برگرداند. انسان هیچ مطلبی را از او نمی تواند مخفی کند؛ چون خدا از انسان به قلبش نزدیکتر است.13... وقتی انسان بداند خود و سایر موجودات، ملک خداوند هستند، بنابراین نه اندوه می خورد و نه می ترسد از آنکه ضرری ببیند بلکه تسلیم محض خدا می شود.» آری خداوند «ربّ العالمین» است یعنی عوالم گوناگون هستی تحت تدبیر و پرورش او قرار دارد.14

مسلّماً چنین نگرشی دربارة توحید، اساس تفکر انسان را دگرگون ساخته و ریشة رذایل اخلاقی را در او می خشکاند. همان گونه که مهم ترین انگیزة رعایت اخلاق را برای رسیدن به همه خیرات در انسان زنده می کند. احتجاج قرآن کریم بر توحید عبودی آن است که تنها ی سزاوار پرستش و خضوع و اطاعت است که خالق انسان و پرورش دهندة استعدادها، مالک مرگ و حیات، و نفع و ضرر او باشد. «وَ لا تَدْعُ مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا یَنْفَعُکَ وَ لا یَضُرُّکَ فَإِنْ فَعَلْتَ فَإِنَّکَ إِذاً مِنَ الظَّالِمِینَ(یونس: 106)؛ و جز خدا ی را که نه سودی به تو میرساند و نه زیانی را دفع می کند] مخوان، که اگر چنین کنی، از ستمکاران خواهی بود».

فرد موحد چون خدا را ناظر بر کارهای خود می داند، مدح و ذمّ مردم برایش مهم نیست، از این روی، دچار اضطراب نمی شود و به آرامش می رسد. همچنین این تفکر، جلوی تکبّر او را در هنگام موفقیّت ها می گیرد؛ زیرا مؤثر حقیقی را خدا می داند.15

محبّت اصیل، تنها زیبندة ذات نامحدود خداوند است؛ زیرا او جامع تمام کمالات بی منتهاست؛ ولیّ نعمت و رازق ماست و ما همواره به او محتاج هستیم. قرآن کریم با بیان توحیدی خاص خود، در صدد جذب قلوب مردم به سمت خداوند است و این مهم ترین اساس در تربیت اخلاقی است: «وَ إِذا سَأَلَکَ عِبادِی عَنِّی فَإِنِّی قَرِیبٌ(بقره: 186)؛ و زمانی که بندگانم از تو دربارة من سؤال د همانا] من نزدیکم.»

همچنین توحید در علم، قدرت، عزّت و حیات را مطرح می کند: «وَ اللَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ»(بقره: 282)؛ «أَ لا یَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَ هُوَ اللَّطِیفُ الْخَبِیرُ»(ملک: 14)؛ «آیا ی که آفریدگار است علم ندارد در حالی که خود باریک بین و آگاه است».

«أَنَّ الْقُوَّةَ لِلَّهِ جَمِیعاً»(بقره: 165)؛ «إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَیْئاً أَنْ یَقُولَ لَهُ کُنْ فَیَکُونُ»(یس: 82 )؛ «مَنْ کانَ یُرِیدُ الْعِزَّةَ فَلِلَّهِ الْعِزَّةُ جَمِیعاً»(فاطر: 10)؛ مرحوم علامه بیان می کند هر می خواهد عزیز شود یک راه دارد و آن این است که باید آیینه خدای عزیز شود تا عزّت در او ظهور یابد.16یعنی خود را به اخلاق الهی آراسته کند؛ خداوند کریم است او هم کریم باشد؛ خداوند صبور است او هم صبور باشد؛ خداوند ستارالعیوب است او هم چنین باشد و... .

مسلّماً چنین نگرشی از توحید که قرآن کریم بیان می کند، مهم ترین اثر تربیتی را در اخلاق بر جای خواهد گذاشت. علامه معتقد است این روش مخصوص قرآن کریم است. قرآن چنان دل ها را با علوم و معارف توحیدی خود پر می کند که دیگر جایی برای رذایل باقی نمی ماند. بنابراین، نگرش توحیدی یعنی ایجاد انگیزه برای انجام فضایل و پیشگیری از رذایل؛ نه دفع و درمان آنها؛ زیرا هر عملی که انسان انجام می دهد، یا برای به دست آوردن عزت یا قدرت یاسعادت و یا برای دفع شر و مکروهی می باشد و قرآن کریم قدرت، عزت و... را منحصربه خدا کرده است. بنابراین، در قلب موحد، جایی برای غیر خدا باقی نمی ماند تا به آن انگیزه دچار انحراف شود.17 بر مبنای توحید، مهم ترین روش تربیت اخلاقی قرآن، اجرای عبودیت است؛ یعنی انجام دستورات الهی و آنچه خداوند از انسان خواسته است و ترک محرّمات و آنچه انسان را از آن نهی کرده است. آری، موحّد حقیقی همواره درصدد رضایت محبوب و معبود برمی آید.

ب) فطرت

دومین مبنای قرآن در تربیت اخلاقی، پذیرش «فطریات» در انسان است. «فطرت» در لغت به معنی «خلق»، «ایجاد» و «سرشت و طبیعت» آمده است.18فطرت در اصطلاح، به گونه ای خاص از آفرینش اطلاق می شود که مخصوص انسان و غیر تقلیدی است. بدین صورت که نیازمند تمرین، و نبوده، در همه زمان ها، مکان ها و برای همه ثابت می باشد؛ قابل شدت و ضعف است و مبدأ همة فضایل انسانی است.19

یک سلسله میل ها و جاذبه های معنوی در انسان وجود دارد که در سایر موجودات نیست. این جاذبه ها به انسان امکان می دهد دایرة فعالیت هایش را از مادّیات توسعه دهد و تا افق عالی معنویات بکشاند. برخی از گرایش های فطری انسان عبارت است از: میل به حقیقت جویی و کمال ی ، میل به کرامت نفس و احترام، میل به آرامش، زیبایی دوستی، حبّ ذات و صیانت از نفس (جلب منفعت و دفع ضرر)، میل به خیر و فضیلت، تقدیس و پرستش موجود برتر، شکر و سپاس منعم که نوعی منفعت از او شامل انسان می شود.20 پرسش مهم در اینجا آن است که آیا انسان دارای ویژگی ای به نام فطرت است؟ و آیا قبول فطرت تأثیری بر تربیت اخلاقی انسان دارد؟

قرآن کریم در این باره می فرماید: «وَ نَفْسٍ وَ ما سَوَّاها فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها»(شمس: 7 و 8)؛ «سوگند به نفس آدمی وآنکه آن را منظم ساخت. سپس خیر و شر را به او الهام کرد.» مرتضی مطهری در این زمینه می گوید: «اگر انسان دارای یک سلسله فطریات باشد، قطعاً تربیت او باید با در نظر گرفتن همان فطریات صورت گیرد».21

ان تعلیم و تربیت به این نکته اذعان دارند که تعلیم و تربیتی شایستة انسان است که در همة مراحل نوعی و فردی، با شناخت صحیح انسان و وضعیت او، همراه باشد.22

بنابراین، شناخت فطریات انسان، به یقین در تربیت اخلاقی او لازم است تا بتوان شیوه های تربیتی متناسب با آن اتخاذ کرد. علامه طباطبایی معتقد است عقل عملی که خاستگاه رفتارهای اخلاقی است، مقدمات احکام خود را از فطرت وغریزة انسانی می گیرد. ایشان ضمن پذیرش مبنای فطرت در تربیت اخلاقی، آن را نیازمند شکوفایی می داند:

نکته مهم آن است که انسان ها فطرتاً خواهان علم، قدرت و صیانت از نفس هستند و به بقا و جاودانگی خویش می شند. میل به ب اعتبار و احترام دارند؛ میل به لذت جویی و زیبایی دوستی دارند و در مقابل ولی نعمت خود خاضع اند. برای مثال، احترام به پدر و مادر به مثابه یک ولیّ نعمت در همة جوامع دیده می شود. روشن است که نوع دید افراد به زندگی و شناخت آنان از خویش، خداوند و جهان، جهت امیال فطری را مشخص کرده و در شدّت یا ضعف آن مؤثر است. برای نمونه، اگر انسانی باور داشته باشد دنیا تمام زندگی اوست و با مرگ، نابود می شود یا اینکه همواره در دنیا جاودانه خواهد بود، در این صورت او حریص ترین افراد به ب قدرت و منفعت و لذت جویی است؛ در مقابل، انسانی که به شناخت عمیق از خداوند و هستی رسیده باشد و بداند که حیات آ ت، اصل زندگی او را تشکیل می دهد، با همان انگیزه های فطری یعنی میل به کمال، قدرت، عزّت، صیانت نفس و... در صدد رسیدن به سعادت ابدی و ا وی است و البته راه آن را بندگی خداوند می داند؛ زیرا موحّد حقیقی، خداوند را جوابگوی همة امیال و خواهش های خود می شناسد. از این روی، تمام همّ و غمّ خود را صرف جلب رضایت او می کند؛ قرآن کریم در این باره می فرماید: «فَأَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّینِ حَنِیفاً فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِی فَطَرَ النَّاسَ عَلَیْها(روم: 30)؛ پس روی خود را متوجه آیین خالص پروردگار کن، این فطرتی است که خداوند، انسان ها را بر آن آفریده است.

نکته ای که باید به آن توجه کرد این است که برای شکوفایی استعدادهای فطری، نیازمند برطرف موانع آنها و هدایت صحیح شان برای رسیدن به کمال هستیم. بر مبنای فطرت، روش های تذکّر، موعظه، پرسش و پاسخ، امر به معروف و نهی از منکر، برای تربیت اخلاقی اتخاذ می شود.

ج) هدفدار بودن انسان

یکی دیگر از مبانی تربیت اخلاقی در قرآن، هدفدار بودن انسان یا داشتن مطلوب نهایی است و آن عبارت است از رسیدن به سعادت و کمال. کمال یعنی شکوفایی استعدادهای درونی انسان، و سعادت به لذت پایداری گفته می شود که از جهت کمّی و کیفی دارای برتری و دوام نسبت به سایر لذت هاست.23 قرآن، هدف وکمال انسان را در آگاهی کامل و علم شهودی و حضوری او به خدای متعال می داند که همان قرب حقیقی نسبت به پروردگار است و با تلاش و تهذیب نفس به دست می آید.24 از نظر قرآن، سعادت انسان که موجودی مرکب از روح و بدن می باشد، عبارت است از رسیدن به خیرات جسمانی و و متنعم شدن به آن.25می فرماید: «یا أَیُّهَا الْإِنْسانُ إِنَّکَ کادِحٌ إِلی رَبِّکَ کَدْحاً فَمُلاقِیهِ( انشقاق: 6)؛ «ای انسان قطعاً تو به سوی پروردگارت در حرکت هستی پس او را ملاقات خواهی کرد».

بدیهی است که انسان دارای امیال و گرایش های گوناگونی است که نمی تواند به همه آنها پاسخ دهد. در تربیت اخلاقی حول محور توحید، همه خواسته ها و امیال فرد به سمت یک هدف ارزشمند جمع می شود و آن، رسیدن به رضایت و قرب خداوند است. نکته ای که علامه طباطبایی در بحث کمال مطرح می کند آن است که کمال انسان، در متن زندگی اجتماعی او به وقوع می پیوندد و اجتماع استوار نمی شود مگر در پرتو قوانین. قوانین نیز هر چقدر عادلانه تنظیم شده باشد، راه تخلّف را نمی بندد؛ مگر اینکه فضایل اخلاقی در آن جامعه حکمفرما باشد. فضایل اخلاقی نیز وقتی انسان و جامعه را به انجام اعمال صالح و سعادت سوق می دهد که بر اساس توحید باشد؛ یعنی مردم معتقد باشند جهان پروردگاری ازلی و سرمدی دارد که هیچ چیز از علم و احاطه او بیرون نیست و هیچ قدرتی فوق آن وجود ندارد؛ او همه را آفریده و به زودی به حساب همه رسیدگی خواهد کرد. در این صورت هم و غمّ آدمیان، مراقبت از اع ان جهت رضایت حق خواهد بود.26

برخی از دانشمندان تربیتی، اجتماعی بودن انسان را مبنای جداگانه ای برای تربیت انسان می دانند.

د) اختیار

اختیار در لغت به معنای «توانایی انتخاب درست از نادرست» است؛27 در اصطلاح نیز به معنای در انجام افعال، به همراه آگاهی و توانایی بر انجام آن می باشد.28 برای انجام یک فعل، اراده انجام دادن آن لازم است و برای اراده باید ابتدا به تصور فعل، سپس تصدیق به نوعی فایده در آن پرداخت و اعتقاد به قدرت بر انجام آن فعل داشت تا شوق و میل به انجام آن در ما ایجاد شود. ارزش تمام کارهای اخلاقی انسان به وجود اختیار اوست؛ زیرا هرگز موجودی را بر آنچه استعداد و توانایی انجام آن را ندارد بازخواست نخواهند کرد. معمولاً انسان هایی که تنبل هستند و نمی خواهند خود را به زحمت بیندازند و به تزکیه نفس بپردازند، می کوشند رفتارهای نادرست خود را به عوامل قهری نظیر خواست خداوند، جبر محیط یا ارثی بودن صفتی نسبت دهند تا از زیر بار سنگین مسئولیت شانه خالی کنند. قرآن برای مبارزه با این تصوّر غلط، مرتب گوشزد می کند که انسان موجودی مختار و در قبال کارهای خود مسئول است: «وَ أَنْ لَیْسَ لِلْإِنْسانِ إِلاَّ ما سَعی» «وَ أَنَّ سَعْیَهُ سَوْفَ یُری» «ثُمَّ یُجْزاهُ الْجَزاءَ الْأَوْفی»(نجم: 39 تا 41)؛ و برای انسان بهره ای جز سعی و کوشش او نیست، به زودی جزای کافی سعیش را می بیند.

بر مبنای اختیار، روش های بشارت و انذار (وعدة بهشت و جهنم)، عفو و صفح از خطا و روش ابتلا برای تربیت اخلاقی اتخاذ می شود.

ه ) معرفت پذیری انسان

معرفت پذیری یکی از استعدادهای ویژة انسانی و از مبانی تربیت اخلاقی به شمار می آید. یکی از مسائل مهم در تربیت اخلاقی، وجود محرّک اصلی، به منظور حرکت برای خودسازی یا دیگرسازی اخلاقی است. آنچه می تواند برای شناسایی شکوفایی استعدادهای اخلاقی محرک باشد، شناخت نیاز انسان و میل به رفع آن است. بنابراین، انسان نیازمند معرفت به نفس خویش است. متأسفانه انسان در اثر توجه و پرداختن بیش از اندازه به امور مادی، خود را فراموش کرده به سمت هلاکت می رود.

معرفت نفس یعنی شناخت ویژگی های انسان، ضعف ها، اه و راه تکامل؛ همه اینها انسان را به سوی معرفت خداوند می کشاند؛ زیرا تنها خداوند است که می تواند همة میل ها، ظرفیت ها، و ضعفهای انسان را با کمالات نامحدود خود ء کند. ب معرفت می تواند حصولی (با استفاده از برهان و استدلال) یا حضوری و شهودی باشد. بدین شکل که وقتی انسان با برهان دریافت سراسر نیاز است و تنها خداوند رفع کنندة نیازهای اوست، هر لحظه در عبودیت خویش کامل تر شده و شایسته دریافت فیض الهی می گردد؛ به طوری که راه را به او نشان بدهد: «إِنْ تَتَّقُوا اللَّهَ یَجْعَلْ لَکُمْ فُرْقاناً»(انفال: 29).

قرآن کریم با خطاب هایی نظیر «یَتَدَبَّرُونَ»، «یَتَفَکَّرُون»، «اولُوا الْأَلْبابِ» و... قوة معرفت پذیری و تعقل انسان را به رسمیت شناخته است.

مرحوم علامه می فرماید: «خداوند کریم در هیچ آیه ای دستور نداده است که مردم کورکورانه ایمان بیاروند. حتی گاهی در میان آیات، علت احکام و شرایع را نیز بیان می کند. به عبارتی، قرآن، مبنای دعوت خود را بر ادراک عقلی انسان نهاده و او را به ب بینش دعوت می کند تا با شناخت نیازهای خود و قدم در وادی تهذیب نفس به سعادت برسد».29 قرآن کریم همچنین انسان را خلیفه خداوند،30 امانتدار او،31دارای بزرگترین ظرفیت علمی،32 معرفی کرده است و در مقابل، ضعف جسمی،33عجول بودن34 و جهل اضطراری نسبت به آینده (نظیر مرگ) را از جمله ویژگی هایی می داند که او را به ب کمالات و فضایل برای نزدیک تر شدن به خداوند سوق می دهد. در ادامه، به روش های تربیت اخلاقی که از این مبانی نشئت می گیرد؛ می پردازیم:

شیوه های تربیت اخلاقی در قرآن

روش های تربیت اخلاقی به سه دسته خودسازی، دیگرسازی و روش های مشترک قابل تقسیم است و ما روش های مشترک را بررسی خواهیم کرد.

الف)روش حبّ عبودی

علامه معتقد است مهم ترین روش تربیت اخلاقی مبتنی بر توحید، روش حبّ عبودی است.35

حبّ عبودی یعنی محبّتی که از روی عبودیت فرد و ناشی از شناخت توحیدی نسبت به خداوند است؛ محبتی که همة نقایص و تمایلات انسان را پاسخ می دهد. علامه در المیزان می فرماید: مهم ترین شیوة تربیتی اخلاقی در نظر قرآن، شیوة حب عبودی است. چون بنای بر محبت عبودی است. یعنی ترجیح دادن جانب خدا بر جانب بنده؛ رضای خدا را بر رضای خود ترجیح دادن؛ از حق خود به خاطر حق خدا گذشتن و از خشم خود به خاطر خشم خدا صرف نظر ؛ این محبت انسان را به کارهایی وا می دارد که عقل اجتماعی نمی پسندد. چون ملاک اخلاق اجتماعی، همین عقل اجتماعی است. محبت انسان را به کارهایی وا می دارد که فهم عادی که اساس تکالیف عمومی و دینی است، آن را نمی فهمد.36

در حدیث قدسی آمده است: «هرگاه اشتغال به من بر جان بنده غالب آید، خواهش و لذت او را در یاد خود قرار دهم و چون خواهش و لذّتش را در یاد خود قرار دهم، عاشق من می گردد و من نیز عاشق او».37

بنابراین، محبت خداوند شامل بندة عاشق می گردد و او را برای خدا خالص می کند. مسلّماً چنین فردی دستورهای الهی را به سبب عشق به محبوب انجام می دهد و آنچه مبغوض اوست ترک می کند و این یعنی همان تهذیب نفس. به عبارت دیگر، تربیت اخلاقی با کشش محبّت و به روش عبودیت، بهترین شیوة قرآن از نظر علامه است.

آن دل که به یاد تو نباشد دل نیست
آن که ندارد به سر کوی تو راه

قلبی که به عشقت نتپد جز گل نیست
از زندگی بی ثمرش حاصل نیست38

«حبّ عبودی» روشی است برای تقویت اراده و همت در راه ب فضایل و ترک رذایل.

علامه طباطبایی می فرماید:

عبادت به سه طریق ممکن است (و هر کدام اثر خود را دارد ): اول عبادت از روی ترس و بیم از خشم الهی و عذاب آ ت، که انسان را به زهد وا می دارد. یعنی فرد از لذایذ دنیا چشم پوشی می کند تا به نجات ا وی برسد. دوم، عبادت به طمع بهشت و نعمت های ا وی که فرد را وادار به فعل نیک می کند. اما طریق سوم عبادت، طریقه «محبت» است؛ یعنی قلب را از تعلق به هر چه غیر خداست پاک ، از تمام زینت ها و زخارف دنیا گذشتن، از فرزند، همسر، مال، مقام، حتی از آرزوهای خود. قلب را منحصراً برای خدا فارغ ، یعنی محبت به خدا قلب فرد را مرحله به مرحله تسخیر می کند تا جایی که این فرد تنها کاری را می کند که خداوند دوست دارد وآن چیزی را ترک می کند که او نمی پسندد. به رضای خدا راضی و به خشم او خشمگین می شود.39

شهید مطهری در این رابطه می گوید:

عشق و محبّت، محرّک ش تن حصار خودپرستی است. همین که عاشق از «خود» پا بیرون نهاد، روح او توسعه می یابد و صفات زشت اخلاقی را کنار می نهد... عشق و محبّت، تنبل را چالاک می کند، حتی از کودن تیزهوش می سازد، از بخیل بخشنده و از کم طاقت، شکیبا می سازد... .40

آری:

هر که را جامه ز عشقی چاک شد

او ز حرص و عیب کلی پاک شد

«آنچه در عبودیت هدف است، حفظ و یادآوری شناخت خداوند است؛ یعنی پس از آنکه فرد خداوند را شناخت، با عبادات، به یاد او می افتد تا دچار غفلت نگردد».41

حضرت علی علیه السلام فرموده است دوستی خدا آتشی است که به هیچ چیز نمی گذرد مگر اینکه آن را می سوزاند؛ یعنی همة هواها واشتغالات نفس را از بین می برد.42 قرآن کریم می فرماید: «إِنْ کُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِی یُحْبِبْکُمُ اللَّهُ وَ یَغْفِرْ لَکُمْ ذُنُوبَکُمْ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِیمٌ(آل عمران: 31)؛ این آیه، نشانة محبت به خداوند را تبعیّت از فرستادة او یعنی صلی الله علیه وآله می داند و نشانه محبّت خداوند به بنده را آمرزش گناهان او و مورد رحمت و مغفرت الهی قرار گرفتن، می داند.

علامه طباطبایی سه مرحله برای عبودیت معرفی می کند: اول توکّل که اعتماد به خداوند و راضی شدن به مصلحت او است؛ دوم، تفویض و سپردن امور به خداوند؛ در این مرحله فرد با تضرع و ماس، درخواست یاری دارد. مرحلة سوم، مقام تسلیم است که بنده مطیع محض بوده و حتی ماس و درخواست را رها می کند و باور دارد که خداوند با حکمت خویش، امور را به بهترین شکل هدایت می کند؛ مانند آنچه حضرت ابراهیم علیه السلام فرمود: «حسبی من سؤالی علمه بحالی؛43 علم خداوند به احوال من، مرا بی نیاز از درخواست نموده است.»

راه های ب حبّ خداوند در قرآن بیان شده است؛ برخی از آنها عبارت اند: تفکر و شناخت خداوند، ذکر دائم و یادآوری نعمت ها و مسئولیت انسان در برابر خداوند،44 ا اج محبّت غیر خدا «القلب حرم الله فلا تسکن فی حرم الله غیر الله»،45 عمل مطابق رضایت الهی46و محبّت اولیای خدا که خداوند به آن سفارش کرده است: «قُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبی»(شوری: 23)؛ علامه همچنین بیان می کند که صلی الله علیه وآله و اهل بیت معصوم علیهم السلام ایشان مصادیق ذکر الهی اند؛ زیرا خداوند به وسیله آنها به یاد می آید.47

ب)روش موعظه و نصیحت

این روش با توجه به فطرت اجرا می شود؛ موعظه یعنی کارهای نیک به گونه ای تذکر داده شود که قلب شنونده از شنیدن بیان آن رقت پیدا کند و در نتیجه تسلیم شود.48 قرآن کریم نصایح لقمان به پسرش را بیان می کند که حقیقت توحید را به او می آموزد و سپس او را دعوت به عمل می کند: «وَ هُوَ یَعِظُهُ یا بُنَیَّ لا تُشْرِکْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْکَ لَظُلْمٌ ‏عَظِیمٌ»(لقمان: 13). علامه بیان می کند که روش لقمان در نصحیت فرزندش، بیان توحید و معاد همراه با محبّت است. خطاب عاطفی «یا بنیّ!» یعنی «پسرکم!» برای برانگیختن احساسات و ترغیب به پذیرش است.49

همچنین قرآن کریم از زبان حضرت نوح علیه السلام بیان می کند که فرمود: «یا قَوْمِ إِنِّی لَکُمْ نَذِیرٌ مُبِینٌ»(نوح: 2)؛ عبارت «یا قوم» در واقع «قومی» بوده که مخفّف شده و بیان کننده خیرخواهی و مهربانی است.50 از میان روش های ارشادی، روش عاطفی مؤثرتر است. بنابراین، درگیر احساسات فرد برای رجوع به خویشتن، می تواند در پذیرش نصیحت جهت اصلاح، مؤثر واقع شود و این انگیزه ای مهم برای ب فضایل و ترک رذایل است.

پس در این روش، محور قرار دادن توحید و تذکّر به این حقیقت، مهم است و باید با محبّت و برانگیختن احساسات همراه باشد.

ج)روش الگوسازی با بیان داستان و مثال

علامه می فرماید: «قرآن کریم مثل معلّمی است که کلیات درس را در مختصرترین جملات بیان می کند سپس شاگردان را به عمل به آن امر می کند. بعد اعمال آنها را می بیند؛ صحیح و فاسد آن را اصلاح می کند؛ نقص ها و کمبودها را با موعظه، مثال، داستان، وعده به پاداش و جزا رفع می کند».51 علامه بیان می کند که تمامی داستان ها و مثال های قرآن، حول محور توحید، افراد را تربیت می کند. ایشان ویژگی داستان ها و مثال های قرآن برای تربیت اخلاقی انسان ها را این گونه معرفی می کند: «اینکه خداوند داستان های انبیا را بیان می کند، عبادت ها، دعاها و طرز معا شان را با مردم مثال می زند، در واقع خود نوعی تربیت عملی است با ذکر جزئیات. آنچه در تمام آنها محور اصلی بحث قرآن است، هدایت توحیدی انبیاست و این اعتقاد درونی آنها به توحید است که در اعمال آنها بروز کرده است.»52

علامه می گوید این که داستان حضرت یوسف علیه السلام از نظر قرآن «احسن القصص» است به آن دلیل می باشد که اخلاص توحید او را بیان می کند و ولایت خداوند سبحان نسبت به بنده اش را مجسّم می سازد که چگونه او را در راه محبت و سلوک راهش تربیت کرده و از چاه ذلت به اوج عزت رسانده است. همچنین نشانگر آن است که خداوند عهده دار امور بندگان مخلص خویش است تا به عرش عزّت بلندشان کند.53

ویژگی مثال های قرآنی نیز آن است که با بیان نکات اخلاقی، میان دستورهای مختلف عبادی، ، اجتماعی و... پراکنده شده اند تا هر لحظه، تمرین و تذکّری برای یاد خدا باشند و بذر غفلت و رذایل را در هر موقعیتی بخشکانند.54بنابراین، روش داستان و مثال برای الگوسازی علمی در تربیت اخلاقی، در صورتی که حول محور توحید باشد، بسیار مؤثر واقع خواهد شد.

د) وعدة بهشت و جهنم

قرآن کریم در موارد بسیار به بیان عذاب های جهنم و نعمت های بهشتی و مقایسة آن دو پرداخته است. «قُلْ أَ ذلِکَ خَیْرٌ أَمْ جَنَّةُ الْخُلْدِ الَّتِی وُعِدَ الْمُتَّقُونَ»(فرقان: 15)؛ در این روش، آگاهی دادن از نتایج کار نیک، انگیزة کافی برای انجام دادن آن ایجاد می کند؛ همان طور که آگاه شدن از نتایج سوء، بهترین عامل بازدارنده از ارتکاب آن عمل است. به عبارتی، تشویق و شرم تنبیه باید مربّی فرد باشد و این یعنی بها دادن به عزت و کرامت انسانی.

ه ) پرسش و پاسخ

یکی از شیوه های پرورش استعدادها، مطرح موضوع مورد نظر در قالب پرسش است. با اجرای ماهرانة این روش، به جای تعدادی باسوادهای سطحی، صاحب نظرانی متفکر تربیت می شوند که اهل معرفت اند.55 قرآن کریم در راه پرورش نیروی معرفت و تفکّر، برای کامل شدن شناخت افراد و رسیدن به عبودیت از این روش استفاده کرده است. در روش پرسش و پاسخ، القای اطلاعات، همراه با تفکر حول محور مورد نظر صورت می گیرد. از این روی، ماندگاری اثر آن بیشتر خواهد بود:

«أَ لَمْ‏ یَأْنِ لِلَّذِینَ آمَنُوا أَنْ تَخْشَعَ قُلُوبُهُمْ لِذِکْرِ اللَّهِ(حدید: 16)؛ آیا وقت آن نرسیده است که دلهای مؤمنان در برابر ذکر خدا خاشع گردد؟»

و) امر به معروف و نهی از منکر

انجام معروف وقتی آسان می شود که همة هدف ها متوجه قرب الی الله باشد و منکر وقتی صورت می گیرد که انسان از این هدف به انحراف کشیده شده و عقب بیفتد. امر به معروف و نهی از منکر، وقتی اثر گذار است که آمر یا ناهی، این حقیقت را به فرد امرشونده یا نهی شونده القا کند. نکتة مهم در این روش آن است که فرد باید به گفته های خود عمل کند تا نشانة صدق دعوی او باشد. قرآن کریم می فرماید: «کُنْتُمْ خَیْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ تَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ»(آل عمران: 110).

قرآن کریم بیان می کند شما بهترین امت هستید؛ زیرا به نیکی امر و از زشتی ها نهی می کنید، در حالی که به خداوند ایمان دارید. یعنی امر و نهی شما حول محور توحید است.

ز) ابتلاء

بنابر مبنای اختیار و مسئولیت پذیری، یکی از روش های تربیت اخلاقی، مواجه شدن فرد با نتایج اعمال خویش است تا با آگاهی از نتایج مثبت یا منفی آن، برای انجام دادن دوباره عمل، دلسرد یا تشویق شود. در این روش، فرد بر اساس مبنای «حبّ ذات» می کوشد به گونه ای عمل کند که زیانی متوجه او نشود. قرآن کریم می فرماید: «وَ لَنَبْلُوَنَّکُمْ بِشَیْ‏ءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ الْأَمْوالِ وَ الْأَنْفُسِ وَ الَّثمَراتِ وَ بَشِّرِ الصَّابِرِینَ الَّذِینَ إِذا أَصابَتْهُمْ مُصِیبَةٌ قالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَیْهِ راجِعُونَ» (بقره: 155 و 156).

بنابراین، فرد وقتی دانست نتیجة عمل او به خودش باز می گردد و دنیا هر لحظه صحنه آزمایش اوست، متوجه امر آ ت شده و به اصلاح نفس می پردازد؛ به عبارت دیگر، به تربیت اخلاقی خود مشغول می شود.

دانشمندان تربیتی اصول دیگری را نیز در تربیت مهم می دانند که برخی از آنها عبارتند از: مدارا با متخلف، تدریج در آموزش رفتار پسندیده، تکرار و مداومت بر ب فضایل وترک رذایل، رعایت اعتدال و پرهیز از افراط وتفریط نابجا.

نتیجه گیری

پیش از این بیان شد که مبانی تربیت اخلاقی به معنی امکانات، ضرورت ها و موقعیت حیات انسانی در تربیت اخلاقی است و شیوه ها به معنای راه کارهاو پیش فرض هایی است که با توجه به مبانی، برای رسیدن به اه اتخاذ می شوند. علامه بیان می کند هدف های تربیت اخلاقی می تواند به انگیزة قوانین اجتماعی یا مورد پسند مردم واقع شدن باشد ـ همان طور که دانشمندان غربی عموماً همین اه را در تشویق به اخلاق در نظر دارندـ یا به انگیزة رهایی از عذاب ا وی و رسیدن به نعمت های بهشتی باشد ـ همان گونه که ادیان گذشته به آن تأکید دارند. ـ اما روش قرآن با این دو گروه تفاوت دارد. قرآن کریم همة آموزه های خود را حول محور «توحید» بیان می کند و انگیزه تربیت اخلاقی را، حبّ معبود و رسیدن به قرب و به او بیان می کند.

علامه، مبانی تربیت اخلاقی در قرآن را توحید، فطرت، هدفدار بودن انسان، اختیار و قوة معرفت پذیری انسان می داند. البته مهم ترین مبنا را «توحید» معرفی کرده است که سایر مبانی حول آن می چرخد. شناخت توحید، نگرش موحد را نسبت به خود و خداوند تغییر می دهد؛ نقص های او را یادآور شده و تنها رافع کمبودها و نیازها را خداوند می داند. میل های فطری او نظیر میل به قدرت، علم، عزّت و احترام، کمال و حقیقت، حبّ ذات، پرستش موجود برتر و... اگر در کنار شناخت توحیدی قرار بگیرد، بهترین کمک کنندة فرد در تربیت صحیح اخلاقی می شود.

علامه مهم ترین روش قرآن را «حبّ عبودی» یا محبّتی که از عبودیت فرد سرچشمه می گیرد می شناسد ایشان معتقد است ی که خود را بنده خداوند نداند، هرگز نمی تواند به تربیت اخلاقی صحیح و کامل دست یابد. البته این اعتقاد باید در عمل نشان داده شود. عبودیت نیز هرگز به طور کامل اجرا نمی شود؛ مگر آنکه انگیزة آن، محبّت به خداوند باشد؛ محبّت به کمالات او و اینکه ولیّ نعمت و رافع نیازهای انسان است. سایر روش های قرآن نظیر نصیحت و موعظه، الگوسازی با بیان مثال و داستان، وعده بهشت و جهنم، پرسش و پاسخ، امر به معروف و نهی از منکر، همگی حول محور «توحید» بوده و یادآور همین مسئله است.

امیدواریم این شیوة قرآن برای تربیت اخلاقی، مورد توجه عموم، به ویژه مربّیان اخلاق قرار گیرد؛ زیرا به هر میزان که خود را از نظر توحیدی تکامل بخشیم، به همان مقدار در مراتب کمال اخلاقی پیشرفت خواهیم کرد. خارج شدن از مراتب توحید، گرفتار شدن به فسادها و رذایل اخلاقی را به دنبال خواهد داشت.


  • ··· منابع
    ـ جعفری، محمدتقی؛ ترجمه و شرح نهج البلاغه، تهران، دفتر نشر و فرهنگ ی، 1364.
    ـ ازهری، محمدبن احمد، معجم تهذیب اللّغة، بیروت، دارالمعرفة، 1422ق.
    ـ جعفری، محمدتقی، ترجمه و شرح نهج البلاغه، بی جا، دفتر نشر و فرهنگ ی، 1364.
    ـ جعفری، محمدتقی، تعلیم و تربیت، تهران، پیام ، 1378.
    ـ جوادی آملی، عبدالله، مبادی اخلاق در قرآن، قم، اسراء، چ دوم، 1378.
    ـ جوادی آملی، عبدالله، توحید در قرآن، (تفسیر موضوعی قرآن ج 2)، تنظیم حیدعلی ایّوبی، قم، اسراء، چ دوم، 1385.
    ـ جوهری، اسماعیل حمّار، الصّحاح، بیروت، ی، 1368.
    ـ حاجی ده آبادی، محمدعلی، درآمدی بر نظام تربیتی ی، قم، مرکز جهانی علوم ی، 1377.
    ـ حسن زاده آملی، حسن، دروس شرح اشارات و تنبیهات ابن سینا (نمط نهم «مقامات العارفین»)، قم، مطبوعات دینی، 1383.
    ـ ، روح الله، دیوان ، بی جا، مؤسسه تنظیم و نشر آثار ، 1372.
    ـ دهخدا، علی اکبر، لغت نامه دهخدا، تهران، تهران، 1334.
    ـ راغب اصفهانی، القاسم حسین بن محمد، مفردات الفاظ قرآن، بیروت، دارالشامیه و دمشق، دارالقلم، 1416ق.
    ـ زبیدی، محمد مرتضی، تاج العروس من جواهر القاموس، بی جا، دارالهدایة، 1386.
    ـ سبحانی تبریزی، جعفر، الهیات علی هدی الکتاب و السنة و العقل، قم، مؤسسه صادق علیه السلام ، چ چهارم، 1417ق.
    ـ سعیدی مهر، محمد، آموزش کلام ی، قم، کتاب طه، چ دوم، 1381.
    ـ شبّر، عبدالله، الأخلاق، ترجمة محمدرضا جبّاران، قم، هجرت، چ ششم، 1380.
    ـ شیروانی، علی، اخلاق ی و مبانی نظری آن، قم، دارالفکر، چ دوم، 1381.
    ـ طباطبایی، سیدمحمدحسین، المیزان، ترجمة سیدمحمدباقر همدانی، قم، دفتر انتشارات ی، 1363.
    ـ طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، مؤسسه مطبوعاتی اسماعیلیان، چ دوم و سوم،1393، ج 1ـ20.
    ـ طوسی، نصیرالدین محمد، اخلاق ناصری، تهران، خوارزمی، چ سوم، 1364.
    ـ فراهیدی، خلیل بن احمد، ترتیب العین، قم، اسوه، 1414ق.
    ـ فیومی، احمد بن محمد، مصباح المنیر، قم، مؤسسه دارالهجرة، 1405ق.
    ـ قرشی، علی اکبر، قاموس قرآن، تهران، دارالکتب ال یه، 1352.
    ـ کلانتری، الیاس، المعجم المفهرس لآیات القرآن الکریم، تهران، اسوه، 1377.
    ـ محمدی ری شهری، محمد، منتخب میزان الحکمة، ترجمة رضا شیخی، قم، دارالحدیث، چ پنجم، 1385.
    ـ محمدی ری شهری، محمد، میزان الحکمة، ترجمة رضا شیخی، قم، دارالحدیث، چ دوم، 1377.
    ـ مصباح، محمدتقی، اخلاق در قرآن، نگارش محمدحسین اسکندری، قم، مؤسسه آموزشی پژوهشی €، چ سوم، 1377.
    ـ مصباح، محمدتقی، توحید در نظام عقیدتی و ارزشی ، بی جا، شفق، چ چهارم، 1375.
    ـ مطهری، مرتضی، جاذبه و عه علی علیه السلام ، تهران، بی نا، 1349.
    ـ نراقی، احمد، معراج السعاده، بی جا، جاویدان، بی تا.
    ـ دیلمی، احمد و آذربایجانی، مسعود‎‎،اخلاق ی، تدوین: نهاد نمایندگی ی قم: دفتر نشر معارف، 1385

  • پى نوشت ها
    1-. دانشجوی کارشناسی ارشد مدرسی معارف باقرالعلوم علیه السلام. دریافت: : 20/5/88 پذیرش:7/7/88.
    2- یار باقرالعلوم علیه السلام.
    1. ابوالقاسم حسین بن محمد راغب اصفهانی، مفردات الفاظ قرآن. ج 1، ص 252.
    2. حاجی ده آبادی، درآمدی بر نظام تربیتی ، ص 18.
    3. محمدمرتضی زبیدی، تاج العروس من جواهر القاموس، ج 2، ص 464 / جوهری، اسماعیل بن حمّار، الصّحاح،ج 4، ص 2350.
    4. حاجی ده آبادی، درآمدی بر نظام تربیتی ، ص 12.
    5. راغب اصفهانی، مفردات الفاظ قرآن. ج 1، ص 297.
    6. عبدالله جوادی آملی؛ مبادی اخلاقی در قرآن. ص 74.
    7. احمد دیلمی و مسعود آذربایجانی؛اخلاق ی. ص 19.
    مشاهده متن کامل ...
شیوه های تعلیم وتربیت در قرآن وکریم.ازنظر علامه طباطبایی
درخواست حذف اطلاعات

قرآن کریم از دیدگاه علامه طباطبایی

چکیده

این مقاله بارویکرد تحلیلی توصیفی به مبانی و شیوه های تربیت اخلاقی در قرآن، از نظر مفسّر بزرگ علامه طباطبایی در تفسیر المیزان می پردازد. مبانی تربیت اخلاقی به معنای استعدادها، امکانات و ضرورت های مربوط به انسان دربارة آموزش اخلاق و همچنین بیانگر نوع روش ها وشیوه ها در تربیت اخلاقی است. مبانی تربیتی به سه دستة علمی، فلسفی و دینی تقسیم می شود که در این مقاله تنها به مبانی دینی پرداخته شده است.

علامه، «توحید» را مهم ترین مبنای تربیت اخلاقی قرآن می داند که تمامی آموزه های قرآن، حول محور آن می چرخد. موحد پس از شناخت خداوند و شناخت نیازهای خود، بنابر امیال فطری نظیر میل به هدف، کمال، حقیقت، تقدیس موجود برتر، کرامت ذاتی و صیانت از نفس، به سوی خداوند جذب می شود، و تنها راه رسیدن به قرب را در انجام دستورهای الهی و ترک محرّمات می یابد. این همان روش عبودیت است که انسان را به تهذیب نفس می رساند.

از دیدگاه علامه، سایر مبانی نظیر اختیار، معرفت پذیری و... و روش های تربیت اخلاقی مانند نصیحت، الگوسازی با داستان و مثال، وعدة بهشت و جهنم، پرسش و پاسخ، ابتلا و...، همگی حول محور «توحید» می تواند اثرگذار باشد.

کلید واژه ها: تربیت، توحید، تربیت اخلاقی، مبانی اخلاق، شیوه های اخلاقی.

مقدمه

اصول تربیتی هر دیدگاهی از مبانی تربیتی آن نشئت می گیرد و روش ها و فنون خاص تربیتی خود را به دنبال خواهد داشت. نیل به سعادت حقیقی، بدون داشتن «اخلاق الهی» و «زندگی سالم جهت رشد و تکامل انسانی» امکان پذیر نیست. آنچه امروز به آن نیازمندیم، دانستن اهمیت سرمایه گذاری و برنامه ریزی دقیق فرهنگی برای رسیدن به این هدف است. ترویج صحیح آداب ی و حل مشکلات اخلاقی جامعه، نیازمند شناخت مبانی و شیوه های اخلاقی مطرح شده از سوی خداوند است و قرآن کریم بهترین مرجع در این زمینه می باشد. اصول و روش های تربیت اخلاقی، به گونه ای در قرآن کریم مطرح شده است که می تواند عرصه های فردی، خانوادگی و اجتماعی را سامان بخشد و راه گشای تمامی این مسائل باشد. پرسش اساسی اینجاست که آیا قرآن مبنا و روش خاصی در تربیت اخلاقی انسان دارد؟ آیا می توان روش واحدی برای تمامی سنین و در تمامی عرصه ها برگزید؟

مبانی تربیت اخلاقی در قرآن

«مبانی» در لغت به معنای «شالوده و اساس» یک چیز آمده است1 و در اصطلاح دانشمندان تربیتی، به گزاره هایی گفته می شود که بیانگر موقعیت، امکانات، محدودیت ها و ضرورت های حیات انسانی است.2 مبانی هر مکتب، نوع اصول ارزشی و تربیتی آن مکتب را مشخص می کند.

«تربیت» نیز در لغت از دو ریشة «ربو» و «ربب» اشتقاق یافته است؛ از ریشة «ربو» بیشتر ناظر به پرورش جسمی و به معنای «افزودن» و «پروراندن»، و از ریشة «ربّ» بیشتر ناظر به پرورش روحی و معنوی و به معنای «س رستی »، « ی » و «به اعتدال رساندن» است.3تربیت از نظر دانشمندان تربیتی، فعالیتی منظم و تدریجی برای کشف استعدادها و از قوه به فعلیت رساندن آنهاست.4

اخلاق در لغت جمع «خُلُق» یا «خُلق» به معنای سجیّه و طبیعت باطنی است5 و به صفاتی اطلاق می شود که بر اثر تکرار، در نفس انسان به صورت ملکه در آمده و رفتار متناسب با آن بدون تأمل از انسان صادر می شود.6 بنابراین، «تربیت اخلاقی» به معنای چگونگی به کارگیری و پرورش استعدادهای درونی انسان جهت رشد و تثبیت صفات پسندیدة اخلاقی (شکوفا ظرفیت های اخلاقی) به منظور انجام رفتارهای پسندیده اخلاقی و دوری از رذایل اخلاقی است؛ به طوری که این ویژگی ها برای انسان به صورت ملکه درآید.7

موضوع تربیت اخلاقی، نفس انسان است که افعال زیبا و زشت به طور ارادی از او صادر می شود.8 هدف تربیت اخلاقی، پرورش استعدادهای درونی انسان برای ایجاد و رشد صفات و رفتارهای پسندیدة اخلاقی است. از دیدگاه علامه طباطبائی، هدف تربیت اخلاقی، رسیدن به توحید در زمینة اعتقاد و عمل است. بنابراین، تربیت اخلاقی باید به عبودیت الهی بینجامد.9علامه معتقد است این هدف و این روش، مخصوص قرآن است (در مقابل گروهی که هدف را تأمین قوانین اجتماعی یا عرف جامعه می دانند یا پیروان ادیان الهی که هدف را رسیدن به نعمت های ا وی و دوری از عذاب می دانند).10 از این روی، برای شناسایی مبانی تربیت اخلاقی قرآن، باید ساحت های گوناگون انسان شناسی از نظر قرآن بررسی شود. باید رابطه انسان با خداوند، جهان هستی، خود و دیگران در نظر گرفته شود و در این راستا، به محدودیت ها، استعدادها و ضرورتهای حیات انسانی توجه شود.

مرحوم علامه طباطبایی موارد زیر را از مهم ترین مبانی تربیت اخلاقی در قرآن کریم می داند:

الف) توحید

اهمیت خداشناسی به دلیل آثار آن در حیات فردی و اجتماعی انسان ها مورد توجه است. اعتقاد انسان به خدا و برداشتی که از اوصاف الهی دارد، در شئون مختلف زندگی او، انگیزه ها، نیّت ها، داوری ها و اعمال او مؤثر است و شخصیت ویژه ای برای فرد می سازد و روش او را تغییر می دهد.

بنابراین، یکی از ضرورت های حیات آدمی، شناخت نوع ارتباط او با خداوند است. علامه معتقد است «توحید»، ریشة درخت و روح همة آموزه های قرآن است. از این روی، مهم ترین مبنای تربیت اخلاقی را «توحید» می داند. ایشان بیان می کند شجره طیبه ای که قرآن از آن نام می برد که اصل آن ثابت و فرع آن در آسمان است، همان توحید است که فروع آن، اخلاق، اعتقادات و احکام می باشد.11 بنابراین، از نظر ایشان مهم ترین مبنای قرآن در تربیت اخلاقی توحید است.

علامه طباطبایی «توحید» را این گونه معرفی می کند: «توحید در آن است که معتقد باشیم خداوند ربّ همه اشیاء است و هیچ ربّی جز او نیست، در همه جهات تسلیم او بوده و حقّ ربوبیّت او را ادا کنیم. بدین شکل که خشوع قلبی جز برای او نداشته باشیم و اعمالمان را جز برای او انجام ندهیم و دستورات او را بزرگ و عظیم بدانیم».12

انسانی که معتقد است کارگردان اصلی جهان تنها خداوند است و نیازمندی های او، تنها با تدبیر خداوند، سر و سامان خواهد گرفت، دست نیاز به سوی دیگران دراز نخواهد کرد؛ در مقابل مشکلات بی ت و کم صبری نخواهد داشت؛ زیرا او می داند که خداوند تنها ربّ او نیست، ربّ همه جهان است و امور را به بهترین شیوه هدایت خواهد کرد. علامه طباطبایی در این زمینه می فرماید:

«خداوند سبحان، مالک حقیقی انسان و هر آنچه به او تملیک کرده می باشد؛ چرا که انسان هرچه دارد خدا به او داده و مالک او، قلب او، تمام اموال اوست. لذا خدا به او، به نفع و ضررش، مرگ و حیاتش، کمال و سعادت یا شقاوتش، اسباب مورد نیاز سعادتش، از خود او آگاهتر است. دل ها به دست اوست و هر که را بخواهد به طرف آن برمی گرداند. تنها اوست که می تواند در هر حال، قلب انسان را به بهترین ح برگرداند. انسان هیچ مطلبی را از او نمی تواند مخفی کند؛ چون خدا از انسان به قلبش نزدیکتر است.13... وقتی انسان بداند خود و سایر موجودات، ملک خداوند هستند، بنابراین نه اندوه می خورد و نه می ترسد از آنکه ضرری ببیند بلکه تسلیم محض خدا می شود.» آری خداوند «ربّ العالمین» است یعنی عوالم گوناگون هستی تحت تدبیر و پرورش او قرار دارد.14

مسلّماً چنین نگرشی دربارة توحید، اساس تفکر انسان را دگرگون ساخته و ریشة رذایل اخلاقی را در او می خشکاند. همان گونه که مهم ترین انگیزة رعایت اخلاق را برای رسیدن به همه خیرات در انسان زنده می کند. احتجاج قرآن کریم بر توحید عبودی آن است که تنها ی سزاوار پرستش و خضوع و اطاعت است که خالق انسان و پرورش دهندة استعدادها، مالک مرگ و حیات، و نفع و ضرر او باشد. «وَ لا تَدْعُ مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا یَنْفَعُکَ وَ لا یَضُرُّکَ فَإِنْ فَعَلْتَ فَإِنَّکَ إِذاً مِنَ الظَّالِمِینَ(یونس: 106)؛ و جز خدا ی را که نه سودی به تو میرساند و نه زیانی را دفع می کند] مخوان، که اگر چنین کنی، از ستمکاران خواهی بود».

فرد موحد چون خدا را ناظر بر کارهای خود می داند، مدح و ذمّ مردم برایش مهم نیست، از این روی، دچار اضطراب نمی شود و به آرامش می رسد. همچنین این تفکر، جلوی تکبّر او را در هنگام موفقیّت ها می گیرد؛ زیرا مؤثر حقیقی را خدا می داند.15

محبّت اصیل، تنها زیبندة ذات نامحدود خداوند است؛ زیرا او جامع تمام کمالات بی منتهاست؛ ولیّ نعمت و رازق ماست و ما همواره به او محتاج هستیم. قرآن کریم با بیان توحیدی خاص خود، در صدد جذب قلوب مردم به سمت خداوند است و این مهم ترین اساس در تربیت اخلاقی است: «وَ إِذا سَأَلَکَ عِبادِی عَنِّی فَإِنِّی قَرِیبٌ(بقره: 186)؛ و زمانی که بندگانم از تو دربارة من سؤال د همانا] من نزدیکم.»

همچنین توحید در علم، قدرت، عزّت و حیات را مطرح می کند: «وَ اللَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ»(بقره: 282)؛ «أَ لا یَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَ هُوَ اللَّطِیفُ الْخَبِیرُ»(ملک: 14)؛ «آیا ی که آفریدگار است علم ندارد در حالی که خود باریک بین و آگاه است».

«أَنَّ الْقُوَّةَ لِلَّهِ جَمِیعاً»(بقره: 165)؛ «إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَیْئاً أَنْ یَقُولَ لَهُ کُنْ فَیَکُونُ»(یس: 82 )؛ «مَنْ کانَ یُرِیدُ الْعِزَّةَ فَلِلَّهِ الْعِزَّةُ جَمِیعاً»(فاطر: 10)؛ مرحوم علامه بیان می کند هر می خواهد عزیز شود یک راه دارد و آن این است که باید آیینه خدای عزیز شود تا عزّت در او ظهور یابد.16یعنی خود را به اخلاق الهی آراسته کند؛ خداوند کریم است او هم کریم باشد؛ خداوند صبور است او هم صبور باشد؛ خداوند ستارالعیوب است او هم چنین باشد و... .

مسلّماً چنین نگرشی از توحید که قرآن کریم بیان می کند، مهم ترین اثر تربیتی را در اخلاق بر جای خواهد گذاشت. علامه معتقد است این روش مخصوص قرآن کریم است. قرآن چنان دل ها را با علوم و معارف توحیدی خود پر می کند که دیگر جایی برای رذایل باقی نمی ماند. بنابراین، نگرش توحیدی یعنی ایجاد انگیزه برای انجام فضایل و پیشگیری از رذایل؛ نه دفع و درمان آنها؛ زیرا هر عملی که انسان انجام می دهد، یا برای به دست آوردن عزت یا قدرت یاسعادت و یا برای دفع شر و مکروهی می باشد و قرآن کریم قدرت، عزت و... را منحصربه خدا کرده است. بنابراین، در قلب موحد، جایی برای غیر خدا باقی نمی ماند تا به آن انگیزه دچار انحراف شود.17 بر مبنای توحید، مهم ترین روش تربیت اخلاقی قرآن، اجرای عبودیت است؛ یعنی انجام دستورات الهی و آنچه خداوند از انسان خواسته است و ترک محرّمات و آنچه انسان را از آن نهی کرده است. آری، موحّد حقیقی همواره درصدد رضایت محبوب و معبود برمی آید.

ب) فطرت

دومین مبنای قرآن در تربیت اخلاقی، پذیرش «فطریات» در انسان است. «فطرت» در لغت به معنی «خلق»، «ایجاد» و «سرشت و طبیعت» آمده است.18فطرت در اصطلاح، به گونه ای خاص از آفرینش اطلاق می شود که مخصوص انسان و غیر تقلیدی است. بدین صورت که نیازمند تمرین، و نبوده، در همه زمان ها، مکان ها و برای همه ثابت می باشد؛ قابل شدت و ضعف است و مبدأ همة فضایل انسانی است.19

یک سلسله میل ها و جاذبه های معنوی در انسان وجود دارد که در سایر موجودات نیست. این جاذبه ها به انسان امکان می دهد دایرة فعالیت هایش را از مادّیات توسعه دهد و تا افق عالی معنویات بکشاند. برخی از گرایش های فطری انسان عبارت است از: میل به حقیقت جویی و کمال ی ، میل به کرامت نفس و احترام، میل به آرامش، زیبایی دوستی، حبّ ذات و صیانت از نفس (جلب منفعت و دفع ضرر)، میل به خیر و فضیلت، تقدیس و پرستش موجود برتر، شکر و سپاس منعم که نوعی منفعت از او شامل انسان می شود.20 پرسش مهم در اینجا آن است که آیا انسان دارای ویژگی ای به نام فطرت است؟ و آیا قبول فطرت تأثیری بر تربیت اخلاقی انسان دارد؟

قرآن کریم در این باره می فرماید: «وَ نَفْسٍ وَ ما سَوَّاها فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها»(شمس: 7 و 8)؛ «سوگند به نفس آدمی وآنکه آن را منظم ساخت. سپس خیر و شر را به او الهام کرد.» مرتضی مطهری در این زمینه می گوید: «اگر انسان دارای یک سلسله فطریات باشد، قطعاً تربیت او باید با در نظر گرفتن همان فطریات صورت گیرد».21

ان تعلیم و تربیت به این نکته اذعان دارند که تعلیم و تربیتی شایستة انسان است که در همة مراحل نوعی و فردی، با شناخت صحیح انسان و وضعیت او، همراه باشد.22

بنابراین، شناخت فطریات انسان، به یقین در تربیت اخلاقی او لازم است تا بتوان شیوه های تربیتی متناسب با آن اتخاذ کرد. علامه طباطبایی معتقد است عقل عملی که خاستگاه رفتارهای اخلاقی است، مقدمات احکام خود را از فطرت وغریزة انسانی می گیرد. ایشان ضمن پذیرش مبنای فطرت در تربیت اخلاقی، آن را نیازمند شکوفایی می داند:

نکته مهم آن است که انسان ها فطرتاً خواهان علم، قدرت و صیانت از نفس هستند و به بقا و جاودانگی خویش می شند. میل به ب اعتبار و احترام دارند؛ میل به لذت جویی و زیبایی دوستی دارند و در مقابل ولی نعمت خود خاضع اند. برای مثال، احترام به پدر و مادر به مثابه یک ولیّ نعمت در همة جوامع دیده می شود. روشن است که نوع دید افراد به زندگی و شناخت آنان از خویش، خداوند و جهان، جهت امیال فطری را مشخص کرده و در شدّت یا ضعف آن مؤثر است. برای نمونه، اگر انسانی باور داشته باشد دنیا تمام زندگی اوست و با مرگ، نابود می شود یا اینکه همواره در دنیا جاودانه خواهد بود، در این صورت او حریص ترین افراد به ب قدرت و منفعت و لذت جویی است؛ در مقابل، انسانی که به شناخت عمیق از خداوند و هستی رسیده باشد و بداند که حیات آ ت، اصل زندگی او را تشکیل می دهد، با همان انگیزه های فطری یعنی میل به کمال، قدرت، عزّت، صیانت نفس و... در صدد رسیدن به سعادت ابدی و ا وی است و البته راه آن را بندگی خداوند می داند؛ زیرا موحّد حقیقی، خداوند را جوابگوی همة امیال و خواهش های خود می شناسد. از این روی، تمام همّ و غمّ خود را صرف جلب رضایت او می کند؛ قرآن کریم در این باره می فرماید: «فَأَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّینِ حَنِیفاً فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِی فَطَرَ النَّاسَ عَلَیْها(روم: 30)؛ پس روی خود را متوجه آیین خالص پروردگار کن، این فطرتی است که خداوند، انسان ها را بر آن آفریده است.

نکته ای که باید به آن توجه کرد این است که برای شکوفایی استعدادهای فطری، نیازمند برطرف موانع آنها و هدایت صحیح شان برای رسیدن به کمال هستیم. بر مبنای فطرت، روش های تذکّر، موعظه، پرسش و پاسخ، امر به معروف و نهی از منکر، برای تربیت اخلاقی اتخاذ می شود.

ج) هدفدار بودن انسان

یکی دیگر از مبانی تربیت اخلاقی در قرآن، هدفدار بودن انسان یا داشتن مطلوب نهایی است و آن عبارت است از رسیدن به سعادت و کمال. کمال یعنی شکوفایی استعدادهای درونی انسان، و سعادت به لذت پایداری گفته می شود که از جهت کمّی و کیفی دارای برتری و دوام نسبت به سایر لذت هاست.23 قرآن، هدف وکمال انسان را در آگاهی کامل و علم شهودی و حضوری او به خدای متعال می داند که همان قرب حقیقی نسبت به پروردگار است و با تلاش و تهذیب نفس به دست می آید.24 از نظر قرآن، سعادت انسان که موجودی مرکب از روح و بدن می باشد، عبارت است از رسیدن به خیرات جسمانی و و متنعم شدن به آن.25می فرماید: «یا أَیُّهَا الْإِنْسانُ إِنَّکَ کادِحٌ إِلی رَبِّکَ کَدْحاً فَمُلاقِیهِ( انشقاق: 6)؛ «ای انسان قطعاً تو به سوی پروردگارت در حرکت هستی پس او را ملاقات خواهی کرد».

بدیهی است که انسان دارای امیال و گرایش های گوناگونی است که نمی تواند به همه آنها پاسخ دهد. در تربیت اخلاقی حول محور توحید، همه خواسته ها و امیال فرد به سمت یک هدف ارزشمند جمع می شود و آن، رسیدن به رضایت و قرب خداوند است. نکته ای که علامه طباطبایی در بحث کمال مطرح می کند آن است که کمال انسان، در متن زندگی اجتماعی او به وقوع می پیوندد و اجتماع استوار نمی شود مگر در پرتو قوانین. قوانین نیز هر چقدر عادلانه تنظیم شده باشد، راه تخلّف را نمی بندد؛ مگر اینکه فضایل اخلاقی در آن جامعه حکمفرما باشد. فضایل اخلاقی نیز وقتی انسان و جامعه را به انجام اعمال صالح و سعادت سوق می دهد که بر اساس توحید باشد؛ یعنی مردم معتقد باشند جهان پروردگاری ازلی و سرمدی دارد که هیچ چیز از علم و احاطه او بیرون نیست و هیچ قدرتی فوق آن وجود ندارد؛ او همه را آفریده و به زودی به حساب همه رسیدگی خواهد کرد. در این صورت هم و غمّ آدمیان، مراقبت از اع ان جهت رضایت حق خواهد بود.26

برخی از دانشمندان تربیتی، اجتماعی بودن انسان را مبنای جداگانه ای برای تربیت انسان می دانند.

د) اختیار

اختیار در لغت به معنای «توانایی انتخاب درست از نادرست» است؛27 در اصطلاح نیز به معنای در انجام افعال، به همراه آگاهی و توانایی بر انجام آن می باشد.28 برای انجام یک فعل، اراده انجام دادن آن لازم است و برای اراده باید ابتدا به تصور فعل، سپس تصدیق به نوعی فایده در آن پرداخت و اعتقاد به قدرت بر انجام آن فعل داشت تا شوق و میل به انجام آن در ما ایجاد شود. ارزش تمام کارهای اخلاقی انسان به وجود اختیار اوست؛ زیرا هرگز موجودی را بر آنچه استعداد و توانایی انجام آن را ندارد بازخواست نخواهند کرد. معمولاً انسان هایی که تنبل هستند و نمی خواهند خود را به زحمت بیندازند و به تزکیه نفس بپردازند، می کوشند رفتارهای نادرست خود را به عوامل قهری نظیر خواست خداوند، جبر محیط یا ارثی بودن صفتی نسبت دهند تا از زیر بار سنگین مسئولیت شانه خالی کنند. قرآن برای مبارزه با این تصوّر غلط، مرتب گوشزد می کند که انسان موجودی مختار و در قبال کارهای خود مسئول است: «وَ أَنْ لَیْسَ لِلْإِنْسانِ إِلاَّ ما سَعی» «وَ أَنَّ سَعْیَهُ سَوْفَ یُری» «ثُمَّ یُجْزاهُ الْجَزاءَ الْأَوْفی»(نجم: 39 تا 41)؛ و برای انسان بهره ای جز سعی و کوشش او نیست، به زودی جزای کافی سعیش را می بیند.

بر مبنای اختیار، روش های بشارت و انذار (وعدة بهشت و جهنم)، عفو و صفح از خطا و روش ابتلا برای تربیت اخلاقی اتخاذ می شود.

ه ) معرفت پذیری انسان

معرفت پذیری یکی از استعدادهای ویژة انسانی و از مبانی تربیت اخلاقی به شمار می آید. یکی از مسائل مهم در تربیت اخلاقی، وجود محرّک اصلی، به منظور حرکت برای خودسازی یا دیگرسازی اخلاقی است. آنچه می تواند برای شناسایی شکوفایی استعدادهای اخلاقی محرک باشد، شناخت نیاز انسان و میل به رفع آن است. بنابراین، انسان نیازمند معرفت به نفس خویش است. متأسفانه انسان در اثر توجه و پرداختن بیش از اندازه به امور مادی، خود را فراموش کرده به سمت هلاکت می رود.

معرفت نفس یعنی شناخت ویژگی های انسان، ضعف ها، اه و راه تکامل؛ همه اینها انسان را به سوی معرفت خداوند می کشاند؛ زیرا تنها خداوند است که می تواند همة میل ها، ظرفیت ها، و ضعفهای انسان را با کمالات نامحدود خود ء کند. ب معرفت می تواند حصولی (با استفاده از برهان و استدلال) یا حضوری و شهودی باشد. بدین شکل که وقتی انسان با برهان دریافت سراسر نیاز است و تنها خداوند رفع کنندة نیازهای اوست، هر لحظه در عبودیت خویش کامل تر شده و شایسته دریافت فیض الهی می گردد؛ به طوری که راه را به او نشان بدهد: «إِنْ تَتَّقُوا اللَّهَ یَجْعَلْ لَکُمْ فُرْقاناً»(انفال: 29).

قرآن کریم با خطاب هایی نظیر «یَتَدَبَّرُونَ»، «یَتَفَکَّرُون»، «اولُوا الْأَلْبابِ» و... قوة معرفت پذیری و تعقل انسان را به رسمیت شناخته است.

مرحوم علامه می فرماید: «خداوند کریم در هیچ آیه ای دستور نداده است که مردم کورکورانه ایمان بیاروند. حتی گاهی در میان آیات، علت احکام و شرایع را نیز بیان می کند. به عبارتی، قرآن، مبنای دعوت خود را بر ادراک عقلی انسان نهاده و او را به ب بینش دعوت می کند تا با شناخت نیازهای خود و قدم در وادی تهذیب نفس به سعادت برسد».29 قرآن کریم همچنین انسان را خلیفه خداوند،30 امانتدار او،31دارای بزرگترین ظرفیت علمی،32 معرفی کرده است و در مقابل، ضعف جسمی،33عجول بودن34 و جهل اضطراری نسبت به آینده (نظیر مرگ) را از جمله ویژگی هایی می داند که او را به ب کمالات و فضایل برای نزدیک تر شدن به خداوند سوق می دهد. در ادامه، به روش های تربیت اخلاقی که از این مبانی نشئت می گیرد؛ می پردازیم:

شیوه های تربیت اخلاقی در قرآن

روش های تربیت اخلاقی به سه دسته خودسازی، دیگرسازی و روش های مشترک قابل تقسیم است و ما روش های مشترک را بررسی خواهیم کرد.

الف)روش حبّ عبودی

علامه معتقد است مهم ترین روش تربیت اخلاقی مبتنی بر توحید، روش حبّ عبودی است.35

حبّ عبودی یعنی محبّتی که از روی عبودیت فرد و ناشی از شناخت توحیدی نسبت به خداوند است؛ محبتی که همة نقایص و تمایلات انسان را پاسخ می دهد. علامه در المیزان می فرماید: مهم ترین شیوة تربیتی اخلاقی در نظر قرآن، شیوة حب عبودی است. چون بنای بر محبت عبودی است. یعنی ترجیح دادن جانب خدا بر جانب بنده؛ رضای خدا را بر رضای خود ترجیح دادن؛ از حق خود به خاطر حق خدا گذشتن و از خشم خود به خاطر خشم خدا صرف نظر ؛ این محبت انسان را به کارهایی وا می دارد که عقل اجتماعی نمی پسندد. چون ملاک اخلاق اجتماعی، همین عقل اجتماعی است. محبت انسان را به کارهایی وا می دارد که فهم عادی که اساس تکالیف عمومی و دینی است، آن را نمی فهمد.36

در حدیث قدسی آمده است: «هرگاه اشتغال به من بر جان بنده غالب آید، خواهش و لذت او را در یاد خود قرار دهم و چون خواهش و لذّتش را در یاد خود قرار دهم، عاشق من می گردد و من نیز عاشق او».37

بنابراین، محبت خداوند شامل بندة عاشق می گردد و او را برای خدا خالص می کند. مسلّماً چنین فردی دستورهای الهی را به سبب عشق به محبوب انجام می دهد و آنچه مبغوض اوست ترک می کند و این یعنی همان تهذیب نفس. به عبارت دیگر، تربیت اخلاقی با کشش محبّت و به روش عبودیت، بهترین شیوة قرآن از نظر علامه است.

آن دل که به یاد تو نباشد دل نیست
آن که ندارد به سر کوی تو راه

قلبی که به عشقت نتپد جز گل نیست
از زندگی بی ثمرش حاصل نیست38

«حبّ عبودی» روشی است برای تقویت اراده و همت در راه ب فضایل و ترک رذایل.

علامه طباطبایی می فرماید:

عبادت به سه طریق ممکن است (و هر کدام اثر خود را دارد ): اول عبادت از روی ترس و بیم از خشم الهی و عذاب آ ت، که انسان را به زهد وا می دارد. یعنی فرد از لذایذ دنیا چشم پوشی می کند تا به نجات ا وی برسد. دوم، عبادت به طمع بهشت و نعمت های ا وی که فرد را وادار به فعل نیک می کند. اما طریق سوم عبادت، طریقه «محبت» است؛ یعنی قلب را از تعلق به هر چه غیر خداست پاک ، از تمام زینت ها و زخارف دنیا گذشتن، از فرزند، همسر، مال، مقام، حتی از آرزوهای خود. قلب را منحصراً برای خدا فارغ ، یعنی محبت به خدا قلب فرد را مرحله به مرحله تسخیر می کند تا جایی که این فرد تنها کاری را می کند که خداوند دوست دارد وآن چیزی را ترک می کند که او نمی پسندد. به رضای خدا راضی و به خشم او خشمگین می شود.39

شهید مطهری در این رابطه می گوید:

عشق و محبّت، محرّک ش تن حصار خودپرستی است. همین که عاشق از «خود» پا بیرون نهاد، روح او توسعه می یابد و صفات زشت اخلاقی را کنار می نهد... عشق و محبّت، تنبل را چالاک می کند، حتی از کودن تیزهوش می سازد، از بخیل بخشنده و از کم طاقت، شکیبا می سازد... .40

آری:

هر که را جامه ز عشقی چاک شد

او ز حرص و عیب کلی پاک شد

«آنچه در عبودیت هدف است، حفظ و یادآوری شناخت خداوند است؛ یعنی پس از آنکه فرد خداوند را شناخت، با عبادات، به یاد او می افتد تا دچار غفلت نگردد».41

حضرت علی علیه السلام فرموده است دوستی خدا آتشی است که به هیچ چیز نمی گذرد مگر اینکه آن را می سوزاند؛ یعنی همة هواها واشتغالات نفس را از بین می برد.42 قرآن کریم می فرماید: «إِنْ کُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِی یُحْبِبْکُمُ اللَّهُ وَ یَغْفِرْ لَکُمْ ذُنُوبَکُمْ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِیمٌ(آل عمران: 31)؛ این آیه، نشانة محبت به خداوند را تبعیّت از فرستادة او یعنی صلی الله علیه وآله می داند و نشانه محبّت خداوند به بنده را آمرزش گناهان او و مورد رحمت و مغفرت الهی قرار گرفتن، می داند.

علامه طباطبایی سه مرحله برای عبودیت معرفی می کند: اول توکّل که اعتماد به خداوند و راضی شدن به مصلحت او است؛ دوم، تفویض و سپردن امور به خداوند؛ در این مرحله فرد با تضرع و ماس، درخواست یاری دارد. مرحلة سوم، مقام تسلیم است که بنده مطیع محض بوده و حتی ماس و درخواست را رها می کند و باور دارد که خداوند با حکمت خویش، امور را به بهترین شکل هدایت می کند؛ مانند آنچه حضرت ابراهیم علیه السلام فرمود: «حسبی من سؤالی علمه بحالی؛43 علم خداوند به احوال من، مرا بی نیاز از درخواست نموده است.»

راه های ب حبّ خداوند در قرآن بیان شده است؛ برخی از آنها عبارت اند: تفکر و شناخت خداوند، ذکر دائم و یادآوری نعمت ها و مسئولیت انسان در برابر خداوند،44 ا اج محبّت غیر خدا «القلب حرم الله فلا تسکن فی حرم الله غیر الله»،45 عمل مطابق رضایت الهی46و محبّت اولیای خدا که خداوند به آن سفارش کرده است: «قُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبی»(شوری: 23)؛ علامه همچنین بیان می کند که صلی الله علیه وآله و اهل بیت معصوم علیهم السلام ایشان مصادیق ذکر الهی اند؛ زیرا خداوند به وسیله آنها به یاد می آید.47

ب)روش موعظه و نصیحت

این روش با توجه به فطرت اجرا می شود؛ موعظه یعنی کارهای نیک به گونه ای تذکر داده شود که قلب شنونده از شنیدن بیان آن رقت پیدا کند و در نتیجه تسلیم شود.48 قرآن کریم نصایح لقمان به پسرش را بیان می کند که حقیقت توحید را به او می آموزد و سپس او را دعوت به عمل می کند: «وَ هُوَ یَعِظُهُ یا بُنَیَّ لا تُشْرِکْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْکَ لَظُلْمٌ ‏عَظِیمٌ»(لقمان: 13). علامه بیان می کند که روش لقمان در نصحیت فرزندش، بیان توحید و معاد همراه با محبّت است. خطاب عاطفی «یا بنیّ!» یعنی «پسرکم!» برای برانگیختن احساسات و ترغیب به پذیرش است.49

همچنین قرآن کریم از زبان حضرت نوح علیه السلام بیان می کند که فرمود: «یا قَوْمِ إِنِّی لَکُمْ نَذِیرٌ مُبِینٌ»(نوح: 2)؛ عبارت «یا قوم» در واقع «قومی» بوده که مخفّف شده و بیان کننده خیرخواهی و مهربانی است.50 از میان روش های ارشادی، روش عاطفی مؤثرتر است. بنابراین، درگیر احساسات فرد برای رجوع به خویشتن، می تواند در پذیرش نصیحت جهت اصلاح، مؤثر واقع شود و این انگیزه ای مهم برای ب فضایل و ترک رذایل است.

پس در این روش، محور قرار دادن توحید و تذکّر به این حقیقت، مهم است و باید با محبّت و برانگیختن احساسات همراه باشد.

ج)روش الگوسازی با بیان داستان و مثال

علامه می فرماید: «قرآن کریم مثل معلّمی است که کلیات درس را در مختصرترین جملات بیان می کند سپس شاگردان را به عمل به آن امر می کند. بعد اعمال آنها را می بیند؛ صحیح و فاسد آن را اصلاح می کند؛ نقص ها و کمبودها را با موعظه، مثال، داستان، وعده به پاداش و جزا رفع می کند».51 علامه بیان می کند که تمامی داستان ها و مثال های قرآن، حول محور توحید، افراد را تربیت می کند. ایشان ویژگی داستان ها و مثال های قرآن برای تربیت اخلاقی انسان ها را این گونه معرفی می کند: «اینکه خداوند داستان های انبیا را بیان می کند، عبادت ها، دعاها و طرز معا شان را با مردم مثال می زند، در واقع خود نوعی تربیت عملی است با ذکر جزئیات. آنچه در تمام آنها محور اصلی بحث قرآن است، هدایت توحیدی انبیاست و این اعتقاد درونی آنها به توحید است که در اعمال آنها بروز کرده است.»52

علامه می گوید این که داستان حضرت یوسف علیه السلام از نظر قرآن «احسن القصص» است به آن دلیل می باشد که اخلاص توحید او را بیان می کند و ولایت خداوند سبحان نسبت به بنده اش را مجسّم می سازد که چگونه او را در راه محبت و سلوک راهش تربیت کرده و از چاه ذلت به اوج عزت رسانده است. همچنین نشانگر آن است که خداوند عهده دار امور بندگان مخلص خویش است تا به عرش عزّت بلندشان کند.53

ویژگی مثال های قرآنی نیز آن است که با بیان نکات اخلاقی، میان دستورهای مختلف عبادی، ، اجتماعی و... پراکنده شده اند تا هر لحظه، تمرین و تذکّری برای یاد خدا باشند و بذر غفلت و رذایل را در هر موقعیتی بخشکانند.54بنابراین، روش داستان و مثال برای الگوسازی علمی در تربیت اخلاقی، در صورتی که حول محور توحید باشد، بسیار مؤثر واقع خواهد شد.

د) وعدة بهشت و جهنم

قرآن کریم در موارد بسیار به بیان عذاب های جهنم و نعمت های بهشتی و مقایسة آن دو پرداخته است. «قُلْ أَ ذلِکَ خَیْرٌ أَمْ جَنَّةُ الْخُلْدِ الَّتِی وُعِدَ الْمُتَّقُونَ»(فرقان: 15)؛ در این روش، آگاهی دادن از نتایج کار نیک، انگیزة کافی برای انجام دادن آن ایجاد می کند؛ همان طور که آگاه شدن از نتایج سوء، بهترین عامل بازدارنده از ارتکاب آن عمل است. به عبارتی، تشویق و شرم تنبیه باید مربّی فرد باشد و این یعنی بها دادن به عزت و کرامت انسانی.

ه ) پرسش و پاسخ

یکی از شیوه های پرورش استعدادها، مطرح موضوع مورد نظر در قالب پرسش است. با اجرای ماهرانة این روش، به جای تعدادی باسوادهای سطحی، صاحب نظرانی متفکر تربیت می شوند که اهل معرفت اند.55 قرآن کریم در راه پرورش نیروی معرفت و تفکّر، برای کامل شدن شناخت افراد و رسیدن به عبودیت از این روش استفاده کرده است. در روش پرسش و پاسخ، القای اطلاعات، همراه با تفکر حول محور مورد نظر صورت می گیرد. از این روی، ماندگاری اثر آن بیشتر خواهد بود:

«أَ لَمْ‏ یَأْنِ لِلَّذِینَ آمَنُوا أَنْ تَخْشَعَ قُلُوبُهُمْ لِذِکْرِ اللَّهِ(حدید: 16)؛ آیا وقت آن نرسیده است که دلهای مؤمنان در برابر ذکر خدا خاشع گردد؟»

و) امر به معروف و نهی از منکر

انجام معروف وقتی آسان می شود که همة هدف ها متوجه قرب الی الله باشد و منکر وقتی صورت می گیرد که انسان از این هدف به انحراف کشیده شده و عقب بیفتد. امر به معروف و نهی از منکر، وقتی اثر گذار است که آمر یا ناهی، این حقیقت را به فرد امرشونده یا نهی شونده القا کند. نکتة مهم در این روش آن است که فرد باید به گفته های خود عمل کند تا نشانة صدق دعوی او باشد. قرآن کریم می فرماید: «کُنْتُمْ خَیْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ تَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ»(آل عمران: 110).

قرآن کریم بیان می کند شما بهترین امت هستید؛ زیرا به نیکی امر و از زشتی ها نهی می کنید، در حالی که به خداوند ایمان دارید. یعنی امر و نهی شما حول محور توحید است.

ز) ابتلاء

بنابر مبنای اختیار و مسئولیت پذیری، یکی از روش های تربیت اخلاقی، مواجه شدن فرد با نتایج اعمال خویش است تا با آگاهی از نتایج مثبت یا منفی آن، برای انجام دادن دوباره عمل، دلسرد یا تشویق شود. در این روش، فرد بر اساس مبنای «حبّ ذات» می کوشد به گونه ای عمل کند که زیانی متوجه او نشود. قرآن کریم می فرماید: «وَ لَنَبْلُوَنَّکُمْ بِشَیْ‏ءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ الْأَمْوالِ وَ الْأَنْفُسِ وَ الَّثمَراتِ وَ بَشِّرِ الصَّابِرِینَ الَّذِینَ إِذا أَصابَتْهُمْ مُصِیبَةٌ قالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَیْهِ راجِعُونَ» (بقره: 155 و 156).

بنابراین، فرد وقتی دانست نتیجة عمل او به خودش باز می گردد و دنیا هر لحظه صحنه آزمایش اوست، متوجه امر آ ت شده و به اصلاح نفس می پردازد؛ به عبارت دیگر، به تربیت اخلاقی خود مشغول می شود.

دانشمندان تربیتی اصول دیگری را نیز در تربیت مهم می دانند که برخی از آنها عبارتند از: مدارا با متخلف، تدریج در آموزش رفتار پسندیده، تکرار و مداومت بر ب فضایل وترک رذایل، رعایت اعتدال و پرهیز از افراط وتفریط نابجا.

نتیجه گیری

پیش از این بیان شد که مبانی تربیت اخلاقی به معنی امکانات، ضرورت ها و موقعیت حیات انسانی در تربیت اخلاقی است و شیوه ها به معنای راه کارهاو پیش فرض هایی است که با توجه به مبانی، برای رسیدن به اه اتخاذ می شوند. علامه بیان می کند هدف های تربیت اخلاقی می تواند به انگیزة قوانین اجتماعی یا مورد پسند مردم واقع شدن باشد ـ همان طور که دانشمندان غربی عموماً همین اه را در تشویق به اخلاق در نظر دارندـ یا به انگیزة رهایی از عذاب ا وی و رسیدن به نعمت های بهشتی باشد ـ همان گونه که ادیان گذشته به آن تأکید دارند. ـ اما روش قرآن با این دو گروه تفاوت دارد. قرآن کریم همة آموزه های خود را حول محور «توحید» بیان می کند و انگیزه تربیت اخلاقی را، حبّ معبود و رسیدن به قرب و به او بیان می کند.

علامه، مبانی تربیت اخلاقی در قرآن را توحید، فطرت، هدفدار بودن انسان، اختیار و قوة معرفت پذیری انسان می داند. البته مهم ترین مبنا را «توحید» معرفی کرده است که سایر مبانی حول آن می چرخد. شناخت توحید، نگرش موحد را نسبت به خود و خداوند تغییر می دهد؛ نقص های او را یادآور شده و تنها رافع کمبودها و نیازها را خداوند می داند. میل های فطری او نظیر میل به قدرت، علم، عزّت و احترام، کمال و حقیقت، حبّ ذات، پرستش موجود برتر و... اگر در کنار شناخت توحیدی قرار بگیرد، بهترین کمک کنندة فرد در تربیت صحیح اخلاقی می شود.

علامه مهم ترین روش قرآن را «حبّ عبودی» یا محبّتی که از عبودیت فرد سرچشمه می گیرد می شناسد ایشان معتقد است ی که خود را بنده خداوند نداند، هرگز نمی تواند به تربیت اخلاقی صحیح و کامل دست یابد. البته این اعتقاد باید در عمل نشان داده شود. عبودیت نیز هرگز به طور کامل اجرا نمی شود؛ مگر آنکه انگیزة آن، محبّت به خداوند باشد؛ محبّت به کمالات او و اینکه ولیّ نعمت و رافع نیازهای انسان است. سایر روش های قرآن نظیر نصیحت و موعظه، الگوسازی با بیان مثال و داستان، وعده بهشت و جهنم، پرسش و پاسخ، امر به معروف و نهی از منکر، همگی حول محور «توحید» بوده و یادآور همین مسئله است.

امیدواریم این شیوة قرآن برای تربیت اخلاقی، مورد توجه عموم، به ویژه مربّیان اخلاق قرار گیرد؛ زیرا به هر میزان که خود را از نظر توحیدی تکامل بخشیم، به همان مقدار در مراتب کمال اخلاقی پیشرفت خواهیم کرد. خارج شدن از مراتب توحید، گرفتار شدن به فسادها و رذایل اخلاقی را به دنبال خواهد داشت.


  • ··· منابع
    ـ جعفری، محمدتقی؛ ترجمه و شرح نهج البلاغه، تهران، دفتر نشر و فرهنگ ی، 1364.
    ـ ازهری، محمدبن احمد، معجم تهذیب اللّغة، بیروت، دارالمعرفة، 1422ق.
    ـ جعفری، محمدتقی، ترجمه و شرح نهج البلاغه، بی جا، دفتر نشر و فرهنگ ی، 1364.
    ـ جعفری، محمدتقی، تعلیم و تربیت، تهران، پیام ، 1378.
    ـ جوادی آملی، عبدالله، مبادی اخلاق در قرآن، قم، اسراء، چ دوم، 1378.
    ـ جوادی آملی، عبدالله، توحید در قرآن، (تفسیر موضوعی قرآن ج 2)، تنظیم حیدعلی ایّوبی، قم، اسراء، چ دوم، 1385.
    ـ جوهری، اسماعیل حمّار، الصّحاح، بیروت، ی، 1368.
    ـ حاجی ده آبادی، محمدعلی، درآمدی بر نظام تربیتی ی، قم، مرکز جهانی علوم ی، 1377.
    ـ حسن زاده آملی، حسن، دروس شرح اشارات و تنبیهات ابن سینا (نمط نهم «مقامات العارفین»)، قم، مطبوعات دینی، 1383.
    ـ ، روح الله، دیوان ، بی جا، مؤسسه تنظیم و نشر آثار ، 1372.
    ـ دهخدا، علی اکبر، لغت نامه دهخدا، تهران، تهران، 1334.
    ـ راغب اصفهانی، القاسم حسین بن محمد، مفردات الفاظ قرآن، بیروت، دارالشامیه و دمشق، دارالقلم، 1416ق.
    ـ زبیدی، محمد مرتضی، تاج العروس من جواهر القاموس، بی جا، دارالهدایة، 1386.
    ـ سبحانی تبریزی، جعفر، الهیات علی هدی الکتاب و السنة و العقل، قم، مؤسسه صادق علیه السلام ، چ چهارم، 1417ق.
    ـ سعیدی مهر، محمد، آموزش کلام ی، قم، کتاب طه، چ دوم، 1381.
    ـ شبّر، عبدالله، الأخلاق، ترجمة محمدرضا جبّاران، قم، هجرت، چ ششم، 1380.
    ـ شیروانی، علی، اخلاق ی و مبانی نظری آن، قم، دارالفکر، چ دوم، 1381.
    ـ طباطبایی، سیدمحمدحسین، المیزان، ترجمة سیدمحمدباقر همدانی، قم، دفتر انتشارات ی، 1363.
    ـ طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، مؤسسه مطبوعاتی اسماعیلیان، چ دوم و سوم،1393، ج 1ـ20.
    ـ طوسی، نصیرالدین محمد، اخلاق ناصری، تهران، خوارزمی، چ سوم، 1364.
    ـ فراهیدی، خلیل بن احمد، ترتیب العین، قم، اسوه، 1414ق.
    ـ فیومی، احمد بن محمد، مصباح المنیر، قم، مؤسسه دارالهجرة، 1405ق.
    ـ قرشی، علی اکبر، قاموس قرآن، تهران، دارالکتب ال یه، 1352.
    ـ کلانتری، الیاس، المعجم المفهرس لآیات القرآن الکریم، تهران، اسوه، 1377.
    ـ محمدی ری شهری، محمد، منتخب میزان الحکمة، ترجمة رضا شیخی، قم، دارالحدیث، چ پنجم، 1385.
    ـ محمدی ری شهری، محمد، میزان الحکمة، ترجمة رضا شیخی، قم، دارالحدیث، چ دوم، 1377.
    ـ مصباح، محمدتقی، اخلاق در قرآن، نگارش محمدحسین اسکندری، قم، مؤسسه آموزشی پژوهشی €، چ سوم، 1377.
    ـ مصباح، محمدتقی، توحید در نظام عقیدتی و ارزشی ، بی جا، شفق، چ چهارم، 1375.
    ـ مطهری، مرتضی، جاذبه و عه علی علیه السلام ، تهران، بی نا، 1349.
    ـ نراقی، احمد، معراج السعاده، بی جا، جاویدان، بی تا.
    ـ دیلمی، احمد و آذربایجانی، مسعود‎‎،اخلاق ی، تدوین: نهاد نمایندگی ی قم: دفتر نشر معارف، 1385

  • پى نوشت ها
    1-. دانشجوی کارشناسی ارشد مدرسی معارف باقرالعلوم علیه السلام. دریافت: : 20/5/88 پذیرش:7/7/88.
    2- یار باقرالعلوم علیه السلام.
    1. ابوالقاسم حسین بن محمد راغب اصفهانی، مفردات الفاظ قرآن. ج 1، ص 252.
    2. حاجی ده آبادی، درآمدی بر نظام تربیتی ، ص 18.
    3. محمدمرتضی زبیدی، تاج العروس من جواهر القاموس، ج 2، ص 464 / جوهری، اسماعیل بن حمّار، الصّحاح،ج 4، ص 2350.
    4. حاجی ده آبادی، درآمدی بر نظام تربیتی ، ص 12.
    5. راغب اصفهانی، مفردات الفاظ قرآن. ج 1، ص 297.
    6. عبدالله جوادی آملی؛ مبادی اخلاقی در قرآن. ص 74.
    7. احمد دیلمی و مسعود آذربایجانی؛اخلاق ی. ص 19.
    مشاهده متن کامل ...
بررسی میزان بکارگیری روش های تربیت دینی نوجوانان از منظر نهج البلاغه در کتب دینی
درخواست حذف اطلاعات
خداوند متعال در طول تاریخ ان زیادی را برای ارائه دین و تقویت دین داری انسان ها به منظور جلوگیری از انحراف بشر ارسال نموده است از طرف دیگر ان آسمانی نیز دعوت مردم به سوی خدا را در راس اه و برنامه های خود قرار داده اند مهمترین گام برای رسیدن به این اه تربیت افراد بشر به سمت اخلاق و دین است حتی در قرن بیست ویکم به بعد نیز علی رغم
دسته بندی معارف ی
فرمت فایل doc
حجم فایل 1153 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 43
بررسی میزان بکارگیری روش های تربیت دینی نوجوانان از منظر نهج البلاغه در کتب دینی مقطع راهنمایی

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

فهرست مطالب

عنوان ..................................................................................... صفحه

چکیده

فصل اول : کلیات تحقیق

مقدمه......................................................................................... 2

بیان مسئله.................................................................................... 4

اهمیت و ضرورت موضوع.............................................................. 5

اه پژوهش.............................................................................. 7

سوالات پژوهش............................................................................. 8

تعاریف واژه ها و اصطلاحات............................................................ 9

تعاریف نظری............................................................................... 9

تعاریف عملیاتی .......................................................................... 12

روش تحقیق................................................................................ 13

فصل دوم : پیشینه تحقیق و ادبیات تحقیق

مقدمه........................................................................................ 15

بخش اول................................................................................... 17

موضوع تربیت............................................................................ 17

ارزش و اهمیت تربیت................................................................... 17

جایگاه تعلیم و تربیت...................................................................... 18

هدفهای تربیت در ................................................................... 19

اصول و مبانی وروشهای تربیت........................................................ 21

مفهوم دین................................................................................... 25

فلسفه و ضرورت دین..................................................................... 25

اهمیت تربیت دینی........................................................................ 25

زمان تربیت دینی.......................................................................... 28

طریق آموزش دینی........................................................................ 33

اصولی در تربیت دینی.................................................................... 34

آسیب شناسی تربیت دینی................................................................. 35

موانع تربیت دینی نسل نوجوان در نهاد خانواده...................................... 36

موانع تربیت دینی نسل جوان در نهاد جامعه.......................................... 37

موانع تربیت دینی نسل نوجوان در نهاد نظام آموزشی.............................. 38

بخش دوم................................................................................... 39

آشنایی با نهج البلاغه...................................................................... 39

ضرورت تربیت از دیدگاه نهج البلاغه................................................. 41

امکان تربیت از دیدگاه نهج البلاغه..................................................... 44

تربیت پذیری انسان از دیدگاه نهج البلاغه............................................. 45

ارزش تربیت از دیدگاه نهج البلاغه..................................................... 46

هدفداری تربیت ازدیدگاه نهج البلاغه................................................... 47

ضرورت شتاب در تربیت نوجوان از دیدگاه نهج البلاغه........................... 50

عوامل موثر در تربیت از دیدگاه نهج البلاغه......................................... 52

وراثت....................................................................................... 52

محیط ...................................................................................... 53

محیط جغرافیایی........................................................................... 54

سختیها و شداید............................................................................. 55

کار........................................................................................... 55

عوامل ماورای طبیعت.................................................................... 56

اراده انسان.................................................................................. 56

مبانی تربیت از دیدگاه نهج البلاغه..................................................... 57

مبانی هستی شناسی ( معرفت به خداوند ، به دین و جهان آ ت ) ............... 57

مبانی انسان شناختی ( عقل ، اراده ، تاثی ذیری ... )................................ 58

اصول تربیتی از دیدگاه نهج البلاغه .................................................. 62

اصل اعتدال................................................................................ 62

اصل تدرج و تمکن ..................................................................... 62

اصل تسهیل و تیسر....................................................................... 63

اصل زهد ................................................................................. 63

اصل تعقل................................................................................... 64

اصل تفکر.................................................................................. 64

اصل تدبر................................................................................... 65

اصل کرامت................................................................................ 65

اصل عزت.................................................................................. 65

روشهای تربیتی از دیدگاه نهج البلاغه.................................................. 66

روش الگویی............................................................................... 66

روش محبت .............................................................................. 67

روش تذکر ................................................................................ 67

روش عبرت .............................................................................. 68

روش موعظه ............................................................................. 68

روش تشویق و تنبیه ..................................................................... 69

روش توبه................................................................................... 70

روش ابتلاء و امتحان..................................................................... 72

روش مراقبه و مطالبه..................................................................... 73

بررسی نمونه عملی در سیره علی (ع)............................................ 74

نامه 31 نهج البلاغه سفارشات علی (ع) به فرزندش حسن مجتبی (ع) 74

پیشینه نظری تحقیق ( تحقیقات انجام شده در داخل کشور )......................... 81

فصل سوم : روش اجرای پژوهش

مقدمه........................................................................................ 87

جامعه........................................................................................ 87

نمونه ....................................................................................... 87

روش اجرای پژوهش..................................................................... 87

روش جمع آوری اطلاعات............................................................... 88

طرح پژوهش............................................................................... 88

فصل چهارم : یافته های پژوهش

مقدمه........................................................................................ 91

معرفی سیر تربیتی کتاب دینی مقطع اول راهنمایی و بیان هدف محتوا و روش 92

معرفی سیر تربیتی کتاب دینی مقطع دوم راهنمایی و بیان هدف محتوا و روش 110

معرفی سیر تربیتی کتاب دینی مقطع سوم راهنمایی و بیان هدف محتوا و روش 125

یک نگاه کلی به مباحث تربیتی علی (ع) و نمودار توصیفی................. 142

پاسخ به سوالهای پژوهشی.............................................................. 147

فصل پنجم : نتایج و پیشنهادها

بیان مسئله ، روش و یافته ها به صورت خلاصه.................................... 153

نتیجه گیری .............................................................................. 155

محدودیتهای تحقیق........................................................................ 157

پیشنهادها................................................................................... 158

فهرست منابع.............................................................................. 160

فهرست نمودارها

نمودار (1) عوامل موثر در تربیت از دیدگاه نهج البلاغه.......................... 143

نمودار (2) مبانی تربیت از دیدگاه نهج البلاغه ..................................... 144

نمودار (3) اصول تربیت از دیدگاه نهج البلاغه .................................... 145

نمودار (4) روش های تربیت از دیدگاه نهج البلاغه................................ 146


فهرست نمودار صفحه

نمودار (1) عوامل موثر در تربیت از دیدگاه نهج البلاغه

نمودار (2) مبانی تربیت از دیدگاه نهج البلاغه

نمودار (3) اصول تربیت از دیدگاه نهج البلاغه

نمودار (4) روشهای تربیت از دیدگاه نهج البلاغه


چکیده تحقیق :

خداوند متعال در طول تاریخ ان زیادی را برای ارائه دین و تقویت دین داری انسان ها به منظور جلوگیری از انحراف بشر ارسال نموده است از طرف دیگر ان آسمانی نیز دعوت مردم به سوی خدا را در راس اه و برنامه های خود قرار داده اند مهمترین گام برای رسیدن به این اه تربیت افراد بشر به سمت اخلاق و دین است . حتی در قرن بیست ویکم به بعد نیز علی رغم پیشرفت های علمی و تکنولوژیکی میل به پرسش در وجود انسان ها شعله می کشد و قیام ها و جنگهای زیادی بر سر مساله دین و مذهب به وقوع پیوسته و یا در حال وقوع است . برای قرارگرفتن گرایش فطری انسانها به سمت خدا و دین « شیوه آموزش و تربیت دینی توسط والدین و نظام آموزشی مهمترین و موثرترین راه برای نیل به این مقصود است . »

در نظام آموزشی برای تربیت دینی عوامل بسیاری دخیل هستند مانند رفتار و منش معلم ، شیوه تدریس ، محتوای تدریس .... و ما در بین این عوامل کتب دینی مقطع راهنمایی را انتخاب نمودیم تا ببینیم چه میزان از شیوه های تربیتی علی(ع) برای تربیت دینی نوجوان در آن استفاده شده است .

در این راستا فصل اول شامل بیان مسئله ، اهمیت و ضرورت موضوع ، بیان اه ، سوالات پژوهش و تعریف واژه ها می باشد و فصل دوم به دو بخش تقسیم می شود که بخش اول شامل موضوع تربیت ، هدفهای تربیت در ، ارزش و اهمیت تربیت ، اصول و مبانی و روشهای تربیت ، دین ، فلسفه و ضرورت دین ، اهمیت تربیت دینی ، زمان تربیت دینی ، طریق آموزش دینی ، اصولی درتربیت دینی ، آسیب شناسی دینی و بخش دوم به معرفی نهج البلاغه و ضرورت تربیت از دید نهج البلاغه ، عوامل موثر در تربیت ، اصول و مبانی روشهای تربیتی از دید نهج البلاغه می باشد و سپس یک نمونه عملی یعنی قسمتـی از نـامـه 31 نهج البلاغه و در انتهای این بخش به پیشینه نظری تحقیق اشاراتی داشته است .

در فصل سوم به روش اجرای پژوهش نگاهی داشته که از روش مطالعاتی و توصیفی استفاده گردیده است.

و در فصل چهارم نیز به بیان اه ، محتوا و روشهای تربیتی کتب دینی پرداخته شده و میزان بکارگیری روشهای تربیتی نوجوانان درکتب دینی را بررسی و در انتهای فصل نمودارهای توصیفی از مطالب جمع آوری شده را ارائه و به سوال های پژوهش پاسخ داده شد است .

و در فصل پنجم بعد از ذکر بیان مسئله ، روش یافته ها به صورت خلاصه بیان شده است که حاصل آن این است که از بین 9 روش تربیتی است اج شده از نهج البلاغـه 6 روش درکتب دینی می باشد (روش الگویی، محبت ، تذکر ، موعظه ، عبرت ، تشویق و تنبیه ) و 3 روش که روش عملی تر می باشد یافت نشد ( روش توبه ، ابتلا و امتحان، مراقبت و محاسبه ) و در پایان این فصل به پیشنهادها و محدودیتهای تحقیق اشاره شده است .

مقـدمه :

تـوجـه بـه دیـن ودیـنداری همواره به عنوان یکی ازمسائل مهم مطرح بوده و می باشد و به عبارت بهتر می توان گفت که همراه با هبوط حضرت آدم ابولبشر (ع) ، به کره خاکی دین و دینداری نیز آغاز شد و همواره در طول حیات بشر در زندگی انسان ها حضور داشته است و آنچنان این موضوع از اهمیت برخوردار بوده که خداوند متعال ان زیادی را برای ارائه دین و تقویت دینداری انسان ها همچنین جلوگیری از انحراف بشر به طرف دین باطل ارسال نموده است و این خود بیانگر اهمیت این موضوع مهم می باشد .

از طرف دیگر باید توجه داشت که هرچیزی که در طول حیات بشر استمرار داشته باشد نشان دهنده نیاز فطری آدمی به آن است در اهمیت دین و دینداری باید افزود که در طول تاریخ قیامها و جنگ های زیادی بر سر مسئله دین و دینداری به وقوع پیوسته و بسیاری از انسان ها جان خود را نیز در راه دین و بـرای بـاورهای مـذهـبی خود فدا نموده اند که قیام عاشورا و شهادت حضرت ابا عبدالله الحسین علیه السلام و 72 نفر از یاران فداکارش به عنوان مهمترین نمونه ی این قیام ها می باشد .

حسین علیه السلام مهمترین هدف خود را از این قیام حفظ دین جد خود حضرت محمد (ص) اعلام داشته و این قیام آن چنان اهمیت دارد که به عنوان الگو و سرمشق برای سایر قیام ها می باشد .

در عصر کنونی نیز مهمترین علت افزایش نابهنجاری های اجتماعی فاصله گرفتن بشر از دین می باشد و صاحب نظران و شمندان تنها راه وج از بن بسـت هـای فـرهنـگی و اخلاقی را احیا و بازگشت مجدد بشر به سوی د ین می دانند .

از طرف دیگر آموزش دینی ک ن، نوجوانان و جوانان نیز همواره به عنوان یکی از دغدغه ها و مسائل مهم بعضی از خانواده ها ، نظام آموزشی و جامعه ی بوده و می باشد .

موضوع و مسئله تربیت دینی و راههای بهبود نگرش نسل جوان نسبت به معانی و مفاهیم دستورات دینی آن چنان دارای اهمیت است که به عنوان یکی از مهمترین اه نظام تعلیم و تربیت ی می باشد . اما متاسفانه تاکنون یک عزم و اراده ی جدی برای دستی به میزان تحقق این هدف مهم وجود نداشته و همچنین آسیب شناسی دقیقی از روشهای به کارگرفته شده توسط والدین و نظام آموزشی انجام نپذیرفته است .

حال با توجه به ضعفهای موجود در تربیت دینی نوجوانان در مدارس بر آن شدیم تا با تکیه بر نهج البلاغه و استفاده از روشهای تربیتی و الگوهای رفتاری آن یگانه ، بشریت باب علم نبی ، پدر بزرگوار ان معصوم علیه السلام به بررسی کتب دینی مقطع راهنمایی پرداخته و ببینیم تا چه میزان از شیوه های تربیت دینی علی (ع) در کتب دینی استفاده شده است .

بیان مسئله

با توجه به مشکلات و انحرافات اخلاقی و دینی نوجوانان در دهه اخیر بکارگیری روش و الگوهای دینی درست و کامل برای رفع مشکلات وبرطرف نمودن موانع و هدایت صحیح آنان امری ضروری می باشد از جمله این شیو ه ها و الگوی صحیح راه یافت در مسیر شناخت شیو ه های تربیتی علی (ع) به عنوا ن یک انسان کامل و یک الگوی تمام نمای انسانیت می باشد و معرفی این بزرگوار و بیان و گفتار و شیو های تربیتی ایشان در مسیر تربیتی دینی نوجوانان که می تواند راه گشایی بزرگ و هدایت گر در امر تعلیم و تربیت صحیح و کامل دانست .

دراین تحقیق سعی محقق بر آن است که موارد ذیل را مورد بررسی قرار دهد :

1- اهمیت و ضرورت تربیت دینی و مذهبی نوجوانان در عصر حاضر

2- دیدگاه علی (ع) در تربیت نوجوانان

3- دیدگاه علی (ع) در بحث تربیت ( مبانی ، اصول ، روشها )

4- میزان بکارگیری این روش در کتب دینی مقطع راهنمایی

سوال 4 در حقیقت مسئله اصلی تحقیق و پژوهش ما می باشد که درکتب دینی مقطع راهنمایی چه میزان از روشهای علی (ع) استفاده گردیده است .

اهمیت و ضرورت موضوع پژوهش

چنانچه اه مشترک همه انبیاء الهی ، مورد بررسی و دقت نظر قرار گیرد مشخص می شود که موضوع تربیت دینی و اخلاقی از عالی ترین اه و وجه مشترک تعالیم همه فرستادگان الهی بوده است و این مهم همواره در کتب آسمانی مورد تاکید قرار گرفت و تکرار کلمه تقوا در قرآن کریم به عنوان کامل ترین کتاب آسمانی ادعای فوق را تایید می کند .

از سوی دیگر تربیت دینی و اخلاقی و همچنین تربیت اجتماعی ک ن و نوجوانان و جوانان از مهمترین اه و آرمان های خانواده ها و همچنین از مهمترین اولویت های نظام تعلیم و تربیت است . اما باید توجه داشت که تربیت اجتماعی خود تحت الشعاع تربیت دینی و اخلاقی نسل جوان می باشد زیرا فردی که دارای تربیت دینی و اخلاقی باشد مسلما ٌ نسبت به ارزشها و هنجارهای اجتماعی نیز پایبند ی لازم را خواهد داشت و در آن هنگام می توان به کاهش نابسامانی ها و ناهنجاری های اجتماعی نیز امید بست از این رو هرگونه تحقیق و تلاش در جهت تربیت دینی و اخلاقی نسل نو به طورمستقیم بر تربیت اجتماعی آنان نیز تاثیر گذار خواهد بود .

از زاویه دیگر باید گفت یکی از مسائل مهم فرهنگی در سالهای اخیرمسئله هجوم فرهنگی بیگانگان در جهت تضعیف باورها و ارزشهای دینی و مذهبی نسل جوان می باشد و در هجوم فرهنگی باید نگاه کرد که نوک پیکان مهاجم به طرف کیست ؟

بطور مسلم باورها و ارزشهای دینی نسل جوان یکی از مهمترین اه مهاجمین می باشد و موثرترین را ارها تقویت باورها و ارزشهای دینی نسل جوان می باشد باید یاد آور شد که اهمیت و نقش نسل جوان در فردای این مرز و بوم بر ی پوشیده نیست و به عبارت بهتر اداره فردای کشور به دست نسل جوان امروز س خواهد شد .

تاسف بار اینکه هم والدین و هم نظام آموزشی و سایر نهادهای اجتماعی موثر از یک سو فرصت طلایی در سنین تاثیر گذاری بر تربیت دینی و اخلاقی نسل نو را از دست داده و از سوی دیگر از بکارگیری از پتانسیل و استعداد ک ن ، نوجوانان و جوانان در جهت جستجوگری و دریافت مفاهیم و ارزشهای دینی ناتوانند .

شکل گیری هویت دینی و تقویت باورهای مذهبی نسل جوان موجب می شودکه در هجوم فرهنگی زود فرهیخته فرهنگ بیگانه نشوند و در برابر آن مقاومت وایستادگی کنند . از این رو موثرترین راه تضمینی برای جلوگیری از سلطه بیگانگان در آینده این مرزو بوم نیز تقویت باورهای دینی و مذهبی نسل جوان می باشد البته همانطور که قبلاٌ اشاره شده که چه مسوولیت تربیت دینی و اخلاقی نسل جوان تنها بر عهده نظام آموزشی نیست و نهاد خانواده و جامعه نیز بزرگترین مسوولیت را نسبت به این مهم دارند اما نظام تعلیم و تربیت به لحاظ این که به طور رسمی مسوولیت تربیت و هدایت نسل نو را بر عهده دارد چنانچه از این فرصت های استثنایی و تا زمانی که ک ن و نوجوانان در اختیار و در دایره نظام تعلیم و تربیت قرار دارند نتواند بهره لازم را ببرد به طور قطع در ایفای رس مهم خود کوتاهی نموه است زیرا با افزایش سن و سال ک ن و نوجوانان و هم مقاومت شان در برابر تعلیم و تربیت پذیری افزایش خواهد یافت وهم با وج افراد از دایره نظام تعلیم و تربیت فرصت طلائی برای هدایت و تربیت دینی و مذهبی نسل جوان را از دست خواهد داد.

اه پژوهش

اه کلی :

1- « بررسی میزان بکارگیری روشهای تربیت دینی نوجوانان از منظر نهج البلاغه در کتب دینی مقطع راهنمایی »

2- ارائه پیشنهاد ها بر اساس یافته های پژوهش به برنامه ریزان و دست اندرکاران نظام تعلیم و تربیت به منظور عمق بخشیدن به شناخت دینی دانش آموزان و افزایش روحیه دینداری و تعهد و زام عملی آنان نسبت به و انقلاب به عنوان هدف غائی این تحقیق . چرا که رعایت و ا ام آن ما را در رسیدن به جامعه ای ایده آل و امت نمونه ی کمکی شایان می نماید و هدف دیگر از انجام این تحقیق مشخص امکانات و امتیازات بی شمار سیـره تربیتی علی (ع) در نهج البلاغه است و بررسی این مساله که چگونه می تواند در تحقق نظام مطلوب و مورد نیاز جامعه ی موثر واقع گردد .

اه جزئی :

1- بررسی دیدگاه علی (ع) در تربیت دینی نوجوانان

2- بررسی دیدگاه علی (ع) نسبت به ابعاد تربیت دینی نوجوانان

3- بررسی دیدگاههای علی (ع) در مورد روشهای ترتیب دینی نوجوانان

4- بررسی دیدگاههای علی(ع) در مورد عوامل موثر در تربیت دینی نوجوانان

5- بررسی میزان بکارگیری روشهای ترتیبی علی (ع)درکتب دینی مقطع راهنمایی .

سوالات پژوهش

1 - تربیت دینی درسن نوجوانی از دیدگاه نهج البلاغه چه جایگاهی دارد ؟

2- ابعاد تربیت دینی از دید نهج البلاغه چگونه است ؟

3- روشهای تربیت دینی در نهج البلاغه چگونه است ؟

4- عوامل موثر در تربیت نوجوان از دیدگاه نهج البلاغه چیست ؟

5- میزان استفاده روشهای تربیت دینی نهج البلاغه در کتب دینی چگونه است ؟

تعاریف نظری

دین :

مجموعه ی تعالیم و دستورات نشات گرفته از خداست که از طریق وحی به ان ابلاغ شده تا بگوش مردم برساند و آنها را به رعایت و عمل تشویق کند [1].

مذهب : مذهب شامل مجموعه ای از باورهاست و این باورها خود توسط کلمات بیان می شود ، یعنی به صورت شه ای در می آیند که کم و بیش شکل دستگاه فکری به خود گرفته و فقط با اعمال که مظاهر باورها و شیوه های تجدید نظر هستند زنده می ماند و مشخص می گردد[2].

تربیت :

تربیت در لغت به معنی نشو و نما دادن ، زیاد و برکشیدن و مرغوب یا قیمتی ساختن است . در معنی اخیر تربیت از ح راط و تفریط بیرون آوردن و به حد اعتدال سوق دادن می باشد[3] .

تربیت پرورش دادن استعدادهاست. استعدادهایی که بالقوه در یک جاندار وجود دارد و به وسیله تربیت باید آن ها را به فعلیت در آورده و رشد داد و از همین جا معلوم می شود که تربیت باید تابع فطرت مـوجـود بـاشـد و نمـی شـود مـوجـود را بـرخلاف فطرت آن رشد داد . این نوع تربیت را در خصوص انسان از طریق علم اخلاق انجام می دهد در واقع تربیت انسانی یعنی رشد اخلاقی انسان بر مبنای نظارت او[4] .

تربیت :

تربیت دینی مجموعه دگرگونی هایی است که در عقیده فرد به منظور ایجاد نوعی خاص از عمل و رفتارکه متکی به ضوابط مذهب باشدانجام می شود. به عبارت دیگر در سایه ی دگرگونی هایی که در فکر و عقیده افراد ایجاد می گردد ، اخلاق ، عادات آداب و رفتار ، روابط فردی و اجتماعی شخص به صورت مذهبی وشرعی شکل می گیرند و مذهب به عنوان عامل مسلط بر زندگی و جنبه های آن خود نمایی می کند[5] .

درتعریف دیگراز تربیت دینی از خسرو باقری می خوانیم[6] .

تربیت دینی در مفهوم اصیل آن به این معناست که تدین ، در ارتباطی از نوع تربیت در د شکل بگیرد به عبارت دیگر اعتقادات دینی ، تجربه درونی ، در ارتباط با خدا ، زام درونی نسبت به سخن خدا و عمل به مقتضای آن ، باید بستر تبیین عرضه معیارها ، تحرک درونی و نقادی جریان یابد . تربیت دینی باید با همین ویژگیهای اصیل خود در قرن بیست و یکم و چالشهای آن جلوگر شود ، پیراستن تربیت دینی از تلاشهای شبه تربیتی یا بد فهمی های ما از دین امکان توفیق تربیت دینی را در برابر چالشهای این قرن فراهم می کند .

کتب دینی :

منظور کتابهای فرهنگ ی و تعلیمات دینی سه مقطع راهنمایی می باشد . در حقیقت عبارت است از محتوای تحت عنوان کتاب فرهنگ ی و تعلیمات دینی دوره راهنمایی تحصیلی که از سوی دفتر برنامه ریزی تالیف کتب درسی تهیه و توسط شرکت چاپ ایران در اختیاردانش آموزان دوره راهنمایی به تفکیک پایه قرار می گیرد .

نوجوان و جوان :

مراحل سنی مختلف در حیات انسانها میزان رشد و فعالیتهای جسمی و فکری در هر مرحله مورد توافق و قبول همه محققین چون روانشناسان ، جامعه شناسان و... نیست و دارای تفاوتهایی می باشد . برای این تحقیق تقسیمات سنی را به صورت زیر در نظر گرفته ایم .[7]

کودکی از آغاز تا پایان 12 سالگی

ازپایان12سالگی تا 16 سالگی نوجوانی پسران

نوجوانی

از پایان 10 سالگی تا 14 سالگی نوجوان دختران

سن 16 تا 18 دوران بلوغ پسران

بلوغ

سن 14 تا 16 دوران بلوغ دختران

جوانی سن 18 تا 25 دوران جوانی پسران و دختران

میان سالگی سن 25 تا 40 دوران میان سالی برای زن و مرد

بزرگسالی سن 40 تا 60 سالگی

پیری سن 60 به بعد دوران پیری و کهولت

دوران نوجوانی و جوانی هرکدام نسبت به دوران قبل خود مرحله ی مستقلی از حیات محسوب می شوند دوره ای که به علت وجود تمایلات مختلف و متضاد عده ای از محققین هنوز آن را دوران مبهم زندگی می شمارند .

دوران نوجوانی و بخصوص مرحله بلوغ را ولادتی تازه ذکر می کنند از آن بابت ویژگیهای آن بگونه ای است که گوئی رابطه ی بین این فرد با دنیای سابقش وجود ندارد . در تعبیر گرامی مان " شبه من الجنون" آمده و المومنین (ع) آن را "سکر الشباب" یا مستی جوانی تعبیر کرده است

تعاریف عملیاتی

دین : دین مجموعه عقاید ، اخلاق و قوانین و مقرراتی است که برای اداره فرد و جامعه انسانی و پرورش انسانها از طریق وحی و عقل در ا ختیار آنان قرار دارد .

تربیت : در این تحقیق منظور از تربیت فعالیتهای آموزش و پرورش به منظور آماده سازی و رشد و بالندگی انسان برای ارتقاء سطح آگاهی های و بینش مناسب نسبت به خود جامعه ، هستی و مبدأ آفرینش می باشد .

تربیت دینی : منظور از تربیت دینی دین فرد در چهارچوبی پرورش یافته باشد و رشد یافته باشد که خود را مقید به رعایت عقاید، اخلاقیات و احکام و مقررات مربوط به دین بداند .

کتب دینی : منظور کتب دینی سه مقطع راهنمایی می باشد .

نوجوان : منظور گروه سنی راهنمایی و ابتدای دبیرستان می باشد .

روش تحقیق

این تحقیق از نوع تحقیق نظری می باشد و روش بکارگرفته شده در این تحقیق نظری به صورت توصیفی – تحلیلی می باشد که ب ایه مطالعات کتابخانه ای و روش فیش برداری استوار است .

سعی و تلاش محقق براین است که با استفاده از نهج البلاغه و کتب تفاسیری مربوط به آن و کتب تالیف شده پیرامون تربیت از دیدگاه علی (ع) ، روشهای تربیتی از منظر علی (ع) را یافته است اج نموده و به بررسی آنها در کتب دینی پرداخته شود .

مقدمه :

بحث تربیت انسان تاریخی به درازای خلقت بشر دارد . هم زمان با آفرینش حضرت آدم (ع) تربیت او توسط خداوند متعال آغاز گردید وحکمت را پروردگارجهانیان به وی آموزش داد و طریق هدایت و سعادت را خداوند به آدم (ع) نشان داد . بعد از او نیز پیام آوران الهی آمده اند تا انسانها را تربیت کنند .

در هیچ زمانی انسان بدون مربی نبوده زیرا انسان موجودی است که همه جهاتی که در عالم است در او نیز وجود دارد منتها به طور قوه است و در حد استعداد می باش ی برای اینکه این استعدادها فعالیت پیدا کنند باید مربی باشد تا زمینه های چنین تحولی را فراهم کند و انسان را از مرتبه اسفل به اعلا بکشاند واز ظلمات حیوانیت به نور انسانیت برساند .

تربیت در سنت پیام آوران الهی وج از ظلمات به سوی نور است و کتاب انبیاء ، کتاب تربیت انسان است . بنابراین تربیت انسان همزاد با پیدایش انسان است و اگرانسان تربیت صحیح شود منشاء همه چیز است و اگر آدم نشود منشاء همه ظلمات خواهد شد .

مسئله تربیت در همه اعصار و مکانها مطرح بوده و اعمال می شده است . تمامی جوامع تربیت رسمی و یا غیر رسمی داشته اند و افراد را با توجه به نیازها و اه اجتماعی پرورش می داده اند در دنیای امروزی جایگاه تربیت نسبت به گذشته بیشتر مورد توجه قرار گرفته و امکانات ، منابع ، نیرو وفرصتهای بسیاری به این امر اختصاص می دهند .

بشر به علت بلوغ فکری به اهمیت وضرورت دوچندان تربیت پی برده و هر ملتی که آگاهانه در این مسیر قدم برداشته از ثمرات بی شمار آن منتفع گردیده و در زمینه های مختلف بر سایر ملل پیشی گرفته است . اما همان طوری که تربیت انسان از بهترین وخطیر ترین امور بشری می باشد احتمال آسیب زایی و انحراف آن از مسیر صحیح نیز زیاد است .

با توجه به حساسیت موضوع تربیت انسان ضروری است که این موضوع از جایگاه و مقام انسانهای بزرگ نیز دیده شود و مورد بررسی قرار گیرد و با روشها و سنتهای آن بزرگان نیز آشنا و برای تربیت نسل جدید آنها را بکار بست .

به این منظور این بخش تحقیق اشاراتی دارد به شیوه و روشهای تربیتی علی (ع) .

موضوع تربیت :

موضوع و محور تربیت انسان است و با توجه به زمینه های رشد و استعدادهای درونی بشر، تعلیم و تربیت جایگاه خود را پیدا می کند. به عبارت دیگر چگونگی تربیت یافتن انسان و شکوفایی استعدادهای درونی او وظیفه تعلیم وتربیت است .

در این راستا شناخت ماهیت و چیستی انسان و ارائه تعریف دقیق از ساختار وجودی و استعدادهای درونی وی می تواند نقش تعیین کننده ای در رابطه با تعلیم و تربیت و تحقق اصول و اه آن باشد[8] .

ارزش و اهمیت تربیت :

«والله ا جکم من بطون امهاتکم لاتعلمون شیئاوجعل لکم السمع والابصاروالافئده لعلکم تشکرون[9].

در اهمیت و ارزش تربیت همین بس که قرآن کریم محور دعوت ان را عموما و عظیم الشان را خصوصا تربیت فضائل اخلاقی قرار داده است و این از موضوعاتی است که جامعه بشری از همـان روزگـار نخستین حیـات بـه آن نیـاز داشته و روز به روز با توسعه زندگی اجتماعی و علمی و این نیاز بیشتر شده است . چنانکه هم اکنون در بیشتر جوامع بشری مشاهده می کنیم به همان نسبت که علوم طبیعی و مادی رونق پیدا کرده و زندگی بجانب ماشینی و صنعتی و توسعه یافته است . خود انسان از اصول و مبانی تربیت و از فضائل انسانی دور مانده است علت امر آن است که علم را از ایمان و تقوا جدا نمودند و تعلیم را از تربیت و تزکیه بی نیاز دانستند [10].

انسان به کمک تعلیم و تربیت می تواند استعدادهای درونی خود را بشناسد و گوهر وجودی خویش را بپروراند و آن را تا سر منزل مقصود برساند در واقع تا وقتی انسان نداند که چیست و گنجایش و ظرفیت او چقدر است و چه استعدادهایی دارد به دنبال شکوفا ساختن این استعدادها نخواهد رفت . خلاصه اینکه تنها تربیت صحیح قادر است گوهر گرانبهای وجود آدمی را شکوفا کند و آن را در مسیر سعادت و کمال رهنمون شود . دین مبین بخصوص مکتب اهل بیت (ع) تعلیم وتربیت را تنها در راه حیات انسان ورسیدن به کمال شمرده وبا ندای (هل یستوی الذین یعلمون والذین لایعلمون)[11] (آیا آنان که می دانند با آنان که نمی دانند مساوی اند . )

قرآن شناخت را محور تربیتی انسان قرار داده وتعلیم و تربیت را زیر بنای بعثت انبیا دانسته است .

آیات و روایات فراوانی در زمینه اهمیت تعلیم و تربیت آمده است که دراینجا به همین اندازه بسنده میکنیم، در یک کلام می توان گفت که تربیت استفاده ازتمام استعدادهای انسانی است [12].

جایگاه تعلیم و تربیت :

علوم مختلفی اخلاق انسان را موضوع بررسی خود قرار داده اند که برخی از آن ها زیر مجموعه علوم ی هستند . هر کدام از این دانش ها از جهتی خاص به مسائل تربیتی می پردازد مانند علم اخلاق ، اخلاق توصیفی، فلسفه اخلاق و تعلیم وتربیت. در علم اخلاق ، شیوه آراسته شدن به صفات نیکو و پسندیده و زدودن صفات زشت و ناپسند مورد بحث قرار می گیرد و در دانش تعلیم و تربیت از اصول و روش های تربیتی وچگونگی تربیت صحیح براساس ویژگیهای روحی انسان گفته می شود[13].

هدفهای تربیت در :

از تامل در معانی لغوی واژه های نظیر هدف و غایت بر می آید که جملگی در بردارنده مفهوم ( نهایت و سرانجام کار ) است با این تفاوت که گاهی نهایت امری است عینی و خارجی و گاهی ذهنی یا وجدانی در هدف نهایی و غایی رسیدن انسان به قرب الهی می باشد . در اصطلاح قرآن انسانی کامل است که قرب الهی یابدپس هدف زندگی از دید قرآن، عبودیت و در نهایت قرب الی الله است .

اه در به دو دسته تقسیم می شود : 1- هدف غایی 2- هدف کلی[14]

الف ) هدف غایی تربیت در :

هدف غایی تربیت در هر مکتبی ، کمال مطلوب آدمی است و باید تمام فعالیت های او متاثر از آن باشد ، ویژگی های هدف غایی از نظر که در کل به آن ماهیت خاصی بخشیده است عبارتند از :

1- هم سازی با فطرت: هدف های غایی درمنظر دینی با ساختار وجودی و ماهیت انسان تناسب دارد .

2- جامعیت : در برگیرنده تمام ارزشهای انسانی

3- برانگیزندگی : ایجاد شوق و رغبت

4- عدم محدودیت : که می تواند عامل مهمی برای ب درجات عالی تر باشد .

5- وحدت هدف غایی : در حقیقت جامع همه ارزشها و کمالات انسانی و در برگیرنده رشد و تعالی تمام مراحل حیات او است .

6- دست ی به قرب الهی :هدف غایی که حقیقتی بی نهای و جامع تمام ارزشهاست از دید ، همانا خداوند تعالی است . اوست که بی نهایت و کامل است و می تواند محور تمام افعال انسان قرارگیرد.این هدف حقیقتی است که تمام کمالات به او برمی گردد.

به خدا، علم به خدا، ایمان به خدا و غیره همه ناظر بر یک حقیقت است و آن خداست . از این رو شایسته است که خود خدا که حقیقت ازلی است محور قرار گیرند.

ب ) اه کلی تربیت در :

منظور از اه کلی یا واسطه ای یک سوی غایتهای کلی است که برای تبدیل شدن به رفتارهای جزئی باید مشخص تر شوند. این اه نسبت به هدف نهایی وسعت و محدوده کمتری دارد. وحد واسط بین هدف نهایی واه رفتاری و جزیی اند، هدف های واسطه ای مسیرحرکت انسان را تا حدی مشخص تر،روشن تر می کنند و مجموعه ای راتشکیل می دهند که از به هم پیوستن آنها پیکره هدف نهایی ساخته می شود . از این رو می توان این اه را در سه مقوله مورد بررسی قرار داد .

1- اه تربیتی در خصوص ارتباط انسان با خدا (معرفت خدا، ایمان ،تقوا، عبادت ، شکرگزاری)

2- اه تربیتی در خصوص ارتباط انسان با خود( ابعاد مختص انسان و ابعاد مشترک بین انسان و حیوان )

3- اه تربیتی در خصوص ارتباط انسان با دیگران (ارتباط اجتماعی ، ارتباطات اقتصادی ، ارتباطات ، ارتباطات فرهنگی )

4- اه تربیتی درارتباط انسان باطبیعت(شناخت طبیعت وبهره برداری صحیح ازطبیعت)

اصول ، مبانی و روشهای تربیت :

اصول تعلیم و تربیت :

واژه اصل در لغت به معنای بیخ ، بنیاد ، پایه و بن هر چیزی است .

در علوم تربیتی معانی گوناگونی برای اصول بیان شده است .

مفاهیم ، نظریه ها و قواعد نسبتا ٌ کمی که در بیشتر موارد صادق است و باید راهنمای مربیان در کلیه اعمال تربیتی باشد . و یا قاعده عامه ای که می توان آن را به منزله دستورالعملی کلی در نظر گرفت و از آن به عنوان راهنمای عمل استفاده کرد .

حاوی «باید » بر این اساس ، هنگامی که از اصول تعلیم و تربیت سخن می گوییم بایدخود را محدود به بیان قواعد می کنیم که به منزله راهنمای عمل ، تد ر تعلیمی و تربیتی ما را هدایت می کنند[15].

مهدیان مقصود از اصول را این گونه بیان می دارند. اصول تربیت چهارچوب ها ،قضاوت ها وقواعدی هستند که تمام کوشش های معلم را در جریا تربیت روشن می سازند به طوریکه می توانند منشاء و مصدر رفتار معلم و دانش آموز باشند . در یک عبارت مشخص تر اصول تربیت ، معیارها وضوابطی هستند که بایدها و نبایدهای تربیت را بیان می کنند[16].

ایشان ویژگی های اصول تربیتی را اینگونه بیان می دارند:

1- اصول کشف ی و تعینی هستند نه وضع ی و تعیینی. یعنی نمی توان با تکیه بر ذهن خود و یا مشارکت با دیگران چیزی را اصل نهاد و آن را ملاک رفتار تربیتی شمارد. زیرا اصل مقوله ای عینی و غیر اعتباری و فرا ذهنی است که از این نظر کمیت اصول نامحدود بوده و بنا به مقتضیات زمانی و مکانی قابل افزایش است .

2- اصول تغییر پذیرند یعنی اینکه مطلق، حتمی و کافی نیستند و لذا همواره اصول تربیت در معرض ارزی قرار گرفته و صحت و درستی آنها را برای کاربرد موثر به بوته آزمایش
می گذارند.

3- علی الاصول انتظار می رود اصل قابل تعمیم باشد . اما در عالم واقع گاه کاربرد اصل قابل تعمیم نمی باشد. بنابراین گفته می شود مطلوب وقاعده آن است که اصل بر زمان و مکان باشد نه در مکان وزمان .

4- هر اصلی متناظر با هدفی است و از منبعی ( مبنایی نشات می گیرد و بر کیفیتی از انجام دادن کار (روش) تاثیر می گذارد . یعنی به وسیله اصول روش های درخور بر رسیدن به هدف ها انتخاب خواهد شد . با توجه به توضیحات گذشته مبانی تربیت برخاسته از نیازهای انسانی،مواریث فرهنگی ، بنیادهای دینی و مذهبی و نظرات مربیان بزرگ بودند که منبع کشف اصول تربیت معرفی گردیدند.

بنابراین اصول آموزش وپرورش را می توان از سه منبع اصلی یعنی انسان ، جامعه و دیدگاه فلاسفه و علما تربیتی است اج نمود .

مبانی تعلیم و تربیت :

واژه مبانی ، جمع مبنا و در لغت به معنای بنیان اساسی وبنیاد است . درعلوم تربیتی ، معانی گوناگونی برای مبانی شده است . د رحقیقت مبانی در تعلیم و تربیت عبارت است از قضایای حاوی"است"که به موقعیت انسان وامکانات ومحدودیتهای او و ضرورتهایی که همواره حیات انسان تحت تاثیرآنهاس مربوط می شود . ویا مبانی تعلیم و تربیت مجموعه قانونمندی های شناخته شده در علوم نظری چون روانشناسی و جامعه شناسی است که تعلیم و تربیت بر آن تکیه می کند[17].

همچنین مهدیان در مورد مبانی اینگونه می نویسند :

مبانی تربیت عبارتست از شه ها ، افکار ونگرش های مربوط به معرفت شناسی ، جهان شناسی،انسان شناسی وارزش شناسی و در کل موفقیت انسان ،امکانات و محدودیت های او. مبـانـی تربیـت مشتـمل بر پایه ها و عوامل اساسی است که کم و کیف تربیت را نشان می دهد کانالها ومنابعی که مبتنی بر تعالیم دینی ، تحقیقات علمی و معارف فلسفی و کلیه واقعیت هایی است که تمام عوامل وعناصر تربیت را تحت تاثیر قرار داده و به ساختار و محتوا و روش آن جهت کلی می دهند . همچون نظریات مربیان بزرگ تعلیم و تربیت . زیر ساخت هایی که به عنوان زیر بنای تمام جنبه های اصلی ساختار تربیت ( یاطبقات بالای آن ) مبتنی بر آنها هستند.

مبانی تعلیم و تربیت از موقع ( یاموقعیت ) آدمی و امکانات ومحدودیتهایش و نیز از ضرورت هایی که حیاتش را همواره تحت تاثیر قرار می دهد بحث می کند [18].

انواع مبانی تربیت

انسان به عنوان موجودی چند بعدی که دارای ویژگی ها وصفات متمایز از سایر موجودات است طبیعت منحصر به فردی دارد . وجود او مملو از قوا و استعدادهای متنوع و گاه متضاد است از عقل و شه تا غضب و ، از عشق و دوست داشتن تا انزجار و تنفر، خودخواهی ودیگر خواهی و ... همه و همه خصوصیات و خصلت هایی است که از او موجودی زیستی ، اجتماعی ، روانی ؛ اخلاقـی ، فلسفـی و الهـی ساختـه اسـت . بنابـرایـن تعلیم و تربیت او به زمینه های گوناگون زیست شناختی ، جامعه شناختی ، روان شناختی و فلسفه مربوط می شود و مبانی تربیتش از جامعیتی برخوردار است که همه ابعاد وجودی او را در بر می گیرد با این توضیحات می توان انواع مبانی تربیت را چهارچوب مفهومی معینی که ارتباط معنی دار و متقابلی با یکدیگر دارند شامل مبانی زیر دانست . مبانی فلسفی و تعالیم دینی ، مبانی علمی و زیست شناختی ، مبانی روان شناختی و مبانی جامعه شناختی[19] .

روشها در تعلیم و تربیت

روش در لغت به معنای طریقه و قاعده ، قانون و شیوه است .

روشهای تربیتی عبارتند از دستورالعملهایی که به ما می گویند برای رسیدن به مقصد و مقصود مورد نظر چه باید کرد[20] . به عبارت دیگر روشها ، را ارها و شیوه هایی عملی هستند که در فرایند تربیت بکار می روند تا متربی به هدف نهایی تربیت برسد .

روشهای تربیتی عبارتند از : دستورالعمل هایی که به ما می گویند برای رسیدن به مقصد ومقصود مورد نظر چه باید ، به عبارت دیگر روش ها ، را ارها و شیوه هایی عملی هستندکه در فرآیند تربیت به کار می روند تا متربی به هدف نهایی تربیت برسد . در حقیقت روش های تربیتی مظهر و نمود بارز کار تربیت هستند و بخش اعظم توفیق مربی و نظام تربیت ، در گرو شیوه هایی است که او برای رسیدن به اه تربیتی اتخاذ کرده و به کار می بندد، به همین جهت گزاف نیست اگر بگوییم خطیرترین و دشوارترین مرحله از فرآیند تربیت تعیین و تشخیص روش های تربیتی و استفاده و به کارگیری صحیح و موثر آن است . تربیت کننده ای به تشخیص صحیح شیوه های تربیتی توانا است که از ویژگی های عمومی و اختصاصی متربیان و نیز اه و اصول که باید مراعات کرد ، آگاهی کامل داشته باشد[21] .

مفهوم دین :

معنای لغوی دین ، انقیاد ، خضوع ، پیروی اطلاعات و تسلیم است ومعنای اصطلاحی آن مجموعه عقاید ، اخلاق، قوانین و مقرراتی است که برای اداره فرد و جامعه انسانی و پرورش انسانها از طریق وحی وعقل در اختیار آنان قرار می گیرد مشاهده متن کامل ...

بررسی میزان بکارگیری روش های تربیت دینی نوجوانان از منظر نهج البلاغه در کتب دینی
درخواست حذف اطلاعات
خداوند متعال در طول تاریخ ان زیادی را برای ارائه دین و تقویت دین داری انسان ها به منظور جلوگیری از انحراف بشر ارسال نموده است از طرف دیگر ان آسمانی نیز دعوت مردم به سوی خدا را در راس اه و برنامه های خود قرار داده اند مهمترین گام برای رسیدن به این اه تربیت افراد بشر به سمت اخلاق و دین است حتی در قرن بیست ویکم به بعد نیز علی رغم
دسته بندی معارف ی
فرمت فایل doc
حجم فایل 1153 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 43
بررسی میزان بکارگیری روش های تربیت دینی نوجوانان از منظر نهج البلاغه در کتب دینی مقطع راهنمایی

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

فهرست مطالب

عنوان ..................................................................................... صفحه

چکیده

فصل اول : کلیات تحقیق

مقدمه......................................................................................... 2

بیان مسئله.................................................................................... 4

اهمیت و ضرورت موضوع.............................................................. 5

اه پژوهش.............................................................................. 7

سوالات پژوهش............................................................................. 8

تعاریف واژه ها و اصطلاحات............................................................ 9

تعاریف نظری............................................................................... 9

تعاریف عملیاتی .......................................................................... 12

روش تحقیق................................................................................ 13

فصل دوم : پیشینه تحقیق و ادبیات تحقیق

مقدمه........................................................................................ 15

بخش اول................................................................................... 17

موضوع تربیت............................................................................ 17

ارزش و اهمیت تربیت................................................................... 17

جایگاه تعلیم و تربیت...................................................................... 18

هدفهای تربیت در ................................................................... 19

اصول و مبانی وروشهای تربیت........................................................ 21

مفهوم دین................................................................................... 25

فلسفه و ضرورت دین..................................................................... 25

اهمیت تربیت دینی........................................................................ 25

زمان تربیت دینی.......................................................................... 28

طریق آموزش دینی........................................................................ 33

اصولی در تربیت دینی.................................................................... 34

آسیب شناسی تربیت دینی................................................................. 35

موانع تربیت دینی نسل نوجوان در نهاد خانواده...................................... 36

موانع تربیت دینی نسل جوان در نهاد جامعه.......................................... 37

موانع تربیت دینی نسل نوجوان در نهاد نظام آموزشی.............................. 38

بخش دوم................................................................................... 39

آشنایی با نهج البلاغه...................................................................... 39

ضرورت تربیت از دیدگاه نهج البلاغه................................................. 41

امکان تربیت از دیدگاه نهج البلاغه..................................................... 44

تربیت پذیری انسان از دیدگاه نهج البلاغه............................................. 45

ارزش تربیت از دیدگاه نهج البلاغه..................................................... 46

هدفداری تربیت ازدیدگاه نهج البلاغه................................................... 47

ضرورت شتاب در تربیت نوجوان از دیدگاه نهج البلاغه........................... 50

عوامل موثر در تربیت از دیدگاه نهج البلاغه......................................... 52

وراثت....................................................................................... 52

محیط ...................................................................................... 53

محیط جغرافیایی........................................................................... 54

سختیها و شداید............................................................................. 55

کار........................................................................................... 55

عوامل ماورای طبیعت.................................................................... 56

اراده انسان.................................................................................. 56

مبانی تربیت از دیدگاه نهج البلاغه..................................................... 57

مبانی هستی شناسی ( معرفت به خداوند ، به دین و جهان آ ت ) ............... 57

مبانی انسان شناختی ( عقل ، اراده ، تاثی ذیری ... )................................ 58

اصول تربیتی از دیدگاه نهج البلاغه .................................................. 62

اصل اعتدال................................................................................ 62

اصل تدرج و تمکن ..................................................................... 62

اصل تسهیل و تیسر....................................................................... 63

اصل زهد ................................................................................. 63

اصل تعقل................................................................................... 64

اصل تفکر.................................................................................. 64

اصل تدبر................................................................................... 65

اصل کرامت................................................................................ 65

اصل عزت.................................................................................. 65

روشهای تربیتی از دیدگاه نهج البلاغه.................................................. 66

روش الگویی............................................................................... 66

روش محبت .............................................................................. 67

روش تذکر ................................................................................ 67

روش عبرت .............................................................................. 68

روش موعظه ............................................................................. 68

روش تشویق و تنبیه ..................................................................... 69

روش توبه................................................................................... 70

روش ابتلاء و امتحان..................................................................... 72

روش مراقبه و مطالبه..................................................................... 73

بررسی نمونه عملی در سیره علی (ع)............................................ 74

نامه 31 نهج البلاغه سفارشات علی (ع) به فرزندش حسن مجتبی (ع) 74

پیشینه نظری تحقیق ( تحقیقات انجام شده در داخل کشور )......................... 81

فصل سوم : روش اجرای پژوهش

مقدمه........................................................................................ 87

جامعه........................................................................................ 87

نمونه ....................................................................................... 87

روش اجرای پژوهش..................................................................... 87

روش جمع آوری اطلاعات............................................................... 88

طرح پژوهش............................................................................... 88

فصل چهارم : یافته های پژوهش

مقدمه........................................................................................ 91

معرفی سیر تربیتی کتاب دینی مقطع اول راهنمایی و بیان هدف محتوا و روش 92

معرفی سیر تربیتی کتاب دینی مقطع دوم راهنمایی و بیان هدف محتوا و روش 110

معرفی سیر تربیتی کتاب دینی مقطع سوم راهنمایی و بیان هدف محتوا و روش 125

یک نگاه کلی به مباحث تربیتی علی (ع) و نمودار توصیفی................. 142

پاسخ به سوالهای پژوهشی.............................................................. 147

فصل پنجم : نتایج و پیشنهادها

بیان مسئله ، روش و یافته ها به صورت خلاصه.................................... 153

نتیجه گیری .............................................................................. 155

محدودیتهای تحقیق........................................................................ 157

پیشنهادها................................................................................... 158

فهرست منابع.............................................................................. 160

فهرست نمودارها

نمودار (1) عوامل موثر در تربیت از دیدگاه نهج البلاغه.......................... 143

نمودار (2) مبانی تربیت از دیدگاه نهج البلاغه ..................................... 144

نمودار (3) اصول تربیت از دیدگاه نهج البلاغه .................................... 145

نمودار (4) روش های تربیت از دیدگاه نهج البلاغه................................ 146


فهرست نمودار صفحه

نمودار (1) عوامل موثر در تربیت از دیدگاه نهج البلاغه

نمودار (2) مبانی تربیت از دیدگاه نهج البلاغه

نمودار (3) اصول تربیت از دیدگاه نهج البلاغه

نمودار (4) روشهای تربیت از دیدگاه نهج البلاغه


چکیده تحقیق :

خداوند متعال در طول تاریخ ان زیادی را برای ارائه دین و تقویت دین داری انسان ها به منظور جلوگیری از انحراف بشر ارسال نموده است از طرف دیگر ان آسمانی نیز دعوت مردم به سوی خدا را در راس اه و برنامه های خود قرار داده اند مهمترین گام برای رسیدن به این اه تربیت افراد بشر به سمت اخلاق و دین است . حتی در قرن بیست ویکم به بعد نیز علی رغم پیشرفت های علمی و تکنولوژیکی میل به پرسش در وجود انسان ها شعله می کشد و قیام ها و جنگهای زیادی بر سر مساله دین و مذهب به وقوع پیوسته و یا در حال وقوع است . برای قرارگرفتن گرایش فطری انسانها به سمت خدا و دین « شیوه آموزش و تربیت دینی توسط والدین و نظام آموزشی مهمترین و موثرترین راه برای نیل به این مقصود است . »

در نظام آموزشی برای تربیت دینی عوامل بسیاری دخیل هستند مانند رفتار و منش معلم ، شیوه تدریس ، محتوای تدریس .... و ما در بین این عوامل کتب دینی مقطع راهنمایی را انتخاب نمودیم تا ببینیم چه میزان از شیوه های تربیتی علی(ع) برای تربیت دینی نوجوان در آن استفاده شده است .

در این راستا فصل اول شامل بیان مسئله ، اهمیت و ضرورت موضوع ، بیان اه ، سوالات پژوهش و تعریف واژه ها می باشد و فصل دوم به دو بخش تقسیم می شود که بخش اول شامل موضوع تربیت ، هدفهای تربیت در ، ارزش و اهمیت تربیت ، اصول و مبانی و روشهای تربیت ، دین ، فلسفه و ضرورت دین ، اهمیت تربیت دینی ، زمان تربیت دینی ، طریق آموزش دینی ، اصولی درتربیت دینی ، آسیب شناسی دینی و بخش دوم به معرفی نهج البلاغه و ضرورت تربیت از دید نهج البلاغه ، عوامل موثر در تربیت ، اصول و مبانی روشهای تربیتی از دید نهج البلاغه می باشد و سپس یک نمونه عملی یعنی قسمتـی از نـامـه 31 نهج البلاغه و در انتهای این بخش به پیشینه نظری تحقیق اشاراتی داشته است .

در فصل سوم به روش اجرای پژوهش نگاهی داشته که از روش مطالعاتی و توصیفی استفاده گردیده است.

و در فصل چهارم نیز به بیان اه ، محتوا و روشهای تربیتی کتب دینی پرداخته شده و میزان بکارگیری روشهای تربیتی نوجوانان درکتب دینی را بررسی و در انتهای فصل نمودارهای توصیفی از مطالب جمع آوری شده را ارائه و به سوال های پژوهش پاسخ داده شد است .

و در فصل پنجم بعد از ذکر بیان مسئله ، روش یافته ها به صورت خلاصه بیان شده است که حاصل آن این است که از بین 9 روش تربیتی است اج شده از نهج البلاغـه 6 روش درکتب دینی می باشد (روش الگویی، محبت ، تذکر ، موعظه ، عبرت ، تشویق و تنبیه ) و 3 روش که روش عملی تر می باشد یافت نشد ( روش توبه ، ابتلا و امتحان، مراقبت و محاسبه ) و در پایان این فصل به پیشنهادها و محدودیتهای تحقیق اشاره شده است .

مقـدمه :

تـوجـه بـه دیـن ودیـنداری همواره به عنوان یکی ازمسائل مهم مطرح بوده و می باشد و به عبارت بهتر می توان گفت که همراه با هبوط حضرت آدم ابولبشر (ع) ، به کره خاکی دین و دینداری نیز آغاز شد و همواره در طول حیات بشر در زندگی انسان ها حضور داشته است و آنچنان این موضوع از اهمیت برخوردار بوده که خداوند متعال ان زیادی را برای ارائه دین و تقویت دینداری انسان ها همچنین جلوگیری از انحراف بشر به طرف دین باطل ارسال نموده است و این خود بیانگر اهمیت این موضوع مهم می باشد .

از طرف دیگر باید توجه داشت که هرچیزی که در طول حیات بشر استمرار داشته باشد نشان دهنده نیاز فطری آدمی به آن است در اهمیت دین و دینداری باید افزود که در طول تاریخ قیامها و جنگ های زیادی بر سر مسئله دین و دینداری به وقوع پیوسته و بسیاری از انسان ها جان خود را نیز در راه دین و بـرای بـاورهای مـذهـبی خود فدا نموده اند که قیام عاشورا و شهادت حضرت ابا عبدالله الحسین علیه السلام و 72 نفر از یاران فداکارش به عنوان مهمترین نمونه ی این قیام ها می باشد .

حسین علیه السلام مهمترین هدف خود را از این قیام حفظ دین جد خود حضرت محمد (ص) اعلام داشته و این قیام آن چنان اهمیت دارد که به عنوان الگو و سرمشق برای سایر قیام ها می باشد .

در عصر کنونی نیز مهمترین علت افزایش نابهنجاری های اجتماعی فاصله گرفتن بشر از دین می باشد و صاحب نظران و شمندان تنها راه وج از بن بسـت هـای فـرهنـگی و اخلاقی را احیا و بازگشت مجدد بشر به سوی د ین می دانند .

از طرف دیگر آموزش دینی ک ن، نوجوانان و جوانان نیز همواره به عنوان یکی از دغدغه ها و مسائل مهم بعضی از خانواده ها ، نظام آموزشی و جامعه ی بوده و می باشد .

موضوع و مسئله تربیت دینی و راههای بهبود نگرش نسل جوان نسبت به معانی و مفاهیم دستورات دینی آن چنان دارای اهمیت است که به عنوان یکی از مهمترین اه نظام تعلیم و تربیت ی می باشد . اما متاسفانه تاکنون یک عزم و اراده ی جدی برای دستی به میزان تحقق این هدف مهم وجود نداشته و همچنین آسیب شناسی دقیقی از روشهای به کارگرفته شده توسط والدین و نظام آموزشی انجام نپذیرفته است .

حال با توجه به ضعفهای موجود در تربیت دینی نوجوانان در مدارس بر آن شدیم تا با تکیه بر نهج البلاغه و استفاده از روشهای تربیتی و الگوهای رفتاری آن یگانه ، بشریت باب علم نبی ، پدر بزرگوار ان معصوم علیه السلام به بررسی کتب دینی مقطع راهنمایی پرداخته و ببینیم تا چه میزان از شیوه های تربیت دینی علی (ع) در کتب دینی استفاده شده است .

بیان مسئله

با توجه به مشکلات و انحرافات اخلاقی و دینی نوجوانان در دهه اخیر بکارگیری روش و الگوهای دینی درست و کامل برای رفع مشکلات وبرطرف نمودن موانع و هدایت صحیح آنان امری ضروری می باشد از جمله این شیو ه ها و الگوی صحیح راه یافت در مسیر شناخت شیو ه های تربیتی علی (ع) به عنوا ن یک انسان کامل و یک الگوی تمام نمای انسانیت می باشد و معرفی این بزرگوار و بیان و گفتار و شیو های تربیتی ایشان در مسیر تربیتی دینی نوجوانان که می تواند راه گشایی بزرگ و هدایت گر در امر تعلیم و تربیت صحیح و کامل دانست .

دراین تحقیق سعی محقق بر آن است که موارد ذیل را مورد بررسی قرار دهد :

1- اهمیت و ضرورت تربیت دینی و مذهبی نوجوانان در عصر حاضر

2- دیدگاه علی (ع) در تربیت نوجوانان

3- دیدگاه علی (ع) در بحث تربیت ( مبانی ، اصول ، روشها )

4- میزان بکارگیری این روش در کتب دینی مقطع راهنمایی

سوال 4 در حقیقت مسئله اصلی تحقیق و پژوهش ما می باشد که درکتب دینی مقطع راهنمایی چه میزان از روشهای علی (ع) استفاده گردیده است .

اهمیت و ضرورت موضوع پژوهش

چنانچه اه مشترک همه انبیاء الهی ، مورد بررسی و دقت نظر قرار گیرد مشخص می شود که موضوع تربیت دینی و اخلاقی از عالی ترین اه و وجه مشترک تعالیم همه فرستادگان الهی بوده است و این مهم همواره در کتب آسمانی مورد تاکید قرار گرفت و تکرار کلمه تقوا در قرآن کریم به عنوان کامل ترین کتاب آسمانی ادعای فوق را تایید می کند .

از سوی دیگر تربیت دینی و اخلاقی و همچنین تربیت اجتماعی ک ن و نوجوانان و جوانان از مهمترین اه و آرمان های خانواده ها و همچنین از مهمترین اولویت های نظام تعلیم و تربیت است . اما باید توجه داشت که تربیت اجتماعی خود تحت الشعاع تربیت دینی و اخلاقی نسل جوان می باشد زیرا فردی که دارای تربیت دینی و اخلاقی باشد مسلما ٌ نسبت به ارزشها و هنجارهای اجتماعی نیز پایبند ی لازم را خواهد داشت و در آن هنگام می توان به کاهش نابسامانی ها و ناهنجاری های اجتماعی نیز امید بست از این رو هرگونه تحقیق و تلاش در جهت تربیت دینی و اخلاقی نسل نو به طورمستقیم بر تربیت اجتماعی آنان نیز تاثیر گذار خواهد بود .

از زاویه دیگر باید گفت یکی از مسائل مهم فرهنگی در سالهای اخیرمسئله هجوم فرهنگی بیگانگان در جهت تضعیف باورها و ارزشهای دینی و مذهبی نسل جوان می باشد و در هجوم فرهنگی باید نگاه کرد که نوک پیکان مهاجم به طرف کیست ؟

بطور مسلم باورها و ارزشهای دینی نسل جوان یکی از مهمترین اه مهاجمین می باشد و موثرترین را ارها تقویت باورها و ارزشهای دینی نسل جوان می باشد باید یاد آور شد که اهمیت و نقش نسل جوان در فردای این مرز و بوم بر ی پوشیده نیست و به عبارت بهتر اداره فردای کشور به دست نسل جوان امروز س خواهد شد .

تاسف بار اینکه هم والدین و هم نظام آموزشی و سایر نهادهای اجتماعی موثر از یک سو فرصت طلایی در سنین تاثیر گذاری بر تربیت دینی و اخلاقی نسل نو را از دست داده و از سوی دیگر از بکارگیری از پتانسیل و استعداد ک ن ، نوجوانان و جوانان در جهت جستجوگری و دریافت مفاهیم و ارزشهای دینی ناتوانند .

شکل گیری هویت دینی و تقویت باورهای مذهبی نسل جوان موجب می شودکه در هجوم فرهنگی زود فرهیخته فرهنگ بیگانه نشوند و در برابر آن مقاومت وایستادگی کنند . از این رو موثرترین راه تضمینی برای جلوگیری از سلطه بیگانگان در آینده این مرزو بوم نیز تقویت باورهای دینی و مذهبی نسل جوان می باشد البته همانطور که قبلاٌ اشاره شده که چه مسوولیت تربیت دینی و اخلاقی نسل جوان تنها بر عهده نظام آموزشی نیست و نهاد خانواده و جامعه نیز بزرگترین مسوولیت را نسبت به این مهم دارند اما نظام تعلیم و تربیت به لحاظ این که به طور رسمی مسوولیت تربیت و هدایت نسل نو را بر عهده دارد چنانچه از این فرصت های استثنایی و تا زمانی که ک ن و نوجوانان در اختیار و در دایره نظام تعلیم و تربیت قرار دارند نتواند بهره لازم را ببرد به طور قطع در ایفای رس مهم خود کوتاهی نموه است زیرا با افزایش سن و سال ک ن و نوجوانان و هم مقاومت شان در برابر تعلیم و تربیت پذیری افزایش خواهد یافت وهم با وج افراد از دایره نظام تعلیم و تربیت فرصت طلائی برای هدایت و تربیت دینی و مذهبی نسل جوان را از دست خواهد داد.

اه پژوهش

اه کلی :

1- « بررسی میزان بکارگیری روشهای تربیت دینی نوجوانان از منظر نهج البلاغه در کتب دینی مقطع راهنمایی »

2- ارائه پیشنهاد ها بر اساس یافته های پژوهش به برنامه ریزان و دست اندرکاران نظام تعلیم و تربیت به منظور عمق بخشیدن به شناخت دینی دانش آموزان و افزایش روحیه دینداری و تعهد و زام عملی آنان نسبت به و انقلاب به عنوان هدف غائی این تحقیق . چرا که رعایت و ا ام آن ما را در رسیدن به جامعه ای ایده آل و امت نمونه ی کمکی شایان می نماید و هدف دیگر از انجام این تحقیق مشخص امکانات و امتیازات بی شمار سیـره تربیتی علی (ع) در نهج البلاغه است و بررسی این مساله که چگونه می تواند در تحقق نظام مطلوب و مورد نیاز جامعه ی موثر واقع گردد .

اه جزئی :

1- بررسی دیدگاه علی (ع) در تربیت دینی نوجوانان

2- بررسی دیدگاه علی (ع) نسبت به ابعاد تربیت دینی نوجوانان

3- بررسی دیدگاههای علی (ع) در مورد روشهای ترتیب دینی نوجوانان

4- بررسی دیدگاههای علی(ع) در مورد عوامل موثر در تربیت دینی نوجوانان

5- بررسی میزان بکارگیری روشهای ترتیبی علی (ع)درکتب دینی مقطع راهنمایی .

سوالات پژوهش

1 - تربیت دینی درسن نوجوانی از دیدگاه نهج البلاغه چه جایگاهی دارد ؟

2- ابعاد تربیت دینی از دید نهج البلاغه چگونه است ؟

3- روشهای تربیت دینی در نهج البلاغه چگونه است ؟

4- عوامل موثر در تربیت نوجوان از دیدگاه نهج البلاغه چیست ؟

5- میزان استفاده روشهای تربیت دینی نهج البلاغه در کتب دینی چگونه است ؟

تعاریف نظری

دین :

مجموعه ی تعالیم و دستورات نشات گرفته از خداست که از طریق وحی به ان ابلاغ شده تا بگوش مردم برساند و آنها را به رعایت و عمل تشویق کند [1].

مذهب : مذهب شامل مجموعه ای از باورهاست و این باورها خود توسط کلمات بیان می شود ، یعنی به صورت شه ای در می آیند که کم و بیش شکل دستگاه فکری به خود گرفته و فقط با اعمال که مظاهر باورها و شیوه های تجدید نظر هستند زنده می ماند و مشخص می گردد[2].

تربیت :

تربیت در لغت به معنی نشو و نما دادن ، زیاد و برکشیدن و مرغوب یا قیمتی ساختن است . در معنی اخیر تربیت از ح راط و تفریط بیرون آوردن و به حد اعتدال سوق دادن می باشد[3] .

تربیت پرورش دادن استعدادهاست. استعدادهایی که بالقوه در یک جاندار وجود دارد و به وسیله تربیت باید آن ها را به فعلیت در آورده و رشد داد و از همین جا معلوم می شود که تربیت باید تابع فطرت مـوجـود بـاشـد و نمـی شـود مـوجـود را بـرخلاف فطرت آن رشد داد . این نوع تربیت را در خصوص انسان از طریق علم اخلاق انجام می دهد در واقع تربیت انسانی یعنی رشد اخلاقی انسان بر مبنای نظارت او[4] .

تربیت :

تربیت دینی مجموعه دگرگونی هایی است که در عقیده فرد به منظور ایجاد نوعی خاص از عمل و رفتارکه متکی به ضوابط مذهب باشدانجام می شود. به عبارت دیگر در سایه ی دگرگونی هایی که در فکر و عقیده افراد ایجاد می گردد ، اخلاق ، عادات آداب و رفتار ، روابط فردی و اجتماعی شخص به صورت مذهبی وشرعی شکل می گیرند و مذهب به عنوان عامل مسلط بر زندگی و جنبه های آن خود نمایی می کند[5] .

درتعریف دیگراز تربیت دینی از خسرو باقری می خوانیم[6] .

تربیت دینی در مفهوم اصیل آن به این معناست که تدین ، در ارتباطی از نوع تربیت در د شکل بگیرد به عبارت دیگر اعتقادات دینی ، تجربه درونی ، در ارتباط با خدا ، زام درونی نسبت به سخن خدا و عمل به مقتضای آن ، باید بستر تبیین عرضه معیارها ، تحرک درونی و نقادی جریان یابد . تربیت دینی باید با همین ویژگیهای اصیل خود در قرن بیست و یکم و چالشهای آن جلوگر شود ، پیراستن تربیت دینی از تلاشهای شبه تربیتی یا بد فهمی های ما از دین امکان توفیق تربیت دینی را در برابر چالشهای این قرن فراهم می کند .

کتب دینی :

منظور کتابهای فرهنگ ی و تعلیمات دینی سه مقطع راهنمایی می باشد . در حقیقت عبارت است از محتوای تحت عنوان کتاب فرهنگ ی و تعلیمات دینی دوره راهنمایی تحصیلی که از سوی دفتر برنامه ریزی تالیف کتب درسی تهیه و توسط شرکت چاپ ایران در اختیاردانش آموزان دوره راهنمایی به تفکیک پایه قرار می گیرد .

نوجوان و جوان :

مراحل سنی مختلف در حیات انسانها میزان رشد و فعالیتهای جسمی و فکری در هر مرحله مورد توافق و قبول همه محققین چون روانشناسان ، جامعه شناسان و... نیست و دارای تفاوتهایی می باشد . برای این تحقیق تقسیمات سنی را به صورت زیر در نظر گرفته ایم .[7]

کودکی از آغاز تا پایان 12 سالگی

ازپایان12سالگی تا 16 سالگی نوجوانی پسران

نوجوانی

از پایان 10 سالگی تا 14 سالگی نوجوان دختران

سن 16 تا 18 دوران بلوغ پسران

بلوغ

سن 14 تا 16 دوران بلوغ دختران

جوانی سن 18 تا 25 دوران جوانی پسران و دختران

میان سالگی سن 25 تا 40 دوران میان سالی برای زن و مرد

بزرگسالی سن 40 تا 60 سالگی

پیری سن 60 به بعد دوران پیری و کهولت

دوران نوجوانی و جوانی هرکدام نسبت به دوران قبل خود مرحله ی مستقلی از حیات محسوب می شوند دوره ای که به علت وجود تمایلات مختلف و متضاد عده ای از محققین هنوز آن را دوران مبهم زندگی می شمارند .

دوران نوجوانی و بخصوص مرحله بلوغ را ولادتی تازه ذکر می کنند از آن بابت ویژگیهای آن بگونه ای است که گوئی رابطه ی بین این فرد با دنیای سابقش وجود ندارد . در تعبیر گرامی مان " شبه من الجنون" آمده و المومنین (ع) آن را "سکر الشباب" یا مستی جوانی تعبیر کرده است

تعاریف عملیاتی

دین : دین مجموعه عقاید ، اخلاق و قوانین و مقرراتی است که برای اداره فرد و جامعه انسانی و پرورش انسانها از طریق وحی و عقل در ا ختیار آنان قرار دارد .

تربیت : در این تحقیق منظور از تربیت فعالیتهای آموزش و پرورش به منظور آماده سازی و رشد و بالندگی انسان برای ارتقاء سطح آگاهی های و بینش مناسب نسبت به خود جامعه ، هستی و مبدأ آفرینش می باشد .

تربیت دینی : منظور از تربیت دینی دین فرد در چهارچوبی پرورش یافته باشد و رشد یافته باشد که خود را مقید به رعایت عقاید، اخلاقیات و احکام و مقررات مربوط به دین بداند .

کتب دینی : منظور کتب دینی سه مقطع راهنمایی می باشد .

نوجوان : منظور گروه سنی راهنمایی و ابتدای دبیرستان می باشد .

روش تحقیق

این تحقیق از نوع تحقیق نظری می باشد و روش بکارگرفته شده در این تحقیق نظری به صورت توصیفی – تحلیلی می باشد که ب ایه مطالعات کتابخانه ای و روش فیش برداری استوار است .

سعی و تلاش محقق براین است که با استفاده از نهج البلاغه و کتب تفاسیری مربوط به آن و کتب تالیف شده پیرامون تربیت از دیدگاه علی (ع) ، روشهای تربیتی از منظر علی (ع) را یافته است اج نموده و به بررسی آنها در کتب دینی پرداخته شود .

مقدمه :

بحث تربیت انسان تاریخی به درازای خلقت بشر دارد . هم زمان با آفرینش حضرت آدم (ع) تربیت او توسط خداوند متعال آغاز گردید وحکمت را پروردگارجهانیان به وی آموزش داد و طریق هدایت و سعادت را خداوند به آدم (ع) نشان داد . بعد از او نیز پیام آوران الهی آمده اند تا انسانها را تربیت کنند .

در هیچ زمانی انسان بدون مربی نبوده زیرا انسان موجودی است که همه جهاتی که در عالم است در او نیز وجود دارد منتها به طور قوه است و در حد استعداد می باش ی برای اینکه این استعدادها فعالیت پیدا کنند باید مربی باشد تا زمینه های چنین تحولی را فراهم کند و انسان را از مرتبه اسفل به اعلا بکشاند واز ظلمات حیوانیت به نور انسانیت برساند .

تربیت در سنت پیام آوران الهی وج از ظلمات به سوی نور است و کتاب انبیاء ، کتاب تربیت انسان است . بنابراین تربیت انسان همزاد با پیدایش انسان است و اگرانسان تربیت صحیح شود منشاء همه چیز است و اگر آدم نشود منشاء همه ظلمات خواهد شد .

مسئله تربیت در همه اعصار و مکانها مطرح بوده و اعمال می شده است . تمامی جوامع تربیت رسمی و یا غیر رسمی داشته اند و افراد را با توجه به نیازها و اه اجتماعی پرورش می داده اند در دنیای امروزی جایگاه تربیت نسبت به گذشته بیشتر مورد توجه قرار گرفته و امکانات ، منابع ، نیرو وفرصتهای بسیاری به این امر اختصاص می دهند .

بشر به علت بلوغ فکری به اهمیت وضرورت دوچندان تربیت پی برده و هر ملتی که آگاهانه در این مسیر قدم برداشته از ثمرات بی شمار آن منتفع گردیده و در زمینه های مختلف بر سایر ملل پیشی گرفته است . اما همان طوری که تربیت انسان از بهترین وخطیر ترین امور بشری می باشد احتمال آسیب زایی و انحراف آن از مسیر صحیح نیز زیاد است .

با توجه به حساسیت موضوع تربیت انسان ضروری است که این موضوع از جایگاه و مقام انسانهای بزرگ نیز دیده شود و مورد بررسی قرار گیرد و با روشها و سنتهای آن بزرگان نیز آشنا و برای تربیت نسل جدید آنها را بکار بست .

به این منظور این بخش تحقیق اشاراتی دارد به شیوه و روشهای تربیتی علی (ع) .

موضوع تربیت :

موضوع و محور تربیت انسان است و با توجه به زمینه های رشد و استعدادهای درونی بشر، تعلیم و تربیت جایگاه خود را پیدا می کند. به عبارت دیگر چگونگی تربیت یافتن انسان و شکوفایی استعدادهای درونی او وظیفه تعلیم وتربیت است .

در این راستا شناخت ماهیت و چیستی انسان و ارائه تعریف دقیق از ساختار وجودی و استعدادهای درونی وی می تواند نقش تعیین کننده ای در رابطه با تعلیم و تربیت و تحقق اصول و اه آن باشد[8] .

ارزش و اهمیت تربیت :

«والله ا جکم من بطون امهاتکم لاتعلمون شیئاوجعل لکم السمع والابصاروالافئده لعلکم تشکرون[9].

در اهمیت و ارزش تربیت همین بس که قرآن کریم محور دعوت ان را عموما و عظیم الشان را خصوصا تربیت فضائل اخلاقی قرار داده است و این از موضوعاتی است که جامعه بشری از همـان روزگـار نخستین حیـات بـه آن نیـاز داشته و روز به روز با توسعه زندگی اجتماعی و علمی و این نیاز بیشتر شده است . چنانکه هم اکنون در بیشتر جوامع بشری مشاهده می کنیم به همان نسبت که علوم طبیعی و مادی رونق پیدا کرده و زندگی بجانب ماشینی و صنعتی و توسعه یافته است . خود انسان از اصول و مبانی تربیت و از فضائل انسانی دور مانده است علت امر آن است که علم را از ایمان و تقوا جدا نمودند و تعلیم را از تربیت و تزکیه بی نیاز دانستند [10].

انسان به کمک تعلیم و تربیت می تواند استعدادهای درونی خود را بشناسد و گوهر وجودی خویش را بپروراند و آن را تا سر منزل مقصود برساند در واقع تا وقتی انسان نداند که چیست و گنجایش و ظرفیت او چقدر است و چه استعدادهایی دارد به دنبال شکوفا ساختن این استعدادها نخواهد رفت . خلاصه اینکه تنها تربیت صحیح قادر است گوهر گرانبهای وجود آدمی را شکوفا کند و آن را در مسیر سعادت و کمال رهنمون شود . دین مبین بخصوص مکتب اهل بیت (ع) تعلیم وتربیت را تنها در راه حیات انسان ورسیدن به کمال شمرده وبا ندای (هل یستوی الذین یعلمون والذین لایعلمون)[11] (آیا آنان که می دانند با آنان که نمی دانند مساوی اند . )

قرآن شناخت را محور تربیتی انسان قرار داده وتعلیم و تربیت را زیر بنای بعثت انبیا دانسته است .

آیات و روایات فراوانی در زمینه اهمیت تعلیم و تربیت آمده است که دراینجا به همین اندازه بسنده میکنیم، در یک کلام می توان گفت که تربیت استفاده ازتمام استعدادهای انسانی است [12].

جایگاه تعلیم و تربیت :

علوم مختلفی اخلاق انسان را موضوع بررسی خود قرار داده اند که برخی از آن ها زیر مجموعه علوم ی هستند . هر کدام از این دانش ها از جهتی خاص به مسائل تربیتی می پردازد مانند علم اخلاق ، اخلاق توصیفی، فلسفه اخلاق و تعلیم وتربیت. در علم اخلاق ، شیوه آراسته شدن به صفات نیکو و پسندیده و زدودن صفات زشت و ناپسند مورد بحث قرار می گیرد و در دانش تعلیم و تربیت از اصول و روش های تربیتی وچگونگی تربیت صحیح براساس ویژگیهای روحی انسان گفته می شود[13].

هدفهای تربیت در :

از تامل در معانی لغوی واژه های نظیر هدف و غایت بر می آید که جملگی در بردارنده مفهوم ( نهایت و سرانجام کار ) است با این تفاوت که گاهی نهایت امری است عینی و خارجی و گاهی ذهنی یا وجدانی در هدف نهایی و غایی رسیدن انسان به قرب الهی می باشد . در اصطلاح قرآن انسانی کامل است که قرب الهی یابدپس هدف زندگی از دید قرآن، عبودیت و در نهایت قرب الی الله است .

اه در به دو دسته تقسیم می شود : 1- هدف غایی 2- هدف کلی[14]

الف ) هدف غایی تربیت در :

هدف غایی تربیت در هر مکتبی ، کمال مطلوب آدمی است و باید تمام فعالیت های او متاثر از آن باشد ، ویژگی های هدف غایی از نظر که در کل به آن ماهیت خاصی بخشیده است عبارتند از :

1- هم سازی با فطرت: هدف های غایی درمنظر دینی با ساختار وجودی و ماهیت انسان تناسب دارد .

2- جامعیت : در برگیرنده تمام ارزشهای انسانی

3- برانگیزندگی : ایجاد شوق و رغبت

4- عدم محدودیت : که می تواند عامل مهمی برای ب درجات عالی تر باشد .

5- وحدت هدف غایی : در حقیقت جامع همه ارزشها و کمالات انسانی و در برگیرنده رشد و تعالی تمام مراحل حیات او است .

6- دست ی به قرب الهی :هدف غایی که حقیقتی بی نهای و جامع تمام ارزشهاست از دید ، همانا خداوند تعالی است . اوست که بی نهایت و کامل است و می تواند محور تمام افعال انسان قرارگیرد.این هدف حقیقتی است که تمام کمالات به او برمی گردد.

به خدا، علم به خدا، ایمان به خدا و غیره همه ناظر بر یک حقیقت است و آن خداست . از این رو شایسته است که خود خدا که حقیقت ازلی است محور قرار گیرند.

ب ) اه کلی تربیت در :

منظور از اه کلی یا واسطه ای یک سوی غایتهای کلی است که برای تبدیل شدن به رفتارهای جزئی باید مشخص تر شوند. این اه نسبت به هدف نهایی وسعت و محدوده کمتری دارد. وحد واسط بین هدف نهایی واه رفتاری و جزیی اند، هدف های واسطه ای مسیرحرکت انسان را تا حدی مشخص تر،روشن تر می کنند و مجموعه ای راتشکیل می دهند که از به هم پیوستن آنها پیکره هدف نهایی ساخته می شود . از این رو می توان این اه را در سه مقوله مورد بررسی قرار داد .

1- اه تربیتی در خصوص ارتباط انسان با خدا (معرفت خدا، ایمان ،تقوا، عبادت ، شکرگزاری)

2- اه تربیتی در خصوص ارتباط انسان با خود( ابعاد مختص انسان و ابعاد مشترک بین انسان و حیوان )

3- اه تربیتی در خصوص ارتباط انسان با دیگران (ارتباط اجتماعی ، ارتباطات اقتصادی ، ارتباطات ، ارتباطات فرهنگی )

4- اه تربیتی درارتباط انسان باطبیعت(شناخت طبیعت وبهره برداری صحیح ازطبیعت)

اصول ، مبانی و روشهای تربیت :

اصول تعلیم و تربیت :

واژه اصل در لغت به معنای بیخ ، بنیاد ، پایه و بن هر چیزی است .

در علوم تربیتی معانی گوناگونی برای اصول بیان شده است .

مفاهیم ، نظریه ها و قواعد نسبتا ٌ کمی که در بیشتر موارد صادق است و باید راهنمای مربیان در کلیه اعمال تربیتی باشد . و یا قاعده عامه ای که می توان آن را به منزله دستورالعملی کلی در نظر گرفت و از آن به عنوان راهنمای عمل استفاده کرد .

حاوی «باید » بر این اساس ، هنگامی که از اصول تعلیم و تربیت سخن می گوییم بایدخود را محدود به بیان قواعد می کنیم که به منزله راهنمای عمل ، تد ر تعلیمی و تربیتی ما را هدایت می کنند[15].

مهدیان مقصود از اصول را این گونه بیان می دارند. اصول تربیت چهارچوب ها ،قضاوت ها وقواعدی هستند که تمام کوشش های معلم را در جریا تربیت روشن می سازند به طوریکه می توانند منشاء و مصدر رفتار معلم و دانش آموز باشند . در یک عبارت مشخص تر اصول تربیت ، معیارها وضوابطی هستند که بایدها و نبایدهای تربیت را بیان می کنند[16].

ایشان ویژگی های اصول تربیتی را اینگونه بیان می دارند:

1- اصول کشف ی و تعینی هستند نه وضع ی و تعیینی. یعنی نمی توان با تکیه بر ذهن خود و یا مشارکت با دیگران چیزی را اصل نهاد و آن را ملاک رفتار تربیتی شمارد. زیرا اصل مقوله ای عینی و غیر اعتباری و فرا ذهنی است که از این نظر کمیت اصول نامحدود بوده و بنا به مقتضیات زمانی و مکانی قابل افزایش است .

2- اصول تغییر پذیرند یعنی اینکه مطلق، حتمی و کافی نیستند و لذا همواره اصول تربیت در معرض ارزی قرار گرفته و صحت و درستی آنها را برای کاربرد موثر به بوته آزمایش
می گذارند.

3- علی الاصول انتظار می رود اصل قابل تعمیم باشد . اما در عالم واقع گاه کاربرد اصل قابل تعمیم نمی باشد. بنابراین گفته می شود مطلوب وقاعده آن است که اصل بر زمان و مکان باشد نه در مکان وزمان .

4- هر اصلی متناظر با هدفی است و از منبعی ( مبنایی نشات می گیرد و بر کیفیتی از انجام دادن کار (روش) تاثیر می گذارد . یعنی به وسیله اصول روش های درخور بر رسیدن به هدف ها انتخاب خواهد شد . با توجه به توضیحات گذشته مبانی تربیت برخاسته از نیازهای انسانی،مواریث فرهنگی ، بنیادهای دینی و مذهبی و نظرات مربیان بزرگ بودند که منبع کشف اصول تربیت معرفی گردیدند.

بنابراین اصول آموزش وپرورش را می توان از سه منبع اصلی یعنی انسان ، جامعه و دیدگاه فلاسفه و علما تربیتی است اج نمود .

مبانی تعلیم و تربیت :

واژه مبانی ، جمع مبنا و در لغت به معنای بنیان اساسی وبنیاد است . درعلوم تربیتی ، معانی گوناگونی برای مبانی شده است . د رحقیقت مبانی در تعلیم و تربیت عبارت است از قضایای حاوی"است"که به موقعیت انسان وامکانات ومحدودیتهای او و ضرورتهایی که همواره حیات انسان تحت تاثیرآنهاس مربوط می شود . ویا مبانی تعلیم و تربیت مجموعه قانونمندی های شناخته شده در علوم نظری چون روانشناسی و جامعه شناسی است که تعلیم و تربیت بر آن تکیه می کند[17].

همچنین مهدیان در مورد مبانی اینگونه می نویسند :

مبانی تربیت عبارتست از شه ها ، افکار ونگرش های مربوط به معرفت شناسی ، جهان شناسی،انسان شناسی وارزش شناسی و در کل موفقیت انسان ،امکانات و محدودیت های او. مبـانـی تربیـت مشتـمل بر پایه ها و عوامل اساسی است که کم و کیف تربیت را نشان می دهد کانالها ومنابعی که مبتنی بر تعالیم دینی ، تحقیقات علمی و معارف فلسفی و کلیه واقعیت هایی است که تمام عوامل وعناصر تربیت را تحت تاثیر قرار داده و به ساختار و محتوا و روش آن جهت کلی می دهند . همچون نظریات مربیان بزرگ تعلیم و تربیت . زیر ساخت هایی که به عنوان زیر بنای تمام جنبه های اصلی ساختار تربیت ( یاطبقات بالای آن ) مبتنی بر آنها هستند.

مبانی تعلیم و تربیت از موقع ( یاموقعیت ) آدمی و امکانات ومحدودیتهایش و نیز از ضرورت هایی که حیاتش را همواره تحت تاثیر قرار می دهد بحث می کند [18].

انواع مبانی تربیت

انسان به عنوان موجودی چند بعدی که دارای ویژگی ها وصفات متمایز از سایر موجودات است طبیعت منحصر به فردی دارد . وجود او مملو از قوا و استعدادهای متنوع و گاه متضاد است از عقل و شه تا غضب و ، از عشق و دوست داشتن تا انزجار و تنفر، خودخواهی ودیگر خواهی و ... همه و همه خصوصیات و خصلت هایی است که از او موجودی زیستی ، اجتماعی ، روانی ؛ اخلاقـی ، فلسفـی و الهـی ساختـه اسـت . بنابـرایـن تعلیم و تربیت او به زمینه های گوناگون زیست شناختی ، جامعه شناختی ، روان شناختی و فلسفه مربوط می شود و مبانی تربیتش از جامعیتی برخوردار است که همه ابعاد وجودی او را در بر می گیرد با این توضیحات می توان انواع مبانی تربیت را چهارچوب مفهومی معینی که ارتباط معنی دار و متقابلی با یکدیگر دارند شامل مبانی زیر دانست . مبانی فلسفی و تعالیم دینی ، مبانی علمی و زیست شناختی ، مبانی روان شناختی و مبانی جامعه شناختی[19] .

روشها در تعلیم و تربیت

روش در لغت به معنای طریقه و قاعده ، قانون و شیوه است .

روشهای تربیتی عبارتند از دستورالعملهایی که به ما می گویند برای رسیدن به مقصد و مقصود مورد نظر چه باید کرد[20] . به عبارت دیگر روشها ، را ارها و شیوه هایی عملی هستند که در فرایند تربیت بکار می روند تا متربی به هدف نهایی تربیت برسد .

روشهای تربیتی عبارتند از : دستورالعمل هایی که به ما می گویند برای رسیدن به مقصد ومقصود مورد نظر چه باید ، به عبارت دیگر روش ها ، را ارها و شیوه هایی عملی هستندکه در فرآیند تربیت به کار می روند تا متربی به هدف نهایی تربیت برسد . در حقیقت روش های تربیتی مظهر و نمود بارز کار تربیت هستند و بخش اعظم توفیق مربی و نظام تربیت ، در گرو شیوه هایی است که او برای رسیدن به اه تربیتی اتخاذ کرده و به کار می بندد، به همین جهت گزاف نیست اگر بگوییم خطیرترین و دشوارترین مرحله از فرآیند تربیت تعیین و تشخیص روش های تربیتی و استفاده و به کارگیری صحیح و موثر آن است . تربیت کننده ای به تشخیص صحیح شیوه های تربیتی توانا است که از ویژگی های عمومی و اختصاصی متربیان و نیز اه و اصول که باید مراعات کرد ، آگاهی کامل داشته باشد[21] .

مفهوم دین :

معنای لغوی دین ، انقیاد ، خضوع ، پیروی اطلاعات و تسلیم است ومعنای اصطلاحی آن مجموعه عقاید ، اخلاق، قوانین و مقرراتی است که برای اداره فرد و جامعه انسانی و پرورش انسانها از طریق وحی وعقل در اختیار آنان قرار می گیرد
مشاهده متن کامل ...

اصول ‏تربیت در (با تکیه‏ بر قرآن‏ کریم)
درخواست حذف اطلاعات
اصول ‏تربیت در (با تکیه‏ بر قرآن‏ کریم)

چکیده

فعالیتهای تربیتی از جمله فعالیتهای اساسی است که در حیات فردی و جمعی انسان، تاثیری انکارناپذیر دارد. این فعالیتها برای تحقق اه مورد نظر، تابع اصل یا اصولی است. مشخص‏ اصول تربیت از جمله اقدامات اساسی است که باید قبل از هر کاری انجام پذیرد.
در این نوشته پس از بررسی بخشی از تعاریف و بحثهای ارائه شده توسط صاحبنظران تربیت و کتابهای موجود درباره تربیت ی، اصول تربیتی به عنوان "ریشه و بنیانهایی تعریف شده که در جریان تربیت لازم‏الاتباع بوده است و بسان دستورالعملی کلی، تمامی جریان تربیت را تحت سیطره و نفوذ خویش دارد" به‏گونه‏ای که در صورت تخطی از آنها، رسیدن جریان تربیت به هدف نهایی خودش دستخوش مخاطره می‏شود.
پس از ارائه تعریف اصل تربیتی به بررسی منابع اصل تربیتی پرداخته، و ضمن بررسی دیدگاه‏های گوناگون درباره وضعی یا کشفی بودن اصول تربیت، این نتیجه حاصل شده است که اصول تربیت ی از جهتی ح وضعی و از جهتی دیگر ح کشفی دارد؛ به عبارت دیگر اصول تربیت به لحاظ اینکه در قرآن، متون مذهبی و سایر منابع وجود دارد، موضوعه و به لحاظ اینکه در متون مذهبی باید به اکتشاف و است اج آنها پرداخت، مکشوفه است. در بخش بعدی نوشته، پس از طبقه بندی اصول تربیت به دو دسته عام و کاربردی، در نهایت چند اصل عام تربیتی معرفی شده و به اختصار مورد بحث قرار گرفته که عبارت است از: اصل کرامت، اصل مسئولیت، اصل عقل، اصل عدل ،اصل کمال‏جویی و اصل وسع.

 

 

مقدمه


اصول تربیت یکی از مقوله‏های بحث‏انگیز تربیت است؛ به‏گونه‏ای که افراد مختلف به‏دلیل در اختیار نداشتن تعریف و ملاک صحیحی از اصول، بحثها و مفاهیم گوناگون و نامتجانس تربیت را تحت عنوان اصول طبقه بندی کرده‏اند. لذا برای سر و سامان دادن به بحثهای پراکنده درباره اصول تربیت و به‏کارگیری اصول در تعیین اه ، روشها، محتوی و ارزشی فرایند تربیت، ارائه تعریفی دقیق از اصل تربیتی ضروری است.
این مقاله درصدد ارائه تعریفی جامع و مانع برای اصول تربیت ی است؛ به‏گونه‏ای که بتوان با بهره‏گیری از آن تعریف، اصول ارائه شده از سوی صاحبنظران را مورد نقد و بررسی قرار داد. به همین منظور ابتدا به بیان معنای لغوی اصل و سپس ضمن بیان معنای اصل تربیتی به تبیین معنای اصطلاحی آن می‏پردازد و با بررسی تعاریف صاحبنظران تربیت ی، تعریفی را از اصل تربیتی عرضه می‏کند. پس از آن منبع یا منابع اصل تربیتی مورد بحث قرار می‏گیرد و در نهایت مجموعه‏ای از اصول مورد قبول با بهره‏گیری از آیات قرآن کریم است اج و مورد بحث قرار می‏گیرد.
اصل چیست؟
واژه اصل در زبان فارسی معادل واژه انگلیسی principle است. "گاه مقصود از اصل، بیخ، بن و ریشه است و برای بحث درباره هر امری باید به ریشه و اساس واقعی آن توجه کرد. در این معنا اصل در مقابل فرع قرار دارد. گاه نیز اصل به معنای عینی و متحصّل در خارج است و از این لحاظ می‏توان از واژه اصیل در مقابل اعتباری سخن گفت‏وگاه نیز اصل به معنای حقیقت (در برابر باطل) است و در این استعمال اصیل در مقابل بدلی یا ناخالص به‏کار می‏رود.1
اصل در علوم چنین تعریف شده است: "اصیل عبارت از مجموعه تعمیمهایی است مبتنی بر مشاهدات که در محدوده خطاهای حسی، قطعی تلقی شده و دانشمندان اغلب آنان را معادل حقایق در نظر می‏گیرند."2 همچنین به رابطه بین مفاهیم که به‏واسطه تعمیمهایی توصیف می‏شود، اصول علمی اطلاق می‏شود.
در مفردات راغب اصل، چنین تعریف شده است:
اصل الشی‏ء ریشه و پایه هر چیزی است که اگر آن پایه و ستون در حال بلند شدن و بلندی توهم شود، نیروی خیال نمی‏تواند آن را تصور کند. از این رو خدای تعالی فرموده: اصلها ثابت و فرعها فی‏السماء (ابراهیم/24) که تصور کرانه با عظمت و بلندی آسمان هرگز به شه و تصور و خیال درنیاید.3
در قرآن کریم اصل در معنای ریشه و بنیان و اساس مورد استفاده قرار گرفته است. در آیه 64 سوره مبارکه صافات، این معنای اصل مدّ نظر است و می‏فرماید: "... اِنها شجرة ت ج فی اصل الجحیم...". مرحوم علامه طباطبایی در تفسیرالمیزان ذیل این آیه می‏نویسد: "... و جمله... وصف شجره زقوم است و اصل جحیم به معنای قعر جهنم است..."4 آیه دیگری که معنای ریشه و پایه را از واژه اصل افاده می‏کند این آیه است:
الم ترکیف ضرب الله مثلاً کلمة طیبة کشجرة طیبه اصلها ثابت و فرعها فی السماء تؤتی اُکلها کل حین باذن ربها..." (ابراهیم/24) مرحوم علامه طباطبایی ذیل این آیه می‏نویسد: "... اینکه فرمود "اصلها ثابت" معنایش این است که ریشه‏اش در زمین جای گرفته و با عروق خود در زمین پنجه زده است...".5
در آیه‏ای که مربوط به قطع نخلستان بنی نظیر به دستور اکرم (ص) است نیز اصل به معنای ریشه و پایه نخل که موجب استواری آن می‏شود، به‏کار رفته است. در آیه 5 سوره چنین آمده است: "ما قطعتم من لینة اوترکتموها قائمة علی اصولها فباذن الله و..." یعنی شما هیچ نخلی را قطع نمی‏کنید و هیچ یک را "س ا" نمی‏گذارید مگر به اذن خدا و همه اینها برای این است که خدا فاسقان را خوار کند..." منظور از س ا نگهداشتن نخل، باقی گذاشتن آن بر روی تنه و ریشه است که باعث می‏شود نخل استوار بماند.
ترکیباتی که از ریشه "اصل" ساخته شده است، نیز همین معنا را افاده می‏کند که از جمله می‏توان کلمه اصیل و کلمه آصال را نام برد. کلمه "آصال" جمع "اُصُل" و "اُصُل" خود جمع کلمه "اصیل" است. لذا آصال جمع الجمع کلمه "اصیل" به معنای پایان روز آورده شده است. در آیه 15 سوره مبارکه رعد چنین می‏خوانیم: "... و لله یسجد من فی السموات و الارض طوعاً و کرها و ضلالهم بالغدو و الآصال." مرحوم علامه طباطبایی ذیل این آیه شریفه چنین توضیح می‏دهد: ".. پس آصال جمع الجمع اصیل است و از این جهت این ساعت از روز، معین بین عصر و غروب آفتاب را آصال گفته‏اند که گویی ریشه و مبدأ شب است."6
در این نوشته با توجه به معنای لغوی و کاربرد آن در قرآن، واژه اصل به معنای ریشه و اساس تلقی می‏شود و مورد استفاده قرار می‏گیرد.
اصل تربیتی چیست؟
برای تشریح اصل تربیتی، پس از بیان معنای اصل باید به تبیین معنای واژه تربیت پرداخت و از آنجا که مفهوم تربیت در قرآن مدّ نظر است، باید به است اج این معنا از قرآن کریم مبادرت کرد. در قرآن کریم ریشه‏ای که بهترین و مناسبترین معنای واژه تربیت را افاده می‏کند ریشه "الرّب" یعنی "رب‏ب" است. "الرّب" در اصل به معنی تربیت و پرورش است یعنی ایجاد ح ی پس از ح ی دیگر در چیزی تا به حدّ نهایی و تمام و کمال آن برسد"7
واژه ربّ به‏طور مطلق برای خدا به‏کار می‏رود ولی در ح اضافه هم برای خدا و هم غیر او به‏کار می‏رود. مفردات راغب در ادامه بحث از واژه تربیت چنین شرح می‏دهد:
"گفته شده ربّانی منسوب به ربّان است یعنی دانشمند و راسخ در علم دین و عارف بالله) و نیز گفته‏اند ربّانی منسوب به واژه ربّ است که از مصدر است. پس ـ ربّانی ـ در این معنی یعنی منسوب به مصدر، ی است که علم و دانش را تکامل می‏بخشد؛ مثل حکیم و یا منسوب به خود اوست که در این صورت ربّانی یعنی ی که نفس خویشتن با علم پرورش می‏دهد که البته هر دو معنی (پرورش و رشد خویش با علم یا پرورش و رشد علم) تحقیقا ملازم یکدیگر است. زیرا ی که نفس و جان خویش را با علم پرورش می‏دهد در واقع علم و دانش را رشد داده است و ی که در راه تکامل عمل و دانش کوشید، خویشتن را با آن تربیت کرده است."8
تربیت به معنای فعالیتی تعاملی و دو جانبه است که بین مربی و متربی در جریان است و تا زمانی که متربی به هدف نهایی تربیت یعنی رشد و کمال دست یابد استمرار دارد. روشن است که مربّی برای ایجاد ح ی پس از ح دیگر نیازمند به اصول و ضوابطی است که موفقیت این فرایند تعاملی را تضمین کند. با توجه به معنای اصل یعنی ریشه و اساس می‏توان چنین نتیجه‏گیری‏کرد که اصل تربیتی، ریشه و بنیانی است که در جریان تربیت اجتناب‏ناپذیر است و به‏عنوان دستورالعملی کلی تمامی جریان تربیت را تحت سیطره و نفوذ خویش دارد و در صورتی که از آن تخطّی شود دستی به هدف دچار مخاطره جدّی می‏شود.
پس از بیان معنای اصل تربیتی بجاست که اصول تربیت را از دیدگاه صاحبنظران تعلیم و تربیت مورد بررسی قرار دهیم. امّا نکته‏ای که در بیان مفهوم اصل تربیتی و بررسی دیدگاه‏های صاحبنظران تعلیم و تربیت دراین زمینه، باید مورد توجه قرارداد، این است که حیطه و دامنه تأثیر اصول تربیت تا کجاست. ارائه پاسخی دقیق و قانع‏کننده به این سؤال تا اندازه زیادی ما را از گرفتار شدن در گرداب اختلاف نظرهای موجود درباره اصول تربیت مصون خواهد داشت. اگر جریان تربیت هدایت متربّی از سوی مربّی برای رسیدن به کمال مورد نظر خالق تلقی، و اصل نیز قاعده‏ای بنیادین و اجتناب‏ناپذیر برای این جریان تلقی شود، آنگاه اصل تربیتی ریشه و بنیانی خواهد بود که بر کل جریان تربیت از ابتدا تا انتها حاکم و ناظر است و به هیچ وجه و در هیچ موقعیتی امکان تخطی از آن وجود ندارد. از سوی دیگر اگر اصل را راهنمای عمل در تد ر تربیتی بدانیم، تلویحا پذیرفته‏ایم که بخشی از جریان تربیت ـ که شامل تعیین اه تربیتی است ـ از قلمرو شمول اصول خارج باشد و لذا اصولی این چنین را می‏توان اصول کاربردی تربیت نام نهاد، در حالی که اصول کلی و فراگیر تربیت را می‏توان اصول عام تربیت نامید.
در تعیین اه تربیت، یادآوری این نکته ضروری است که هدف نهایی و غایی جریان تربیت از سوی خالق انسانها تعیین شده ولیکن برای گام برداشتن و نزدیک شدن به‏سوی این هدف نهایی، تعیین هدفهای واسطه به مثابه ضرورت پله‏های نردبان برای صعود بر بلندی، ضروری است و اصول عام تربیت بر جریان تعیین این اه و سپس تعیین محتوی و روشهای لازم برای تحقق این اه حاکم و ناظر است. در حالی که اصول کاربردی به مراحلی پس از تعیین اه واسط اشاره دارد و صرفا شیوه و طریق رسیدن به اه تعیین شده را مشخص می‏سازد و خود در جریان انتخاب آنها هیچ نقشی ندارد. بدیهی است اگر ما به جریان تربیت واقع‏بینانه نگاه ضرورت وجود اصول عام تربیتی را با تمام وجود احساس می‏کنیم و نمی‏توانیم خود را از دقت و تعمق در تعیین اه واسطه‏ای تربیت از مسئولیت بی‏نیاز و مبرّی بدانیم. با توجه به این نکته است که نارسایی بسیاری از تعاریف ارائه شده برای اصول تربیتی روشن می‏شود. در اینجا چند تعریف ارائه شده با توجه به این تقسیم‏بندی مورد بحث و بررسی قرار می‏گیرد.
قدیمی‏ترین بحث در زبان فارسی درباره اصول تربیت به مرحوم هوشیار مربوط است. ایشان در این زمینه چنین نوشته است: " ... تعلیم و تربیت در حقیقت مجموعه منظمی است از رفتار و جز این نیست. پس در آموزش و پرورش در جستجوی اصل عمل و رفتار باید بود و علم آموزش و پرورش خود عبارت از شناسایی به مجموعه اصولی است که منشأ و مصدر رفتار آموزگار و دانش‏آموز می‏باشد و در ضمن عمل یعنی در حین آموختن، فرا گرفتن، هدایت و پرورش یافتن، آموزگار و شاگرد هر دو را به‏کار می‏آید. از این لحاظ بنابر نظر یکی از دانشمندان این فنّ علم آموزش و پرورش علم به اصول است و بس...".9
تعریف مرحوم هوشیار از تعلیم و تربیت عملی و کاربردی است و خارج از قلمرو رفتار معلم و شاگرد، چیز دیگری را در تعلیم و تربیت دخیل نمی‏داند و یا حداقل از ذکر آنها غفلت می‏ورزد. در هر صورت وی در تعریف خویش از تعلیم و تربیت و اصول آن، تعیین اه تربیتی را چنانکه باید و شاید مورد توجه قرار نمی‏دهد. لذا متناسب با دیدگاه ایشان، اصول ذکر شده بیشتر رنگ اصول کاربردی را دارد تا اصول عام. شاهد بر این مدعا تعریف ایشان از "روش" است که می‏نویسد: "اصل و روش یکی نیستند. مراد از روش در این مورد راه و طریقه‏ای است که میان اصل و هدف امتداد دارد و عمل تربیتی را منظم و موصل به هدف و منظور مربی می‏کند"10 لذا می‏توان گفت که اصول مورد نظر هوشیار، شیوه و طریقه تحققّ هدف را تعیین می‏کند و خود در تعیین هدف هیچ نقشی ندارد. گو اینکه اه باید در جای دیگر و توسط افرادی بجز دست اندرکاران تربیت تعیین گردد. ایشان در جای دیگر این نکته را با صراحت بیشتری چنین توضیح می‏دهد: "هر هدفی دارای اصل یا اصول مخصوص به خود است"11 پس اصول مورد نظر هوشیار اصول کاربردی است و جای اصول عام در جریان تربیتی مورد نظر ایشان همچنان خالی است. امّا هنگامی که وارد مرحله بیان اصول می‏شود، این ح کاربردی سلطه محض خویش را از دست می‏دهد و در مقابل هر اصل مأخوذه از رفتار، یک اصل مأخوذه از نظام ارزشی حاکم بر جامعه قرار داده می‏شود که علاوه بر تعیین روشهای تربیت به تعیین اه تربیت نیز چندان بی‏توجه نیست؛ مثلاً در مقابل اصل فعالیت از اصل کمال سخن می‏رود که براحتی نمی‏توان آن را از رفتار معلم و شاگرد است اج کرد، بلکه بیانگر اه ی برای جریان تربیت است. بعلاوه اصول سندیّت و اجتماع نیز دارای این ویژگی است و خارج از قلمرو آنچه در رفتار معلم و شاگرد قابل رؤیت و کشف است، به تعیین "باید"هایی می‏پردازد و این "باید"ها که برخاسته از دیدگاه‏های ارزشی جامعه است، نقش اه را ایفا خواهد کرد.
واژه‏نامه تعلیم و تربیت ذیل عنوان اصل تدریس، اصل را چنین تعریف کرده است "اصل عبارت از مفهوم یا تعمیمی است که به‏عنوان راهنمایی برای معلم در هدایت شاگردان در رسیدن به اه آموزشی ایفای نقش می‏کند"12 این تعریف نیز آشکارا اصول کاربری تربیت را مد نظر قرار داده است که در تعامل بین معلم و شاگرد ایفای نقش می‏کند.
شکوهی در بحث اصول آموزش و پرورش نیز این معنای خاص از اصل را مورد توجه قرار می‏دهد و چنین می‏نویسد: "اصول تعلیم و تربیت مربیان را به منزله ابزاری است که با استفاده از آن می‏توانند به موقع و در عین حال با روشن بینی کافی تصمیم بگیرند و وظایف تربیتی خویش را به‏نحو رضایت بخشی انجام دهند."13
شریعتمداری نیز تعریفی از اصل تربیتی ارائه کرده‏است که همین جنبه خاص از اصول تربیت یعنی جنبه کاربردی آنها را مورد توجه قرار داده است. ایشان در بحث درباره اصول تعلیم و تربیت چنین نوشته است: "اصول تعلیم و تربیت از نظر نگارنده مفاهیم، نظریه‏ها و قواعد نسبتا کلی است که در بیشتر موارد صادق است و باید راهنمای مربیان، معلمان، مدیران، اولیای فرهنگ و والدین دانش‏آموزان در کلیه اعمال تربیتی باشد..".14
باقری پس از بحث از معانی گوناگون اصل، اصل تربیتی را چنین تعریف کرده‏است: "... مقصود از اصل قاعده عامه‏ای است که می‏توان آن را به منزله دستورالعملی کلی در نظر گرفت و از آن به‏عنوان راهنمای عمل در تد ر تربیتی استفاده کرد"15 در این تعریف نیز از آنجا که به راهنمای عمل در تد ر تربیتی اشاره شده، کاربردی بودن اصول تربیت آشکارا قابل تشخیص، و تکلیف تعیین اه تربیتی روشن نشده است. ایشان اصولی را برای تربیت مطرح کرده است که برخی از آنها کمبود تعریف را برطرف می‏کند و به لحاظ طیف و دامنه تأثیر، اه واسط جریان تربیت را نیز دربر می‏گیرد، در حالی که برخی دیگر صراحتا به روشهای تربیت می‏پردازند و امکان ایفای نقش چندانی در تعیین اه تربیتی ندارند. لذا به‏نظر می‏رسد جدا این دو دسته از اصول، ایجاد تغییراتی را در تعریف اصل ایجاب کند؛ به عنوان مثال، اصول عدل و تعقل هم تعیین کننده روشها و محتوای جریان تربیت است و هم در تعیین اه تربیتی نقشی اساسی و انکارناپذیر دارد به‏طوری که در جریان هدفگذاری رعایت این دو اصل ا امی و اجتناب‏ناپذیر است. از سوی دیگر اصولی چون تذکر، فضل، سبقت و... در تعیین اه تربیتی نقشی ندارد و صرفا به مراحل بعدی تربیت یعنی روشها و محتوای تربیت ناظر است.
احمدی در بحث از اصول تربیت در ، اصل را زیر بنا و ریشه و بنیانی می‏داند که به هیچ وجه نمی‏توان از آن تخطی کرد.16 ایشان سپس اصول توحید، نبوت و عدل را به‏عنوان شاهد مثال ذکر کرده و برخلاف سایر افراد در بیان اصول تربیت ی، از اصول عام تربیت سخن گفته است. اگرچه صرف معرفی اصول عام کافی نیست و ارائه اصول کاربردی نیز ضرورت است، مع‏الوصف به لحاظ اینکه به اصول عام و تعیین‏کننده اه تربیت ی که نشأت گرفته از جهان بینی است، توجه کافی داشته، دیدگاه ایشان درخور توجه است.
در اینجا برای تبیین معنای اصل تربیتی، واژه‏های دیگری چون مبنا، هدف و روش را مورد توجه قرار می‏دهیم و تفاوت آنها را با اصل تربیتی به اختصار بررسی می‏کنیم.
مبانی تربیت مشتمل بر علوم و حوزه‏هایی از معرفت است که به‏واسطه آنها اطلاعات لازم برای تنظیم جریان تربیت به‏دست می‏آید. واژه نامه تعلیم و تربیت، مبانی تعلیم و تربیت17 را چنین تعریف کرده است: ".... مبانی تربیت عبارت از بخشی از برنامه درسی دوره تربیت معلم است که به مطالعه عوامل اجتماعی، نهادها و روابط بین آنها در آموزش رسمی می‏پردازد.
مطالبی نظیر تاریخ، اقتصاد، جامعه‏شناسی، روانشناسی، علوم‏ ، انسانشناسی، جغرافیا و فلسفه به‏عنوان مبنای بحث و مطالعه به‏کار می‏رود."18 شکوهی نیز درباره مبانی تعلیم و تربیت نوشته است که: "... مبانی تعلیم و تربیت از موقع آدمی و امکانات و محدودیتهایش و نیز از ضرورتهایی که حیات همواره تحت تأثیر آنهاست، بحث می‏کند...".19 وی مبانی تعلیم و تربیت را به دو دسته علمی و فلسفی تقسیم می‏کند. مبانی علمی آموزش و پرورش با توجه به ویژگیهای زیستی، اجتماعی و روانی مورد تربیت مشخص می‏شود. مبانی فلسفی آموزش و پرورش از ملاحظات اخلاقی و فلسفی مربوط به طبیعت آدمی و هدفها و غایات تربیت افراد است اج می‏شود. لذا بین اصل و مبنا تفاوت وجود دارد. اصل مشتمل بر نوعی راهنمای کلی است که بر تمام جریان تربیت حاکم و ناظر است در حالی که مبنا اغلب شامل یک یا چند رشته از معرفت بشری است که در ب شناختی بهتر از جریان تربیت و تعیین اصول مقتضی به ما کمک می‏کند. بدیهی است بدون مراجعه به مبانی صحیح نمی‏توان اصولی صحیح را برای جریان تربیت است اج کرد.
واژه دیگری که توضیح معنای آن در ارتباط با اصل تربیتی ضروری به نظر می‏رسد، هدف تربیتی است. هدف نقطه‏ای است که هر جریان تربیتی درصدد رسیدن بدان است. از آنجا که تربیت جریانی پویا و مستمر است و هر لحظه به ایجاد ح ی پس از ح ی دیگر اقدام می‏شود تا اینکه انسان به کمال نهایی نائل شود، لذا رسیدن به هر مرحله و ح می‏تواند نقطه‏ای تصور شود و نقش هدف را ایفا د. تنها پس از رسیدن به هر مرحله و ح است که هدف و مرحله بالاتری اهمیت می‏یابد و انسان را به کوشش و تلاش برای رسیدن بدان وا می‏دارد. این سیر سلسله مراتبی تا رسیدن به هدف نهایی تربیت ادامه دارد. لذا می‏توان به وجود دو دسته اه برای تربیت قائل شد: هدف نهایی و اه واسطه‏ای. هدف نهایی توسط خالق انسان تعیین می‏شود و مربی و متربی فقط باید آن را بشناسند و از طریق تعیین اه واسطه‏ای و روشهای مربوط، به تحقق آن اقدام کنند. اما در ارتباط با تعیین اه واسطه‏ای می‏توان دو دسته اصول تربیتی را ذکر کرد: دسته اول اصولی که تعیین اه واسطه‏ای را نیز دربر می‏گیرد و به اعتبار حاکمیت بر کل جریان تربیت، اصول عام تربیتی نام دارد. دسته دیگر اصولی است که به تعیین روشها و محتوای تربیتی برای رسیدن به اه تعیین شده می‏پردازد و خود در جریان هدفگذاری نقشی ندارد. این‏گونه اصول را می‏توان اصول کاربردی تربیت نام نهاد.
واژه دیگر در این زمینه، روش تربیتی است. منظور از روش تربیت، طریقه‏ای است که رسیدن جریان تربیت را به هدف مورد نظر میسر می‏سازد. معمولاً برای انجام دادن هر کاری به دستورالعمل و راهنمای عمل احساس نیاز می‏شود و اصل تربیتی در جریان رسیدن به هدف برطرف‏کننده چنین نیازی است. تفاوت عمده اصل و روش تربیتی در این است که اصل، دامنه‏ای وسیعتر دارد و می‏تواند در آن واحد بر چند روش گوناگون حاکم و ناظر باشد، در حالی که روش تربیتی، خاص موقعیت ویژه‏ای است و متناسب با موقعیت باید از روشهای خاصی برای رسیدن به اه تربیتی بهره جست. لذا اصل تربیتی (اعم از عام و کاربردی) دامنه‏ای وسیعتر دارد و دربر گیرنده روش تربیتی است.
منبع اصل تربیتی کجاست؟
در بیان معنای اصل تربیتی، اصل تربیتی به‏عنوان دستورالعملی تعریف شده است که کل جریان تربیت را تحت نفوذ خویش دارد و تخطی از آن موجب مخاطراتی جدی در رسیدن به اه خواهد شد. سؤالی که اکنون مطرح است این است که این اصول از کجا و چگونه اقتباس می‏شود. آیا چنانکه مرحوم هوشیار در اصول تعلیم و تربیت می‏نویسد، باید به تعمق و تفحص در رفتار یادگیرنده و یاددهنده پرداخت یا اینکه باید از منابع اطلاعاتی دیگری برای تعیین اصول بهره گرفت؟ به عبارت دیگر می‏توان این سؤال را مطرح کرد که اصول تربیتی موضوعه است یا مکشوفه؟ اگر موضوعه است چه ی صلاحیت وضع (برقراری) آنها را دارد و اگر مکشوفه است در کجا و چگونه باید به اکتشاف و پی‏جویی آنها پرداخت؟ آیا اصول را می‏توان به گروه‏هایی تقسیم کرد؟ اگر چنین تقسیم‏بندی از اصول وجود دارد آیا منبع است اج هر دسته از دیگری متمایز است یا خیر؟
نخست به بررسی معنای اصول موضوعه و اصل متعارفه می‏پردازیم. "اصول موضوعه مجموعه قضایا و احکام نظری است که بدون استدلال و برهان در علمی پذیرفته می‏شود تا مسائل آن حوزه علمی براساس آن اثبات شود؛ مثلاً اصل تربیت‏پذیر بودن انسان در علم آموزش و پرورش، اصل موضوعه است بدون اینکه این علم اساسا آن را اثبات کرده باشد. از سوی دیگر اصول متعارفه مجموعه قضایا و قضاوتهای روشن و قطعی است که تمام فعالیتهای هر علم بر آنها مبتنی است؛ مانند اصول مکانیک که خود در علم مکانیک اثبات می‏شود. این گونه قضایا در خود حوزه علمی به اثبات رسیده و به‏صورت قواعد و قوانین کلی در می‏آید.20
مرحوم هوشیار از جمله افرادی است که درباره موضوعه یا مکشوفه بودن اصول تربیت به بحث پرداخته است. وی بر این باور است که اصول تربیت به‏جای وضع ی بودن کشف ی است و از طریق ملاحظه رفتار معلم و شاگرد کشف می‏شود. وی در این زمینه چنین نوشته است: "... باید در زندگی فردی و جمعی نوع انسان مطالعه کرد و هدف تربیتی وی را معین ساخت و در هستی او نگریست تا اصولی را که برای ترقی او یعنی وصول به هدفهای مست ج از زندگی لازم است، کشف نمود و متوجه بود که اصول آموزش و پرورش وضع ی نیست بلکه از جمله اموری است کشف ی؛ چنانکه اصل وجود را و اصل معرفت را نیز وضع نکرده‏اند و به کشف آنها پرداخته‏اند، در آموزش و پرورش نیز باید به کشف اصول پرداخت"21
تقی پور ظهیر نیز در بحث از اصول، جنبه کشفی را مد نظر دارد و بر این باور است که برای کشف اصول تربیت باید به مطالعه درباره انسان، جامعه و نظریات فلاسفه و علما (بویژه در مورد هستی‏شناسی، معرفت‏شناسی و تحقیقات علوم زیستی و روانشناسی) پرداخت،22 در اینجا مرز کشف و وضع چندان روشن نیست. مع‏الوصف به‏نظر می‏رسد که بتوان ملاک این امر را فعالیت دست اندرکاران تربیت دانست؛ مثلاً هنگامی که مربّی به جستجو و تفحص در رفتار شاگرد می‏پردازد و یا از طریق علوم رفتاری ویژگیهای انسان را شناسایی می‏کند، در واقع نقش کاشف را دارد، در حالی که اگر او اصول را دست نخورده و در بست از زمینه‏های دیگر معرفت دریافت کند و آنها را در جریان تربیت به‏کار بندد، از اصول موضوعه استفاده کرده است.
روشن است که علم تربیت دارای مجموعه‏ای از اصول موضوعه است که از سایر حوزه‏های معرفت به رعایت گرفته شده و درواقع نقش مبانی تربیت، ارائه مجموعه‏ای از اصول موضوعه برای تربیت است. بعلاوه علم تربیت در جریان اجرا به اصولی دست می‏یابد که به‏دلیل اینکه در خود علم و از طریق تحقیقات تربیتی به‏دست آمده است، در زمره اصول متعارفه یا مکشوفه قرار می‏گیرد. لذا نمی‏توان با اطمینان قاطع اظهار داشت که اصول تربیت فقط یکی از این دو نوع است، بلکه به‏نظر می‏رسد در جریان تربیت از هر دو گروه، این اصول استفاده می‏شود.
سؤالی دیگر که باید بدان پاسخ داد این است که منبع اصول چیست. پاسخ این سؤال در مورد اصول کلی تربیت یعنی بدون هیچ‏گونه قیدی، مبانی تربیت و تحقیقات تربیتی است اما اگر در مورد تربیت ی این سوال مطرح بشود پاسخ تا اندازه‏ای متفاوت خواهد بود. در تربیت ی باید به بررسی و تفحص در متون ی پرداخت و براساس انسانشناسی ی، اصول تربیتی مربوط را است اج، و نمی‏توان به است اج اصول از رفتار مربی و شاگرد اکتفا کرد. چون که در تربیت ی به‏جای انسان موجود (فعلی) تکیه بر انسان مطلوب (آرمانی) است و از آنجا که انسان، جامعه، فلاسفه و علمای آرمانی وجود ندارد، نمی‏توان به کشف اصول (است اج اصول) از رفتار آنها اقدام کرد. این نکته بویژه در مورد اصول عام تربیت حایز اهمیت است. این اصول را قطعا باید از قرآن و سنت است اج کرد. از آنجا که قرآن قبل از هر چیز کتاب تربیت است، قطعا رهنمودهای کافی و جامعی در این زمینه خواهد داشت و انسان مورد نظر خداوند را ترسیم کرده است. لذا استناد به سایر منابع مذهبی نیز منوط به موافقت با نص قرآن کریم است. بدیهی است در مراجعه به متون دینی صحبت از کشف به معنایی که هوشیار مد نظر دارد چندان خالی از اشکال نیست. هوشیار بیشتر به کشفی بلاواسطه و مستقیم از رفتار افراد در جریان تربیت اشاره می‏کند. در حالی که تعمق در متون دینی و کشف اصول از آنها حداقل نوعی کشف با واسطه یا دست دوم است.
در هر حال اصول تربیت در به‏دلیل اجتهاد و استنباط افراد از متون دینی ح کشفی دارد و نه وضعی؛ اگرچه قبلاً از سوی خالق انسانها وضع شده و برای ابلاغ این وضع نیز تا اندازه لازم اقدام شده است و ارسال رسل در واقع برای ابلاغ وضع مورد نظر خداوند به بندگان بوده است. دلایلی که رجحان کشفی بودن اصول را بر وضعی بودن آنها به اثبات می‏رساند، اختلاف نظر صاحبنظران ی در برخی اصول است. چه اینکه اگر اصول جنبه وضعی داشت دیگر هیچ اختلاف نظری موجه تلقی نمی‏شد.
آنچه گفته شد بیشتر مربوط به اصول عام تربیت ی است و در اصول کاربردی تربیت علاوه بر متون و نصوص مذهبی و غور و تعمق در آنها می‏توان از نتایج تحقیقات تربیتی و سایر زمینه‏های معرفت نیز بهره گرفت. چه اینکه نمی‏توان تنها به کتاب و سنت استناد کرد و چه بسا بسیاری از روشها و جنبه‏های کاربردی در آن متون و منابع مورد تصریح قرار نگرفته باشند. احمدی در بحث از اصول تربیت معتقد است که اصول تربیت را باید از قرآن و حدیث است اج کرد. ایشان در این زمینه می‏نویسد: "... اصول تربیت در ، اصولی نیست که از بررسی نیازهای فردی و اجتماعی است اج شود. همچنین آنها از اصول موضوعه نیست که از سایر علوم اقتباس گردد. اصول تربیت در عبارت از مبانی و بنیانهای مورد نظر برای تربیت انسان است که باید زیر بنای همه فعالیتهای تربیتی قرار گیرد.."23 آشکارا روشن است که اصول مورد نظر ایشان اصول عام تربیتی است و نه اصول کاربردی تربیت.
اصول تربیت ی
همانگونه که در تعریف اصل تربیتی گفته شد، اصل تربیتی ریشه و بنیانی است که در جریان تربیت، اجتناب‏ناپذیر است و به عنوان دستورالعملی کلی، تمام جریان تربیت را تحت سیطره و نفوذ خویش دارد و در صورت تخطی از آن، رسیدن به هدف آرمانی تربیت، دستخوش مخاطره می‏شود. در این مبحث با در نظر گرفتن این معنای اصل تربیتی به معرفی چند اصل در تربیت ی می‏پردازیم. این اصول دارای ویژگی جامع و فراگیر است و سیطره و نفوذ آنها در تمام ابعاد نظام تربیتی ، ضرورتی اجتناب‏ناپذیر دارد. البته معرفی یک یا چند اصل عام تربیتی به منزله غفلت و نادیده انگاشتن اصول کاربردی نخواهد بود؛ چرا که پس از تعیین چهارچوب فعالیت و اه ، تعیین و هدایت روشهای اجرای تربیت در قلمرو اصول کاربردی تربیت است. در این نوشته شش اصل از اصول عام تربیت ی (کرامت انسان ـ مسئولیت انسان ـ تعقل و شه ورزی ـ عدل ـ کمال جویی و وسع انسان) معرفی و مورد بحث قرار خواهد گرفت.
لازم به ذکر است که این اصول علاوه بر اینکه در جریان تربیت، راهنمای عمل مربی در اتخاذ تد ر تربیتی است، در تعیین اه واسطه‏ای تربیت نیز دخ تام دارد و بدون رعایت آنها نمی‏توان هدفی واقع‏بینانه و مطلوب را تعیین و توصیه کرد.
1ـ اصل کرامت
در قرآن کریم شرافت و کرامت انسان را براحتی می‏توان از تشریح جریان خلقت حضرت آدم (ع) و فرمان سجده ملائکه در مقابل ایشان و اعطای مقام جانشینی خدا در روی زمین دریافت. انسان که این چنین از سوی خالق مورد احترام و تکریم قرار گرفته در جریان تربیت نیز باید همواره مورد تکریم باشد و از تعیین هر گونه هدف و روشی که منافی با این کرامت و شان والای اعطایی از سوی خداوند باشد اجتناب گردد.
از شرافت و کرامتی که خداوند ـ رب و مربی اصلی انسان ـ برای مخلوق خویش قائل شده است چنین برمی‏آید که این امر باید به عنوان یک اصل در جریان تربیت وی برای رسیدن به رشد نهایی و کمال و آ ین مرحله تربیت یعنی رسیدن به مقام قرب "ربوبی شدن" مورد توجه و دقت قرار گیرد. خداوند متعال در سوره مبارکه اسراء درباره کرامت انسان در جهان خلقت و علائم کرامت وی چنین می‏فرماید: ... و لقد کرمنا بنی آدم و حملنا هم فی البر و البحر و رزقناهم من الطیبات و فضلناهم علی کثیر ممن خلقنا تفضیلاً... (اسراء / 70) ترجمه: ما فرزندان آدم را بسیار گرامی داشتیم و آنها را به مرکب برّ و بحر سوار کردیم (جهان جسم و جان را مس ایشان ساختیم) و از هر غذای لذیذ و پاکیزه آنها را روزی دادیم و بر بسیاری از مخلوقات خود برتری و فضیلت بزرگ بخشیدیم.
یکی از نشانه‏های کرامت و عظمت شأن انسان در تربیت ی این است که خداوند از روح خویش در وجود وی دمیده و به همین لحاظ وی را شایسته کرد فرشتگان دانسته است در سوره مبارکه حجر چنین می‏خوانیم : ... فاذا سویته و نفخت فیه من روحی فقعواله ساجدین.....(حجر / 29) ترجمه: چون آن عنصرها را معتدل بیارایم و در آن از روح خویش بدمم همه (از جهت حرمت و عظمت آن روح الهی) بر او سجده کنید.
از جمله دیگر نشانه‏های کرامت و عظمت شأن انسان، رسیدن به مقام جانشینی خداوند در روی زمین است. در سوره مبارکه بقره می‏خوانیم : .... و اذقال ربک للملائکة انی جاعل فی الارض خلیفه. (بقره/30) ترجمه! به‏یاد آر آنگاه که پروردگار فرشتگان را فرمود، من در زمین خلیفه خواهم گماشت.
روشن است که جانشین و باید بین دیگران به بالاترین درجه احترام و ارزش از سوی اعطاکننده منصب جانشینی دست یافته باشد تا اینکه به آن منصب گماشته شود. خداوند متعال پس از خلقت انسان و متعادل ساختن وی و دمیدن روح خویش در او این استعداد و قابلیت را در انسان متحقق کرده و وی را بر این مقام گماشته است.
این اصل در جریان تربیت هم بر تمام عناصر جریان تربیت و هم بر مراحل آن ناظر است و نمی‏توان عنصری یا مرحله‏ای را تصور کرد که از این اصل بی نیاز باشد. در تدوین اه واسطه‏ای تربیت، کرامت و شرافت انسانی باید رعایت شود و هیچ هدف یا نقطه‏ای را نمی‏توان تعیین کرد که با کرامت و شأن انسان که اشرف مخلوقات و جانشین خداوند در روی زمین است منافی باشد. بعلاوه در تدوین محتوای تربیت، روش تربیت، استخدام ابزار تربیت و ارزشی میزان رسیدن به اه ، نیز این اصل باید مورد توجه و نصب العین باشد و هر گاه که این اصل مورد غفلت قرار گیرد، به تحقق هدف نهایی تربیت نمی‏توان امیدوار بود.
این اصل نه تنها در تمام زمینه‏های تربیت بلکه در تمام مراحل تربیت نیز کاربرد دارد و باید آن را در تمام مقاطع و مراحل سنّی مورد توجه و عنایت قرار داد. کودک دسال را باید به همان اندازه مورد احترام و تکریم قرار داد که جوان یا بزرگسال را. لذا در میزان احترام یا تکریم متربی در هیچ مقطع سنی تفاوتی نیست، بلکه آنچه متفاوت است چگونگی اعمال و اجرای این اصل بنیادی است. به‏طوری که کودک نیازمند نوعی خاص از احترام است در حالی که بزرگسال و یا جوان بودن نوع دیگری را ایجاب می‏کند. در این زمینه موقع‏شناسی مربی نوع و نحوه اجرای اصل کرامت را تعیین می‏کند ولیکن در هر حال نمی‏توان از آن چشم پوشید و کودک را به بهانه اینکه هنوز فاقد توانایی تشخیص خوب و بد است، بدون جلب علاقه و انگیزه به انجام‏دادن برخی امور مجبور کرد.
2ـ اختیار و مسئولیت انسان
انسان در دیدگاه ی حامل امانت الهی تلقی شده و مسئولیتی عظیم را بر دوش گرفته است. مسئولیت و امانتی که بنا به نص قرآن کریم، آسمانها و زمین از پذیرفتن آن ناتوان بوده‏اند ولیکن انسان به دلیل اینکه امکان و استعداد علم را دارد، آن را پذیرفته است. در قرآن کریم چنین می‏خوانیم : ....... انا عرضنا الامانة علی السموات و الارض و الجبال ف ن ان یحملنها و اشفقن منها و حملها الانسان انه کان ظلوما جهولاً (احزاب/72)
ترجمه: ما آن امانت را بر آسمانها و کوه‏ها و زمین عرضه کردیم، پس آنها از تحمل آن خودداری د و ترسیدند و انسان آن را حمل کرد، چون انسان ستم پیشه و جاهل بود.
درباره اینکه امانت الهی چه بوده، احتمالات فراوانی مطرح شده است. مرحوم علامه طباطبایی پس از بررسی یکایک احتمالات، این امانت را "ولایت الهی" می‏داند و می‏فرماید: "مراد از عرضه داشتن این ولایت بر آسمانها و زمین و سایر موجودات، مقایسه این ولایت با وضع آنها و معنای آیه این است که اگر ولایت الهی را با وضع آسمانها و زمین مقایسه کنی خواهی دید که اینها تاب تحمل آن را ندارند و تنها انسان می‏تواند حامل آن باشد".24 در مورد اینکه گفته شده است که انسان قبول کننده این امانت ظلوم و جهول است، می‏فرماید: "ولیکن عین همین ظلم و جهل انسان مصحّح حمل امانت و ولایت الهی است. برای اینکه ی متصّف به ظلم و جهل می‏شود که شأنش این است که متصّف به علم و عدل باشد و گرنه چرا به کوه ظالم و جاهل نمی‏گویند."25
از تفاسیر چنین بر می‏آید که انسان به دلیل این استعداد وجودی خود تنها موجودی است که صلاحیت پذیرش و تحمل ولایت الهی را دارد و روشن است که پذیرش این امانت بزرگ مسئولیتی بزرگ را بر دوش انسان می‏افکند. جریان تربیت باید همواره به‏گونه‏ای سازمان یابد تا استعداد وجودی انسان در حفظ و نگهداری امانت الهی یعنی علم و عدل به بهترین وجه ممکن پرورش یابد و از در افتادن به ورطه ظلم و جهل در امان ماند.
در قرآن کریم همواره از مسئولیت انسان سخن رفته و بیان شده است که انسان مورد سؤال و بازخواست قرار خواهد گرفت. روشن است که مسئولیت باید در مقابل امری یا وظیفه‏ای باشد که به وی اعطا شده است، در غیر این صورت مسئولیت و پاسخگویی معنایی نخواهد داشت. لذا هر زمان که صحبت از مسئولیت و حساب پس‏دهی به میان می‏آید، منظور این است که فرد توانایی و استعداد انجام‏دادن آن امر را دارد و باید به انجام‏دادن آن مبادرت می‏کرده است. این نکته یعنی تناسب استعداد و آمادگی با مسئولیت را در سوره انبیا چنین می‏ی م : ..... قال بل فعله کبیرهم هذا فسئلوهم ان کانوا ینطقون... (انبیاء/63)
این آیه مربوط به داستان بت شکنی حضرت ابراهیم (ع) است. وقتی بت پرستان به آن حضرت گفتند: ای ابراهیم تو با خدایان ما چنین کردی؟ ابراهیم در مقام احتجاج گفت: "بلکه این کار را بزرگ آنها کرده است شما از این بتان سوال کنید، اگر سخن می‏گویند". از این احتجاج حضرت ابراهیم نتیجه گرفته می‏شود که پاسخگویی و مسئولیت، مست م نوعی توانایی و قدرت است و لذا بتهای بیجان از آنجا که توانایی انجام‏دادن هیچ کاری را ندارند، سؤال از آنها نیز بیهوده خواهد بود ولیکن آن حضرت برای اثبات ناتوانی آنها این پیشنهاد را مطرح فرمودند.
از جمله آیات دیگری که موضوع مسئولیت و حساب پس دهی انسان را گوشزد می‏کنند می‏توان به آیات ذیل اشاره کرد : .... ایحسب الانسان ان یترک سدی... (قیامت/14) ترجمه: آیا انسان می‏پندارد که او را مهمل از تکلیف و ثواب و عقاب گذارند (و غرضی در خلقتش منظور ندارند؟) یعنی اینکه آیا انسان فکر می‏کند به حسابش نمی‏رسند و عذاب نمی‏شود و از او بازخواست و سؤال نمی‏کنند. پاسخ به این سوال بر اساس امانت و مسئولیت الهی منفی است و وی باید پاسخگو باشد. قرآن کریم در این زمینه چنین آورده است : ..... و کل انسان ا مناه طائره فی عنقه و ن ج له یوم القیامة کتابا یلقیه منشورا (اسراء/13)
ترجمه: ما مقررات و نتیجه اعمال نیک و بد هر انسانی را طوق گردن او ساختیم (که ملازم و قرین همیشگی او باشد) و روز قیامت کت (که نامه عمل اوست) بر او بیرون آریم، در حالی که آن نامه چنان باز باشد که همه اوراق آن را یک مرتبه ملاحظه کند.
این آیه شریفه نیز اشعار می‏دارد که انسان باید پاسخگوی اعمال نیک و بد خویش باشد و جریان تربیت باید موقعیت لازم را برای ادای این تکلیف و مسئولیت فراهم آورد. در قرآن کریم بر ضرورت پاسخگویی تأکید شده و حتی خداوند متعال برای تأکید و اصرار بر آن قسم یاد کرده است. در ذیل، چند مورد از آیات در این زمینه را ملاحظه می‏کنیم: .... تالله لتسئلن عما کنتم تفترون... (نحل / 56)
ترجمه: البته آنچه از نیک و بد کرده‏اید از همه سؤال خواهید شد.
ثم لتسئلن یومئذ عن النعیم (تکاثر/ 8)
ترجمه: آنگاه از نعمتها (مانند مال و جاه و صحت و جوانی و عمر و نعمت بزرگ ولایت علی (ع) و غیره) شما را در آنجا باز می‏پرسند.
در سوره مبارکه صافات می‏خوانیم که فرموده است:
وقفوهم انهم مسئولون (صافات / 24)
ترجمه: آنجا نگهشان بدارید که باید بازخواست شوند.
بنا به گفته صاحب مجمع البیان معنای جمله وقفوهم این می‏شود که ایشان را نگه دارید و نگذارید بروند که باید بازخواست شوند. از سیاق استفاده می‏شود که این امر به بازداشت و بازخواست در سر راه جهنم صورت می‏گیرد..."26
لذا ملاحظه می‏شود که انسان باید پاسخگوی اعمالی باشد که در دنیا انجام داده و هدف از ذکر موارد مکرر مسئولیت وبازخواست در قرآن این بوده است که در تربیت انسان یعنی ربوبی ساختن و نزدیکتر و نزدیکتر ساختن وی به کمال نهایی مورد نظر احساس مسئولیت، امری ضروری و بنیادی است. این احساس مسئولیت باید از اندرون مربی و متربی بجوشد و سپس به اعمال فردی و اجتماعی ایشان سرایت کند.
اصل مسئولیت انسان، اصلی است که باید در تمامی بخشهای جریان تربیت و در تمام مقاطع و مراحل تربیت مد نظر قرار گیرد؛ به عنوان مثال: اصل مسئولیت در تعیین اه مقطعی تربیت باید همواره مد نظر باشد یعنی مربی و متربی باید در مورد چرایی هدف برگزیده شده، جوابگو باشند و هیچ عذری مبنی بر اینکه در جریان هدفگذاری مداخله‏ای نداشته‏اند، مسموع نخواهد بود. بعلاوه در روش تدریس، مربی و متربی هر دو مسئول هستند و هیچ کدام نمی‏توانند از زیر بار مسئولیت خطیر خویش شانه خالی ند. در ارزشی نیز باید مسئولیت متربی را در نظر داشت و متربی را شخصی مسلوب الاراده ندانست که فقط به اعمال مربی پاسخ گوید، خود هیچ دخ ی در امور نداشته باشد.
3ـ اصل عقل
اصل دیگری که می‏توان در تربیت ی از آن سخن گفت اصل عقل است؛ به این معنی که در هیچ کدام از عناصر جریان تربیت و در هیچ یک از مراحل تربیت نمی‏توان اصل عقل را نادیده گرفت و ملاک و مناط هر فعالیتی انطباق آن با اصول عقلانی است.
قرآن کریم بارها انسان را به تعقل و تفکر دعوت می‏کند و بسیاری از امور صرفا به‏دلیل اینکه زمینه ساز تعقل و تفکر بشود، توصیه شده است. گو اینکه رسیدن به تعقل و تفکر راه را برای رسیدن به اه بالاتر تربیت فراهم خواهد ساخت. از این زاویه می‏توان تعقل را به عنوان یکی از اه واسطه‏ای تربیت معرفی کرد. اما از آنجا که طیفی بسیار وسیع را تحت پوشش قرار می‏دهد و با قاعده مورد نظر ما یعنی عمومیت و ضرورت در کل جریان تربیت انطباق کامل دارد، می‏توان آن را به عنوان یک اصل بنیادین معرفی کرد. در این نوشته منظور از تعقل، تفکر جهت دار است؛ یعنی تفکری که مبتنی بر مجموعه‏ای از قواعد و مقررات باشد و این مقررات، منطقی بودن و وافی به مقصود بودن تفکر را تضمین، و آن را از خیالات و اوهام مجزا ند. کلمه عقل در لغت به معنای بستن وگره زدن است. به همین مناسبت ادراکاتی هم که انسان دارد و آنها را در دل دارد و پیمان قلبی نسبت به آنها بسته، عقل نامیده‏اند و نیز مدرکات واقعی آدمی را و آن قوه‏ای را که در خود سراغ دارد و به‏وسیله آن خیر و شر و حق و باطل را تشخیص می‏دهد، عقل نامیده‏اند."27
مرحوم علامه طباطبایی پس از بحث درباره انواع ادراکات انسان در مورد عقل چنین می‏نویسد: "و خدای عز و جل هم کلام خود را بر همین اساس ادا نموده، و عقل را نیرویی تعریف کرده که انسان در دینش از آن بهره‏مند شود و به‏وسیله آن راه به‏سوی حقایق معارف و اعمال صالح پیدا نموده و پیش بگیرد. پس اگر عقل انسان در چنین مجرایی قرار نگیرد و قلمرو عقلش به چهار دیوارهای خیر و شر دنیوی محدود گردد دیگر عقل نامیده نمی‏شود."28 پس عقل یعنی نیروی تمیز دهنده خیر و شر باید به عنوان اصلی در نظام تربیتی ی مورد توجه قرار گیرد، چونکه مسئولیت اصلی تربیت به عهده افراد دخیل در جریان تربیت یعنی یاد دهنده و یاد گیرنده (مربی و متربی) است و برای اینکه اینان بتوانند در هر مورد تصمیم درست را اتخاذ ند، باید از نوعی توانایی ?

مشاهده متن کامل ...

پروپزال های تصویب شده دانشجویان کارشناسی ارشد رشته تربیت بدنی
درخواست حذف اطلاعات

پروپزال های تصویب شده دانشجویان کارشناسی ارشد رشته تربیت بدنی

تربیت بدنی

1/4/94

عصمت آرایش

تربیت بدنی

1/4/94

مهرداد شهریاری

تربیت بدنی

1/4/94

یاسر امرایی

تربیت بدنی

1/4/94

مجید زارعی ماسوری

تربیت بدنی

1/4/94

آذر پیرولی

تربیت بدنی

1/4/94

کوثر صیدالی

تربیت بدنی

1/4/94

زهره ابراهیمی

تربیت بدنی

1/4/94

مصطفی تی

تربیت بدنی

1/4/94

نعمت اله بیرانوند

تربیت بدنی

1/4/94

زهرا بازوند

تربیت بدنی

1/4/94

محمود مهرجویی

تربیت بدنی

1/4/94

مسعود چگنی

تربیت بدنی

1/4/94

مصطفی پیرداده بیرانوند

تربیت بدنی

1/4/94

مرضیه حیدری

تربیت بدنی

1/4/94

یعقوب بهرامی

تربیت بدنی

1/4/94

زهرا مرادی پور

تربیت بدنی

1/4/94

نگار آبشری

تربیت بدنی

1/4/94

مرتضی قدرتی

تربیت بدنی

1/4/94

محمد جواد حاجی علیانی

تربیت بدنی

1/4/94

محسن یوسف نیا

تربیت بدنی

1/4/94

احمد ی

تربیت بدنی

1/4/94

فاطمه خا ار حقانی

تربیت بدنی

1/4/94

شایر عباسی

تربیت بدنی

1/4/94



مشاهده متن کامل ...
پروپزال های تصویب شده دانشجویان کارشناسی ارشد رشته تربیت بدنی 1/4/94
درخواست حذف اطلاعات

پروپزال های تصویب شده دانشجویان کارشناسی ارشد رشته تربیت بدنی

1/4/94

مجید زارعی ماسوری

تربیت بدنی

1/4/94

آذر پیر ولی

تربیت بدنی

1/4/94

کوثرصیدالی

تربیت بدنی

1/4/94

زهره ابراهیمی

تربیت بدنی

1/4/94

مصطفی تی

تربیت بدنی

1/4/94

نعمت اله بیرانوند

تربیت بدنی

1/4/94

زهرا بازوند

تربیت بدنی

1/4/94

محمود مهرجویی

تربیت بدنی

1/4/94

مسعود چگنی

تربیت بدنی

1/4/94

مصطفی پیرداده بیرانوند

تربیت بدنی

1/4/94

مرضیه حیدری

تربیت بدنی

1/4/94

یعقوب بهرامی

تربیت بدنی

1/4/94

زهرا مرادی پور

تربیت بدنی

1/4/94

نگار آبشری

تربیت بدنی

1/4/94

مزتضی قدرتی

تربیت بدنی

1/4/94

محمد جواد حاجی علیانی

تربیت بدنی

1/4/94

محسن یوسف نیا

تربیت بدنی

1/4/94

احمد ی

تربیت بدنی

1/4/94

فاطمه خا ار حقانی

تربیت بدنی

1/4/94

شایر عباسی

تربیت بدنی

1/4/94

نعمت آرایش

تربیت بدنی

1/4/94

مهرداد شهریاری

تربیت بدنی

1/4/94

یاسر امرایی

تربیت بدنی

1/4/94



مشاهده متن کامل ...
بررسی میزان بکارگیری روش های تربیت دینی نوجوانان از منظر نهج البلاغه در کتب دینی
درخواست حذف اطلاعات
خداوند متعال در طول تاریخ ان زیادی را برای ارائه دین و تقویت دین داری انسان ها به منظور جلوگیری از انحراف بشر ارسال نموده است از طرف دیگر ان آسمانی نیز دعوت مردم به سوی خدا را در راس اه و برنامه های خود قرار داده اند مهمترین گام برای رسیدن به این اه تربیت افراد بشر به سمت اخلاق و دین است حتی در قرن بیست ویکم به بعد نیز علی رغم
دسته بندی معارف ی
فرمت فایل doc
حجم فایل 1153 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 132
بررسی میزان بکارگیری روش های تربیت دینی نوجوانان از منظر نهج البلاغه در کتب دینی مقطع راهنمایی

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

فهرست مطالب

عنوان ..................................................................................... صفحه

چکیده

فصل اول : کلیات تحقیق

مقدمه......................................................................................... 2

بیان مسئله.................................................................................... 4

اهمیت و ضرورت موضوع.............................................................. 5

اه پژوهش.............................................................................. 7

سوالات پژوهش............................................................................. 8

تعاریف واژه ها و اصطلاحات............................................................ 9

تعاریف نظری............................................................................... 9

تعاریف عملیاتی .......................................................................... 12

روش تحقیق................................................................................ 13

فصل دوم : پیشینه تحقیق و ادبیات تحقیق

مقدمه........................................................................................ 15

بخش اول................................................................................... 17

موضوع تربیت............................................................................ 17

ارزش و اهمیت تربیت................................................................... 17

جایگاه تعلیم و تربیت...................................................................... 18

هدفهای تربیت در ................................................................... 19

اصول و مبانی وروشهای تربیت........................................................ 21

مفهوم دین................................................................................... 25

فلسفه و ضرورت دین..................................................................... 25

اهمیت تربیت دینی........................................................................ 25

زمان تربیت دینی.......................................................................... 28

طریق آموزش دینی........................................................................ 33

اصولی در تربیت دینی.................................................................... 34

آسیب شناسی تربیت دینی................................................................. 35

موانع تربیت دینی نسل نوجوان در نهاد خانواده...................................... 36

موانع تربیت دینی نسل جوان در نهاد جامعه.......................................... 37

موانع تربیت دینی نسل نوجوان در نهاد نظام آموزشی.............................. 38

بخش دوم................................................................................... 39

آشنایی با نهج البلاغه...................................................................... 39

ضرورت تربیت از دیدگاه نهج البلاغه................................................. 41

امکان تربیت از دیدگاه نهج البلاغه..................................................... 44

تربیت پذیری انسان از دیدگاه نهج البلاغه............................................. 45

ارزش تربیت از دیدگاه نهج البلاغه..................................................... 46

هدفداری تربیت ازدیدگاه نهج البلاغه................................................... 47

ضرورت شتاب در تربیت نوجوان از دیدگاه نهج البلاغه........................... 50

عوامل موثر در تربیت از دیدگاه نهج البلاغه......................................... 52

وراثت....................................................................................... 52

محیط ...................................................................................... 53

محیط جغرافیایی........................................................................... 54

سختیها و شداید............................................................................. 55

کار........................................................................................... 55

عوامل ماورای طبیعت.................................................................... 56

اراده انسان.................................................................................. 56

مبانی تربیت از دیدگاه نهج البلاغه..................................................... 57

مبانی هستی شناسی ( معرفت به خداوند ، به دین و جهان آ ت ) ............... 57

مبانی انسان شناختی ( عقل ، اراده ، تاثی ذیری ... )................................ 58

اصول تربیتی از دیدگاه نهج البلاغه .................................................. 62

اصل اعتدال................................................................................ 62

اصل تدرج و تمکن ..................................................................... 62

اصل تسهیل و تیسر....................................................................... 63

اصل زهد ................................................................................. 63

اصل تعقل................................................................................... 64

اصل تفکر.................................................................................. 64

اصل تدبر................................................................................... 65

اصل کرامت................................................................................ 65

اصل عزت.................................................................................. 65

روشهای تربیتی از دیدگاه نهج البلاغه.................................................. 66

روش الگویی............................................................................... 66

روش محبت .............................................................................. 67

روش تذکر ................................................................................ 67

روش عبرت .............................................................................. 68

روش موعظه ............................................................................. 68

روش تشویق و تنبیه ..................................................................... 69

روش توبه................................................................................... 70

روش ابتلاء و امتحان..................................................................... 72

روش مراقبه و مطالبه..................................................................... 73

بررسی نمونه عملی در سیره علی (ع)............................................ 74

نامه 31 نهج البلاغه سفارشات علی (ع) به فرزندش حسن مجتبی (ع) 74

پیشینه نظری تحقیق ( تحقیقات انجام شده در داخل کشور )......................... 81

فصل سوم : روش اجرای پژوهش

مقدمه........................................................................................ 87

جامعه........................................................................................ 87

نمونه ....................................................................................... 87

روش اجرای پژوهش..................................................................... 87

روش جمع آوری اطلاعات............................................................... 88

طرح پژوهش............................................................................... 88

فصل چهارم : یافته های پژوهش

مقدمه........................................................................................ 91

معرفی سیر تربیتی کتاب دینی مقطع اول راهنمایی و بیان هدف محتوا و روش 92

معرفی سیر تربیتی کتاب دینی مقطع دوم راهنمایی و بیان هدف محتوا و روش 110

معرفی سیر تربیتی کتاب دینی مقطع سوم راهنمایی و بیان هدف محتوا و روش 125

یک نگاه کلی به مباحث تربیتی علی (ع) و نمودار توصیفی................. 142

پاسخ به سوالهای پژوهشی.............................................................. 147

فصل پنجم : نتایج و پیشنهادها

بیان مسئله ، روش و یافته ها به صورت خلاصه.................................... 153

نتیجه گیری .............................................................................. 155

محدودیتهای تحقیق........................................................................ 157

پیشنهادها................................................................................... 158

فهرست منابع.............................................................................. 160

فهرست نمودارها

نمودار (1) عوامل موثر در تربیت از دیدگاه نهج البلاغه.......................... 143

نمودار (2) مبانی تربیت از دیدگاه نهج البلاغه ..................................... 144

نمودار (3) اصول تربیت از دیدگاه نهج البلاغه .................................... 145

نمودار (4) روش های تربیت از دیدگاه نهج البلاغه................................ 146


فهرست نمودار صفحه

نمودار (1) عوامل موثر در تربیت از دیدگاه نهج البلاغه

نمودار (2) مبانی تربیت از دیدگاه نهج البلاغه

نمودار (3) اصول تربیت از دیدگاه نهج البلاغه

نمودار (4) روشهای تربیت از دیدگاه نهج البلاغه


چکیده تحقیق :

خداوند متعال در طول تاریخ ان زیادی را برای ارائه دین و تقویت دین داری انسان ها به منظور جلوگیری از انحراف بشر ارسال نموده است از طرف دیگر ان آسمانی نیز دعوت مردم به سوی خدا را در راس اه و برنامه های خود قرار داده اند مهمترین گام برای رسیدن به این اه تربیت افراد بشر به سمت اخلاق و دین است . حتی در قرن بیست ویکم به بعد نیز علی رغم پیشرفت های علمی و تکنولوژیکی میل به پرسش در وجود انسان ها شعله می کشد و قیام ها و جنگهای زیادی بر سر مساله دین و مذهب به وقوع پیوسته و یا در حال وقوع است . برای قرارگرفتن گرایش فطری انسانها به سمت خدا و دین « شیوه آموزش و تربیت دینی توسط والدین و نظام آموزشی مهمترین و موثرترین راه برای نیل به این مقصود است . »

در نظام آموزشی برای تربیت دینی عوامل بسیاری دخیل هستند مانند رفتار و منش معلم ، شیوه تدریس ، محتوای تدریس .... و ما در بین این عوامل کتب دینی مقطع راهنمایی را انتخاب نمودیم تا ببینیم چه میزان از شیوه های تربیتی علی(ع) برای تربیت دینی نوجوان در آن استفاده شده است .

در این راستا فصل اول شامل بیان مسئله ، اهمیت و ضرورت موضوع ، بیان اه ، سوالات پژوهش و تعریف واژه ها می باشد و فصل دوم به دو بخش تقسیم می شود که بخش اول شامل موضوع تربیت ، هدفهای تربیت در ، ارزش و اهمیت تربیت ، اصول و مبانی و روشهای تربیت ، دین ، فلسفه و ضرورت دین ، اهمیت تربیت دینی ، زمان تربیت دینی ، طریق آموزش دینی ، اصولی درتربیت دینی ، آسیب شناسی دینی و بخش دوم به معرفی نهج البلاغه و ضرورت تربیت از دید نهج البلاغه ، عوامل موثر در تربیت ، اصول و مبانی روشهای تربیتی از دید نهج البلاغه می باشد و سپس یک نمونه عملی یعنی قسمتـی از نـامـه 31 نهج البلاغه و در انتهای این بخش به پیشینه نظری تحقیق اشاراتی داشته است .

در فصل سوم به روش اجرای پژوهش نگاهی داشته که از روش مطالعاتی و توصیفی استفاده گردیده است.

و در فصل چهارم نیز به بیان اه ، محتوا و روشهای تربیتی کتب دینی پرداخته شده و میزان بکارگیری روشهای تربیتی نوجوانان درکتب دینی را بررسی و در انتهای فصل نمودارهای توصیفی از مطالب جمع آوری شده را ارائه و به سوال های پژوهش پاسخ داده شد است .

و در فصل پنجم بعد از ذکر بیان مسئله ، روش یافته ها به صورت خلاصه بیان شده است که حاصل آن این است که از بین 9 روش تربیتی است اج شده از نهج البلاغـه 6 روش درکتب دینی می باشد (روش الگویی، محبت ، تذکر ، موعظه ، عبرت ، تشویق و تنبیه ) و 3 روش که روش عملی تر می باشد یافت نشد ( روش توبه ، ابتلا و امتحان، مراقبت و محاسبه ) و در پایان این فصل به پیشنهادها و محدودیتهای تحقیق اشاره شده است .

مقـدمه :

تـوجـه بـه دیـن ودیـنداری همواره به عنوان یکی ازمسائل مهم مطرح بوده و می باشد و به عبارت بهتر می توان گفت که همراه با هبوط حضرت آدم ابولبشر (ع) ، به کره خاکی دین و دینداری نیز آغاز شد و همواره در طول حیات بشر در زندگی انسان ها حضور داشته است و آنچنان این موضوع از اهمیت برخوردار بوده که خداوند متعال ان زیادی را برای ارائه دین و تقویت دینداری انسان ها همچنین جلوگیری از انحراف بشر به طرف دین باطل ارسال نموده است و این خود بیانگر اهمیت این موضوع مهم می باشد .

از طرف دیگر باید توجه داشت که هرچیزی که در طول حیات بشر استمرار داشته باشد نشان دهنده نیاز فطری آدمی به آن است در اهمیت دین و دینداری باید افزود که در طول تاریخ قیامها و جنگ های زیادی بر سر مسئله دین و دینداری به وقوع پیوسته و بسیاری از انسان ها جان خود را نیز در راه دین و بـرای بـاورهای مـذهـبی خود فدا نموده اند که قیام عاشورا و شهادت حضرت ابا عبدالله الحسین علیه السلام و 72 نفر از یاران فداکارش به عنوان مهمترین نمونه ی این قیام ها می باشد .

حسین علیه السلام مهمترین هدف خود را از این قیام حفظ دین جد خود حضرت محمد (ص) اعلام داشته و این قیام آن چنان اهمیت دارد که به عنوان الگو و سرمشق برای سایر قیام ها می باشد .

در عصر کنونی نیز مهمترین علت افزایش نابهنجاری های اجتماعی فاصله گرفتن بشر از دین می باشد و صاحب نظران و شمندان تنها راه وج از بن بسـت هـای فـرهنـگی و اخلاقی را احیا و بازگشت مجدد بشر به سوی د ین می دانند .

از طرف دیگر آموزش دینی ک ن، نوجوانان و جوانان نیز همواره به عنوان یکی از دغدغه ها و مسائل مهم بعضی از خانواده ها ، نظام آموزشی و جامعه ی بوده و می باشد .

موضوع و مسئله تربیت دینی و راههای بهبود نگرش نسل جوان نسبت به معانی و مفاهیم دستورات دینی آن چنان دارای اهمیت است که به عنوان یکی از مهمترین اه نظام تعلیم و تربیت ی می باشد . اما متاسفانه تاکنون یک عزم و اراده ی جدی برای دستی به میزان تحقق این هدف مهم وجود نداشته و همچنین آسیب شناسی دقیقی از روشهای به کارگرفته شده توسط والدین و نظام آموزشی انجام نپذیرفته است .

حال با توجه به ضعفهای موجود در تربیت دینی نوجوانان در مدارس بر آن شدیم تا با تکیه بر نهج البلاغه و استفاده از روشهای تربیتی و الگوهای رفتاری آن یگانه ، بشریت باب علم نبی ، پدر بزرگوار ان معصوم علیه السلام به بررسی کتب دینی مقطع راهنمایی پرداخته و ببینیم تا چه میزان از شیوه های تربیت دینی علی (ع) در کتب دینی استفاده شده است .

بیان مسئله

با توجه به مشکلات و انحرافات اخلاقی و دینی نوجوانان در دهه اخیر بکارگیری روش و الگوهای دینی درست و کامل برای رفع مشکلات وبرطرف نمودن موانع و هدایت صحیح آنان امری ضروری می باشد از جمله این شیو ه ها و الگوی صحیح راه یافت در مسیر شناخت شیو ه های تربیتی علی (ع) به عنوا ن یک انسان کامل و یک الگوی تمام نمای انسانیت می باشد و معرفی این بزرگوار و بیان و گفتار و شیو های تربیتی ایشان در مسیر تربیتی دینی نوجوانان که می تواند راه گشایی بزرگ و هدایت گر در امر تعلیم و تربیت صحیح و کامل دانست .

دراین تحقیق سعی محقق بر آن است که موارد ذیل را مورد بررسی قرار دهد :

1- اهمیت و ضرورت تربیت دینی و مذهبی نوجوانان در عصر حاضر

2- دیدگاه علی (ع) در تربیت نوجوانان

3- دیدگاه علی (ع) در بحث تربیت ( مبانی ، اصول ، روشها )

4- میزان بکارگیری این روش در کتب دینی مقطع راهنمایی

سوال 4 در حقیقت مسئله اصلی تحقیق و پژوهش ما می باشد که درکتب دینی مقطع راهنمایی چه میزان از روشهای علی (ع) استفاده گردیده است .

اهمیت و ضرورت موضوع پژوهش

چنانچه اه مشترک همه انبیاء الهی ، مورد بررسی و دقت نظر قرار گیرد مشخص می شود که موضوع تربیت دینی و اخلاقی از عالی ترین اه و وجه مشترک تعالیم همه فرستادگان الهی بوده است و این مهم همواره در کتب آسمانی مورد تاکید قرار گرفت و تکرار کلمه تقوا در قرآن کریم به عنوان کامل ترین کتاب آسمانی ادعای فوق را تایید می کند .

از سوی دیگر تربیت دینی و اخلاقی و همچنین تربیت اجتماعی ک ن و نوجوانان و جوانان از مهمترین اه و آرمان های خانواده ها و همچنین از مهمترین اولویت های نظام تعلیم و تربیت است . اما باید توجه داشت که تربیت اجتماعی خود تحت الشعاع تربیت دینی و اخلاقی نسل جوان می باشد زیرا فردی که دارای تربیت دینی و اخلاقی باشد مسلما ٌ نسبت به ارزشها و هنجارهای اجتماعی نیز پایبند ی لازم را خواهد داشت و در آن هنگام می توان به کاهش نابسامانی ها و ناهنجاری های اجتماعی نیز امید بست از این رو هرگونه تحقیق و تلاش در جهت تربیت دینی و اخلاقی نسل نو به طورمستقیم بر تربیت اجتماعی آنان نیز تاثیر گذار خواهد بود .

از زاویه دیگر باید گفت یکی از مسائل مهم فرهنگی در سالهای اخیرمسئله هجوم فرهنگی بیگانگان در جهت تضعیف باورها و ارزشهای دینی و مذهبی نسل جوان می باشد و در هجوم فرهنگی باید نگاه کرد که نوک پیکان مهاجم به طرف کیست ؟

بطور مسلم باورها و ارزشهای دینی نسل جوان یکی از مهمترین اه مهاجمین می باشد و موثرترین را ارها تقویت باورها و ارزشهای دینی نسل جوان می باشد باید یاد آور شد که اهمیت و نقش نسل جوان در فردای این مرز و بوم بر ی پوشیده نیست و به عبارت بهتر اداره فردای کشور به دست نسل جوان امروز س خواهد شد .

تاسف بار اینکه هم والدین و هم نظام آموزشی و سایر نهادهای اجتماعی موثر از یک سو فرصت طلایی در سنین تاثیر گذاری بر تربیت دینی و اخلاقی نسل نو را از دست داده و از سوی دیگر از بکارگیری از پتانسیل و استعداد ک ن ، نوجوانان و جوانان در جهت جستجوگری و دریافت مفاهیم و ارزشهای دینی ناتوانند .

شکل گیری هویت دینی و تقویت باورهای مذهبی نسل جوان موجب می شودکه در هجوم فرهنگی زود فرهیخته فرهنگ بیگانه نشوند و در برابر آن مقاومت وایستادگی کنند . از این رو موثرترین راه تضمینی برای جلوگیری از سلطه بیگانگان در آینده این مرزو بوم نیز تقویت باورهای دینی و مذهبی نسل جوان می باشد البته همانطور که قبلاٌ اشاره شده که چه مسوولیت تربیت دینی و اخلاقی نسل جوان تنها بر عهده نظام آموزشی نیست و نهاد خانواده و جامعه نیز بزرگترین مسوولیت را نسبت به این مهم دارند اما نظام تعلیم و تربیت به لحاظ این که به طور رسمی مسوولیت تربیت و هدایت نسل نو را بر عهده دارد چنانچه از این فرصت های استثنایی و تا زمانی که ک ن و نوجوانان در اختیار و در دایره نظام تعلیم و تربیت قرار دارند نتواند بهره لازم را ببرد به طور قطع در ایفای رس مهم خود کوتاهی نموه است زیرا با افزایش سن و سال ک ن و نوجوانان و هم مقاومت شان در برابر تعلیم و تربیت پذیری افزایش خواهد یافت وهم با وج افراد از دایره نظام تعلیم و تربیت فرصت طلائی برای هدایت و تربیت دینی و مذهبی نسل جوان را از دست خواهد داد.

اه پژوهش

اه کلی :

1- « بررسی میزان بکارگیری روشهای تربیت دینی نوجوانان از منظر نهج البلاغه در کتب دینی مقطع راهنمایی »

2- ارائه پیشنهاد ها بر اساس یافته های پژوهش به برنامه ریزان و دست اندرکاران نظام تعلیم و تربیت به منظور عمق بخشیدن به شناخت دینی دانش آموزان و افزایش روحیه دینداری و تعهد و زام عملی آنان نسبت به و انقلاب به عنوان هدف غائی این تحقیق . چرا که رعایت و ا ام آن ما را در رسیدن به جامعه ای ایده آل و امت نمونه ی کمکی شایان می نماید و هدف دیگر از انجام این تحقیق مشخص امکانات و امتیازات بی شمار سیـره تربیتی علی (ع) در نهج البلاغه است و بررسی این مساله که چگونه می تواند در تحقق نظام مطلوب و مورد نیاز جامعه ی موثر واقع گردد .

اه جزئی :

1- بررسی دیدگاه علی (ع) در تربیت دینی نوجوانان

2- بررسی دیدگاه علی (ع) نسبت به ابعاد تربیت دینی نوجوانان

3- بررسی دیدگاههای علی (ع) در مورد روشهای ترتیب دینی نوجوانان

4- بررسی دیدگاههای علی(ع) در مورد عوامل موثر در تربیت دینی نوجوانان

5- بررسی میزان بکارگیری روشهای ترتیبی علی (ع)درکتب دینی مقطع راهنمایی .

سوالات پژوهش

1 - تربیت دینی درسن نوجوانی از دیدگاه نهج البلاغه چه جایگاهی دارد ؟

2- ابعاد تربیت دینی از دید نهج البلاغه چگونه است ؟

3- روشهای تربیت دینی در نهج البلاغه چگونه است ؟

4- عوامل موثر در تربیت نوجوان از دیدگاه نهج البلاغه چیست ؟

5- میزان استفاده روشهای تربیت دینی نهج البلاغه در کتب دینی چگونه است ؟

تعاریف نظری

دین :

مجموعه ی تعالیم و دستورات نشات گرفته از خداست که از طریق وحی به ان ابلاغ شده تا بگوش مردم برساند و آنها را به رعایت و عمل تشویق کند [1].

مذهب : مذهب شامل مجموعه ای از باورهاست و این باورها خود توسط کلمات بیان می شود ، یعنی به صورت شه ای در می آیند که کم و بیش شکل دستگاه فکری به خود گرفته و فقط با اعمال که مظاهر باورها و شیوه های تجدید نظر هستند زنده می ماند و مشخص می گردد[2].

تربیت :

تربیت در لغت به معنی نشو و نما دادن ، زیاد و برکشیدن و مرغوب یا قیمتی ساختن است . در معنی اخیر تربیت از ح راط و تفریط بیرون آوردن و به حد اعتدال سوق دادن می باشد[3] .

تربیت پرورش دادن استعدادهاست. استعدادهایی که بالقوه در یک جاندار وجود دارد و به وسیله تربیت باید آن ها را به فعلیت در آورده و رشد داد و از همین جا معلوم می شود که تربیت باید تابع فطرت مـوجـود بـاشـد و نمـی شـود مـوجـود را بـرخلاف فطرت آن رشد داد . این نوع تربیت را در خصوص انسان از طریق علم اخلاق انجام می دهد در واقع تربیت انسانی یعنی رشد اخلاقی انسان بر مبنای نظارت او[4] .

تربیت :

تربیت دینی مجموعه دگرگونی هایی است که در عقیده فرد به منظور ایجاد نوعی خاص از عمل و رفتارکه متکی به ضوابط مذهب باشدانجام می شود. به عبارت دیگر در سایه ی دگرگونی هایی که در فکر و عقیده افراد ایجاد می گردد ، اخلاق ، عادات آداب و رفتار ، روابط فردی و اجتماعی شخص به صورت مذهبی وشرعی شکل می گیرند و مذهب به عنوان عامل مسلط بر زندگی و جنبه های آن خود نمایی می کند[5] .

درتعریف دیگراز تربیت دینی از خسرو باقری می خوانیم[6] .

تربیت دینی در مفهوم اصیل آن به این معناست که تدین ، در ارتباطی از نوع تربیت در د شکل بگیرد به عبارت دیگر اعتقادات دینی ، تجربه درونی ، در ارتباط با خدا ، زام درونی نسبت به سخن خدا و عمل به مقتضای آن ، باید بستر تبیین عرضه معیارها ، تحرک درونی و نقادی جریان یابد . تربیت دینی باید با همین ویژگیهای اصیل خود در قرن بیست و یکم و چالشهای آن جلوگر شود ، پیراستن تربیت دینی از تلاشهای شبه تربیتی یا بد فهمی های ما از دین امکان توفیق تربیت دینی را در برابر چالشهای این قرن فراهم می کند .

کتب دینی :

منظور کتابهای فرهنگ ی و تعلیمات دینی سه مقطع راهنمایی می باشد . در حقیقت عبارت است از محتوای تحت عنوان کتاب فرهنگ ی و تعلیمات دینی دوره راهنمایی تحصیلی که از سوی دفتر برنامه ریزی تالیف کتب درسی تهیه و توسط شرکت چاپ ایران در اختیاردانش آموزان دوره راهنمایی به تفکیک پایه قرار می گیرد .

نوجوان و جوان :

مراحل سنی مختلف در حیات انسانها میزان رشد و فعالیتهای جسمی و فکری در هر مرحله مورد توافق و قبول همه محققین چون روانشناسان ، جامعه شناسان و... نیست و دارای تفاوتهایی می باشد . برای این تحقیق تقسیمات سنی را به صورت زیر در نظر گرفته ایم .[7]

کودکی از آغاز تا پایان 12 سالگی

ازپایان12سالگی تا 16 سالگی نوجوانی پسران

نوجوانی

از پایان 10 سالگی تا 14 سالگی نوجوان دختران

سن 16 تا 18 دوران بلوغ پسران

بلوغ

سن 14 تا 16 دوران بلوغ دختران

جوانی سن 18 تا 25 دوران جوانی پسران و دختران

میان سالگی سن 25 تا 40 دوران میان سالی برای زن و مرد

بزرگسالی سن 40 تا 60 سالگی

پیری سن 60 به بعد دوران پیری و کهولت

دوران نوجوانی و جوانی هرکدام نسبت به دوران قبل خود مرحله ی مستقلی از حیات محسوب می شوند دوره ای که به علت وجود تمایلات مختلف و متضاد عده ای از محققین هنوز آن را دوران مبهم زندگی می شمارند .

دوران نوجوانی و بخصوص مرحله بلوغ را ولادتی تازه ذکر می کنند از آن بابت ویژگیهای آن بگونه ای است که گوئی رابطه ی بین این فرد با دنیای سابقش وجود ندارد . در تعبیر گرامی مان " شبه من الجنون" آمده و المومنین (ع) آن را "سکر الشباب" یا مستی جوانی تعبیر کرده است

تعاریف عملیاتی

دین : دین مجموعه عقاید ، اخلاق و قوانین و مقرراتی است که برای اداره فرد و جامعه انسانی و پرورش انسانها از طریق وحی و عقل در ا ختیار آنان قرار دارد .

تربیت : در این تحقیق منظور از تربیت فعالیتهای آموزش و پرورش به منظور آماده سازی و رشد و بالندگی انسان برای ارتقاء سطح آگاهی های و بینش مناسب نسبت به خود جامعه ، هستی و مبدأ آفرینش می باشد .

تربیت دینی : منظور از تربیت دینی دین فرد در چهارچوبی پرورش یافته باشد و رشد یافته باشد که خود را مقید به رعایت عقاید، اخلاقیات و احکام و مقررات مربوط به دین بداند .

کتب دینی : منظور کتب دینی سه مقطع راهنمایی می باشد .

نوجوان : منظور گروه سنی راهنمایی و ابتدای دبیرستان می باشد .

روش تحقیق

این تحقیق از نوع تحقیق نظری می باشد و روش بکارگرفته شده در این تحقیق نظری به صورت توصیفی – تحلیلی می باشد که ب ایه مطالعات کتابخانه ای و روش فیش برداری استوار است .

سعی و تلاش محقق براین است که با استفاده از نهج البلاغه و کتب تفاسیری مربوط به آن و کتب تالیف شده پیرامون تربیت از دیدگاه علی (ع) ، روشهای تربیتی از منظر علی (ع) را یافته است اج نموده و به بررسی آنها در کتب دینی پرداخته شود .

مقدمه :

بحث تربیت انسان تاریخی به درازای خلقت بشر دارد . هم زمان با آفرینش حضرت آدم (ع) تربیت او توسط خداوند متعال آغاز گردید وحکمت را پروردگارجهانیان به وی آموزش داد و طریق هدایت و سعادت را خداوند به آدم (ع) نشان داد . بعد از او نیز پیام آوران الهی آمده اند تا انسانها را تربیت کنند .

در هیچ زمانی انسان بدون مربی نبوده زیرا انسان موجودی است که همه جهاتی که در عالم است در او نیز وجود دارد منتها به طور قوه است و در حد استعداد می باش ی برای اینکه این استعدادها فعالیت پیدا کنند باید مربی باشد تا زمینه های چنین تحولی را فراهم کند و انسان را از مرتبه اسفل به اعلا بکشاند واز ظلمات حیوانیت به نور انسانیت برساند .

تربیت در سنت پیام آوران الهی وج از ظلمات به سوی نور است و کتاب انبیاء ، کتاب تربیت انسان است . بنابراین تربیت انسان همزاد با پیدایش انسان است و اگرانسان تربیت صحیح شود منشاء همه چیز است و اگر آدم نشود منشاء همه ظلمات خواهد شد .

مسئله تربیت در همه اعصار و مکانها مطرح بوده و اعمال می شده است . تمامی جوامع تربیت رسمی و یا غیر رسمی داشته اند و افراد را با توجه به نیازها و اه اجتماعی پرورش می داده اند در دنیای امروزی جایگاه تربیت نسبت به گذشته بیشتر مورد توجه قرار گرفته و امکانات ، منابع ، نیرو وفرصتهای بسیاری به این امر اختصاص می دهند .

بشر به علت بلوغ فکری به اهمیت وضرورت دوچندان تربیت پی برده و هر ملتی که آگاهانه در این مسیر قدم برداشته از ثمرات بی شمار آن منتفع گردیده و در زمینه های مختلف بر سایر ملل پیشی گرفته است . اما همان طوری که تربیت انسان از بهترین وخطیر ترین امور بشری می باشد احتمال آسیب زایی و انحراف آن از مسیر صحیح نیز زیاد است .

با توجه به حساسیت موضوع تربیت انسان ضروری است که این موضوع از جایگاه و مقام انسانهای بزرگ نیز دیده شود و مورد بررسی قرار گیرد و با روشها و سنتهای آن بزرگان نیز آشنا و برای تربیت نسل جدید آنها را بکار بست .

به این منظور این بخش تحقیق اشاراتی دارد به شیوه و روشهای تربیتی علی (ع) .

موضوع تربیت :

موضوع و محور تربیت انسان است و با توجه به زمینه های رشد و استعدادهای درونی بشر، تعلیم و تربیت جایگاه خود را پیدا می کند. به عبارت دیگر چگونگی تربیت یافتن انسان و شکوفایی استعدادهای درونی او وظیفه تعلیم وتربیت است .

در این راستا شناخت ماهیت و چیستی انسان و ارائه تعریف دقیق از ساختار وجودی و استعدادهای درونی وی می تواند نقش تعیین کننده ای در رابطه با تعلیم و تربیت و تحقق اصول و اه آن باشد[8] .

ارزش و اهمیت تربیت :

«والله ا جکم من بطون امهاتکم لاتعلمون شیئاوجعل لکم السمع والابصاروالافئده لعلکم تشکرون[9].

در اهمیت و ارزش تربیت همین بس که قرآن کریم محور دعوت ان را عموما و عظیم الشان را خصوصا تربیت فضائل اخلاقی قرار داده است و این از موضوعاتی است که جامعه بشری از همـان روزگـار نخستین حیـات بـه آن نیـاز داشته و روز به روز با توسعه زندگی اجتماعی و علمی و این نیاز بیشتر شده است . چنانکه هم اکنون در بیشتر جوامع بشری مشاهده می کنیم به همان نسبت که علوم طبیعی و مادی رونق پیدا کرده و زندگی بجانب ماشینی و صنعتی و توسعه یافته است . خود انسان از اصول و مبانی تربیت و از فضائل انسانی دور مانده است علت امر آن است که علم را از ایمان و تقوا جدا نمودند و تعلیم را از تربیت و تزکیه بی نیاز دانستند [10].

انسان به کمک تعلیم و تربیت می تواند استعدادهای درونی خود را بشناسد و گوهر وجودی خویش را بپروراند و آن را تا سر منزل مقصود برساند در واقع تا وقتی انسان نداند که چیست و گنجایش و ظرفیت او چقدر است و چه استعدادهایی دارد به دنبال شکوفا ساختن این استعدادها نخواهد رفت . خلاصه اینکه تنها تربیت صحیح قادر است گوهر گرانبهای وجود آدمی را شکوفا کند و آن را در مسیر سعادت و کمال رهنمون شود . دین مبین بخصوص مکتب اهل بیت (ع) تعلیم وتربیت را تنها در راه حیات انسان ورسیدن به کمال شمرده وبا ندای (هل یستوی الذین یعلمون والذین لایعلمون)[11] (آیا آنان که می دانند با آنان که نمی دانند مساوی اند . )

قرآن شناخت را محور تربیتی انسان قرار داده وتعلیم و تربیت را زیر بنای بعثت انبیا دانسته است .

آیات و روایات فراوانی در زمینه اهمیت تعلیم و تربیت آمده است که دراینجا به همین اندازه بسنده میکنیم، در یک کلام می توان گفت که تربیت استفاده ازتمام استعدادهای انسانی است [12].

جایگاه تعلیم و تربیت :

علوم مختلفی اخلاق انسان را موضوع بررسی خود قرار داده اند که برخی از آن ها زیر مجموعه علوم ی هستند . هر کدام از این دانش ها از جهتی خاص به مسائل تربیتی می پردازد مانند علم اخلاق ، اخلاق توصیفی، فلسفه اخلاق و تعلیم وتربیت. در علم اخلاق ، شیوه آراسته شدن به صفات نیکو و پسندیده و زدودن صفات زشت و ناپسند مورد بحث قرار می گیرد و در دانش تعلیم و تربیت از اصول و روش های تربیتی وچگونگی تربیت صحیح براساس ویژگیهای روحی انسان گفته می شود[13].

هدفهای تربیت در :

از تامل در معانی لغوی واژه های نظیر هدف و غایت بر می آید که جملگی در بردارنده مفهوم ( نهایت و سرانجام کار ) است با این تفاوت که گاهی نهایت امری است عینی و خارجی و گاهی ذهنی یا وجدانی در هدف نهایی و غایی رسیدن انسان به قرب الهی می باشد . در اصطلاح قرآن انسانی کامل است که قرب الهی یابدپس هدف زندگی از دید قرآن، عبودیت و در نهایت قرب الی الله است .

اه در به دو دسته تقسیم می شود : 1- هدف غایی 2- هدف کلی[14]

الف ) هدف غایی تربیت در :

هدف غایی تربیت در هر مکتبی ، کمال مطلوب آدمی است و باید تمام فعالیت های او متاثر از آن باشد ، ویژگی های هدف غایی از نظر که در کل به آن ماهیت خاصی بخشیده است عبارتند از :

1- هم سازی با فطرت: هدف های غایی درمنظر دینی با ساختار وجودی و ماهیت انسان تناسب دارد .

2- جامعیت : در برگیرنده تمام ارزشهای انسانی

3- برانگیزندگی : ایجاد شوق و رغبت

4- عدم محدودیت : که می تواند عامل مهمی برای ب درجات عالی تر باشد .

5- وحدت هدف غایی : در حقیقت جامع همه ارزشها و کمالات انسانی و در برگیرنده رشد و تعالی تمام مراحل حیات او است .

6- دست ی به قرب الهی :هدف غایی که حقیقتی بی نهای و جامع تمام ارزشهاست از دید ، همانا خداوند تعالی است . اوست که بی نهایت و کامل است و می تواند محور تمام افعال انسان قرارگیرد.این هدف حقیقتی است که تمام کمالات به او برمی گردد.

به خدا، علم به خدا، ایمان به خدا و غیره همه ناظر بر یک حقیقت است و آن خداست . از این رو شایسته است که خود خدا که حقیقت ازلی است محور قرار گیرند.

ب ) اه کلی تربیت در :

منظور از اه کلی یا واسطه ای یک سوی غایتهای کلی است که برای تبدیل شدن به رفتارهای جزئی باید مشخص تر شوند. این اه نسبت به هدف نهایی وسعت و محدوده کمتری دارد. وحد واسط بین هدف نهایی واه رفتاری و جزیی اند، هدف های واسطه ای مسیرحرکت انسان را تا حدی مشخص تر،روشن تر می کنند و مجموعه ای راتشکیل می دهند که از به هم پیوستن آنها پیکره هدف نهایی ساخته می شود . از این رو می توان این اه را در سه مقوله مورد بررسی قرار داد .

1- اه تربیتی در خصوص ارتباط انسان با خدا (معرفت خدا، ایمان ،تقوا، عبادت ، شکرگزاری)

2- اه تربیتی در خصوص ارتباط انسان با خود( ابعاد مختص انسان و ابعاد مشترک بین انسان و حیوان )

3- اه تربیتی در خصوص ارتباط انسان با دیگران (ارتباط اجتماعی ، ارتباطات اقتصادی ، ارتباطات ، ارتباطات فرهنگی )

4- اه تربیتی درارتباط انسان باطبیعت(شناخت طبیعت وبهره برداری صحیح ازطبیعت)




مشاهده متن کامل ...
نگاه اجمالی به تاریخچه امور تربیتی در آموزش و پرورش ایران
درخواست حذف اطلاعات
بسمه تعالی

تاریخ هر پدیده ای و بررسی آن در بستر زمان ضمن اینکه آدمی را به شناخت دقیقتر آن پدیده رهنمون می سازد قدرت پیش بینی و امکان تصمیم گیری صحیح و هدایت مناسب آن را نیز فراهم می سازد . آموزش و پرورش هر جامعه ای نیز به عنوان یک پدیده اجتماعی در گذر زمان دستخوش تحولات و فراز و فرود های بسیاری قرار می گیرد . یکی از آن تحولات ، پیدایش امور تربیتی و توجه خاص به امر پرورش مهارتهای لازم و ایجاد نگرش ها و ارزشهای اخلاقی ، انسانی و دینی در دانش آموزان است. تاثیر چنین پدیده ای بی شک در نظام آموزشی کشور و به تبع آن بر فرهنگ و تربیت اجتماعی آحاد مردم تاثیر تعیین کننده ای دارد. اگرچه در قدیم الایام پدران و مادران ک ن خود را در گیرودار زندگی روز مره تربیت می د و راه رسم زندگی و آداب ب و کار و زراعت را به آنان می آموختند ولی طبقات متوسط شهری و بعضا روستایی ک ن خود را به مکتب می سپردند تا با سواد شوند و در کنار آن تربیت لازم را نیز پیدا می د. این سنت تا مدتها پیش نیز به طور غیر رسمی ادامه داشت و اکنون نیز شاید در برخی جوامع دایر باشد. بنابراین جای تردیدی نیست که نظام تعلیم و تربیت سابقه دیرینه ای در کشورمان دارد و همین قدمت بر اهمیت و ضرورت بررسی و تبیین تاریخی آن تاکید می نماید. آغاز تعلیم و تربیت رسمی: تعلیم و تربیت رسمی برای اولین بار در زمان ناصرالدین شاه در ایران پاگرفت که در آن زمان " وزارت علوم " نامگذاری شده بود. سپس در زمان مشروطیت " وزارت معارف " نام گرفت . این وزارتخانه در سال 1329 شمسی به " وزارت فرهنگ" تغییر نام داد و در سال 1343 به سه نهاد "وزارت فرهنگ و هنر" و "وزارت آموزش و پرورش" و سازمان اوقاف تقسیم گردید( دبیرخانه شورا). در بهمن ماه 1346 از بطن وزارت آموزش و پرورش دو وزارتخانه آموزش و پرورش و آموزش عالی متولد گردید. امور تربیتی تعیین نام این وزارتخانه با ترکیبی از دو مفهوم متفاوت " آموزش" و " پرورش "توسط نظام حاکم در سال 43 13بی دلیل نبوده است . اساسا قبل از اینکه این وزارت خانه به آموزش و پرورش تغییر نام دهد از سال 1341 توجه به تغییر فرهنگ نسل جوان و پرورش آنان متناسب با اه انقلاب سفید شاهنشناهی و خواسته های طاغوتی رژیم دست نشانده پهلوی آغاز شده بود و سازمان پیشاهنگی از اولین نهادهایی بود که به دنبال تغییر نام این وزارتخانه به آموزش و پرورش، امور پرورشی دانش آموزان را به عهده گرفت . بدین ترتیب کلیه فعالیتهای فوق برنامه از قبیل رو مه نگاری ، نمایشنامه، مسابقات درسی ، ورزشی و هنری در سطوح مختلف بین مدرسه ای ، شهری ، استانی و ملی ، اجرای مراسم صبحگاهی، بازدید از کارخانجات و موسسات تولیدی ، برگزاری نمایشگاه صنایع دستی و کاردستی دانش آموزان ، اردوهای دانش آموزان در سطح منطقه ای و ملی، اردو های تابستانی و کلوپ های هنری و فعالیتهای مشابه تحت مدیریت سازمان ملی پیشاهنگی ایران که معاون آموزشی وزارت، خود رئیس این سازمان بود اداره می شد. سازمان پیشاهنگی با عناوین سه گانه : شیر بچه ، پیشاهنگی و سیار در مقاطع تحصیلی ابت ، راهنمایی و متوسطه و همچنین سازمان جوانان شیر و خورشید سرخ با فعالیتهای متنوع از جمله نهادهای تربیتی بودند که دانش آموزان را به سمت اه خاصی هدایت می نمودند.[1][1] بعدها اداره کل امور تربیتی زیر مجموعه معاونت آموزشی قرار گرفت و با دو اداره امور فعالیتهای فوق برنامه و اداره امور اردوها و مسابقات هنری و درسی در کنار سازمان پیشاهنگی و سازمان جوانان شیر وخورشید سرخ به طور مستقیم مسئولیت پرورشی دانش آموزان را به عهده گرفت . سپس تشکیلاتی به نام " لژیون خدمتگزاران بشر " به این مجموعه افزوده شد که چگونگی خدمات برون مرزی را به دانش آموزان می آموخت . امور تربیتی بعد از انقلاب بعد از انقلاب ی یعنی در هشتم اسفند 1358 ، با تدبیر شهیدان ، رجایی و باهنر ، نهاد «امور تربیتی» در آموزش و پرورش با ساختار جدید و اه نظام ی بنیان نهاده شد. اهمیت این تدبیر ، زمانی روشن می شود که بدانیم در آن زمان ، آموزش و پرورش و مدارس کشور علاوه بر این که گرفتار فرهنگ غربی و ستمشاهی بود ، آماج انواع حملات گروههای شده بود و اگر این اقدام صورت نمی گرفت ، میلیون ها جوان کشور در معرض تبلیغات گروههای مختلف قرار گرفته بودند و مدارس کشور، بهترین میدان جذب نیرو برای انواع گروههای می شد. علاوه بر این ، ضرورت داشت که فرهنگ ی به نحو درست در میان جوانان و دانش آموزان گسترش می یافت و از دستاوردهای انقلاب ی در آموزش و پرورش حراست می شد. تاکید مکرر ( ره ) بر تربیت صحیح جوانان و دانش آموزان در آن زمان ، به نوعی مهر تاییدی بر تشکیل نهاد «امور تربیتی» در مدارس به شمار می رفت. این دو شهید بزرگوار ( رجایی و با هنر ) با تاسیس نهاد امور تربیتی و جذب مربیان شریف و زحمت کش ، در حفظ دست آوردهای انقلاب ، ترویج ارزش ها و معارف ی، مبارزه با افکار انحرافی و م ب پس از دوران پیروزی انقلاب ، حضور پرشور در خط مقدم جبهه های نبرد حق علیه باطل و پاسداری از شرف و حیثیت و هویت دینی و ملی ملت بزرگ ایران و تهییج دانش آموزان برای حرکت در این راه پرثمر ، برنامه ریزی در راستای شناسایی و رشد و هدایت استعدادهای میلیون ها نفر دانش آموز سهم بزرگی داشتند و همچنین شرکت در سازندگی کشور و از همه مهم تر ، تلاش برای تربیت دینی دانش آموزان ، به فرموده ی ی ، حضرت آیت الله ، صدقه ی جاریه و کار حسنه ای از خود بر جای گذاشتند. حقیقت این است که جوهر اصلی تأسیس امور تربیتی حفظ و حراست از انقلاب بود. یعنی انگیزه های بود که موجب تأسیس این نهاد گردید. به همین دلیل در آن روزگار شعار " مربیان تربیتی سربازان انقلابند " به عنوان نشانی از شهیدان رجایی و باهنر محور برنامه ریزی ها و فعالیت های امور تربیتی قرار گرفت . در واقع مسائلی از قبیل هنجار های رفتاری دانش آموزان و مهارتهای اساسی و سایر مهارتهای زندگی که بعداً به بدنه امور تربیتی ملحق شدند، نقشی در پیدایش این نهاد نداشتند. امور تربیتی به ضرورت انقلاب ی و به عنوان جبران کاستی های و عقیدتی و انقل کارکنان و معلمان آن روزگار در دل آموزش و پرورش شکل گرفت. به این ترتیب در شرایط تأسیس و حضور گروه های و نظامی مخالف نظام، نهاد تربیتی برای دفاع از انقلاب و طاغوت ز در حوزه آموزش و پرورش تلاشهای فراوانی کرد. اسناد، سخنرانی ها و عملکرد این نهاد در دهة اول (67ـ 57) نشان می دهد که در این برهه از زمان امور تربیتی کارکردی داشته و وظیفه آن مبارزه با گروه های مخالف انقلاب و بازماندگان رژیم سابق و نیز تامین نیرو برای جبهه و جنگ بوده است و با تثبیت نظام ، حذف گرو ها و پایان جنگ در سال 68 این وظیفه به پایان می رسد. فعالیت مربیان تربیتی ابتدا منحصر به مدرسه بود ولی سپس متولیانی برای پشتیبانی آنان در ادارات آموزش و پرورش شهرستانها ، استانها و ستاد وزارتخانه تعیین گردید . به طوری که تا سال 1360 اداره ای تحت نام اداره کل امور تربیتی در ستاد وزارتخانه و نمایندگی هایی با عنوان امور تربیتی در سطح استانها و شهرستانها تمشیت امور تربیتی را در سطح کشور بر عهده گرفتند. در این میان سازمان ملی پیشاهنگی ایران همچنان به فعالیت خود ادامه می داد . زیرا (ره) کبیر انقلاب ی ایران در تاریخ 24/12/57 یعنی یک ماه پس از پیروزی انقلاب در اجتماع چندین هزار پیشاهنگ و مربیان پیشاهنگی که برای دیدار ایشان درمدرسه فیضه قم گرد آمده بودند فرمودند:" پیشاهنگی باید باقی بماند و خدمات خود را ادامه دهد" . اما یکی دوسال بعد، فعالیتهای این سازمان به حدی رنگ باخت و فراموش شد که مجلس شورای ی در سال 1361 سازمان پیشاهنگی ایران را منحل نمود و کلیه مایملک مادی آن که شامل اردوگاهها وخانه های پیشاهنگی وفضاهای آموزشی بود به امور تربیتی واگذار گردید و بدین ترتیب امور تربیتی از نظر مادی و امکانات غنای بیشتری یافت . امور تربیتی بعد از آن که در مدارس گسترش و قوام یافت ، کارهای متعددی را برعهده گرفت و توانست جوانان زیادی برای خدمت به انقلاب ی تربیت کند. کارنامه درخشان امور تربیتی سبب شد که هنگام تصویب قانون وزارت آموزش و پرورش ، این نهاد مورد توجه مسئولان قرار گیرد . به طوریکه مجلس شورای ی در مصوبه 25 بهمن 1366 ، ذیل ماده 4 از فصل سوم قانون اه وزارت آموزش و پرورش ، چنین تصویب کرد : «جهت تقویت بنیه تربیتی نظام «واحد امور تربیتی» در سطح معاونت وزارت تشکیل می شود.» (معاونت پرورشی و تربیت بدنی ) بر اساس مصوبه فوق نهاد امور تربیتی در آموزش و پرورش با سه هدف عملیاتی و اساسی در نظام آموزشی کشور گسترش یافت. 1- طاغوت ز از مدارس و نهادهای آموزشی و مقابله با گرو های الحادی و محارب 2- بسط و گسترش تعلیم و تربیت ی 3- انجام فعالیتهای تربیتی در کنار تعلیم دانش آموزان در راستای اه فوق وظایف امور تربیتی به شرح ذیل مشخص گردید: الف) تلاش در جهت اشاعه فرهنگ ی در بین دانش آموزان و ترغیب آنان به احترام و عمل به ارزش های ی ب) نظارت بر فعالیت های آموزش و پرورش ج) بکارگیری نیروی های فعال و جوان به منظور تقویت بعد پرورش در برنامه های درسی و تحقق گسترش فرهنگ ی د) نظارت بر برنامه های انضباطی و اخلاقی دانش آموزان هـ) هدایت و ارشاد دانش آموزان از نظر اخلاقی و تربیتی از طریق هستة مشاوره ح) برنامه ریزی بمنظور استفاده بهینه از انجمن اولیاء و مربیان در زمینه تقویت و توسعة فعالیت های پرورشی مدرسه (همان) به دنبال ایجاد معاونت پرورشی در آموزش و پرورش ، ستادهای امور تربیتی در مدارس شروع به کار نمود. این ستادها از سه عضو : مدیر مدرسه، مربی تربیتی و معلمان یا دبیران تشکیل شده بود. افراد فوق علاوه بر ایمان و تعهد و حسن شهرت و سابقه اعتقادی و اخلاقی می بایستی نسبت به مسائل تربیتی شناخت و آگاهی بیشتری داشته باشند و در انجام وظایف آموزشی و آشنایی به مبانی و روش های تربیتی از تجربه کافی برخوردار باشند. در واقع وظیفه مهم این ستاد در مدارس این بود که فرهنگ ی را در میان دانش آموزان گسترش دهند و آنها را به احترام و عمل به ارزش های ی ترغیب نمایند تا به اخلاق پسندیدة روحی و شخصیتی متصف گردند. اما در زمان شروع به کار امور تربیتی، فرصت تربیت کامل نیروهای پرورشی برابر آنچه در مراکز تربیت معلم پرورش می یافتند نبود . لذا از بین جوانانی که شوق و دلسوزی انقلاب ی داشتند گروهی به خدمت گرفته شدند که عمده آنان افراد جوان و خوشنام در محل و منطقه خود بودند. در سطوح پایین تر نیز از بین افراد صالح در درون آموزش و پرورش یا خارج از آن نیروهای ستاد امور تربیتی را سازماندهی د. از اینرو وقتی مرحوم شهید رجایی دریافت که باید مدارس ما امور تربیتی داشته باشند بلافاصله برای تربیت نیروی انسانی آن دستور تاسیس مرکز تربیت معلم مربی پرورشی را ابلاغ نمود .این مرکز ابتدا در تهران تاسیس گردید و داوطلبانی از استانها در این مراکز آموزش دیدند. روند فوق همچنان ادامه یافت و بعد ها در استانها نیز این مراکز ایجاد شد تا به تامین و تربیت مربیان پرورشی بپردازند . مربیان پرورشی در روند تحولات با ورود مربیان پرورشی به مدارس، در شرایط خاص اوایل انقلاب، افراد شاغل در آموزش و پرورش عملاً در دو جبهه مختلف قرار گرفتند. گروههای چب و ضد انقلاب تلاش می د مربی پرورشی را که با نام سربازان انقلاب در مدارس فعالیت می د منزوی نمایند. حاصل این مقابله به جایی رسید که کارکنان آموزشی برای مربیان و کارکنان پرورشی برچسبها و القاب مختلفی می ساختند. وقتی مربی وارد اتاق دبیران می شد موضوع صحبت را عوض می د و حتی گاهی موضع ایدئولوژیک و حساسیت برانگیز در برابر آنها می گرفتند و کنایه های نیش دار نثارشان می د. طبیعی است وقتی مربی پرورشی با این شرایط در مدرسه سمبل پرورشی تلقی شود، با انزوای او در واقع تربیت نیز کنار گذاشته می شود . توجه بیشتر به نیروهای پرورشی ، این تصور را در میان معلمان تقویت می کرد که گویا نظام به معلمان اعتماد کافی ندارد و آنان را برای پرورش ویژگی های مطلوب تربیتی و اخلاقی در دانش آموزان شایسته نمی داند . اغلب معلمان براساس همین تصور با دانش آموزان رفتار می د و برای تعقیب اه تربیتی ، از خود اشتیاقی نشان نمی دادند. در چنین فضایی که مربیان تربیتی در میان انبوه همکاران آموزشی منزوی و تنها شده بودند، عده ای از صاحبنظران امور تربیتی در اوایل دهه هفتاد، بحث تعمیم فعالیتهای تربیتی را پیش کشیدند( طرح تعمیم فعالیتهای پرورشی) ، تا شاید به این وسیله هم مربیان تربیتی را از انزوا خارج کنند و هم توده بی شکل معلمان را که به سوی بی تفاوتی مطلق پیش می رفتند به شور و شوق وا دارند. در این طرح نیز دوگانگی بین آموزش و پرورش حفظ گردید و تنها بخشی از فعالیت های امور تربیتی مانند برگزاری مسابقات، رو مه دیواری و اجرای مراسم به دیگر همکاران آموزشی واگذار گردید ولی هدایت، برنامه ریزی و کنترل در اختیار مربی پرورشی بود. به همین دلیل معلمان از این طرح استقبال ن د . به خاطر رویارویی با عملکرد گرو های ضد انقلاب در ابتدای تاسیس و تشکیل نهاد امور تربیتی، بسیاری برای مربیان پرورشی نقش اطلاعاتی و امنیتی قائل بودند که سالها طول کشید تا بتدریج این تصویر کمرنگ و کمرنگتر شد تا جایی که دیگر هیچ مربی را یک عنصر اطلاعاتی نمی دانست. بلکه تصویر تازه ای که از نقش یک مربی در مدرسه ایجاد گردید. در مواقعی مربی پرورشی نقش یک معلم هنر و گاهی یک مسئول تدارکات جشنها و عزاها و کارهایی از این قبیل را به عهده داشت. به همین دلیل از جایگاهی تبیین شده و قابل دفاع برخوردار نبود. بعدها مربیان امور تربیتی به دلیل عدم حمایت و پشتوانه تا حدودی انگیزة ایدئولوژیک خود را از دست دادند و سعی د مواضعشان را با مواضع معلمان گره بزنند و حتی ظاهرشان را با آنان یکی کنند. زرنگ ترهایشان در سطوح تدریس و معاونت و حتی مدیریت مشغول به کار شدند. ولی زبده ترین نیروهای امور تربیتی از وزارت آموزش و پرورش به دستگاه های دیگری مانند صدا و سیما، وزارت ارشاد و سازمان تبلیغات ی انتقال یافتند و نیروهای متوسط به بخش آموزشی منتقل گردیدند و به پشتوانه خدمت در امور تربیتی به سرعت در سلسله مراتب اداری رشد د. اما نیروهایی که توانایی لازم را در بخشهای دیگر نداشتند در امور تربیتی باقی ماندند. در این میان، خط مشی های جدیدی برای امور تربیتی ترسیم شد و مربی پرورشی در مدرسه درگیر کار اجرایی گردید. پاسخ به بخشنامه های اداری ، نصب اوراق و پوسترهای تبلیغاتی ، اجرای برنامه صبحگاهی در حد خواندن قرآن و دعا ، اعلام مسابقات فرهنگی - هنری در برنامه آغازین مدرسه ، برگزاری مسابقات احکام، ، قرآن، سرود و... برگزاری مراسم ویژه در ایام ولادت و شهادت و یادبودهای انقلاب از جمله وظایف مربیان پرورشی بود. در واقع تمامی کارهایی که وظیفه واحدهای روابط عمومی در سازمان ها و نهادهای تی و حتی خصوصی که انجام آنها، نه تنها به یک نفر نیروی انسانی، بلکه به ده ها نیرو نیاز داشت، به مربی پرورشی مدرسه واگذار گردید. به طوری که مربی دیگر در میان کادر آموزشی و نهاد مدرسه جایگاهی نداشت. بخش عمده این وضعیت ناشی از کارهای پرحجم ولی کم اهمیت، نمایشی و کم محتوایی بود که برای مربیان در نظر گرفته شده بود. در طی سالهای گذشته اصلی ترین مسئولیت مربی، برگزاری مسابقات چندگانه ای بود که هر روز تعداد آنها بیشتر می شد. این مسابقات بعنوان ابزارهای تربیتی برای کشف استعدادها در طی سالهای گذشته به خاطر غفلت از مسائل و اه اصلی سر لوحه کار قرار گرفت و به همین دلیل، بیشتر امکانات امور تربیتی به برگزاری بهتر و پر سرو صدا تر این مسابقات اختصاص یافت. به علاوه ، بخش عمده ای از فرصت مربیان را جواب دادن بخشنامه ها و گزارش نویسی از همین فعالیتهای نمایشی گرفت و چون یکی از ملاکهای ارزی کار مربی، همین گزارش ها بود، در نتیجه آمارهایی بسیار اغراق آمیز و غیر واقعی از میزان مشارکت دانش آموزان در فعالیتهای امور تربیتی ارائه می شد. آمارهای مذکور این توهم را القا می کرد که کارهای بزرگی صورت گرفته و اه تربیتی نظام آموزش و پرورش به میزان قابل قبولی، تحقق یافته است. این کارهای پرحجم ولی کم خاصیت به تدریج بر جایگاه مربی تأثیر گذاشتند و فرصت مطالعه و تحقیق و شناخت مسائل مهم جامعه را از وی گرفتند. تحولات ساختاری در امور تربیتی دهه شصت دوران طلایی مربیان پرورشی بود. آنها جوانان پرشور و آرمانگرایی بودند که خود را «سربازان انقلاب» می دانستند. مبارزه امور تربیتی در ابعاد گوناگون نظامی ، فرهنگی-آموزشی و تربیتی تأثیر عمیقی در دانش آموزان بر جای نهاد. اما با ‎آغاز دهه هفتاد همه چیز دگرگون شد. دوره سازندگی ارزش های فرهنگی جدیدی را در جامعه مطرح کرد. در این سالها بود که مدیریت نهاد امور تربیتی رو به ضعف نهاد و از افراد خبره برای فعالیت های تربیتی استفاده نگردید و برخی از افراد که توانایی انجام کار خاصی را در نظام آموزش و پرورش نداشتند، به ناچار مربی تربیتی شدند، در نتیجه وضعیت امور تربیتی کم بازده و نابسامان گردید و فعالیت هایش از مسیر اصلی خود فاصله گرفت و عمدتاً معطوف به کارهای صوری و ظاهری شد. از همین سالها بود که مسئولان وزارت آموزش و پرورش به این نتیجه رسیدند که این ساختار نیاز به اصلاح دارد. اما به دلیل اقتضای زمان، از انجام این کار صرف نظر د. در سال 1378 به پیشنهاد وزارت آموزش و پرورش اساسنامه سازمانی به نام "سازمان دانش آموزی" با اه و اصول سیاستهای همانند امور تربیتی به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه شد. پس از تصویب این اساسنامه وقت در تاریخ 23/11/1379 طی بخشنامه ای سازمان دانش آموزی را به عنوان نهادی جدید به جای معاونت پرورشی معرفی کرد و دستور داد کلیه وظایف هماهنگی و اجرای فعالیتهای اوقات فراغت دانش آموزان ، مدیریت و بهره برداری و نگهداری کلیه کانونهای فرهنگی و تربیتی، اردوگاههای کشوری، استانی، منطقه ای، خوابگاههای اردوگاهها و سالنهای سینمایی به همراه تشکیلات سازمانی و تجهیزات و نیروی انسانی به این سازمان واگذار شود و بلافاصله معاونت پرورشی منحل و پستهای سازمانی و دفاتر آن به سازمان دانش آموزی ، معاونت تربیت بدنی ، آموزش نظری و آموزش و پرورش عمومی منتقل گردید. اما در مناطق آموزش و پرورش این قالب سازمانی و نیروهای شاغل در مدارس همچنان در یت های قبلی خود باقی ماندند. این اقدام پس از یک بحث و گفتگوی تلویزیونی و چند جلسه کارشناسی، سرانجام در تاریخ ششم آذر ماه 80 به امضای حاجی، آموزش و پرورش و ستاری فر رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور رسید. بررسی نمودارهای سازمانی وزارت آموزش و پرورش بعد از اجرای طرح ادغام نشان می دهد که اسم دفاتر سازمانی از معاونتهای آموزشی عمومی و نظری و مهارتی به ترتیب به عنوانهای جدید : معاونت آموزش عمومی و امور تربیتی و معاونت آموزش و پرورش نظری – مهارتی تبدیل می شود و دفتر ارزشی تحصیلی و تربیتی حذف می گردد و به "دفتر هماهنگی و نظارت برنامه آموزش برای همه" تبدیل می شود. دفتر جدیدی که نیازی به تاسیس آن نبود و دفاتر ذیربط باید اه آن را پیگیری می د. دو سال بعد از انجام این تلفیق، دفتر تربیت بدنی دختران با دفتر تربیت بدنی پسران ادغام شد و یکی از دفاتری که باید وضعیت عقب افتادگی جسمانی دختران را مورد توجه قرار می داد عملا از صحنه برنامه ریزی حذف گردید و جای آن به" دفتر استاندارد سازی و توسعه تربیت بدنی " س شد ، عنوان زیبا و محکمی که چندین سال دفتری شبیه خود را در معاونت برنامه ریزی داشت ولی ثمری از آن حاصل نشد . همچنین دفتری با عنوان " مدیریت پیشگیری از آسیبهای اجتماعی و مواجهه با بلایای طبیعی " تاسیس گردید که در عمل چندان ارتباطی با آموزش و پرورش نداشت و کلیه وظایف مرتبط با آن باید در کتب درسی منظور می شد. احیاء امور تربیتی چنانکه ملاحظه گردید نهاد امور تربیتی حدود 23 سال پس از تشکیل ، به دلیل تغییر برخی سیاستها ، از حوزه ستادی حذف و برچیده شد و فعالیتهای مربیان پرورشی در مدارس نیز رو به افول نهاد. گرچه سال 1380 ، سال انحلال امور تربیتی بود ولی حدود 3 سال پس از این تاریخ ، یعنی در سال 1383 بار دیگر سخن از احیای نهاد امور تربیتی به میان آمد. شاید نخستین ی که موضوع احیای امور تربیتی را مطرح کرد ، فرزانه انقلاب ی بود. معظم انقلاب ، حضرت آیت الله در تاریخ 29 تیرماه 1383 در دیدار با مسوولان آموزش و پرورش سراسر کشور، بر رفع خلاء امور تربیتی در عرصه تعلیم و تربیت تاکید د. تلاش و تکاپو برای احیای امور تربیتی ، سرانجام به اینجا ختم شد که در فروردین 1384 ، در جلسه علنی مجلس شورای ی کلیات طرح احیای معاونت پرورشی و سلامت را در وزارت آموزش و پرورش تصویب کند. بدین ترتیب ، بار دیگر ضرورت تشکیل امور تربیتی آشکار گردید ( صراف : 1384). سرانجام قانون احیاء معاونت پرورشی و تربیت بدنی در وزارت آموزش و پرورش در جلسه علنی روز چهارشنبه مورخ 7/4/85 مجلس شورای ی تصویب و در تاریخ 21/4/1385 به تایید شورای نگهبان رسید. بر اساس ماده واحده این قانون ، معاونت پرورشی و تربیت بدنی در وزارت آموزش و پرورش احیاء و تمامی وظایف ، اختیارات و امکانات و پست های امور پرورشی و تربیت بدنی و سلامت دانش آموزان به این معاونت واگذار گردید. همچنین سازمان دانش آموزی تحت نظر این معاونت فعالیت نمود و ریاست این سازمان با معاون پرورشی و تربیت بدنی است. بر اساس تبصره 3 این قانون نیز ، تشکیلات معاونت پرورشی و تربیت بدنی در تمامی سطوح مدیریتی از ستاد وزارتخانه تا مناطق و واحدهای آموزشی جاری خواهد بود و در واحدهای آموزشی یکی از معاونت ها به معاونت پرورشی و تربیت بدنی اختصاص خواهد یافت. هر مدرسه باید حداقل یک نیروی پرورشی تمام وقت اعم از معاون پرورشی و تربیت بدنی یا مربی پرورشی داشته باشد. بدین ترتیب مجددا تشکیلات معاونت پرورشی در حوزه ستادی دایر گردید و امور تربیتی اقتدار سابق خود را بازیافت. اکنون بیش از یک سال است که نهاد امور تربیتی زیر لوای معاونت پرورشی و تربیت بدنی فعالیتهای خود را ادامه می دهد. اما قضاوت در این باره که این نهاد با ساختار و مدیریت جدید و نیروها و امکانات موجود چقدر می تواند اه مورد نظر در طرح مزبور را تامین نماید نیازمند گذشت زمان است .



مشاهده متن کامل ...
پاو وینت اصول و مبانی تربیت بدنی
درخواست حذف اطلاعات
اختصاصی از فایلکو پاو وینت اصول و مبانی تربیت بدنی با و پر سرعت .

پاو وینت اصول و مبانی تربیت بدنی


پاو وینت اصول و مبانی تربیت بدنی

پاو وینت اصول و مبانی تربیت بدنی

نوع فایل : powerpoint
تعداد اسلایدها : 106
فهرست
فصل اول

اه کلی و رفتاری :
تربیت بدنی در تمدن اولیه 
تربیت بدنی در قرون وسطی
( قرن5 تا آغاز قرن 16).
وضعیت بعد از نوزایش غربف دیدگاه معتقد بودند . 
تربیت بدنی بعد از نوزایش غرب 
تربیت بدنی در مکتب وحی 
سطوح حرکات بدنیی که غیر ارا) .
تعریف ورزش و موقعیت آن که مست م قلمداد 
انواع ورزش 
بازییالی باشد (راغب اصفهصرفا به. مقایسه کار با بازی فرق می کند . 
اه کلی ورفتاری: 
عوامل موثر در توسعه تربیت بدنی جسمانی 
 های سنی تقسیم بندی علوم
 جایگاه تربیت بدنی
تربیت بدنی در حوزه علوم انسانیشخص می سازد . 
تعریف تربیت بدنی
زیرمجموعه های رشته تربیت بدنی
حوزه های وابسته تربیت بدنی 
اه کلی و رفتاری: از منابع دینی ، علمی و فلسفی استفاده می کند. 
اصول مست ج از حوزه های تربیت بدنی 
چگونگی عملکرد اصول 
 دستورالع است کاربرد و تغییر پذیری اصول 
. فصل چهارم
اه کلی ورفتاری:
شناخت انسان. 
تعریف انسان از دید دانشمندان
رابطه روح و جسم 
ویژگیهای های اصلی انسان 
خصوصیت آگاهی و علم انسان 
. میل و گرایش انسان فعلیت یا عدم فعلیت در انسانها 
اختیار و انسان 
قدرت و توانایی انسان 
تشکیل و تحول شخصیت
مکتب اگزیستانسیالیسم 
ناتورالیسم و مار یسم 
مبانی فلسفی مکتب ایده آلیسم ر 6 – عشق 7 – 
مبانی تربیت ، مدرسه و برنامه درسی از دیدگاه ایده آلیسم 
اصول تدریس در ایده آلیسم ا رغبت بسیار مهم خواهد بود 
. روش تدریس و تربیت بدنی از دیدگاه ایده آلیسم 
اشکالهای وارده بر مکتب ایده آلیسم می دانند . 
مبانی فلسفه مکتب رئالیسم
هدف تعلیم و تربیت و نقش
مدرسه از دیدگاه رئالیسم 
برنامه های برودی ( رئالیسم (بر اساس عادات سه گانه 
مراحل روش تدریس 
برودی ( رئالیسم ) رغبت دانش آموز ) 
تربیت بدنی از دیدگاه رئالیسم
ارزی مکتب رئالیسم
مبانی فلسفی مکتب پراگمائیسم ( طبیعت گرا تجربی ، ابزار گرا ، تجربه گرا ) ساسی در تبیین تعلیم و تربیت در دیدگاه پراگماتیسم ا روش
تربیت بدنی از دیدگاه پراگماتیسم 
ارزی مکتب پراگماتیسم 
مبانی فلسفی رئالیسم ی 
مبانی تربیتی از دیدگاه رئالیسم ی
روش تربیت در رئالیست ی
تربیت بدنی و رئالیست یتقویت جسم باید به همر
اه اه کلی ورفتاری:
مقصود از هدف چیست ؟
 س عمومی دارد. هدف از دیدگاه قرآن کریم ه اه ثانوی هستند . هدف زندگی از دیدگاه مکاتب 
ضرورت داشتن هدف در
تربیت بدنی یاری می دهد . 
اه تعلیم و تربیت 
اه جسمانی تربیت بدنی
اه توسعه حرکتی 
اه توسعه شناختی 
اه توسعه عاطفی 
اه توسعه اخلاقی حفظ کیان فرد و اجتماع 
فصل ششم
اه کلی ورفتاری: 
معنایی تاریخ ازدید شمندان ما باره آنچه 
فلسفه نظری تاریخ از نظر 
هگل و مار فئودال ، بورژوازی و . . . است. 
فلسفه نظری تاریخ از نظر قرآن 
تربیت بدنی در یونان باستان 
د شد ..تربیت بدنی در روم باستان سواری گلادیاتور ها . 
تربیت بدنی در مصر باستان 
تربیت بدنی در چین باستان 
تربیت بدنی در ایران باستان 
تربیت بدنی در قرون وسطی (قرن پنجم تا شانزدهم میلادی) وجه سیاه نبود .
زهد گرایی و نهضت فلسفی
قرون وسطی 
تربیت بدنی در دوره فئودالیسم (قرن نهم تا چهاردهم )
تربیت بدنی در دوره نوزایش غرب (قرن 14تا16 )
 مروجین تربیت بدنی بعد از نوزایش در غرب مدرسه 
تربیت بدنی بعد از نوزایش غرب 
ادامه تربیت بدنی بعد از 
نوزایش غرب 
تربیت بدنی در ایران پس از  
تربیت بدنی در عهد تیموریان
و صفویه 
تربیت بدنی در دوران پهلوی ل اولین انتربیت 
مشخصات تربیت بدنی در دوران پهلوی مردم 
تربیت بدنی در جمهوری
ی ایران جه 
فصل هفتم
اه کلی ورفتاری:دنی در پرورش روح فراد مومن.
مفهوم تعلیم وتربیت 
جهت میل به اه تعلیم و تربیت چه مواردی
باید درک شود؟ 
 قلمرو تعلیم و تربیت 
 مانند فواید تربیت بدنی بر تعلیم و تربیت در حوزه شناختی 
فواید تربیت بدنی بر تعلیم و تربیت از
قلمرو عاطفی سازی اوقات فراغت را آموزش می دهد. 
فصل هشتم
اه کلی ورفتاری:ساختاری 
فواید زیست شناختی فعالیت جسمانی 
فواید ساختاری فعالیت بدنی باعث تحلیل چربی 
فواید کارکردی فعالیتهای بدنی اد تغییرات کمی 
فواید بهداشتی و درمانی 
فعالیت بدنی 
فواید روان شناختی فعالیت بدنی و اظهار 
فواید اجتماعی فعالیتهای بدنی 


با


پاو وینت اصول و مبانی تربیت بدنی


مشاهده متن کامل ...
فلسفه تعلیم و تربیت در جهان امروز
درخواست حذف اطلاعات
فلسفة تعلیم و تربیت درجایگاه یکی از فلسفه های مضاف، از دو زاویه قابل بررسی و مطالعه است 1 دیدگاه های فیلسوفان دربارة تعلیم و تربیت؛ 2 رشتة ی
دسته بندی روانشناسی و علوم تربیتی
فرمت فایل doc
حجم فایل 18 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 20
فلسفه تعلیم و تربیت در جهان امروز

فروشنده فایل

کد کاربری 1024

فلسفه تعلیم و تربیت در جهان امروز

چکیده
فلسفة تعلیم و تربیت درجایگاه یکی از فلسفه های مضاف، از دو زاویه قابل بررسی و مطالعه است: 1. دیدگاه های فیلسوفان دربارة تعلیم و تربیت؛ 2. رشتة ی. فلسفة تعلیم و تربیت از نگاه اول، تاریخی به قدمت شه ورزی و نظریه پردازی فیلسوفان شرق و غرب عالم در باب تربیت دارد؛ اما از نگاه دوم حدود یک قرن از عمرش سپری می شود. از فلسفة تعلیم و تربیت، بسته به نوع دید و مبانی فلسفی متناسب با آن، مفاهیم و تعاریف گوناگونی ارائه شده است: استنتاج آرای تربیتی از مبانی فلسفی، کاربرد فلسفه در تعلیم و تربیت، نظریة عمومی تعلیم و تربیت، تحلیل و پردازش مفاهیم و گزاره های تربیتی و مانند آن. نگارندة این مقاله، فلسفة تعلیم و تربیت را تبیین و اثبات مبادی تصوری و تصدیقی تعلیم و تربیت تلقی می کند و در سه سطح پیش استنتاجی یا باز یافت، استنتاجی یا کشف، و فرا استنتاجی یا خلق به بررسی فلسفة تعلیم و تربیت می پردازد. طراحی و اجرای تد ر و را ارهایی در سه سطح بازیافت، کشف و خلق، از شرایط اساسی پی ریزی فلسفة تعلیم و تربیت ی است.
رشتة فلسفة تعلیم و تربیت، تحولات و تطوراتی را پشت سر نهاده که در دو مرحله قابل تشخیص و بررسی است؛ مرحله رویکرد ایسم ها و مرحله رویکرد تحلیلی. فلسفة تعلیم و تربیت در حال حاضر در مرحلة پساتحلیلی و مشتمل بر رویکرد ها و دیدگاه های متنوعی در جهان غرب است. واژگان کلیدی: فلسفة تعلیم و تربیت، مفهوم فلسفة تعلیم وتربیت، تحولات فلسفة تعلیم و تربیت. مقدمه فلسفة تعلیم و تربیت (philosophy of education) به منزلة یکی از حوزه های معرفت بشری، از دو دیدگاه قابل مطالعه و بررسی است: 1. دیدگاه های فیلسوفان دربارة تعلیم وتربیت؛ 2. رشته ی. فلسفة تعلیم و تربیت از دیدگاه اول، یک حوزة معرفتی دی ا و کلاسیک است که تاریخی به قدمت تاریخ تأملات فیلسوفان در باب تعلیم و تربیت دارد. میان فیلسوفان غربی، افلاطون، نخستین فیلسوفی است که در کتاب معروف خویش، جمهوری (republic) به این گونه تأملات پرداخته، دیدگاه تربیتی به نسبت جامعی را عرضه داشته است. پس از افلاطون می توان از فیلسوفان دیگری همچون ارسطو، ابن سینا، خواجه نصیر طوسی، آگوستین، آکوئیناس، بیکن، دکارت، لاک، روسو و کانت نام برد که در این حوزه کار کرده اند. در باره فلسفة تعلیم و تربیت، به معنای تأملات و تفکرات فیلسوفان دربارة تعلیم و تربیت، سه نکته مهم قابل ذکر است: اولاً همة فیلسوفان، به معنای دقیق کلمه، تأملات تربیتی نداشته اند. به بیان روشن تر، برخی از آنان، آرا و شه های تربیتی خود را آشکارا بیان کرده و برخی چنین نکرده اند. افلاطون، کانت و ابن سینا از فیلسوفانی هستند که در گروه اول جای می گیرند، و بکین و دکارت و صدرالدین از فیلسوفانی که در گروه دوم قرار دارند. ثانیاً فلسفة تعلیم و تربیت، در گروه دوم، به صورت استنتاج مدلول های تربیتی از شه های فلسفی در می آید. این صورت دوم از دیدگاه اول فلسفة تعلیم و تربیت را برخی از فیلسوفان تربیتی، با عناوینی چون "فلسفه و تعلیم و تربیت" (smith , 1965 , p. 52)، "رویکرد مواضع فلسفی" (chambliss , 1996 , p. 471) یا "رویکرد دل ها" (ibid) معرفی کرده اند. فیلیپ اسمیت در فصل سوم از کتاب فلسفة آموزش و پرورش می نویسد: این نظریه که فلسفه و تعلیم و تربیت با یک دیگر ارتباط عمیقی دارند، به یقین نظریة جدیدی نیست. ... از آن جا که فلسفه، به طور سنتی، چیستی واقعیت، معرفت و ارزش را بررسی کرده است، روابط آشکاری با تعلیم و تربیت دارد ... (smith , idib , p. 53). آنگاه به مسأله "استنتاج" (derivation) اشاره می کند: هنگامی که روابط بین فلسفه و تعلیم و تربیت مورد تأکید قرار می گیرد، برخی تصور می کنند که یک فلسفة تربیتی معین از یک فلسفة معین استنتاج می شود (ibid). کامبلیس هم در این زمینه چنین اظهار نظر می کند: از دهة 1930 و در ادامه تا سال های 1940 و 1950، یک راه برای مرتبط ساختن فلسفه و تعلیم و تربیت این شه بود که فلسفه، یک مبنا یا مطالعة اساسی است که فلسفة تعلیم و تربیت از آن استنتاج می شود ((chambliss ,ibid ,p. 471 ثالثاً فیلسوفانی که در گروه اول قرار دارند نیز به دو دسته تقسیم می شوند: دستة اول، فیلسوفانی هستند که تأملات تربیتی فلسفی داشته اند، و دستة دوم، فیلسوفانی که تأملات تربیتی غیرفلسفی داشته اند. افلاطون، آکوئیناس و کانت در دستة اول، ولاک، هگل و راسل دردستة دوم قرار دارند. ر ن بارو (barrow , 1994) در این زمینه سخن جالبی دارد: [برخی ] فیلسوفان نیز به شیوه ای غیرفلسفی دربارة تعلیم و تربیت چیزهایی نوشته اند. "لاک، هگل و راسل از جمله فیلسوفان معروفی هستند که این گونه عمل کرده اند. کتاب لاک به نام شه هایی در باب تعلیم و تربیت" (1963) صرفاً به مقداری اندک به آثار فلسفی اش مبتنی است. استنتاج های وی دربارة اولویت های تربیتی یک اشراف زادة زمین دار نمی تواند نتیجة منطقی نظریات معرفت شناختی و وجودشناختی اش باشد (p. 4451). فلسفة تعلیم و تربیت از دیدگاه دوم، یعنی رشتة ی، حوزة معرفتی نوپایی است که حدود یک قرن از عمر آن سپری می شود. بسیاری از متخصصان و کارشناسان، سرآغاز ظهور و پی این رشته را قرن بیستم و به طور مشخص، سال 1935، یعنی سال تأسیس انجمن جان دیویی (jda) در امریکا می دانند. کامینسکی (1988) در این باره می نویسد: فلسفة تعلیم و تربیت، کاری مربوط به قرن بیستم است. انضمام فلسفه به پرسش های ناشی از عمل آموزش و پرورش مدرسه ای، موضوع جدیدی است. تاریخچة این رشته، فقط به اندازة سازمان های معاصرش قدمت دارد؛ حتی اگر برای این رشته، مقدور باشد که سودمندانه به آثار افلاطون و ارسطو استناد ورزد. مطالعة منظم فلسفة تعلیم و تربیت در ایلات متحده از سال 1935 آغاز شد (p.14). به هر روی، قرن بیستم، چه به لحاظ تأسیس و راه انداز ی رشتة فلسفة تعلیم و تربیت در سطوح کارشناسی ارشد و ا و در نتیجه، پرورش نیرو های متخصص در این قلمرو مستقل معرفتی، و چه به لحاظ انجام تحقیقات و مطالعات منظم و سازمان یافته در ارتباط با موضوعات و مسائل خاص این رشته، و چه به لحاظ تشکیل انجمن های حرفه ای فلسفة تعلیم و تریبت، از قبیل انجمن فلسفة تعلیم و تربیت امریکا (1941)، انجمن فلسفة تعلیم و تربیت بریتانیای کبیر (1965)، انجمن فلسفة تعلیم و تربیت استرالازیا (1970) و مانند آن، قرن پی و ظهور رشتة فلسفة تعلیم و تربیت است. 1.مفهوم فلسفة تعلیم و تریبت پیش از تجزیه و تحلیل مفهوم فلسفة تعلیم و تربیت باید به این نکته توجه داشت مجموعة بحث هایی که در این مقاله مطرح می شوند، به قلمرو معرفتی دیگری مربوطند که به لحاظ طولی، فراتر از فلسفة تعلیم و تربیت است و بر آن احاطه و اشراف علمی دارد. "پرسش دربارة [مسائلی چون] ماهیت، محتوا و فایدة فلسفة تعلیم و تربیت، پرسشی نیست که درون فلسفة تعلیم و تربیت پدید آید، بلکه پرسشی است که دربارة فلسفة تعلیم و تربیت مطرح می شود؛ در نتیجه، این پرسش، مست م تفکر فلسفی دربارة فلسفة تعلیم و تربیت است، نه دربارة تعلیم و تربیت؛ به همین جهت، به متافلسفة تعلیم و تربیت، یعنی به فلسفة فلسفة تعلیم و تربیت مربوط می شود" (duc e , 1956 ,p 169). در باره مفهوم فلسفة تعلیم و تربیت، دیدگاه های گوناگونی وجود دارد که پرداختن به همة آن ها از حوصله این مقام خارج است . این جا برخی از مهم ترین آن ها را ارائه و در سرانجام دیدگاه خود را مطرح می کنیم. نیوسام (1956 , p. 162) دیدگاه های رایج در تعریف فلسفة تعلیم و تربیت را در سه طبقه به شرح ذیل طبقه بندی کرده است: 1. فلسفة تعلیم و تربیت به صورت دیدگاه دربارة تعلیم و تربیت؛ 2. فلسفة تعلیم و تربیت به صورت کاربرد فلسفه در تعلیم و تربیت؛ 3. فلسفه به صورت نظریة عمومی تعلیم و تربیت. وی دیدگاه دوم را عمومی ترین دیدگاه می خواند و رویکرد استنتاج نکته های تربیتی از فلسفه های نظامدار را هم در همین دیدگاه تلقی می کند (ibid). ویلیام فرانکنا (1956 ,p. 287) بعد از تقسیم بندی فعالیت های فلسفی در سه بخش فلسفة نظری (speculative philosophy)، فلسفة هنجاری (normative philosophy) و فلسفة تحلیلی ((analytical philosophy از سه نوع فلسفة تعلیم و تربیت نظری، هنجاری و تحلیلی سخن به میان می آورد. به اعتقاد وی: فلسفة تعلیم و تربیت نظری در جست وجوی فرضیه هایی دربارة انسان و جهان است که با فرایند تعلیم و تربیت ارتباط دارد. فلسفة تعلیم و تربیت هنجاری، اه لازم حقق و اصول لازم الاتباع را در فرایند تربیت انسان ها مشخص و توصیه هایی را در باب وسایل دستی به این اه عرضه می کند. و فلسفة تعلیم و تربیت تحلیلی در پی ایضاح مفاهیم بسیار مهم است. از این سه، فلسفه های تربیتی نظری و هنجاری به فلسفة فرایند تعلیم و تربیت، و فلسفة تربیتی تحلیلی به فلسفة رشته تعلیم و تربیت تعلق دارد (ibid , p.291). کینگسلی پرایس (1956 , pp . 126 - 127) بعد از تقیسم بندی فلسفة تعلیم و تربیت به چهار شاخة فرعی: تحلیل تعلیم و تربیت، متافیزیک تعلیم و تربیت، اخلاق تعلیم و تربیت، و معرفت شناسی تعلیم و تربیت، این تعریف را از فلسفة تعلیم و تربیت عرضه می دارد: بررسی تحلیلی تعلیم و تربیت، همراه با کوشش برای ارتباط دادن آن به شیوه ای خاص با متافیزیک، اخلاق و معرفت شناسی (p. 125). به اعتقاد وی، تحلیل تعلیم و تربیت یعنی "روشنگری واژه های مورد نیاز در تعلیم و تربیت" (ibid). متافیزیک تعلیم و تربیت، یعنی "تبیین واقعیت هایی که به وسیلة تعلیم و تربیت بیان می شود" (p.126)، اخلاق تعلیم و تربیت، یعنی "توجیه و تصحیح توصیه های اخلاقی تعلیم و تربیت" (p.129)، و معرفت شناسی تعلیم و تربیت، یعنی "معرفی و تبیین معیارهای لازم برای ب معرفت" (p.130). فیلیپ اسمیت (1965) در تبیین و تشریح مفهوم فلسفة تعلیم و تربیت از چهار گونه ترکیب سخن به میان می آورد: فلسفه و تعلیم و تربیت، فلسفه در تعلیم و تربیت، فلسفه برای تعلیم و تربیت، و فلسفة تعلیم و تربیت (p.52). فلسفه و تعلیم و تربیت، دربردارنده این مفهوم است که فلسفه به صورت دانشی که از ماهیت واقعیت، معرفت و ارزش سخن می گوید، با تعلیم و تربیت روابط آشکاری دارد. به دیگر سخن، می توان از مکاتب و نظام های فلسفی گوناگون، دیدگاه و طرح های تربیتی مختلفی را استنتاج کرد (p.53). فلسفه در تعلیم و تربیت یعنی کاربرد تفکر فلسفی یا فلسفیدن در تعلیم و تربیت (p.59). فلسفه برای تعلیم و تربیت، یعنی تلاش برای تهیه طرح های ویژه ای جهت عمل و سیاست تربیتی و نیز تحلیل مسائل تربیتی (pp.61-62)؛ و سرانجام، فلسفه تعلیم و تربیت عبارت است از تجزیة تعلیم و تربیت به مهم ترین ابعاد آن به صورت شالوده ای برای تدوین نظریة تربیتی (p.69). به اعتقاد ما می توان در یک نتیجه گیری کلی در سه سطح از مفهوم یا ماهیت فلسفة تعلیم و تربیت سخن گفت: "سطح پیش استنتاجی"، "سطح استنتاجی"، و "سطح پسااستنتاجی". این سه سطح در عرض یک دیگر نیستند؛ بلکه در طول یک دیگرند و به اصطلاح، به یک دیگر ترتب دارند. فلسفة تعلیم و تربیت در سطح پیش استنتاجی، چیزی جز بازیافت، گردآوری، تنظیم و تدوین دیدگاه هایی که فیلسوفان (اعم از متقدم و متأ ) در باب تعلیم و تربیت مطرح کرده اند نیست. فلسفة تعلیم و تربیت در این سطح، ملازمه ای با خلق و ابداع ندارد؛ جز در حدّ باز نمودی تازه و هنرمندانه از آنچه پیش تر آفریده شده است. فلسفة تعلیم و تربیت در این مرتبه، جوهره و هویتی تاریخی دارد و به ارائه مجدد و تنسیق و تألیف دوبارة دیدگاه های فیلسوفان محض ناظر است. فلسفة تعلیم و تربیت در سطح استنتاجی، کوشش فکری منظم، منطقی و قاعده مند فیلسوف تعلیم و تربیت برای کشف و استنتاج دیدگاه های تربیتی فیلسوفان محض درسه حوزة اه ، برنامه ها و روش های تربیتی، از شه های فلسفی آن ها در سه قلمرو معرفت شناسی، وجود شناسی و ارزش شناسی است، و سرانجام، فلسفة تعلیم و تربیت در سطح پسااستنتاجی، یعنی خلق و ابداع مبانی فلسفی نو و شه ها و دیدگاه های تربیتی متناسب با آن. چنان که ملاحظه می شود، مفاهیم سه گانة پیش گفته از فلسفة تعلیم و تربیت، در سه سطح یا مرتبة فکری متفاوت، یعنی "بازیافت"، "کشف" و "خلق" قرار دارند. ناگفته پیدا است که برای دستی به فلسفة تربیتی ی-ایرانی، بایسته است مطالعات و تحقیقات بنیادی و کاربردی دامنه داری در هر سه عرصة مذکور انجام شود. به طور خلاصه، فلسفة تعلیم وتربیت، به لحاظ معرفت شناختی، یکی از علوم فلسفی یا فلسفه های مضاف است که با روش عقلانی به تبیین و اثبات مبادی تصوری و تصدیقی تعلیم و تربیت می پردازد. مقصود ما از مبادی تصوری و تصدیقی تعلیم و تربیت، مفاهیم گزاره ها، استدلال ها و نظریه های تربیتی است. این جا ما مبادی تصوری و تصدیقی را از علم منطق اخذ کرده ایم؛ چنان که حاج ملاهادی سبزواری در منظومة منطق (1369: ص 9) می گوید: ثم المبادی خصةٌ شرکیة تصوریة و تصدیقیة. ضمناً در این تعریف، موضوع و روش پژوهش در فلسفة تعلیم و تربیت نیز مشخص شد. موضوع فلسفة تعلیم و تربیت، مبادی تصوری و تصدیقی تعلیم و تربیت، و روش تحقیق در این رشته، روش تعقلی است. 2. مروری بر تحولات رشتة فلسفة تعلیم و تربیت در قرن بیستم همان گونه که در صدر مقاله گفته شد، فلسفة تعلیم و تربیت به صورت رشتة علمی و ی از اوایل قرن بیستم در دنیای غرب پایه گذاری شد. این رشته حدود صد سالی که از عمرش می گذرد، دو مرحلة مهم را پشت سر نهاده است و اکنون در مرحلة سوم قرار دارد. این مراحل عبارتند از: 1-2. مرحلة رویکرد ایسم ها استنتاج دیدگا های تربیتی از مکاتب فلسفی، سرآغاز فعالیت های علمی سازمان یافته در جهان غرب به منظور پایه گذاری رشتة فلسفة تعلیم وتربیت است. این مرحله با عناوینی چون "رویکرد ایسم ها" (barrow , 1994, p. 4459)، "رویکرد مواضع فلسفی" (chambliss , ibid, p. 475)، "رویکرد دل ها (ibid)، "رویکرد سنّتی" (ibid) و مانند آن شناخته می شود. پیش فرض اساسی طرفداران این رویکرد آن بود که میان دیدگاه های بنیادین وجود شناختی،معرفت شناختی و ارزش شناختی هر مکتب با مواضع و دیدگاه های تربیتی مأخوذ و مستنتج از آن، رابطه ای منطقی و ضرور وجود دارد. این رویکرد از اوایل دهة 1930 آغاز شد و تا اواسط قرن بیستم به اوج خود رسید و هنوز هم در ادبیات این رشته مطرح است؛ اما به تدریج در مسیر پیشرفت این رویکرد، موانع و اشکالاتی پدید آمد. اگر به حقیقت چنین رابطه ای میان بنیان های فلسفی مکتب ها و شه های تربیتی مأخوذ از آن ها وجود داشته باشد، باید اولاً دیدگاه های تربیتی یکدست و منسجمی از هر مکتب فلسفی است اج شود، و ثانیاً با توجه به تفاوت های جدّی و انکارناپذیر میان مکتب های فلسفی باید دیدگاه های تربیتی متفاوتی نیز از آن ها به دست آید؛ درحالی که در هر دو مورد نقض هایی آشکار شد. در مورد اول، عدم همگرایی میان آرای تربیتی پیروان مکتب فلسفی و در مورد دوم، وجود همگرایی میان آرای تربیتی پیروان دو یا چند یک مکتب فلسفی، اتقان و استحکام اولیة رویکرد ایسم ها را متز ل ساخت. 2-2. مرحلة رویکرد تحلیلی دهة 1960 شاهد ظهور انقلاب در رشتة فلسفة تعلیم و تربیت بود که به "رویکرد تحلیلی" شهرت دارد. این رویکرد، طی این دهه، فلسفة تعلیم وتربیت در دنیای انگلیسی زبان به ویژه، بریتانیای کبیر را تحت نفوذ خود درآورد. رویکرد تحلیلی، انقلاب ضد رویکرد ایسم ها و از چهار جهت با آن متفاوت است. اولاً فلسفة تعلیم و تربیت را به پیروی از ویتگنشتاین متقدم، روش یا یک فعالیت می داند، نه رشته؛ ثانیاً از نظریه پردازی های فلسفی در دو عرصة نظری (speculative) و هنجاری (normantive) گریزان است و در عوض، تحلیل مفهوم ها، گزاره ها، استدلال ها و نظریه های تربیتی و نیز تحلیل و نقادی پیش فرض های فلسفی زیرساختی آن ها را وجة همت خود قرار می دهد؛ ثالثاً فلسفة تعلیم و تربیت را فعالیت درجه دوم می داند، نه درجة اول؛ و رابعاً نقطة آغاز کار خود را اعمال و فرایند های واقعی تربیتی قرار می دهد، نه نظریه پردازی تربیتی
یکی از نکات قابل ذکر در باره رویکرد تحلیلی آن است که رویکرد مذکور، طیف واحد و یکپارچه ای نیست؛ بلکه دیدگاه های گوناگونی را دربر می گیرد. این وضعیت در رشتة فلسفه تعلیم و تربیت، ح ب بع و بالعرض دارد، نه بالاصاله و بالذات؛ به این معنا که اصل وجود تنوع و تفرّق مربوط به رشتة مادر یعنی فلسفه است و این فلسفه تحلیلی غرب است که شاخه ها و شعبه هایی دارد. به طور مشخص، در فلسفة تحلیلی، سه شاخه مطرح است: اتمیسم منطقی، به نمایندگی راسل، وایتهد و ویتگنشتاین متقدم؛ پوزیتیویسم منطقی، به نمایندگی شلیک، کارناپ و آیر؛ و فلسفة زبان عادی، به نمایندگی ویتگنشتاین متأ و رایل (ر. ک: پاپکین و استرول، مجتبوی، 1380: ص 396- 419)؛ اما در فلسفة تعلیم و تربیت تا آن جا که نگارنده تحقیق کرده، به طور عمده همان دو رویکرد پوزیتیویسم منطقی و فلسفة زبانی رواج دارد. گاه در منابع درسی این رشته، از دو رویکرد نامبرده با عناوین صورت گرایی (formalism) و زبان گرایی (linguism) (park, 1970, p. 337) نام برده شده است.




مشاهده متن کامل ...
فلسفه تعلیم و تربیت از دیدگاه و غرب
درخواست حذف اطلاعات

 

فلسفة تعلیم و تربیت از دیدگاه وغرب

     فلسفه ی تعلیم و تربیت که بخش مهمّی از علوم تربیتی و عمدتاً نظری و فلسفی است، قدمتی دیرینه دارد و از دیر زمان همواره دست خوش تحوّلات گوناگونی بوده است. و ازطرفی آشنایی با شه های فلسفی تعلیم و تربیت قدیم ومعاصر، بررسی، تحلیل و نقد آن ها برای یک متفکّر و مربّی تعلیم و تربیت خصوصاً مسلمانان امری ضروری است ، زیرا میتواند مقدّمه ای برای تدوین یک نظام تعلیم وتربیت بر مبنای ایدئولوژی ی باشد .متفکّران غربی به فراخور جامعه ای که در آن زندگی می کنند  ایدئولوژی حاکم بر آن جامعه ، با  مسائل و مشکلات فرهنگی، آموزشی و تربیتی خاصّ خود مواجه اند. آنان دیدگاه ها ونظراتی را ارائه می دهند و افکار و شه های دیگران را در بوته ی نقد می گذارند امّا این جالش افکار سبب شفّاف شدن موضوعات و باید ها و نباید های تربیتی میگرددو تبلور شه ها و درتمام مراحل تاریخ، نتیجه ی مسلم شیوه های تربیت ، .....

برای دیدن کامل مطلب به ادامه مطلب بروید...............

فلسفة تعلیم و تربیت از دیدگاه وغرب

     فلسفه ی تعلیم و تربیت که بخش مهمّی از علوم تربیتی و عمدتاً نظری و فلسفی است، قدمتی دیرینه دارد و از دیر زمان همواره دست خوش تحوّلات گوناگونی بوده است. و ازطرفی آشنایی با شه های فلسفی تعلیم و تربیت قدیم ومعاصر، بررسی، تحلیل و نقد آن ها برای یک متفکّر و مربّی تعلیم و تربیت خصوصاً مسلمانان امری ضروری است ، زیرا میتواند مقدّمه ای برای تدوین یک نظام تعلیم وتربیت بر مبنای ایدئولوژی ی باشد .متفکّران غربی به فراخور جامعه ای که در آن زندگی می کنند  ایدئولوژی حاکم بر آن جامعه ، با  مسائل و مشکلات فرهنگی، آموزشی و تربیتی خاصّ خود مواجه اند. آنان دیدگاه ها ونظراتی را ارائه می دهند و افکار و شه های دیگران را در بوته ی نقد می گذارند امّا این جالش افکار سبب شفّاف شدن موضوعات و باید ها و نباید های تربیتی میگرددو تبلور شه ها و درتمام مراحل تاریخ، نتیجه ی مسلم شیوه های تربیت ، شکوفایی ورشد آن و نقش موثّر آن در زندگی فردی و اجتماعی انسان است . از اینرو ملّت هایی که امکانات تربیتی بیشتر برخوردارند ، به آسانی به اه ، اجتماعی و اقتصادی خود دست می یابند . بطور قطع برای انسان ممکن نیست که در هر رتبه ای از رشد علمی و موقعیّت اجتماعی که می خواهد ، قرار گیرد مگر آنکه از عوامل تربیتی همه جانبه و هدف دار در تکوین و رشد استعداد های درونی وشکل گیری شخصیتش بهره مند شود. اصولاً تربیت را با تمام طرحها ، روش ها و آثار آن نمی توان تنها گونه ای از گونه های زیبایی یا مظهری از مظاهر کمال دانست که بی نیازی ازآن ممکن باشد بلکه تربیت از اساسی ترین ضروریات زندگی بوده و در همه ی شئون زندگی انسان ، چه جنبه های فردی و چه جنبه های اجتماعی نقش مستقیم دارد. تربیت،انسان را برای حضوردر اجتماع آماده میکند وبه او می آموزد که چه ضوابط و قوانین و ارزش هایی در جامعه حکمفرما است و چه اموری باید رعایت گردد، همان طور که انسان را در ایجاد رابطه با سایر افراد اجتماع به منظور ب ا داشتن این ضوابط و قوانین توانایی می بخشد .از همین جاست که می بینیم برخی از صاحبنظران و دانشمندان معتقدند که تربیت آیینه ای است که فلسفه ی زندگی هر اجتماع و اه و میزان آگاهی های آن اجتماع را منع می کند. تمدّن بشری میراثی نیست که بدون کوشش و رنج از گذشتگان به دست آیندگان رسیده باشد ، بلکه تمدّن میراثی اجتماعی است که بشریت در بدست آوردن آن تلاش کرده و در زمینه ی آن کوشیده اند و این میراث جز بوسیله ی تربیت از نسلی به نسل دیگر انتقال نیافته است زیرا تربیت عامل انتقال اندوخته های فکری ، ارزشهای والای انسانی و خصلت های نیکو  از پدران به فرزندان می باشند.                     

(وَ اللهُ اَ َجَکم مِن بُطُونِ اُمِّهاتِکُم لا تَعلَمون شَ‍‍یئاً وَ جَعَلَ لَکُم السَّمعَ وَ الأبصارَ وَ الأفئِدَه ، لَعلَّکُم تَشکُرون) ( 1 )        

 (( پروردگار متعال  شما را از رحم مادرانتان بیرون آورد در حالیکه هیچ چیز نمیدانستند ، و برای شما گوش و چشم ودل قرار داد ، شاید سپاسگزاری کنید .))                                                                               

    این آیه به ما می فهماند که انسان بعد از ولادت ، آنچه را از علم و شه می آموزد همه از طریق اکتساب بوده و وسیله آن گوش و چشم وعقل است ، وقرآن در این مطلب که دانشمندان علم تربیت کشف کرده اند پیشتاز وپیشگام است . مسئله ی مهم آن است که تربیت  پایگاه اساسی تحوّ ل و دگرگونی انسان بوده ، عامل ارتقاء فکری اوست ، و تنها با پرداختن به این امر حیاتی ، شخصیت وی بارور شده ، خصلتهای برجسته ی انسانی در او رشد می یابند و صفات نیکو در وجود او ریشه می دوانند . اما اگر انسان این مسئله ی جدّی را فراموش کند ، اص او از بین خواهد رفت.                                                                            

 

                  

تاریخچه ای ازفلسفه ی تعلیم و تربیت                                                                                                      

      تقریباً تمامی فلاسفه ی مشهور غرب در زمینه ی تعلیم و تربیت مطالبی نوشته اند در حالی که افلاطون تعلیم و تربیت را جزئی از سیاست می پنداشت ، ارسطو به آن به عنوان بخشی از سیاست و اخلاق - هر دو –  می نگریست . آگوستین از سنّت افلاطونی پیروی می کرد و علاقه مند بود بداند که چگونه یاد می گیریم و معلّمان چگونه تدریس میکنند . توماس آکویناس که در پاریس فعّالانه به تربیت معلّم اشتغال داشت ، نظریه تومیسم و نئوتومیسم را در خصوص تعلیم و تربیت ارائه داد که هنوز به نام خود او مشهور است . متفکّران عصر روشن نگری و پیش از عصر روشنگری همچون روسو و لاک ،آثاری کلاسیک در زمینه ی تعلیم و تربیت تالیف د . روسو با مطالبی که درباره ی تعلیم و تربیت جوانان نوشت ، بسیاری از فعالیت های تربیتی زمان خود را مورد انتقاد قرار داد . شه های لاک در زمینه ی تعلیم و تربیت نیز ، برداشتهای ما را از مفاهیم تربیت کودک و تعلیم و تربیت متحوّل کرد.امانوئل کانت  ( فیلسوف بزرگ آلمانی ) سخنرانی های مهمی در زمینه ی دانش تعلیم و تربیت خطاب به معلمان ایراد کرد . سایر فلاسفه ای که در این زمینه آثاری دارند عبارتند از :                                                                                                                     

« جورج هگل» ، « یوهان هربات »                                                                                                

 از دیگر فلاسفه ای که مسائل تربیتی را مطرح کرده اند عبارتند از :                                                      

 « ویلیام جیمز » ، « جان دیویی » ، « رابرت هاچینز » و « مور تایمر آدلر» میتوان نام برد .                                                                              

 

 

تعریف واژه ی تعلیم                                                                                                                                            

     تعلیم ، مصدر باب تفعیل ، از ماده ی ( عَلـِمَ ) مشتق شده است و در لغت به معنی آموختن می باشد .

راغب اصفهانی ( ره ) در مفردات می گوید :                                                                                     

    ‹‹ تعلیم اختصاص دارد به اموری که با تکرار و فراوانی همراه باشد ، به گونه ای که از آن اثری در ذهن متعلّم به وجود می آید و برخی در بیان معنی تعلیم گفته اند : تعلیم آگاه نفس برای تصور معانی است و تعلّم آگاه شدن بر آن است .» ( 3 )                                                                                          

همچنین در برخی کتب لغت آمده است :                                                                                  

 « عَلَّمَ یٌعَلّمٌ عِلما ً حَصَلَت له حقیقَه العلم . و عَلّمَ تعلیماً : الصّنعه و غیرٌها ... ›› (4 )                                           

صاحب کتاب مقاییس اللغه در مورد تعلّم می گوید :                                                                   

‹‹ ... تَعَلّمتَ الشیء إذا أخذتَ علمَه . ›› ( 5 )                                                                                    

ملاحظه می شود که در تعریف ‹‹ راغب ›› تنها به دو عنصر ‹‹ تکرار ›› و ‹‹ اثر ذهنی ›› اشاره شده است در تعریف دیگری که وی از آن خبر داده ، به طور کلی نفس را به معنای تعلیم گرفته است در ‹‹ محیط المحیط ›› به ظهور خارجی آن نیز اشاره شده است ، در حالی که در کتاب ‹‹ مقاییس ›› هیچ قیدی دیده نمی شود و فقط به ویژگی  ‹‹ انتقال آگاهی ›› برای معنای تعلیم بسنده کرده است .  تصور می کنیم که معنای اصلی ، جامع و مانع ، همان است که مفردات ذکر کرده ، یعنی : ‹‹ اثری که در ذهن در اثر تکرار و از راه آن حاصل می شود .›› که مسلّماً متضمن انتقال و منتهی به آگاهی نفس بوده وممکن است نمود خارجی و عینی نیزداشته باشد. تعریف ریشه ای واژه ی تربیت : برای تربیت ، تعاریف متفاوتی ارائه شده و این تفاوت ناشی از اختلاف در مورد ریشه ی این کلمه است. برخی آن را مشتق از ‹‹ ربّ ›› می دانند و مناسب با آن‹‹ تربیت ›› را تعریف می کنند . فیّومی در ‹‹ المصباح المنیر ›› خاطرنشان نموده که اگر این کلمه ( ربّ ) به غیر عاقل مضاف شود ، به مفهوم ‹‹ مالک ›› است ولی اگر به عاقل اضافه شود به معنای ‹‹ سیّد ›› است . ابن فارِس در ‹‹ مقاییس اللغه ›› معنای آن را راجع به سه مفهوم می داند : اصل اول ( اصلاح الشئ ) : که اگر به مالک ، خالق و صاحب یک چیز

‹‹ ربّ ›› گفته شده ، با در نظر گرفتن این اصل بوده است . چون معمولاً این سه اصلاح گر مخلوق خود هستند . اصل دوم ( وم الشئ ) : یا همراهی با آن است که مراقبِ مداومِ از شیء است که با معنی قبلی آن مناسب است و ح تدریج و ادامه را در امر تربیت می نماید .اصل سوم ( ضمٌّ الشیء للشیء ) : که آن نیز با مفاهیم قبلی مناسبت دارد و پیوستن و اضافه شدن و جمع شدن ِ چیزی با چیز دیگری را می رساند .   جوهری در ‹‹ صِحاح اللغه ›› معانی مالک ، اصلاح کننده و تمام کننده را برای این کلمه قائل شده است . در تعریفی که راغب در مفردات آورده ، تقریباً تمام مضامین مذکور در جمله ای کوتاه خلاصه شده است :                                  

« الرَبٌّ فی الأصلِ ربیه و هو الإنشاء الشیء حالاً فَحالاً إلی حدّ الإتمام »                       

همچنین وی قول دیگری را نقل کرده و راجع به کلمه ی ربّانی می گوید :‹‹ این کلمه ( یعنی ربّانی ) منسوب است به کلمه ی ربّ که مصدر است . که در این  صورت ربّ  به ی می گویند که علم  را اصلاح می کند و

  می پروراند و تکمیل  می کند مانند حکیم . یا به ی گفته می شود  که تمام اینها را در مورد خود اعمال

می کند به وسیله ی ذاتش ( یربٌّ نفسَه بالعلم )  . ›› حسن مصطفوی در ‹‹ حقیق ›› پس از نقل نظرات فوق ، این معانی را از جمله مصادیقی بر می شمارد که به یک اصل باز می گردند و آن عبارت است از‹‹ سوق دادن شیء به سوی کمال ›› حال اگر بخواهیم تعریف جامعی از تربیت پیشنهاد کنیم باید تمامی معانی مذکور را متضمن باشد . البته از جمله معانی ربّ ، همانطور که گذشت ، ‹‹ صاحب ›› ، ‹‹ مالک ›› و ‹‹ سیّد ›› است که به نظر می رسد در معنای تربیت اص نداشته باشند و چون معمولاً صاحب و مالکِ یک چیز و سیّدِ یک فرد ، نقش تربیت کننده ی آن چیز یا آن فرد را نیز به عهده دارند ، به تدریج مجازاً اصطلاح« ربّ » به آنها تعلّق گرفته است . بنابراین تعریف تربیت عبارت خواهد بود از :‹‹ فراهم نمودن بستری برای برانگیختن و رشد هر گونه استعداد بالقوّه در یک موجود به نحوی که بتواند به شکلی مستمرّ او را در راه رسیدن به کمال موجودی یاری دهد . ›› با مقایسه ی آنچه در مجموع در باره ی معنای ریشه ای لغات تعلیم و تربیت گذشت ، روشن می شود که نه تنها تعلیم وسیله ای برای تربیت محسوب می شود ، بلکه خود تعلیم از مصادیق تربیت است ، منتها تربیتِ استعدادِ تعلیم پذیریِ انسان .                                                                                             

 

 

 

 

اصطلاح علمی تربیت                                                                                                                                  

دانشمندان از دیر زمان تاکنون درباره ی تفسیر این کلمه و آشکار مدلول علمی آن تلاش کرده اند  ، امّا    به تفسیر واحدی دست نیافته اند . در سطور ذیل برخی از عبارات آنان رامی خوانیم .                               

1-   قدیمی ترین تعریف تربیت را افلاطون بیان کرده است :

‹‹ تربیت یعنی آنچه را که از کمال و جمال ممکن است در اختیار روح و جسم قرار دادن .››  این تعریف شامل تربیت بدنی و روحی میشود . تربیت بدنی آن است که به رشد و باروری جسم کمک میکند و تربیت روحی  آن است که کمال و فضیلت را در انسلان می پروراند.                                                                            

2-   هبل برای مشخص تربیت کامل می گوید :               

‹‹ تربیت کامل آن است که سلامتی بدن و قوّت جسمی شاگرد را حفظ می کند و به او امکان تسلّط بر قوای عقلی و جسمی خود را میدهد ، رشد قوه ی ادراک او را سرعت میبخشد ، تیز هوشی و سریع حکم و دقیق بودن را در او بوجود می آورد ، و او را در جهتی هدایت میکند که شئور و فهم روشنی داشته باشد تانسبت به انجام واجبات به ندای وجدانی و درونی خود گوش فرا دهد ..›› این تعریف به تربیت کامل ، شامل تربیت بدنی وعقلی اکتفا کرده و نزدیک به تعریف افلاطون است .                                                                         

 3- ‹‹ گولد سیمون ›› در تعریف تربیت می گوید :                                                                           

 ‹‹ تربیت روشی است که به وسیله ی آن عقل ، عقل می شود و قلب ، قلب می گردد . ›› مقصود  از این عبارت آن است که تربیت وسیله ی رشد عقل و شکوفایی نفس به وسیله ی اخلاق فاضله است . پس این تعریف صرفاً تربیت روحی را معرفی می کند .                                                                                          

4- ‹‹ پستالوتزی ›› می گوید :   ‹‹ تربیت یعنی رشد دادن قوای کودک به طور معادل ، هماهنگ و کامل . ››

  5 - ‹‹ سیموئیل ›› می گوید :    ‹‹ تربیت یعنی مهیّا ساختن فرد برای آنکه نخست خویشتن و سپس اجتماع خود را خوشبخت نماید . ›› این ها برخی از تعاریفی بودند که دانشمندان این علم بیان کرده اند ، اگر چه برخی از آن ها بدون اشکال نبوده و فقط نوعی خاص از تربیت را می شناساند ؛ در حالی که ضرورت دارد تعریف فراگیر بوده و جامع و مانع باشد و همانطور که علمای منطق یاد آوری کرده اند ، تعریف باید همه ی افراد معرَّف را شامل گردد .                                                                                                                         

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مفهوم تربیتی تربیت                                                                                                                                    

  بر اساس آنچه بحث کنندگان از امر تربیت گفته اند ، مدلولِ تربیتی دو معنا دارد ؛ یکی معنای عام و دیگری معنای خاص .                                                                                                                          

معنای عام تربیت: در بر گیرنده ی هر عملی است که از روی قصد یا بدون قصد از انسان صادر می شود و جهت و نقش دارد . پس مفهوم عام تربیت ، همه ی آثاری را که عوامل سه گانه ی وراثت ، محیط و اراده بر جای می گذارند ، در بر می گیرد ؛ از قبیل پرورش قدرت و استعداد انسان . خواه این آثار از روی قصد اتفاق افتد یا از غیر قصد . پس هرحرکتی که از انسان صادر می شود و هر عملی که انسان انجام می دهد یا از فرد دیگری سر می زند و بر او اثر می گذارد و هر یک از پدیده های اجتماعی که در روح انسان وقوام زندگی مادی و غیر مادی او اثر می گذارد ، چه اینکه مربوط به دوران جنینی وی بوده و چه این که مربوط به اصلاب پدرانش باشد . همه در تربیت او نقش دارند ، خواه این نقش نا چیز باشد و قابل توّجه ؛ همه ی این امور از آثار تربیت به معنی عام آن شمرده می شوند . به این ترتیب ، تربیت در معنی عام خود هر چیزی را که در ساختمان اخلاقی انسان تاثیردارد ، چه از خود او سرزند و چه از غیر او صادرشود ، در بر می گیرد . حتی اموری از قبیل ز له و حوادث طبیعی که خارج از اختیار انسان میباشند ودر تربیت و بنای شخصیت او تاثیر دارند ، از عوامل تربیت به شمار می آیند.  اگر انسان به چهره ی زیبا می نگرد و در نفس او تاثیر می گذارد ، مسلما ًدرتخیّلات او نیز تاثیر خواهد گذاشت. لذا بسیار می شنویم که گفته می شود « روزگار مرا تربیت کرد ، زمان مرا پروراند ، حوادث مرا ورزیده د ». در حالیکه همه ی این امور از اختیار ما هستند .                                                                                   

  معنای خاص تربیت : مراد از این مطلب، انتقال تمام مبانی تربیتی و فرهنگی از نسلی به نسل دیگر است.  برخی از مربیان در تعریف آن گفته اند : تربیت به معنای خاصی که غالباً مورد نظر است ، منحصر می شود به کوششهایی که به منظور پرورش نوباوگان در مرحله ی معینی از حیات آنان صورت میگیردبه عبارت دیگر: کوششهائی که بزرگان اجتماع در جهت بارور ورشد دادن شه و تهذیب اخلاق نسل آینده به کار میبرند ، تربیت به معنای خاص آن است ، همانگونه که فعالیتهای مربیان و اساتید متخصّص در مدارس نیز تربیت به معنای خاص آن میباشد . اکثریت دانشمندان تربیتی چنین معتقدند  که تربیت به مفهوم خاص آن در تکوین شخصیت آدمی نقش چندانی ندارد ، مگر آنکه با تربیت عمومی که عبارت از عوامل مؤثر اجتماعی است ، جمع و پیوسته گردد آلپورت می گوید :‹‹ مدارس فقط میتوانند جزئی از فرهنگ را به شاگردان خود منتقل کنند ، واین انتقال به تنهائی ثمر بخش نیست ، مگر آنکه عوامل خارجی در انسجام او پیوند کامل با آن داشته باشند. منظور ما از عوامل خارجی فقط خانواده و محیط نیست ، بلکه سائر امور از قبیل کار ، ورزش ، نشریات، مراکز عمومی، نمایشگاهها، وسایل تفریحی و سرگرمی و غیره ... نیز مورد نظر ما هستند.›› ( 6 و7 )                           

 

 

 

 

 

 

رابطه تربیت و تعلیم                                                                                                                                                                                                                                                                    

    قبلاً گفته شد که مفهوم تربیت به معنای عام آن ، شامل همه عوامل مؤثر در                                          شکوفا شدن ویژگیهای فردی و استعدادهای انسان و نحوه رفتا او می شود. این مطلب ،که انسان در جهت پرورش خود یا دیگری در جهت رشد دادن نیروها و قوای او انجام میدهد ، اختصاص ندارد؛ بلکه مفهوم تربیت وسیعتراز این است و هرگونه اقدامی را برای تهذیب و تعدیل اخلاق و رفتار صورت می پذیرد ، در بر میگیرد، و نیز هر امری را که بطریقی غیر مستقیم برانسان تاثیری میگذارد شامل میشود ؛ از قبیل قوانین و دستورات حکومتی ، شیوه امرار معاش ، آداب و عادات اجتماعی ، و نظامهای پذیرفته شده از عرف و غیره. این عوامل غیر مستقیم ، همگی در تربیت نقش دارند ، همانگونه که محیط اجتماع و حوادث طبیعی که تحت تاثیر اراده فرد نیستند مانند جوّ و موقعیت جغرافیایی در تربیت او مؤثر اند. به همین علّت هر مسأله ای  که در تکوین انسان اثر دارد و او را در ح ی که بر آن ح زندگی می کند قرار می دهد ، از عوامل تربیت به شمار می آیند.      بنا براین ، تربیت به این معنی همه رشد ی ها وپاکیزگی ها را که قوا و استعدادهای انسان را متجلّی ساخته و رفتار او را پی ریزی می کند ، شامل میشود .                                                                       

 امّا تعلیم : منظور از این واژه انتقال معلومات و دانسته ها از معلم به متعلم ( به شاگرد)  است ، به طوریکه مقصود از آن فرا دادن نوعی از معرفت باشد . پس معنی تعلیم ، محدود در همین مسأله می شود  و حال آنکه تربیت معنائی وسیعتر و قصدی بلند مرتبه تر دارد و همه اموری را که در جهت بیداری و پیشرفت انسان مؤثرند ، شامل می شود. تربیت به معنی عام،همه ی ابعاد شخصیت فرد را در زمینه های جسمانی و عقلانی و اخلاقی شکل میدهد ؛ اما تعلیم ، صرف دانش و معرفت از فردی به فردی منتقل می کند ، و گوئی یکی از وسائل تربیت است . بنابراین امر تعلیم به این معنی عامل جزئی بوده و در شکل دادن وجود فرد متعلم جز به اندازه ی توانائیش در آموختن معرفت ، نقش دیگری ندارد . معرفت ، مطلب مهمّی در حیات فرد نمیتواند داشته باشد مگر آنکه معرفت رشد یابنده مطابق با حیات انسانی باشد تا انسان در سلوک خود از آن بهره گیرد . اما معرفت ناقص ، نقشی درتکوین شخصیت فرد ندارد ، بلکه در بسیاری از مواقع موجب عقب انداختن اواز پرداختن به زندگی عملی می شود . این موضوع را به هنگام بحث از تربیت جدید و آثار آن به تفصیل بیان خواهیم نمود.                                                                                                         

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
تفاوت تعلیم و تربیت

با توجه به دو تعریف فوق مى‏توان گفت که:

١ - پرورش غیر از آموزش است، در پرورش(تربیت) هدف رشد دادن و شکوفایى همه قابلیت‏ها و تواناییهاى بالقوّه انسان است ، بخلاف آموزش که هدف اصلى آن انتقال معلومات است.
٢ - به همین دلیل در مقایسه با تعلیم ، تربیت به مدّت زمان بیشترى نیاز دارد.
٣ - در تعلیم فقط (و یا به عبارتى بیشتر) با یک بعد از ابعاد وجودى انسان یعنى بعد شناختى و عقلانى او سر و کار داریم امّا تربیت فراگیر و همه جانبه است و بیشتر با دل و قلب و روان او سروکار داریم.
۴ - تعلیم معمولاً بیشتر بوسیله معلّم و در جاى معینى همچون مدرسه و کلاس درس صورت مى‏گیرد ولى در تربیت همه عوامل موجود در محیط به نحوى بر فرد تأثیر مى‏گذارند.

به علاوه با دقت در تعریف تربیت نکات زیر استفاده مى‏شود:

١ - براى آنکه مربى بتواند به وظیفه خویش در امر تربیت عمل نماید، لازم است شناخت دقیقى از ویژگیها و خصوصیات انسان و ابعاد وجودى وى داشته باشد.

 2 - شناخت هنجارها و ارزشهاى مورد نظر و به عبارتى شناخت دقیق مقصد تربیت (هدف) ضرورت تام دارد. 3- به لحاظ آنکه تربیت جریانى منظم و مستمر است، وم تهیه طرح و نقشه قبلى براى تربیت، امرى غیرقابل انکار است. این طرح و برنامه از سویى با ملاحظه خصوصیات و ابعاد وجودى انسان و از سوى دیگر با شناخت و تعیین هدفهاى واسطه و نهایى، تهیه مى‏گردد.
۴ - تربیت فرآیندى است از مقوله «دیگر سازى»، از اینرو با اخلاق که از مقوله خودسازى است تفاوت دارد. به عبارت دیگر تربیت فرآیندى است که در یک طرف مربى و در طرف دیگر متربى قرار دارد، به همین جهت مقوله خودسازى که در علم اخلاق مطرح مى‏شود از مباحث تعلیم و تربیت نیست علاوه بر این حیطه اخلاق و تربیت ی ان نیست، پرورش اخلاقى یک بعد از ابعاد تربیت است. (8)

 5- همچنانکه در تعریف اشاره شده است، نقش مربى، یک نقش کمکى است و به عبارت دیگر نه مربى فاعل صرف است و نه متربى پذیرنده صرف. مربى سوق دهنده متربى است. به بیان دیگر کارکرد مربى بیشتر ایجاد رغبت و انگیزه در متربى و فراهم زمینه‏ها و مقدمات رشد متربى است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

         اقسام تربیت

    فلاسفه، در نگاه اوِّل وجود انسان را به دو بعد تقسیم مى‏کنند ؛ تن و روان . روان ویژگیهاى منحصر به فردى دارد که هر یک شاخ و برگ جدیدى به وجود انسان مى‏دهد و رشته‏اى جداگانه به بافت هستى او مى‏افزاید.(9) عمده تفاوت انسان با حیوان نیز در همین است. از آنجا که تربیت عبارت است از پرورش ابعاد وجودى انسان، بر مربیان لازم است تا نسبت به همه این ابعاد اشراف کامل داشته باشند. بنابراین از دید کلى مى‏توان تربیت را به دو قسم تربیت جسمى و تربیت روانى تقسیم کرد . شکافت بیشتر این مطلب ، با توجه به یافته‏هاى روانشناسى ، ما را به اقسام و حیطه‏هاى بیشترى از تربیت مى‏کشاند .

       روانشناسان ، رشد چهار جانبه‏اى براى انسان قائلند ؛ رشد بدنى، رشد عقلى، رشد عاطفى و رشد اجتماعى.

منظور از عقل، قواى ذهنى همچون ادراک، حافظه، تخیل و استعداد حل مشکل، مى‏باشد (10).
عاطفه یا هیجان به معناى تغییرات ناگهانى است که پس از یک ادراک حسّى یا تصور و یادآورى آن در رفتار فرد پیدا مى‏شوند و با اضطراب بدنى همراه است. بنابراین تربیت عاطفى یعنى کمک به فرد در قدرت کنترل و جهت‏دهى تغییرات ناگهانى مذکور و اعمال آگاهانه آنها در جاى مناسب و به موقع. رشد اجتماعى به معناى نضج فرد در روابط اجتماعى است، به طورى که بتواند در اجتماع از ایفاى نقش یا نقشهایى که بر عهده‏اش مى‏گذارند برآمده و با اعضاى جامعه همکارى سالمى داشته باشد. و تربیت اجتماعى ناظر به چنین امرى است. به لحاظ زیر مجموعه وسیع روابط اجتماعى ، اقسام دیگرى از تربیت تصوّر مى‏شود؛ تربیت خانوادگى، تربیت سیاسى و تربیت اجتماعى به معناى اخص آن و.... به لحاظ روابط افراد با خالق خویش و وظیفه‏اى که در ارتباط با آن مبدأ هستى بخش دارند، قسم پنجمى از تربیت نیز وجود دارد که آن تربیت دینى است.



مشاهده متن کامل ...
اطلاعاتی کامل درباره دوربین های مداربسته
درخواست حذف اطلاعات

اطلاعاتی کامل درباره دوربین های مداربسته


مجموعه: آیا می دانید ؟
اخبار،سرگرمی,آشپزی,مد,روانشناسی,اینترنت

دوربین مداربسته,انواع دوربین مداربسته,کاربردهای دوربین مداربسته


اطلاعاتی کامل درباره دوربین های مداربسته
"دوربین مداربسته" چیست؟
واژه "دوربین مداربسته" برگردان فارسی کلمه انگلیسی  closet circuit television  یا به اختصار cctv می باشد. معنی لغوی آن جعبه جادویی مدار بسته است و به دوربین هایی گفته می شود که در جای خود ثابت اند.
دوربین مداربسته به کلیه دوربین هایی اطلاق می گردد که در محل خود ثابت بوده و تصاویر را به یک یا چند محل ارسال می کنند. از آنجا که اغلب این دوربین ها در حفاظت، نظارت و سیستم های مانیتورینگ امنیت بکار می رود این واژه بیشتر به همین حیطه بر می گردد اما معنی فنی آن حتی دوربین های ویدیو تلفن و کنفرانس را نیز دربر می گیرد.



تاریخچه:
نخستین سیستم مداربسته در سال 1942 میلادی توسط شرکت زیمنس آلمان به منظور مشاهده پرتاب موشک های v2 نصب شد. یک آلمانی بنام "و ر بروچ" مسئول نصب این سیستم بود.
در اولین تبلیغ دوربین مداربسته در سال 1949 مربوط به محصولی با نام "وری " بود که در تبلیغات گفته میشد به مجوز تی نیازی ندارد.از آن پس سیستم های ضبط تصاویر دوربین مداربسته در برخی پایگاه های فضایی بزرگ جهت ضبط تصاویر پرتاب موشک ها بکار گرفته شد و خیلی زود روی موشک ها نصب شد تا جایی که تصاویر را همراه با صدا به زمین ارسال کرد.


 


 اولین رونمایی از دوربین مداربسته در اماکن عمومی در سال 1973 بود. زمانی که در میدان تایمز نیویورک اولین دوربین مداربسته به منظور جلوگیری از جرایم در محدوده نصب شد اما نقش چشمگیری در کاهش جرایم ایفا نکرد. تا ایتکه در سال 1980 دوربین های مداربسته در سطح گسترده ای در سراسر بخصوص در مراکز عمومی بکار گرفته شد. بنظر می آمد استفاده از دوربین مداربسته راهی ارزان تر در مقایسه با بکارگیری نیروهای پلیس برای شناسایی جرایم باشد.



بتدریج برخی از حرفه ها و مشاغل بخصوص آنهایی که بیشتر در معرض سرقت قرار داشتند نیز به دوربین مداربسته روی آوردند. در سال 1990 دستگاه های ضبط تصاویر دوربین ها تنها با قابلیت " ضبط بعد از شناسایی حرکت" وارد بازار شدند که استفاده از دوربین مداربسته را در این کشور بسیار بیشتر کرد. تا قبل از آن، دستگاه های ضبط تصاویر تا حد زیادی از نظر میزان حجم ذخیره و قابلیت ها بسیار محدود بود. از نیمه دوم سال 1990 پلیس دوربین های زیادی را در سطح ا بخصوص مراکز عمومی ، مدارس و پروژه های ساختمانی نصب کرد.
در انگلستان نیز استفاده از دوربین مداربسته بسیار متداول شد. شهر "نورفولک" انگلستان نخستین جایی در این کشور بود که دوربین ها در آن نصب شدند.بطور کلی در دهه میلادی بین 1990 تا 2000 استفاده از دوربین های مداربسته در بسیاری از کشورها رواج یافت.



کاربردهای دوربین مداربسته
کاربرد اصلی و عمده دوربین های مداربسته در سیستم های حفاظتی است اما کاربرد های آن به سیستم های حفاظتی محدود نبوده و از آن فراتر میرود کاربردهایی از قبیل کاربردهای پلیسی ، نظامی، فضایی ،صنعتی ، کنترل ترافیک ، ارتباطات ویدیویی، و تصویر برداری نامحسوس.


 


دوربین مداربسته,انواع دوربین مداربسته,کاربردهای دوربین مداربسته


 - جلوگیری از ارتکاب جرایم:
کاربرد دوربین های مداربسته در جلوگیری از ارتکاب جرایم بسیار وسیع است. از جلوگیری از جرایم رانندگی تا جرایم جنایی. استفاده نامحسوس از دوربین های مخفی نیز بسیار رواج یافته است. بطور مثال می توان به دوربین های دستگاه های خود پرداز اشاره کرد که برای شناسایی جرایمی چون وارد تصادفی رمز کارت اعتباری کاربرد دارد.



آ ین تحقیقات آماری از شهر های بزرگ و انگلستان نشان می دهد بعد از نصب دوربین های مداربسته در پارکینگ ها 51 درصد از تعداد جرایم کاسته شده است. در فرودگاه ها میزان کاهش جرایم 23% و در سایر مراکز عمومی روی هم رفته این مقدار 7% بوده است.


 


دوربین مداربسته,انواع دوربین مداربسته,کاربردهای دوربین مداربسته


 -کاربرد صنعتی:
در کارخانجات صنعتی نیز از دوربین های مداربسته در محل ها یا مراحلی از کار که حضور فیزیکی انسان خطرناک،دشوار یا حتی غیر ممکن است نیز بهره گرفته می شود. در کارخانجاتی مثل کارخانجات شیمیایی یا نیروگاه های هسته ای.در مراکز صنعتی استفاده از دوربین های اسکن خط تولید و دوربین های حرارتی رواج زیادی دارد.


 


دوربین مداربسته,انواع دوربین مداربسته,کاربردهای دوربین مداربسته


  -کنترل ترافیک:
امروزه در اکثر کشورهای جهان از دوربین های مداربسته برای کنترل ترافیک وسایل نقلیه در سطح گسترده ای استفاده می شود. از جمله کنترل میزان ترافیک در خیابان ها و ارسال اطلاعات توسط gps به رانندگانی که قصد عبور از مسیر آن خیابان ها را دارند.تحت نظارت قراردادن تصادفات و شناسایی جرایم رانندگی حداقل کاربرد های دوربین مداربسته در کنترل وسایل نقلیه هستند. شناسایی اتوماتیک پلاک خودروها از جمله آ ین دستاورد های دوربین های مداربسته در این بخش می باشند.


 


-امنیت نقل و انتقالات:
در نقل و انتقلات عمومی از دوربین مداربسته برای جلوگیری از حوادثی که ممکن است در اثر خارج از دید بودن محل صورت بگیرد استفاده می شود. بطور مثال در متروها از دوربین مداربسته برای کنترل درهای ورود و وج مسافران به منظور اطمینان از اینکه مسافر از در عبور کرده است و یا موارد مشابه آن در اتوبوس ها و قطارهای شهری.



انواع دوربین مداربسته
از نظر نوع سیگنال:
-دوربین های آنالوگ
-دوربین های ip (آی پی تحت شبکه)
-دوربین های دو منظوره



از نظر شکل ظاهری و کاربرد متناظر:
-دوربین های دام dome
-دوربین های صنعتی
-دوربین های مینیاتوری
-دوربین های مادون قرمز ir
-دوربین های اسپید دام (دوربین های چرخشی ptz)



از نظر قاب و پوشش:
-دوربین های ضد آب قاب بزرگ (پمپ بنزینی)
-دوربین های مخفی
-دوربین های قاب فانتزی


 


دوربین های آنالوگ


 


دوربین مداربسته,انواع دوربین مداربسته,کاربردهای دوربین مداربسته


 


 این دوربین ها نسل ابت دوربین های مداربسته می باشند که برای دریافت و ارسال اطلاعات صدا و تصویر از امواج آنالوگ استفاده می کنند.صدا و تصویر این دوربین ها هر یک توسط کابل دورشته ای جداگانه منتقل می شوند که یک رشته از سیم ها نقش جلوگیری از نویز بر سیم اصلی را ایفا می کند. کابل متداول برای تصویر این دوربین ها کابل کوا یال rg59 است گرچه ارتباط تصویر این دوربین ها با کابل های مختلف بر حسب نیاز امکان پذیر است.


کیفیت این دوربین ها همانگونه که از نامشان پیداست تابعی از امواج آنالوگ است. امواج آنالوگ همواره در معرض نویز قرار دارد. نویز های مختلف الکترومغناتیسی و نویز های ناشی از نوسانات برق همواره یکی از تهدیدات جدی بر کیفیت دوربین های مداربسته آنالوگ می باشند. به همین دلیل استفاده از کابل ها و تجهیزات با کیفیت بالا روی کیفیت تصویر در این نوع دوربین ها تاثیر بسزایی دارد.


 


زمانی که نیاز به ارسال تصاویر و صدا بصورت بی سیم باشد این دوربین ها ضعف بزرگی از خود نشان میدهند. اگر قرار باشد تصاویر به همان صورت آنالوگ انتقال یابند باید از محدوده امواج آنالوگ استفاده شود و این مسئله کیفیت تصویر را بیش از پیش تحت تاثیر امواج نویز و تداخلی قرار می دهد. ضمن اینکه امکان رصد تصاویر در محدوده برای هر دیگر بسادگی فراهم می شود. بنابراین هیچوقت نمی تواند راه امن و مطمئن برای ارسال تصاویر آنالوگ باشد.



برای ضبط تصاویر آنالوگ نیز چاره ای از روی آوردن به سیستم دیجیتال نیست. بنابراین در نهایت باید تصاویر آنالوگ به دیجیتال تبدیل شوند. بدین منظور از دستگاه "ضبط تصاویر دیجیتال" dvr استفاده می شود. دی وی آر ها دستگاه های مختص ضبط و کنترل تصاویر دوربین های آنالوگ هستند. این دستگاه امکان کنترل و ارتباط دیجیتال با شبکه را نیز فراهم می کند.



به دلیل قیمت پایین تر دوربین های آنالوگ نسبت به دوربین های دیجیتال این دوربین ها به عنوان دوربین های مداربسته رایج در بازار ایران شناخته می شوند. گرچه اخیرا بازار به سمت دیجیتال شدن پیش می رود و بسیاری از سازمان ها به سوی دوربین های ip  متمایل شده اند اما هنوز سرعت جایگزینی این نسل قبلی دوربین ها با نسل جدید دوربین های دیجیتال کند است.



مزایای دوربین های آنالوگ:
-قیمت پایین
-تنوع گسترده در بازار ایران
-سادگی نصب نسبت به دوربین های دیجیتال



معایب دوربین های آنالوگ:
 -کیفیت آنالوگ : کیفیت پایین تر نسبت به دیجیتال
-امکان نویز پذیری: به دلیل استفاده از سیستم آنالوگ
-هزینه بالای سیم کشی
-ارتباط بیسیم با کیفیت پایین و نا امن



همانگونه که اشاره گردید هنوز دوربین های آنالوگ در بازار ایران به عنوان دوربین های مداربسته متداول بکار می روند. شاید بتوان یکی از دلایل عمده آن را عدم نیاز به دانش شبکه ای دانست. بسیاری از شرکت ها کارمندان خود را تنها به منظور راه اندازی و نصب دوربین های آنالوگ آموزش می دهند و از آموزش های نسبتا پیچیده شبکه ای در مورد دوربین های دیجیتال صرف نظر می کنند. لذا همچنان تقاضای دوربین های آنالوگ در بازار ایران بسیار بالاتر از دوربین های ip و تحت شبکه است.



همین امر واردکنندگان دوربین های مداربسته را نیز به واردات بیشتر دوربین های آنالوگ نسبت به دوربین های دیجیتال سوق می دهد. در هر حال یکی از مزایای اصلی دوربین های آنالوگ قیمت پایین تر آنهاست. گرچه همین قیمت پایین در پروژه های بزرگ در بالابودن هزینه های سیم کشی گم می شود. توجه به این اصل که هر دوربین با یک سیم جداگانه به دستگاه کنترل کننده وصل می شود و این خود با افزایش تعداد دوربین ها و مسافت بالای بین دوربین ها هزینه هنگفتی را سبب می شود.


 


دوربین های آی پی تحت شبکه
دوربین های ip نسل جدید دوربین های مداربسته هستند. امروزه بازارهای جهانی تمایل زیادی به دوربین های دیجیتال نشان داده است. این دوربین ها همانگونه که از نامشان پیداست از امواج کاملا دیجیتال برای تحلیل و ارسال داده های تصویر و صدا استفاده می کنند. یعنی برخلاف دوربین های آنالوگ، این دوربین ها از همان ابتدای دریافت تصاویر امواج را دیجیتال می کنند. ضمن بکارگیری از امواج دیجیتال ، آنها تحت بستر شبکه کنترل و مرتبط می شوند. هر دوربین همانند یک وسیله در شبکه عمل می کند و به وسیله شناسه شبکه ip و در قالب الگوها و قوانین شبکه به مرکز کنترل متصل می گردد.


 


دوربین مداربسته,انواع دوربین مداربسته,کاربردهای دوربین مداربسته


 


همین ویژگی تحت شبکه بودن در دوربین های مداربسته ip برای آنها مزایای زیادی را به همراه می آورد.



مزایای دوربین های آی پی
-کیفیت بالای تمام دیجیتال
-امکان استفاده بهینه از کابل های ارتباطی
--امکان ارتباط بیسیم با امنیت و کیفیت بالا
-امکان ارسال همزمان تصویر،صدا و برق در بستر شبکه



معایب دوربین های آی پی
-قیمت بالای دوربین ها
-محدودیت پهنای باند
دوربین های تحت شبکه ارتباط با شبکه جهانی اینترنت دارند. می توانند از شبکه داخلی به شبکه اینترنت متصل شوند و یا حتی مستقل از شبکه داخلی به اینترنت مرتبط شده و از آن طریق کنترل شوند.
برای ضبط تصاویر آنها دیگر نیازی به dvr  نیست بلکه یک دستگاه که تنها ارتباط شبکه ای ایجاد کرده و داده های دوربین های آی پی را ذخیره کند کافی است. به همین دلیل مفهوم ضبط دیجیتال جای خود را به مفهوم کاربردی تر ضبط شبکه می دهد. دستگاه ضبط تصاویر دیحیتال nvr  بدین منظور مورد استفاده قرار می گیرد.



کاربرد دوربین های مداربسته ip آنجا نمود روشنی پیدا می کند که در پروژه های بزرگ بهینه سازی سیستم یک امتیاز محسوب می شود. اینکه چگونه تصاویر با حداقل کابل ارتباطی و با بالاترین کیفیت ممکن به مرکز نظارتی منتقل شود تنها از سیستم های تحت بستر شبکه بر می آید. امروزه یکی از دغدغه های مردم، عدم تمایل به وجود هرگونه سیم ارتباطیست. به همین دلیل است که شرکت های جهان تمام تلاش خود را بر ارتباطات بیسیم متمرکز می کنند.


در سیستم های مداربسته آنجا که نیاز به کابل ارتباطی است دوربین های تحت شبکه می توانند با ارتباطات سری و شبکه ای از افزایش تعداد سیم جلوگیری کنند. حال آنکه در بسیاری از مواقع در دوربین های شبکه می توان از ارتباط کاملا بی سیسم استفاده کرد.



ارتباط دوربین های مداربسته بیسیم از طریق ip  بسیار مطمئن تر و امن تر است. برخلاف دوربین های آنالوگ که نگرانی است ربوده شدن تصاویر توسط هر فرد مبتدی توسط دریافت امواج آنالوگ وجود داشت در سیستم های بستر شبکه امکان کد گذاری امنیت بالایی را برای آن فراهم می کند. ضمن اینکه ارتباط بیسیم دیجیتال و تحت شبکه بدون افت کیفیت تصویر و صداست و امواج نویز بر کیفیت تصویر بی تاثیر است.



بحث دوربین های تحت شبکه آی پی با بحث بر سر شبکه های کامپیوتری بسیار گسترده و پیچیده است. اما ارتباط شبکه با دوربین های آی پی هر پیشرفت مرتبط با شبکه را نیر بر دوربین ها لحاظ می کند. از آن جمله می توان به یکی از آ ین پیشرفت های شبکه یعنی power ove ethernet یا به اختصار poe اشاره کرد که این قابلیت دوربین های آی پی را نیز شامل شده است.


poe برق را در بستر شبکه می فرستد و از کابل برق جداگانه فاکتور می گیرد. در واقع دوربین های مداربسته ip با قابلیت poe تصویر ، صدا و برق را تنها از طریق همان کابل شبکه منتقل می کنند. که این یک مزیت برای سیستم های تحت شبکه بشمار می رود.



دوربین های دومنظوره
این دوربین ها در واقع دوربین های آنالوگی هستند که پرت وجی شبکه نیز در آنها تعبیه شده است. کیفیت آنها آنالوگ است و امکان استفاده از آنها بصورت دوربین آنالوگ و یا دوربین تحت شبکه وجود دارد.


 


دوربین مداربسته,انواع دوربین مداربسته,کاربردهای دوربین مداربسته


 


 استفاده از این دوربین ها تنها زمانی توصیه می شود که سیستم مداربسته از نوع آنالوگ بوده اما اتصال یک یا چند دوربین بصورت مستقیم به شبکه مورد نیاز است.



 دوربین های دام dome


 


دوربین مداربسته,انواع دوربین مداربسته,کاربردهای دوربین مداربسته


 


معنی لغتی کلمه دام dome گنبد است. در واقع دوربین دام به معنی دوربین گنبدی شکل بوده و عنوان دوربین های سقفی نیز درباره آنها بکار میرود. این دوربین ها بیشتر برای نصب بر روی سقف طراحی شده و در اشکال فانتزی و متفاوتی در بازار موجود است. صرف نظر از قابلیت دید در شب و یا نوع لنز یا نوع امواج به کلیه دوربین های سقفی گنبدی شکل دوربین دام گفته می شود.



دوربین های صنعتی


 


 دوربین مداربسته,انواع دوربین مداربسته,کاربردهای دوربین مداربسته


 


استفاده از این دوربین ها برخلاف نامشان در بازار ایران، منحصر به مصارف صنعتی نیست. این دوربین ها که نام اصلیشان دوربین های بادی body era می باشد دوربین های مکعب مستطیل شکلی هستند که معمولا قابلیت نصب لنز بصورت جداگانه روی آنها تعبیه شده است. از آنجا که سایر دوربین ها قابلیت سوار شدن لنز یا تعویض آن را ندارند از این دوربین ها بیشتر در جاهایی استفاده می شود که زوم یا ف مطلوب باشد.
دوربین های صنعتی با قاب و یا بدون قاب در داخل و یا خارج ساختمان ها مورد استفاده قرار می گیرند.


 


دوربین های مینیاتوری


 


دوربین مداربسته,انواع دوربین مداربسته,کاربردهای دوربین مداربسته


 دوربین های مینیاتوری یا mini era همانگونه که از نامشان پیداست دوربین های مداربسته کوچک متداول در بازار هستند. از این دوربین ها بیشتر به عنوان دوربین های مخفی استفاده می شود. معمولا آنها را در جایی که می خواهند دوربین نامحسوس باشد بکار می گیرند.



دوربین های آی آر


 


دوربین مداربسته,انواع دوربین مداربسته,کاربردهای دوربین مداربسته


  
به کلیه دوربین ها که از نور مادون قرمز برای تشخیص تصاویر استفاده می کنند دوربین های اینفرارد یا ir گفته می شود. در دوربین های مداربسته از این تکنولوژی بیشتر برای تشخیص تصاویر در تاریکی استفاده می شود. معمولا تعدادی led در اطراف لنز این دوربین ها نصب شده و بوسیله یک سنسور نور در تاریکی روشن می شوند.



دوربین های اسپیددام چرخشی


 


دوربین مداربسته,انواع دوربین مداربسته,کاربردهای دوربین مداربسته


  
دوربین های چرخشی یا speed dome و یا ptz به کلیه دوربین های مداربسته گفته می شود که قابلیت چرخش دوربین در جای خود بوسیله کنترل کننده یا اتوماتیک فراهم شده باشد. از این دوربین ها بیشتر در مواقعی استفاده می شود که نیاز است که فرد تصاویر دوربین مداربسته را همزمان نظارت کند. از اینرو فرد می تواند با استفاده از قابلیت ptz سیستم های مداربسته ، دوربین را به هر جهت که می خواهد بچرخاند و در هر جا که می خواهد زوم کند. دوربین های اسپید دام به دلیل تعبیه شدن موتور روی آنها از قیمت بالاتری نسبت به سایر دوربین های مداربسته برخوردارند.



دوربین های ضد آب


 


دوربین مداربسته,انواع دوربین مداربسته,کاربردهای دوربین مداربسته


  
به هر دوربین مداربسته که قاب آنها طوری طراحی شده باشد که از نفوذ آب به آن جلوگیری کند دوربین های ضد آب می گویند. ممکن است خود لنز نیز ضد آب (واتر پروف) طراحی شود اما در بیشتر موارد این قاب دوربین است که به عنوان ضد آب شناخته می شود. دوربین هایی که باید در فضای باز استفاده شوند و یا به اصطلاح دوربین های out door می بایست از قاب های ضد آب استفاده کنند.



دوربین های مخفی


 


دوربین مداربسته,انواع دوربین مداربسته,کاربردهای دوربین مداربسته


 


دوربین های مداربسته مخفی می توانند در هر شکل و اندازه وجود داشته باشند. از آنجا که استفاده از دوربین های مخفی کاملا ابتکاری می باشد می توان آنها را در هر جای ممکن جاسازی کرد. انواع پیش ساخته آنها در قاب های مختلفی مثل قاب سیستم اطفاء یا قاب زنگ ، ساعت دیواری ، پریز برق موجود است. معمولا از دوربین های مینیاتوری به عنوان دوربین های مخقی استفاده می شود.



تجهیزات دوربین مداربسته
در این بخش به معرفی و بررسی برخی از تجهیزات و لوازم جانبی دوربین های مداربسته می پردازیم.


 


دوربین مداربسته,انواع دوربین مداربسته,کاربردهای دوربین مداربسته


  dvr  چیست ؟
دستگاه ضبط تصاویر دیجیتال digital video recording  که به اختصار dvr نامیده می شود یک سیستم نظارت و کنترل بر دوربین های مداربسته آنالوگ است. این سیستم قابلیت های فرآوانی را برای دوربین ها فرآهم می کند. از ضبط تصاویر با فرمت های تصویری و کیفیت های مختلف تا قابلیت های هشداری متنوع. ارتباط با شبکه و بکارگیری نرم افزارهای کاربردی.



دی وی آر ها شامل تعداد محدودی ورودی و وجی تصویر و صدا هستند و همین محدودیت تعداد ورودی ها آنها را دسته بندی کرده است. دی وی آر های با 4 ورودی تصویر را دی وی آر 4 کانال (dvr 4ch) می نامند. به همین ترتیب تعداد کانال ها می تواند 8 ، 16 و 32 باشد. دی وی آر های رایج در بازار از 32 فراتر نمی روند. اینها استاندارد های ورودی تصاویر هستند گرچه ممکن است برخی از شرکت ها خصوصا شرکت های چینی تعداد ورودی های متفاوتی برای محصولات خود در نظر بگیرند.



انواع dvr :
صرف نظر از انواع دی وی آر از نظر تعداد کانال که می توانند 4 کانال ، 8 کانال ، 16 کانال ، 32 کانال و یا... باشند ، dvr  های موجود در بازار در دو دسته کلی نیز تقسیم بندی می شوند.
-دی وی آر های استندلون standalone
-کارت دی وی آر



کارت dvr:
کارت dvr یک کارت کامپیوتری است که در دو ح داخلی (اینترنال) یا خارجی (ا ترنال) بر روی کامپیوتر نصب می گردد. کارت دی وی آر در واقع رابط بین دوربین های مداربسته آنالوگ با سیستم کامپیوتر است. مابقی وظایف را کامپیوتر انجام می دهد. اطلاعات نیز درون کامپیوتر ذخیره می شود.


 


دوربین مداربسته,انواع دوربین مداربسته,کاربردهای دوربین مداربسته


 


این سیستم بیشتر برای مصارف کوچک و استفاده های کوتاه مدت توصیه می شود. اشاره به این نکته که یک کامپیوتر را باید برای استفاده از این کارت در نظر گرفت ضمن اینکه برای کارایی و امنیت بیشتر می بایست از استفاده های دیگر با کامپیوتر پرهیز شود هزینه های بالای برق که همزمان بخش های مختلف پی سی مورد استفاده قرار می دهند همگی بازار را به استفاده از سیستم های مستقل دی وی آر سوق می دهد.



دی وی آر استندلون standalone:
سیستم dvr مستقل از کامپیوتر را دی و آر استندالون می نامند. این دستگاه که معمولا در اندازه های متفاوتی در ابعاد دی وی دی پلیر تا کیس کامپیوتر در بازار موجود است بر حسب نیاز می تواند کوچک یا بزرگ و با قابلیت های متفاوت باشد. از آنجا که این سیستم بطور خاص برای ذخیره و کنترل دوربین های مداربسته طراحی شده است استفاده از آن در مقابل نوع کارت کامپیوتر دی وی آر ترجیح داده شده و توصیه میگردد.



همانگونه که اشاره گردید تعداد کانال dvr  ها از روی تعداد ورودی تصویر تعیین می شود حال آنکه دی وی آر ها می توانند دارای تعداد کانال متفاوت ورودی برای صدا باشند. در بازار این دستگاه ها ممکن است هیچ ورودی صدا نداشته باشند و یا یک یا چند ورودی صدا در آنها تعبیه شده باشد.


 


دوربین مداربسته,انواع دوربین مداربسته,کاربردهای دوربین مداربسته


 


معمولا دستگاه های دی وی آر ، پرتی برای لن lan شبکه دارند که به منظور ارتباط با شبکه داخلی یا اینترنت و بخصوص در  مبحث انتفال تصویر روی اینترنت استفاده می شود. دی وی آر هایی که ورودی صدا و پرت lan داشته باشند در بازار ایران اصطلاحا فول آپشن (full option) می نامند.


گرچه قابلیت های dvr ها متفاوت است و در بین فول آپشن ها نیز گزینه ها بسیار متنوع خواهند بود.



برخی از قابلیت های متفاوت dvr ها:
-هشدار قطع یا دوربین
-قابلیت حسگر حرکت motion detection
- قابلیت ضبط تصاویر با فرمت های مختلف و کیفیت های متفاوت
-ارتباط lan یا dial up
-هشدار حرکت از طریق ایمیل
-امکان ارتباط با ftp
-کنترل از طریق وب
- شمارنده ورود و وج counter
-تنظیم نور در نور شدید یا تاریکی مطلق
-زبان های سیستم (فارسی و ...)


 


nvr  چیست ؟
دستگاه کنترل و ذخیره سازی تصاویر دوربین های مداربسته تحت شبکه ip را network video recording یا به اختصار nvr می نامند. این دستگاه بر مبنای کنترل دوربین های شبکه طراحی شده و مدل های مختلف آن در ابعاد مختلف موجود است. این سیستم امکان کنترل دوربین های ip و ذخیره سازی تصاویر آنها را فراهم می کند.


 


وظایف عمده ان وی آر ها همانند دی وی آر ها بوده و قابلیت های نسبتا مشابهی را دارا می باشند. تفاوت ها تنها در بکارگیری و نحوه ارتباطشان با دوربین هاست. برخلاف dvr ها که اتصال تصویر و صدا را بسادگی فراهم کرده اند نحوه اتصال در nvr ها تابع مستقیمی از مفاهیم شبکه های کامپیوتریست. nvr در واقع مرکز اتصال شبکه بشمار می رود و سیاست های اتصال در شبکه بر حسب نیاز با توجه به الگوی شبکه متفاوت خواهد بود.


 


 bnc


 


دوربین مداربسته,انواع دوربین مداربسته,کاربردهای دوربین مداربسته


  
bnc یا british naval connector نوعی فیش ارتباطیست که به منظور اتصال کابل های کواسیال بکار  می رود. این اتصال دهنده ها برای کابل های کوا یلی از قبیل rg59، rg58 تا rg179 و rg316 مناسب هستند.


بی ان سی ها در زمینه های متفاوتی از جمله تجهیزات رادیویی،تلویزیونی،تجهیزات آزامایشگاهی، سیگنال های ویدیویی و همچنین برخی شبکه های کامپیوتری بکار برده می شوند. همچنین این اتصال دهنده ها فیش های متداول برای ارتباط دوربین های مداربسته آنالوگ هستند.


 


همانند سایر اتصال دهنده ها bnc ها نیز بصورت نری و مادگی با یکدیگر متصل می شوند شامل یک پین داخلی و یک فک دوار چرخنده می باشند. بدنه چرخشی بی ان سی نر در بی ان سی ماده با چرخشی 180 درجه قفل می شود.طراحی داخلی bnc ها سبب اتصال قفل شونده و مطمئن شده است.
bnc های موجود در بازار بسته به نوع اتصال آنها با کابل و همچنین ابزار اتصال دهنده آنها در انواع مختلفی یافت میشوند. از آن جمله می توان به بی ان سی های پیچی ، بی ان سی های فنری، بی ان سی های پرسی و... اشاره کرد.



برای اتصال بی ان سی های پرسی به کابل کوا یال ابزار پرس بی ان سی نیاز است اما برای بی ان سی های پیچی یک پیچ گوشتی ریز کفایت می کند. که البته نیاز به توضیح نیست که اتصال بی ان سی های پرسی مطمئن تر می باشد.


 


راهنمای انتخاب لنز مناسب
یکی از دغدغه ها هنگام نصب دوربین های مداربسته خصوصا دوربین های صنعتی ،انتخاب نوع لنز مناسب برای محل و هدف مورد نظر است. اینکه چه لنزی را برای زوم و فو روی بخشی خاص از محیط انتخاب کنیم.
همانطور که میدانید لنزها در اندازه های متفاوتی در بازار موجودند. که متداولترین آنها لنزهای 4.3 ، 6 ، 8 ، 12 و یا 16 میلیمتری هستند.
در تصاویر زیر دوربین در موقعیت ی ان و فاصله 10 متری از ساختمان روبرو نصب شده است. با تغییر لنزها تصاویر را با هم مقایسه می کنیم. با توجه به تصویر مربوط به لنز 4.3 میلیمتری ، واضح است که برای دید کاملتر باید این لنز را انتخاب کنیم. هرچه به لنز 16 میلیمتری پیش می رویم زوم بیشتر شده و دامنه دید کمتر می شود.


 


 دوربین مداربسته,انواع دوربین مداربسته,کاربردهای دوربین مداربسته


   لنز 4.3 میلیمتری


 


دوربین مداربسته,انواع دوربین مداربسته,کاربردهای دوربین مداربسته


لنز 6 میلیمتری


 


دوربین مداربسته,انواع دوربین مداربسته,کاربردهای دوربین مداربسته


لنز 8 میلیمتری


 


دوربین مداربسته,انواع دوربین مداربسته,کاربردهای دوربین مداربسته


لنز 12 میلیمتری


 


 دوربین مداربسته,انواع دوربین مداربسته,کاربردهای دوربین مداربسته


 لنز 16 میلیمتری


منبع:imenbartar.co



مشاهده متن کامل ...
آموزش بزرگسال در هندوستان
درخواست حذف اطلاعات

تا اوا جنگ جهانی اول، پیشرفت ناچیزی در حوزه آموزش بزرگسالان هند رخ داده و تنها به مدارس شبانه کلان ای کشور محدود گردیده بود. در همین اثنا برخی از شاهزادگان روشن فکر هندی متعلق به ایالات baroda، travancore و mysore به افزایش حمایت های مالی خود از مدارس شبانه مبادرت نمودند. آن ها همچنین به احداث کتابخانه های روستایی طی قرن 19 و حمایت از این مراکز پرداختند. از سوی دیگر ان ملی که به هدایت و ی بخش می پرداختند، به موضوع آموزش همگانی به عنوان بخش مهمی از اصل استقلال کشور توجه نمودند.این در حالی است که طی سال 1937 با به قدرت رسیدن مجلسین سنا و نمایندگان رسیدگی بر امور آموزش بزرگسالان به ت مرکزی تفویض گردید. در همین اثنا سری مبارزات با بی سوادی و سوادآموزی همگانی در سطح ایالات مختلف کشور به راه افتاد. اما با این حال مجلسین سنا و نمایندگان از قدرت افتاده و مبارزات با بی سوادی متوقف گردید. این در حالی بود که طی سال 1939 برای بار دیگر کمیته ای با عنوان (cabe) جهت رفع معضل بی سوادی و تدارک امکانات لازم آموزش بزرگسالان در مقیاس وسیع و به عنوان مقدمه ای برای آموزش رایگان و اجباری تشکیل یافت. ریشه کنی بی سوادی از جمله اصلی ترین اه ت هند از زمان استقلال کشور طی سال 1947 تاکنون بوده است. در طول نخستین طرح 5 ساله، پروژه آموزش اجتماعی که مسأله سوادآموزی را نیز شامل گردید طی سال 1952 به عنوان بخشی از طرح توسعه ملی معرفی گردید. اجرای پروژه مذکور با تدارک جدید تشکیلاتی و سازمانی مشتمل بر نهادهای سازمان دهنده آموزش اجتماعی مردان و ن در سطح پایه و نهاد آموزش اجتماعی اصلی در روند اجرای طرح صورت گرفت. حمایت جامع آموزشی با احداث مراکز آموزش رؤسای آموزش اجتماعی با عنوان (seotcs) به وقوع پیوست. در همین اثنا کتابخانه های روستایی، کالج های janata، باشگاه های ویژه جوانان و مدارس گروهی (قومی) آغاز به فعالیت نمود. مدارس گروهی (قومی) که مطابق الگوی پیشرفته دانمارکی تحت عنوان vidyapeeths فعالیت می نمودند به ارائه و اجرای طرح های آموزش بزرگسالان به جوانان و افراد بزرگسالان روستایی مناطق karnataka و vihars در ای بیهار پرداختند. ت هند نیز به تشکیل شورای آموزش عالی روستایی در جهت ارتقاء سطح سواد افراد روستایی از طریق اجرای پروژه احداث مؤسسات روستایی مبادرت نمود. اجرای این طرح ها خود به توسعه روستایی من جمله توسعه برنامه های سوادآموزی در روستا های کشور منجر گردید. طی سال 1956 کمیته دائمی cabe در حوزه آموزش اجتماعی تشکیل یافت. در همین اثنا مرکز ملی آموزش پایه در جهت تدارک امکانات آموزش پیشرفته و تقبل پژوهش های مربوط به آموزش جوانان آغاز به فعالیت نمود. علاوه بر این تلاش های مختلفی در جهت نشر سوادآموزی توسط ایالات مختلف کشور صورت پذیرفت که از این میان می توان به منطقه gran shihshan واقع در ای maharashtra اشاره نمود که طی سال 1959 یکی از ایالات موفق کشور در جهت نیل به اه آموزش بزرگسالان به شمار می آمد. هدف اصلی مسوولین منطقه فوق اجرای سیاست سوادآموزی روستا به روستای ای ظرف مدت زمان کمتر از 6 ماه به واسطه بهره گیری از خدمات افتخاری معلمین ابت و متوسطه بود. گفتنی است که عملکرد این منطقه از انعکاس موفقی برخوردار بوده اما با عدم اتمام طرح به علت بحران های مالی نیز مواجه بوده است. علی رغم تمامی تلاش های به عمل آمده در حوزه آموزش بزرگسالان این حوزه آموزشی از پیشرفت رضایت بخش و مطلوبی برخوردار نبوده است. چرا که طرح های توسعه ملی کاهش یافته و به تدریج از میان رفته اند. تنها در صورتی آموزش بزرگسالان به صورت خ ر جهانی می گردد که آموزش ابت به صورت جهانی و اجباری مطرح گردد. با بررسی نرخ جمعیت باسواد کشور هند درمی ی م که این کشور طی سال 1951 از رشد 37/19 درصدی و طی سال 1961 از رشد 02/24 برخوردار بوده است این در حالی است که بعدها طی سال 1966 کمیسیون kothari بر اهمیت گسترش سواد و برنامه های سوادآموزی تأکید نمود که از جمله اصلی ترین اصول آن می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

. گسترش آموزش عمومی 5 ساله برای ک ن رده های سنی 11-6 سال

· تدارک دوره های آموزش نیمه وقت برای آندسته از ک ن رده های سنی 14-11 سال که یا از تحصیل بازمانده و یا مردود علمی شناخته شده اند

. تدارک آموزش وقت و حرفه ای برای افراد بالغ رده های سنی 30-15 سال

. بهره گیری از رسانه های گروهی به عنوان ابزاری قدرتمند در جهت آماده سازی افراد به برخورداری از نعمت سواد

. احداث کتابخانه ها در سراسر کشور

. تأکید بر وم پی گیری برنامه های آموزشی

. نقش بارز و مهم ها و سازمان های داوطلب در سطوح ای ی و منطقه ای

با توسل به معیارهای فوق، نرخ سوادآموزی در کشور طی سال 1971 بر 60 درصد و طی سال 1976 بر 80 درصد بالغ گردید. بعدها کمیته آموزش هند به این موضوع پی برد که اگر چنانچه سواد ارزشمند تلقی گردد می بایستی به صورت عملی به مورد اجرا درآید. با این هدف طی سال 68-1967 پروژه بین سازمانی آموزش حرفه ای سوادآموزی به کشاورزان با هدف تعمیم ارائه برنامه های آموزش به افراد بزرگسال به مورد اجرا درآمد. گفتنی است که پروژه مذکور 144 منطقه کشور شامل 8640 کلاس درس را تحت پوشش قرار داده و به سازماندهی آموزش 6/2 میلیون کشاورز تا سال 1978 منتهی گردید.

نهاد های مرکزی

در می ان کشوره ای جه ان این کشور هندوستان است که با بزرگترین مشکلات آموزشی روبروست. تقریباً یک سوم افراد بی سواد جهان در کشور هندوستان قرار گرفته اند. با توجه به سرشماری به عمل آمده طی سال 1991 بالغ بر 200 میلیون بزرگسال بی سواد در کشور هندوستان وجود دارد. عدم توجه به آموزش در زمان استعمار کشور به کاهش برنامه های آموزشی به ویژه برنامه های ویژه افراد ن مناطق محروم کشور منتهی گردید. بر این اساس نهاد آموزش ملی با عنوان nlm به طور مأموریتی و در چ ارچوب زم انی مشخص و تحت نظارت سازمان ملل در کشور راه ان دازی گردید. هدف اصلی nlm ارائه برنامه های آموزشی به 100 میلیون نفر از افراد بی سواد رده های سنی 30-15 سال تا سال 1991 بود.

طرح آموزش پیوسته بزرگسالان

طرح آموزش پیوسته بزرگسالان تا زمان دستی کامل به هدف باسوادی کلیه افراد رده های سنی 35-15 و جلوگیری از افت تحصیلی دانش آموختگان و ارتقاء مهارت های آموزشی آنان ادامه خواهد داشت. گفتنی است که این طرح با همکاری ngos (سازمان های خصوصی)، سازمان های جوانان، معلمان و دانش آموزان داوطلب صورت می گیرد. دو دسته از فعالیت ها در کانون برنامه های آموزش بزرگسالان قرار گرفته اند. از یک سو در حالی که به نیاز دانش آموختگان جدید آموزش عالی و پیوسته از طریق تدارک امکانات آموزشی مستقل، ایجاد برابری در سیستم باز آموزشی، آموزش های آشنایی با مشاغل و برنامه های توسعه مهارت های آموزشی افراد اهمیت داده می شود، از سوی دیگر برنامه های آموزش عمومی نیز با انرژی و نیروی حرکتی تازه ای تغذیه می گردند. پرداختن به مورد دوّم جهت جذب افراد بی سواد، ضروری است. منظور از افراد بی سواد آندسته از افرادی است که به دلیل ترک تحصیل از عملیات آموزشی بازمانده و یا به هر دلیلی از برنامه های آموزشی مدارس محروم مانده و لایة جدیدی را به اقشار بی سواد جامعه افزوده اند.

طرح عملیاتی مبارزه با بی سوادی

طی دهة اخیر طرح مبارزه با بی سوادی بالغ بر 90 درصد از روستاها و مناطق کشور هندوستان را تحت پوشش قرار داده است. حوزه های ای ی مرکز اجرایی این برنامه ها محسوب می شوند با مشارکت مردم صورت می گیرد. طی 5 سال اخیر، این عملیات به طور چشمگیری در من اطق دورافت اده و ایالاتی که از لحاظ آموزشی عقب افتاده و محروم می باشند به مورد اجرا در آمده است. ایالاتی نظیر بیهار، مدهیا یرادش، آث ار یرادش و راجستان در ای ن دسته ق رار می گیرند. روح همکاری و تعاون داوطلبان در اجرای این طرح عملیاتی، قابل تحسین بوده است. در مناطق دیگر کشور همانند دامکا[5]و بانسوانا[6] در راجستان که از ن با سطح پائین آموزش برخوردار بوده و دسترسی به آن مناطق آسان نمی باشد چندین عملیات بسیج اجتماعی به اجرا درآمده و خیل عظیمی از مردم کشور در آن حضور یافته اند.

نظارت و ارزی بر طرح عملیاتی

با گسترش برنامه های آموزشی نیاز به نظارت و ارزی به طور کامل احساس گردید. لازم به ذکر است که این قبیل نظارت ها به صورت ملاق ات از مناطق عملیاتی و تدارک گزارشاتی در خصوص میزان کارایی و عملکرد آنان صورت می گیرد. جهت س اده و مؤثرتر نمودن هر چه بیشتر نظارت ها، جلسات نظارتی ماهیانه ای در سطح ایالات تشکیل می یابد. بحث هایی که در این جلسات صورت می گیرند، تنها بر جمع آوری اطلاعات متمرکز نگردیده، بلکه جنبه های کیف ی آموزشی هم انند مشکلات آتی پیش روی طرح های عملیاتی نیز مورد بحث و گفتگو قرار می گیرند. ارزی م تقارن و سطحی برنامه های آموزشی در سرتاسر ایالات به اجرا درآمده و میزان موفقیت عملیات انجام ی افته را م ورد ارزی ق رار می دهند. ارزی م تقارن زمان ی صورت می پذیرد که حداقل 50 درصد از ک ن ثبت ن امی به گذراندن م راحل ابتدای ی آموزشی نائل آیند. ارزی نهایی نیز زمانی صورت می گیرد ک ه 60 درصد از دانش آموزان به تکمیل مرحلة سوّم آموزش ابتدای ی نائل آمده و یا در حال تکمیل آن ب اشند.

نتایج یافته های ارزی های ملّی

در خصوص نرخ سواد ملّی می توان از طریق سرشماری هایی که 10 سال یک بار در سطح کشور صورت می گیرد به اطلاعات کافی دست یافت. آ ین سرشماری به سال 1991 صورت گرفته است. از آنجایی که ایجاد اصلاحات در نرخ رشد سوادآموزی منحصرا به تلاش های آموزشی مربوط نشده و معرفه های دیگری همچون مؤثر و کارآمد بودن برنامه های آموزشی نیز در آن دخیل می باشند از این روی می باید به میزان ارتقاء سطح سوادآموزی با دیدی کلّی تر نگریسته شود.

نرخ ارتقاء سوادآموزی در کشور هندوستان از سال 1951 به بعد یکنواخت بوده است. این در حالی است که این نرخ پس از س ال 1991 با جهش عظیمی همراه بوده است. میانگین نرخ رشد دورة 10 ساله تنها 31/10 درصد ب وده و ای ن در حالیست ک ه بین سال ه ای 97-91 (یک دورة 6 ساله) افزایش 10 درصدی در این میزان به ثبت رسیده است. براساس پیش بینی های به عمل آمده، کشور هندوستان با تلاش بیشتر سعی در افزایش این میزان تا نرخ 70 درصد تا اوا قرن حاضر دارد

آمار جمعیتی افراد بی سواد کشور (برحسب میلیون)

سال تعداد جمعیت بی سواد(بالاتر از 7 سال) جمعیت بالاتر از 7سال جمعیت کل
1961 24940 35685 43893
1971 28303 44565 54816
1981 30531 54104 66529
1997 32888* 77491 95304
2001 25842** 83882 103163
نرخ رشد سواد در مناطق شهری و روستایی برمبنای درصد
نرخ رشد سواد در میان ن و مردان برمبناای درصد

از سال 1991 ب ه بعد ت غییراتی در این روند صورت گرفته است. کاهش نرخ افراد بی سواد کشور طی سال های 97-1991 کاملاً محسوس بوده که این خود نشانگر موفقیت تلاش های صورت گرفته در زمینة ارتقاء سطح سواد و آموزش بنیادی کشور می باشد. مطابق نمودار فوق تفاوت های موجود در مناطق شهری و روستایی، سدّی عظیم در مقابل ارتقاء سطح سواد افراد بوده است. مطابق این نمودار شکاف میان شهر و روستا بتدریج رو به کاهش گذارده است. در این دوره در مقایسه با دهه های پیشین نرخ رشد سواد در مناطق روستایی بیشتر نیز بوده است. این روند احتمالاً از دو عامل تأثیر پذیرفته است. اوّل اینکه پیشرفت عظیمی در آموزش ابت صورت گرفته و دوّم اینکه طی دهة 1990 همکاری و مشارکت مردم در طرح عملیاتی مبارزه با بی سوادی به طور ناباورانه ای افزایش یافته است. این عامل خود بوضوح بیانگر کاهش تفاوت های آموزشی در مناطق شهری و روستایی کشور می باشد. با توجه به نمودار مذکور افزایش نرخ ن باسواد در فاصلة سال های 1991 و 1997 نیز مشهود می باشد. نرخ مذکور در فاصلة زمانی مشخص برای ن با 11 درصد و برای مردان با 9 درصد رشد مواجه بوده است. این در حالی است که طی دهة قبل نیز ن از رشد بیشتری نسبت به مردان برخوردار بوده اند. (6/9 درصد در مقابل 8/7 درصد) از این روی رشد سریع نرخ سوادآموزی ن نه تنها پابرجا مانده بلکه طی دهة اخیر به مقدار آن نیز افزوده گردیده است. دلیل این مورد تأکید nlm بر مشارکت هر چه بیشتر ن و ثبت نام از دختران در مدارس ابت بوده است. از جمله مهم ترین اه آموزش بزرگسالان می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

بسیج اجتماعی برجسته ترین ویژگی طرح عملیات آموزشی این بوده است که از آموزش تحت عنوان جزء لاینفک زندگی یاد نموده و به هدایت مردم جامعه به سوی آموزش و یادگیری مبادرت نموده است. گفتنی است که جهت عملی سازی این طرح از کلیه ابزارهای ممکن من جمله ب ایی مراسم فرهنگی و به اجراگذاشتن بازی های محلّی، خیمه شب بازی و سرودهای دسته جمعی و غیره استفاده گردید.

سیاستهای آموزشی

ازجمله مهمترین سیاستهای آموزش بزرگسالان در کشورهند می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

1. افزایش نرخ ثبت نام مدارس

برنامة آموزش بزرگسالان به گونه ای طراحی گردیده است که به ارتقاء نرخ ثبت نام ک ن در مدارس منجر گردد. یافته های مطالعاتی در کشور هندوستان نشان می دهند که ک ن خانواده های باسواد بیشتر از ک ن خانواده های بی سواد در مدارس ابت ثبت نام نموده اند. به عبارت دیگر در خانواده های باسواد از هر 3 کودک 2 نفر در مدارس ابت ثبت نام می نمایند. در خصوص دختران این تفاوت محسوس تر است. نرخ ثبت نام خانواده های محروم از آموزش بزرگسالان نیز بر 58 درصد و خانواده های سهیم در این آموزش بر 72 درصد بالغ می گردد.

2. افزایش میزان آگاهی مردم جامعه از اهمیّت آموزش

طبق تحقیقات به عمل آمده در کشور هندوستان به اثبات رسیده است که خانواده ها از اهمیت آموزش برای خود و فرزندانشان آگاهی کامل دارند. بزرگترین دستاورد آموزش بزرگسالان تأثیرگذاری آن بر حوزه آموزش دختران است. اعتماد به نفسی که دختران از طریق انجام تکالیف مدرسه و ایفای دیگر نقش ها ب می کنند حاصل آگاهی والدین باسواد از این موضوع است که دختران باید آموزش دیده و وارد محیط اجتماعی شوند. از این روی جهت برقراری شرایط برابر آموزشی برای دختران و پسران باید به مقولة آموزش کمی اهمیت بیشتری داد.

3. ایجاد برابری در حوزه آموزش

مشارکت زن ان در حوزه آم وزش از جمله دیگر نقاط قوّت طرح آموزش بزرگسالان محسوب می گردد. چرا که بالغ بر 62 درصد از شرکت کنندگان طرح مذکور از ن متشکل می گردد. طرح آموزش بزرگسالان به آندسته از نی که از آموزش محروم مانده اند، فرصت ارتقاء موقعیّت اجتماعی از طریق ارتقاء سطح آموزش، معلومات و یادگیری مهارت ها را فراهم آورد. طرح مبارزه با بی سوادی و طرح عملیاتی آموزش بزرگسالان هر دو بر از میان برداشتن اختلافات و اعطای قدرت به ن تمرکز داشته اند.

4. ارتقاء جایگاه زن در خانواده

اجرای طرح آموزش بزرگسالان همچنین به ایفای نقش مهمی در زمینة ارتقاء مقام و منزلت زن در خانواده ها منتهی گردیده است. با وجودی که ن از اجازة دخ در تصمیم گیری های خانواده برخوردار نبودند اما با اجرای طرح مذکور این اعتماد به ن داده شد تا از سهمی هر چند ناچیز در امورات داخلی و خارجی خانواده ها برخوردار گردند.

5. ارتقاء سلامتی و بهداشت خانواده و جامعه

اجرای طرح آموزش بزرگسالان همچنین تأثیر مسلّمی بر سلامتی و بهداشت خانواده به همراه داشته است. چرا که با ارتقاء سواد علمی ی ک جامعه نرخ زاد و ول د و م رگ و می ر آن جامعه نیز کاهش می یابد. اجرای طرح آموزش بزرگسالان همچنین به گسترش علوم بهداشتی و تغذیه ای منتهی گردیده است. این امر مادران را قادر می سازد تا به مراقبت ه ای لازم بهداشت ی از اعضای خانواده به ویژه ک ن مبادرت نمایند.

اطلاع رسانی عمومی، اراده های و صلاحیت ملّی

طی دهة اخیر شاهد آن بودیم که جامعة متمدن در بسیج عقاید عمومی و تشویق برنامه های آموزش همگانی دست توانایی داشته است. بسیج همگانی آموزش که حاصل طرح عملیاتی مبارزه با بی سوادی است خود شاهدی بر این مدّعاست. علاوه بر این اجرای این طرح عملیاتی به آمادگی هر چه بیشتر افراد داوطلب در جهت ارتقاء سطح آموزش منجر گردیده است. علاوه بر این با بررسی این طرح عملیات مذکور همچنین مشخص گردید که میزان درخواست برنامه های آموزش بنیادی در کشور به طور فوق العاده ای بالا می باشد. مأموریت گسترده ای که در پیش روی ت هندوستان قرار دارد، اجرای سیاست برقراری تعادل و هماهنگی میان نرخ درخواست آموزشی بنیادین مناطق حاشیه ای و مناطق محروم کشور می باشد. سیاست مذکور باید از طریق تلاش های نه چندان گسترده اما مؤثر صورت گیرد. دهة 90 شاهد فعالیت های موفقی در این زمینه بوده است. بعلاوه در چندین پروژه آموزش همگانی efa من جمله لاک جامبیش و مبارزه با بی سوادی، سازمان های تی و غیر تی از پتانسیل مشارکتی و همکاری بالایی برخوردار بوده اند. در کل می توان گفت که طی چند سال اخیر شاهد مشارکت گسترده جامعة مدنی در فعالیت های آموزش همگانی efa بوده ایم. گفتنی است که این امر به طور غیرمستقیم به ارتقاء سطح آگاهی مردم و توجه به جانب آموزش همگانی efa منتهی گردیده است. با توجه به سه دسته از فعالیت های عمده ای که توسط ت اتخاذ گردیده اند، آرایش مثبت داخل کشور مشهود می گردد. دستة اوّل معیارهای قانون گذاری بودند که طی سال های اخیر به عرصة ظهور درآمدند. از جمله این قوانین می توان به وم تشکیل شوراهایی اشاره نمود که ت را م م می نمود تا به تدارک برنامه های آموزشی رایگان برای کلیه ک ن رده های سنی 14-5 سال مبادرت نماید. این روند هم اکنون در کشور هندوستان به صورت قاعدة کلّی درآمده و در حال اجراست. در برخی ایالات کشور نیز معیارهای قانون گذاری جدیدی ارائه گردیده است. به عنوان مثال ای تامیل نادو به طراحی طرح آموزش مبادرت نمود، که براساس آن کلیه ک ن م م به حضور در کلاس های ابت بودند. معیار قانون گذار دیگری نیز با عنوان تمرکزز از آموزش ابت در چندین ای کشور به مورد اجرا گذارده شد.

دستة دوّم این فعالیت ها که همانند دستة اوّل جهت گیری مثبتی به ی های بخشید، اختصاص منابع آموزشی بیشتر به حوزه آموزش پایه بود. چرا که منابع در دسترس آموزش بنیادی هرگز کافی نبوده است. از این روی تلاش های صورت گرفته در جهت اختصاص منابع بیشتر به آموزش همگانی efa نسبت به بخش های دیگر آموزشی، نکتة مهمی است که باید بدان توجه داشت. طی سال های اخیر همچنان تلاش در جهت اختصاص منابع هر چه بیشتر به آموزش همگانی آغاز گردیده که جهت هر چه مؤثرتر واقع شدن آن، این روند باید ادامه یابد. همانگونه که در بخش های قبلی نیز بدان اشاره گردید، حصول پیشرفتی دائمی در آموزش همگانی تنها از طریق ابتکارات پروژه ای صورت نمی گیرد. بلکه می بایستی با روند اصلاحات مدیریتی همراه شده تا بتواند از تغییرات حاصله (پیشرفت های حاصله) در طول عملیات کوتاه مدت پشتیبانی به عمل آورد. روند فوق بعد دیگر این طرح عملیاتی است که جهت ایجاد اصلاحات در ساختار فعلی و روند مدیریتی به آمادگی بالای نهادهای نیازمند است. در اینجا نیز می شود تأثیرات مثبت این روند را در ت های ای ی مشاهده نمود. چرا که تلاش های زیادی در سطح ایالات در زمینة تمرکزز و مقتدرسازی پرسنل مدرسه ای جهت اجرای مدیریتی مؤثر و کارآمد صورت گرفته است. با این حال جهت عملی سازی تلاش ها در زمینة اصلاحات و ایجاد تغییرات در مدیریت گستردة ایالات، این امر کافی به نظر نمی رسد. با وجود کلیه مشکلات و کنش هایی که پیش روی این سیستم قرار دارد، ابتکارات جدید پروژه های آموزش همگانی efa اثبات می نماید که کشور هندوستان در جهت پیشبرد اه آموزش همگانی efa در هر دو زمینة سیاست اجرایی مداوم و در دسترس قرار دادن منابع بشری مورد نیاز از آمادگی لازم برخوردار می باشد.

ارزی آموزشی

توسعة فراهم سازی آموزش بنیادی در کشور هندوستان جریانی تدریجی بوده است که حتی پیش از دهة 90 نیز به مورد اجرا درآمده است. این در حالی است که طی سال های اخیر گام بزرگی در جهت نیل به آموزش ابت در سرتاسر کشور برداشته شده است. به گونه ای که کلیه ک ن می توانند در نزدیکترین مکان ممکن به آموزش ابت دست یابند. گفتنی است سیاست مذکور با خلق امکانات جدید و همیاری اهالی بخش های مختلف کشور صورت پذیرفته است. در کنار ارتقاء دسترسی ک ن به امکانات مدرسه ای نرخ ثبت نام و حضور ک ن در مدارس نیز رو به افزایش گذارده است. از جمله نکات قابل توجه در این خصوص کاهش ناهمگونی های دو جنس زن و مرد در نرخ ثبت نام بوده است. چرا که اکراهی که از قدیم نسبت به آموزش دختران نشان داده می شد، هم اکنون مغلوب گردیده است. این امر می تواند حاصل طرح عملیاتی مبارزه با بی سوادی در زمینة ارتقاء مقام و منزلت ن بوده باشد. در هر حال این پروژه در ابتدای راه بوده و راه طولانی و دراز مدتی پیش روی دارد. مشکل دیگری که به نظر می رسد به طور کامل مهار نگردیده مشارکت محدود برخی گروه های حاشیه ای در برنامه های آموزشی می باشد. این بدان مفهوم نیست که هیچ تلاشی در این زمینه صورت نگرفته است. اما با این حال در جهت مقابله با این مشکل باید بررسی هایی دقیق به عمل آمده و پروژه های قدیمی تجدید و اصلاح گردند. بدون شک بهبود کیفیت آموزشی بخش عظیمی از فعالیت های آموزش همگانی efa را به خود اختصاص داده است. سرمایه گذاری های کلانی در زمینه تجدید زیربناهای آموزشی و تخصیص منابع به مدارس ابت صورت گرفته است. اگر چه بانکداران خارجی در زمره تأمین کنندگان این طرح بوده اند اما نباید فراموش کرد که عمده ترین سرمایه گذاری ها از جانب منابع داخلی صورت گرفته است. علاوه بر افزایش سرمایه گذاری ها، گام های بزرگی در جهت بهبود کیفیت آموزش و یادگیری برداشته شده است. طی دهة اخیر تلاش عمده ای در جهت آموزش معلمان ضمن خدمت صورت گرفته است. این طرح در کنار پروژة “حداقل سطح یادگیری” به ارتقاء میزان آگاهی مردم نسبت به بهبود کیفیت آموزش و یادگیری منجر گردیده است. همچنین مراکز محلّی جدیدی همانند crc,brc,diet تأسیس گردیدند که عمده هدف آنها حمایت از معلمین و ارائه خدمات مشاوره به آنان بوده است. گفتنی است که در این خصوص نیز نمی توان میزان دقیق تأثیرگذاری این مراکز در بهبود روند آموزش و یادگیری و میزان دسترسی به آموزش ابت را مشخص نمود. کلیه این تلاش ها باید به مدت طولانی ادامه یابد، تا تأثیر دقیق آن مشخص گردد. تملک اجتماعی برای مدت زمان طولانی در حوزه آموزش همگانی مطرح بوده است. اگر چه این شعار مکرّرا در اسناد و سیاست های کشور لحاظ گردیده است، اما تلاش های محدودی در این زمینه صورت گرفته و تعداد محدودی از این شعارها به عرصه ظهور درآمده اند. تلاش ها و موفقیت های حاصله در سرتاسر کشور ی ان نبوده است. چرا که در این صورت ابتکارات تکنیکی و اجرایی صورت پذیرفته طی چند سال اخیر می باید به مشارکت و واکنش مثبت جامعه منجر می گردید. نوسامانی سیستم مدیریتی فاز دیگر طرح عملیاتی مبارزه با بی سوادی محسوب می گردد که طی چند سال اخیر توجه عموم را مجذوب خود ساخته است. چندین معیار در این زمینه اتخاذ گردیده اند که انتظار می رود تأثیری ماندگار بر کارآیی نظام آموزشی داشته باشند. تقریباً در کلیه ایالات کشور ساختمان مجزایی ویژه ارائه برنامه های آموزش بنیادی اختصاص یافته است. امید می رود که این امر به اقتدار و تکمیل فعالیت های آموزش بنیادی منجر گردد. توسعة دیگری که در این زمینه صورت گرفت، به عرصه ظهور درآمدن اعضای ثانویه در اجرای برنامه های ت های ای ی بود که به ساده و مؤثر نمودن روند سرمایه گذاری ها و مدیریت ابتکارات آموزش همگانی منتهی گردید. در حال حاضر کلیه این امور در مفاد برنامه های آموزش همگانی efa گنجاده شده و به عنوان ابزاری بسیار مفید و مؤثر در بهبود کارایی مدیریت ها دخیل می باشد. فلذا می باید در جهت تداوم این پروژه ها تلاش های عمده ای صورت گرفته و سرمایه گذاری های بیشتری به آن اختصاص می یابد. سومین و شاید مهم ترین توسعه ای که در این زمینه صورت پذیرفته، روند تمرکزز آموزش است که در تعاقب اصلاحات قبلی به عرصة ظهور درآمد. ت های ای ی با اتخاذ معیارهای جدید اصلاحاتی، ساختار مدیریتی جدیدی را تقدیم آموزش همگانی نمودند. انتظار می رود که این امر با ی اعضاء ت های ای ی که بیش از هر بخش دیگری در تغییر مفاد آموزشی و شرایط محلّی توانا می باشند تغییرات عمده ای را در مقام مدیریتی اعمال نماید. از همان ابتدا که بحث بسیج منابع مطرح گردید، روز به روز به اهمیت و حیاتی بودن آن افزوده گردید. اجرای سیاست اقتصادی و تعدیل و تطبیق ساختارها اهمیت آن را به میزان دو برابر افزایش داده است. طی دهه اخیر گام های مثبت در این زمینه برداشته شده است. در این دوره می توان شاهد افزایش نرخ بودجه اختصاص یافته به آموزش بنیادی بود. که این خود می تواند معرف در دسترس بودن سرمایه ها جهت ارتقاء سطح آموزش بنیادی باشد.

جهت گیریهای آموزشی کشور طی قرن بیستم

قانون اساسی هندوستان که به سال 1950 اقتباس گردید، ایالات کشور را بر آن داشت تا ظرف مدت زمان 10 سال به فراهم سازی امکان برخورداری ک ن رده های سنی 14-5 سال از امکانات آموزشی پایه مبادرت نمایند. گفتنی است که این عملیات گسترده سریعاً پی گیری شده و ظرف مدت 50 سال اخیر فرسنگها راه جهت نیل به این منظور پیموده شده است. این عملیات در شرایطی آغاز گردید که از 5 نفر شهروند هندی 4 نفر از نعمت سواد بی بهره بوده و از هر 10 کودک تنها 2 نفر در کلاس های درس حضور می یافتند. با اتخاذ و اجرای عملیات مذکور در کشور هندوستان در جهت نیل به هدف آموزش همگانی مدارس بیشتری در سرتاسر کشور تأسیس گردید. سیستم عملیاتی مذکور از لحاظ وسعت و سطح پوشش از گسترش چشمگیری برخوردار بوده است. به نحوی که در حال حاضر از هر 5 کودک گروه سنی 14-6 چهار نفر در مدارس عادی حضور داشته و از هر سه نفر، دو نفر از نعمت سواد برخوردار می باشند. با وجودی که پیشرفت حاصله ناچیز نبوده اما جهت نیل به هدف آموزش همگانی ناچیز شمرده می شود. در تعقیب هدف تدارک آموزش همگانی، سیاست ملّی آموزش و سایر فعالیت های اصلاحاتی از اهمیت بالایی برخوردار گردیدند. انتشار بیانیه جهانی آموزش همگانی پس از سال 1990، جلوه ویژه ای به جریانات کنونی داخل کشور بخشید. به نحوی که طی دهة اخیر قرن بیستم شاهد پیشرفت عمده ای در زمینة آموزش بنیادی در کشور هندوستان بوده ایم. اما با این حال سفر طولانی و دور و درازی در پیش است. مهم ترین وظیفه حال حاضر ت، از دست ندادن ی است که طی دهة اخیر خلق گردیده است. استراتژی ها باید بگونه ای طراحی شوند که طی قرن آتی دسترسی کامل به اه efa حاصل گردد. سیاست ها و برنامه های آتی کشور نیز باید با توجه به این دیدگاه جهت گیری گردد. از جمله مهم ترین جبهه گیری های efa طی قرن بیست و یکم می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

1- تدارک آموزش ابت برای کلیه ک ن - ادامة مأموریت ناتمام

روش های مأخوذه جهت نیل به هدف جهانی سازی آموزش ابت طی سال های اخیر با تبعیت از ضابطه های ذیل صورت پذیرفته است.

الف) عزم ملّی در تدارک آموزش رایگان و اجباری با کیفیتی مطلوب برای کلیه ک ن رده های سنی 14- 5 سال

ب) گنجاندن آموزش ابت در زمرة حقوق بنیادی افراد و پیشبرد آن در قالب معیارهای اساسی

ج) به اجرا گذاردن هفتاد و چهارمین روند اصلاحات آموزشی در جهت تمرکز ز آموزش و برجسته تر نمودن نقش اعضاء محلّی، سازمان های اجتماعی و عاملین داوطلب جهت نیل به vee

علاوه بر این ت مرکزی که بر اهمیّت آموزش ابت واقف می باشد در مانوری مشترک با ت مرکزی در جهت نیل به اه vee می باشد. ت هندوستان نیز در تعاقب مأموریت ناتمام خود به حمایت از ابتکارات آموزش ابت ادامه داده و به ارتقاء صلاحیت ت های ای ی ادامة تلاش و فعالیت مؤثر، مبادرت می نماید. بسیج عمومی منابع جهت رساندن سهم آموزش به 6 درصد درآمد ناخالص ملّی، هدفی است که کشور هندوستان تا زمان دستی به آن از هیچ تلاش و کوششی مضایقه نخواهد نمود.

2- درنظر گرفتن ضابطه ها جهت برقراری تعادل

اعمال فعالیت های گسترده پنجاه سال اخیر به توسعة سیستم آموزشی کشور و ارتقاء مقام و منزلت آموزش از لحاظ در دسترس بودن و نرخ مشارکت ک ن در آن، منتهی گردیده است. گفتنی است این گونه فعالیت ها با درنظر گرفتن ضوابطی در جهت برقراری تعادل، هدایت می گردد. با این وجود در نگاهی اجمالی به آمار و ارقام ارائه شده در می ی م که ناهمگونی گسترده ای در پیشرفت های حاصله وجود داشته است. افراد ن مناطق جغرافیایی خاص در بهره برداری از سرمایه گذاری ها موفق نبوده اند. با توجه به این موضوع باید طی سال های آتی روش جدیدی جهت برطرف نمودن این معضل اتخاذ گردد. روشی که به برطرف نمودن احتیاجات آموزشی دسته های ذیل تأکید داشته باشد:

. ن و دختران

. گروه های قبیله ای

. ک ن مشغول به کار

. ک ن استثنایی

. ک ن متعلق به گروه های اقلیت

. ک ن اقشار محروم و کم درآمد جامعه

. ک ن مناطق عقب افتادة آموزشی در ایالات مختلف کشور

. همگرایی مدیریتی و ارائة برنامه های ارتقاء آموزشی

با توسعه سیستم آموزشی کشور، تشکیلات اجرایی سطوح مختلف نیز گسترش یافته و مدیریت مجزایی به آموزش مدرسه ای، آموزش مشاوره، آموزش تکنیکی و آموزش بزرگسالان اختصاص یافت. شعبات اداری متفاوتی در سرتاسر کشور فعالیت دراند که از ساختاری ی ان برخوردار بوده و اه مشابه را دنبال می نمایند. این روند بویژه در خصوص آموزش ابت ، آموزش غیررسمی و آموزش بزرگسالان مصداق بیشتری دارد. ی زیاده از حدّ تشکیلات فوق سبب شده است تا مراکز مذکور نتیجه ای مع دربر داشته باشند. جهت برطرف نمودن این مشکل، طرحهای تکمیلی و همگرایی قوانین ذیل طراحی گردید:

الف) اجتناب از ایجاد ساختارهای جهت اجرای برنامه های مختلف آموزشی

ب) بررسی مجدد معیارها و الگوهای عملیاتی طرح های مختلف

ج) تشویق ت های ای ی در محکم سازی پایه های مدیریتی آموزشی از جانب ت مرکزی

ارتقاء کیفیت آموزشی

دهة 1990 که از همان ابتدا با طرح “بهره برداری از تخته سیاه[7]” جهت تشکیل مدارس ابت با حداقل زیربنا و امکانات آموزشی همراه شد، شاهد ابتکارات جدیدی در زمینة بهبود کیفیت آموزشی بوده است. با این حال این رشته از عملیات مرحلة آغازین خود را طی نموده و در جهت نیل به اه تعیین شده می باید ادامه یابند. تجارب بدست آمده نشان می دهند که ارتقاء کیفیت آموزشی نه تنها بر نرخ ثبت نام و ماندگاری ک ن در مدارس تأثیر داشته است، بلکه به افزایش قدرت فن آوری و میزان مسئولیت پذیری شهروندان هندی منجر گردیده است. از جمله مهم ترین ضوابط روند ارتقاء کیفیت آموزشی کشور طی دهه 90 می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

. بهبود کیفی محتویات دروس آموزشی

. مستعدسازی معلمان در حال خدمت و ی ا آمادة به خدمت

. تدارک امکانات زیربنایی و مناسب آموزشی

. تأکید بر مقتدرسازی مدیریت نهادی

. تأسیس نهاد ارزی آموزشی

علی رغم اعمال سیاست مذکور عملکرد کیفی مدارس کشور رضایت بخش نبوده است. از این روی تلاش هایی در جهت اقتدار هر چه بیشتر مدیریت داخلی مدارس و اصلاح روند کیفی آموزش و یادگیری صورت پذیرفته است. علاوه بر این تلاش هایی در جهت سمت و سو دادن به روند توسعه از طریق اجرای طرح های نهادی و نظارتی و اعمال سیاست های مدیریتی ساده و مؤثّر به مورد اجرا گذارده شده است. جهت نیل به این هدف، در حال حاضر طرحی به اجرا درآمده که از طریق آن از معلمان و سرمعلّمان منطقه ای حمایت می گردد.

مدیریت غیر متمرکز آموزشی

مطابق قانون سیاست ملّی آموزش مصوب سال 1986 که در جهت بهبود طرح های آموزشی و سیستم مدیّریتی و ایجاد نهادهای مسئول امور آموزشی کشور به تصویب رسیده است، روند تمرکزز آموزشی لازم و ضروری به شمار می آید. در حال حاضر چندین ت ای ی به اجرای روند تمرکزز از چارچوب مدیریت آموزش ابت مبادرت نموده اند. برخی از ایالات کشور نیز از حمایت های لازم ت در زمینة تمرکزز از مدیریت آموزشی برخوردار می باشند. با توجه به مکانیزم فشرده و متمرکز، عملیات تمرکزز آموزشی کار آسانی نبوده است. کشور هندوستان نیز با ایجاد فضایی جهت همکاری هر چه بیشتر افراد جامعه و تغییر تدریجی تصمیم گیری ها از سطوح ای ی به حوزه ها توسط نهادهای پانچایاتی راج، جهت نیل به هدف تمرکزز آموزشی تلاش می نماید. گفتنی است که تغییر و تحولات به عمل آمده در ساختار مدیریتی نیازمند تلاش های وسیعی در جهت ابقاء و جلب نظر سازمان های آموزشی است. جهت نیل به این هدف از نهادهای محلّی آموزشی و نهادهای هم پیمان به نحو شایسته ای حمایت و پشتیبانی به عمل می آید. همچنین انتظار می رود که سیستم آموزش از راه دور نقش مهمی در جهت مستعدسازی کادر فعال آموزشی ایفا نماید. از این روی برنامه های آموزش از راه دور که در جهت تربیت و آموزش معلمان پایه ریزی گردیده، جهت ایفای مؤثرتر نقش خود مورد تقویت و پشتیبانی قرار گرفته است.

ادامة دستی به هدف “تمرکزز ” از طریق برقراری مشارکت میان ت های مرکزی و ای ی، نیازمند هماهنگی و تنظیم دقیق سیاست ها و برنامه ها می باشد.

حوزه های ای ی

از حوزه های ای ی کشور هند به عنوان مراکزی جهت برنامه ریزی های آموزشی یاد می گردد. در گذشته، چندین طرح توسعة آموزشی در سطوح ت های ای ی به مورد اجرا گذارده شد اما با آغاز عملیّات ملّی مبارزه با بی سوادی این طرح ها در قالب حوزه های ای ی در آمده و کلیه ارزی ها در داخل حوزه ها انجام می گیرند. در تعاقب این روند، کلیه برنامه ریزی های آموزش ابت به ویژه آندسته از برنامه هایی که تحت پوشش طرح آموزش همگانی قرار دارند در سطح حوزه ها به انجام می رسند. برنامه ریزی آموزشی در سطوح حوزه های ای ی از چندین مزیّت به شرح ذیل برخوردار می باشد:

الف) تطابق هر چه بیشتر استراتژی طرح های آموزشی با شرایط محلی

ب) تشویق و ترغیب مردم به مشارکت در برنامه ریزی های آموزشی

پ) کمک به کشف و شناسایی ناهمگونیهای داخل حوزه ای ایالات کشور

انتظار می رود که اتخاذ چنین سیاستی سرمایه گذاری های بیشتری را متوجه نیازمندی حوزه های ای ی نموده و از این طریق جوابگوی برنامه ریزی آموزشی در سطوح مناطق در و روستاهای کشور باشد.

طرح های آموزشی

طرح آموزش و مراقبت های دوران کودکی ( ecce )

طراحی و تدارک طرح آموزشی و مراقبت های دوران کودکی ecce به روشی اصولی به اجتماعی تر نمودن گروه های ک ن، ایجاد سلامتی و تندرستی، تشویق روند یادگیری خلاق و ارتقاء شخصیتی انان منتهی می گردد. اجرای طرح مذکور برای اقشار کم درآمد جامعه به جبران نقایص فیزیکی، روانی و عاطفی ک ن منجر می گردد. علاوه بر این اجرای طرح ecce به جهانی شدن آموزش ابت و افزایش نرخ ثبت نام و ابقاء تحصیلی دانش آموزان در مدارس ابت کمک می نماید. در حال حاضر طرح تکمیلی توسعه خدمات ویژه ک ن با عنوان (icds) عمده ترین هدف طرح ecce به شمار می رود. علاوه بر ت های ای ی، مراکز پیش دبستانی، بالوادیس و غیره نیز که تحت پوشش نهاد مرکزی رفاه اجتماعی قرار دارند به اجرای طرح مذکور مبادرت می نمایند. جهت ایجاد همگرایی هر چه بیشتر در برنامه های ت و سایر نهادها، بر مشارکت اعضاء محلّی و گروه های پانچایاتی راج تأکید فراوان شده است. بعلاوه طرح ecce که به عنوان طرح ویژه مراقبت های بهداشتی، روانی-اجتماعی، تغذیه ای و آموزشی ک ن به حساب می آید، طی سال های آتی ترویج و رشد چشمگیری برخوردار بوده است.

طرح تشویق سیستم خدمات پیوسته

با وجودی که طی سال های اخیر سیستم خدمات آموزشی مدراس کشور چندین بار گسترش یافته است. اما با این حال نمی توان گفت که این سیستم قادر به برآوردن کلیه نیازهای آموزشی ک ن می باشد. این مورد بیشتر در خصوص حوزه آموزش ابت مصداق می یابد. مطالعات نشان داده اند که با پرداختن انحصاری به برنامه های آموزش رسمی ابت نمی توان سریعاً به اه ملّی دست یافت. چرا که برنامه های آموزشی مدارس می باید برخلاف کالبد آموزش رسمی، انعطاف پذیر و قابل تطبیق باشند. مراکزی همانند مراکز آموزش غیررسمی، مراکز آموزش فصلی ویژه ک ن مهاجر و مشغول به کار، مدارس داوطلبی، سیستم باز آموزشی سطوح بالاتر از ابت ، مراکز آموزش اردوگاهی ویژه دختران جوان و غیره، همگی باید به طریق اصولی ارتقاء یابند. برنامه های آموزش غیررسمی که با حمایت ت مرکزی در اکثر مناطق کشور به اجرا درآمدند، با کوله باری از ش ت و موفقیت توأم بوده است. اگر چه این برنامه ها به گونه ای مؤثر و کارآمد به اجرا درمی آمد، اما به گونه ای که انتظار می رفت در سطح ای ی بدون نتیجه ماند. اگر نه، دهة اخیر می بایست شاهد به روی کار آمدن مدل هایی متناوب در اجرای برنامه های آموزشی می بود. سیستم باز یادگیری (ols) بخش مهمی از فعالیت های آموزش همگانی را به خود اختصاص داده است. سیستم مذکور در جهت تدارک امکانات آموزشی اولیه و برآوردن نیاز آن عده از افرادی که از ادامة آموزش در نظام آموزش تمام وقت محروم مانده و همچنین جهت برقراری تعادل در روند آموزش تقویت گردیده و مورد حمایت ت قرار گرفته است. با این هدف که مراکز شغلی و آکادمیک بیشتری را تحت پوشش قرار داده و از دانش آموزان بیشتری در هر دو بخش آموزش عادی و بزرگسالان حمایت به عمل آورد.

طرح برقراری مشارکت میان بخش های عمومی و خصوصی

عملیات اجرایی برنامه های آموزشی کشور هندوستان چنان عظیم و طاقت فرسا است که نمی توان از بخش عمومی انتظار داشت تا به برآوردن نیازهای روزافزون آموزشی جامعه مبادرت نماید. اگر چه فعالیت های آموزشی کشور همواره با ابتکارات بخش خصوصی همراه بوده اما به گونه ای که پیداست ت قادر به بهره برداری صحیح از این ابتکارات نبوده است که در این خصوص باید راه چاره ای شیده شود. ناگفته نماند که بخش خصوصی نه تنها از لحاظ تأمین نیروهای متخصص و از طریق ارائة مدیریتی کارآمد و توسعة ابزارهای آموزشی به بهبود کیفیت آموزش کشور کمک می نماید. در حال حاضر جهت بالابردن منحنی ابتکارات خصوصی در آموزش ابت سعی شده است تا در سطح نهادهای آموزشی و نحوة اجرای برنامه های آموزشی تعاون و تقارب برقرار گردد.

طرح برجسته ترسازی نقش سازمان های غیر تی ( ngos )

همانگونه که اشاره شد سازمان های غیر تی به عنوان شرکای ت به حمایت از آن در جهت نیل هدف “آموزش همگانی (efa)” مبادرت می نمایند. از این روی به ویژه طی سال های اخیر ت هندوستان تصمیم دارد تا به ارتقای نقش این سازمان ها در کلیه سطوح اجتماعی مبادرت نماید. هدف اصلی اتخاذ چنین سیاستی گسترش مشارکت عمومی در برنامه های آموزش همگانی و کاستن بار سنگین تقبل هزینه های آن است. از اینرو نقش ngos در برنامه های توسعة آموزشی برجسته تر شده و دامنة فعالیت آن ها به هدایت برنامه های nfe و اجرای بخشی از طرح های آزمایشی ابداعی در مدارس کشور منتهی گردیده است. تلاش ت هند بر این است تا در کنار ادامه برنامه های فعلی، بخش های شایسته و صلاحیت دار ngos را شناسایی نموده و به اعطای نقش های برجسته تر به این سازمان ها در جهت همکاری با عاملین تی مبادرت نماید.

طرح ملّی ارائة آموزش همگانی (ساروا شیکشا ابهیان)

همکاری بخش های خصوصی در اجرای این طرح مشهود می باشد. طرح مذکور از طریق اجرای سیاست های ویژه ای سعی در ملی سازی برنامه های آموزش ابت در کشور دارد. از جمله مهم ترین فعالیت های تحت پوشش طرح ساروا شیکشا ابهیان می توان به اجرای سیاست تمرکزز آموزشی، سرمایه گذاری های ماندگار، هزینه برروی استراتژی های مؤثر ملی سازی، طراحی فنون آموزشی کارآمد، اجرای طرح های آموزشی مختص دختران و گروههای مرزی و اقلیتهای قومی اشاره نمود.



مشاهده متن کامل ...
روش تحقیق اختلالات بدشکلی بدنی
درخواست حذف اطلاعات



گرایش بسیار و روز افزون در خصوص نابهنجاری‌ها و اختلالات بد شکلی بدنی(bdd) باعث ایجاد ارزی ‌ها و مطالعات بسیار شده است




















دسته بندی روانشناسی و علوم تربیتی
فرمت فایل doc
حجم فایل 5035 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 80




روش تحقیق اختلالات بدشکلی بدنی



فروشنده فایل


کد کاربری 8044







چکیده


گرایش بسیار و روز افزون در خصوص نابهنجاری‌ها و اختلالات بد شکلی بدنی(bdd) باعث ایجاد ارزی ‌ها و مطالعات بسیار شده است.


این پژوهش پیرامون مفاهیم اختلال و رشد و پیشبرد و ابزارهای ارزی و نتایج عملکردها مطالعاتی را انجام داده است و در آن به مقایسه شدت بدشکلی هراس بدن بین دانش آموزان پسر و دختر دبیرستان ناحیه چهار مشهد براساس متغیرهای جنس، سن، وزن، پایه تحصیلی، رشته تحصیلی، آ ین معدل تحصیلی، تحصیلات پدر، تحصیلات مادر، تعداد اعضای خانواده چندمین فرزند و تعداد برادر و خواهر پرداخته‌ایم.


روش تحقیق در مطالعة توصیفی و روش نمونه گیری در دسترس می‌باشد. جامعة آماری را 260 نفر که 130 نفر دانش آموزان دختر و 130 نفر دانش آموزان پسر دبیرستانی تشکیل داده‌اند.


ابزار پژوهش پرسشنامه بدشکلی بدنی و چاقی که دارای 33 آیتم می‌باشد 19 سؤال ابتدائی در مورد اختلال دیس فیک و‌14 سؤال بعدی‌در مورد اختلال چاقی در پژوهش استفاده شده است .


تجزیه و تحلیل داده‌ها به وسیلة نرم‌افزار spss انجام شده است و نتیجة پژوهش این بود که این روش تحقیق توصیفی (غیرآزمایشی) می‌باشد و روش آماری به صورت تصادفی از طریق نمونه‌گیری در دسترس می‌باشد.


 


فصل اول


کلیات


1-1مقدمه


سلامتی از بهترین موهبت‌های خداوندی است. از جمله علل و عواملی که به این سلامتی را هدید می‌کنند بیماریها و اختلالات مختلف هستند که اختلالات بدشکلی هراسی بدنی (body dismorphic disorder و احساس چاقی روانی body image از جملة آنها می‌‍باشد.


امروزه یکی از دغدغه‌ها و نگرانی‌های افراد مربوط به ظاهر و شکل بدن خود می‌باشد و به نوعی رسیدگی به وضعیت ظاهری خود را مورد توجه و دقت قرار می‌دهند. اما افراد و گروههای در جوامع مختلف از جمله در ایران وجود دارند که به این موضوع اهمیت و توجه بیشتری می‌دهند و به طور وسواس گونه‌ای وقت زیادی صرف این موضوع می‌کنند.


گرچه bdd به عنوان یک اختلال خوردن، اختلال وسواسی جبری و یا یک اختلال بدشکلی در نظر گرفته شده، اما در هر حال یک اختلال تصور بدنی با تأثیرات اجتماعی – روانشناختی و احتمالاً بیولوژیکی متصور می‌شود. ابزارهای ارزی همراه با خصوصیات قابل قبول زیست شناختی به منظور بررسی و مقایسه اختلالات bdd به وجود آمده‌اند. ارزی ‌ها و نتایج نهایی از بررسی عملکردهای کنترل شده بیان می‌دارد که عملکردهای رفتاری شناختی در bdd می‌تواند به همان اندازة تأثیر نامطلوب نابهنجاری‌های مربوط به اختلال‌های وسواسی سری و پرخوری عصبی باشد.


عمده‌ترین شکایات شامل جنبه‌هایی مثل موی سر و بدن، خصویات صورت، لکه‌های پوستی، ران‌ها، شکم، ‌ها، کفل‌ها، و اندام‌های می‌باشد. مشخص است که اکثر بیماران دارای چندین علامت بد شکل هستند. در سال‌های اخیر توجه بسیاری به مسائل و موضوعات تصور بدنی مربوط با bdd جلب شده است.


افراد مبتلا به bdd به علت ترس و هراس و ن یتی که از بدشکلی و ظاهر بدن خود دارند درصدد رفع و از بین بردن آن به پزشکان و متخصصان تغذیه و لاغری و جراحان پلاستیک مراجعه می‌کنند. این گرایش روزافزون در خصوص نابهنجاری‌ها و اختلالات بدشکلی بدنی باعث ایجاد ارزی ‌ها و مطالعات بسیاری شده است.


1-2طرح مسئله و اهمیت آن:


آیا شدت ابعاد مختلف بدشکلی هراسی بدنی وچاقی روانی در بین دانش‌آموزان دختر و پسر دورة متوسطه تفاوت معنی‌داری دارد یا نه؟


اولین موضوعی که در مورد این مسئله مطرح می‌شود تفاوت بین دانش‌آموزان دختر و پسر دورة متوسطه می‌باشد که تا حدودی متفاوت هستند و این تفاوت منجر به ارزی ‌های مختلف در پژوهشهای علمی توسط محققین شده است که نگرشها و دیدگاه‌های افراد دو گروه را مورد سنجش و بررسی و مقایسه قرار داده‌اند.


در این پژوهش سعی بر آن است که چگونگی تفاوت و یا عدم تفاوت بین دانش‌آموزان دختر و پسر دورة متوسطه را از لحاظ نگرش و ذهنیتی که راجع به ظاهر و شکل بدنی و جسمی خود دارند، براساس متغیرهای مختلف از جمله سن، وزن، رشته تحصیلی، پایه تحصیلی،آ ین مدل تحصیلی، تحصیلات پدر، تحصیلات مادر، رتبة تولد، تعداد برادر و خواهر مورد مقایسه و بررسی قرار گرفته شود.


به وسیلة پرسشنامه افراد را براساس معیارهای اختلال بدشکلی بدنی و چاقی روانی مورد مقایسه قرار داده‌ایم.


1-3اهمیت موضوع پژوهش:


اختلال بدشکلی بدنی توسط چهارمین ویرایش کتاب راهنمای تشخیصی آماری اختلالات روانی (انجمن روانپزشکی 1994 dsm-iv) به عنوان دقت و توجه به برخی اختلالات تصوری در ظاهر فیزیکی تعریف می‌شود و این دقت و توجه بسیار به ظاهر تا حدودی وقت گیر بوده و باعث ایجاد نواقص و اختلال در عملکرد می‌گردد. علائم و نشانه‌های ن یتی در شکل و اندازة بدن که در واقع عملکرد اختلالات خوردن نیز می‌باشد، دلیل عمدة اختلال بدشکلی بدنی می‌باشد.


گرچه bdd به عنوان یک اختلال خوردن، اختلال وسواسی سیری و یا یک اختلال بدنی شکل در نظر گرفته شده، اما در هر حال یک اختلال – تصور بدنی با تأثیرات اجتماعی – روانشناختی و احتمالاً بیولوژیکی تصور میشود.


با توجه به اختلال بد شکلی بدنی و چاقی روانی و عواقب ناشی از آن می‌توان به اهمیت موضوع پژوهش پی برد


طبق گفته «روزن» طرح و شه کلی به قرار زیر است:


«من در ظاهر از هر لحاظی ناقص به نظر می‌رسم و دیگران متوجه معایب و نقایص شخصی من می‌باشند و به نظر آنها من شخص زشت، منحرف و بدون اعتماد به نفس هستم و مرا شخص منفی ارزی می‌کنند و ظاهر شخصی من این خصوصیات منفی را در مورد شخصیت وجودیم نسبت به دیگر افراد ثابت می‌کند.» با چنین دیدگاهی در موقعیت‌ها و وضعیت‌های اجتماعی هم فرد بسیار دقیق و به عبارتی وسواس گونه می‌باشد و در اجتماع و در برابر دیگر افراد هم به ظاهر فیزیکی خویش وسواسی بسیار دارد که این یک اختلال روانی است.


ارتباط و نسبت جایگزین در واقع همان ارتباط بیش از حد میزان دقت و توجه به ظاهر فردی، حصول تنفر و بیزاری شخص از ظاهر فیزیکی خویش نسبت به میزان نگرانی از ارزی شدن توسط دیگران می‌باشد. سطوح عملکرد در این بیماری متفاوت است. اکثر افراد در عملکردهای اجتماعی محدود شده، مستعد و توانا می‌باشند و از شیوه‌های بسیاری برای اجتناب از قرار گرفتن کامل ظاهر خویش در معرض دید عموم استفاده می‌نمایند. برخی از این استراتژی‌های دروی و خودداری شامل پنهان و استتار نمودن ظاهر خویش و استفاده از لباش‌های پوشیده در جهت پنهان نواقص و آرایش جهت نمایان نشدن معایب و نواقص شخصی و ظاهری آنان است.


در هر صورت برای برخی از افراد، احساس شرم و ترس از رد شدن و پذیرفته نشدن توسط مردم، منجر به انزوای اجتماعی و طرد شدن می‌گردد و باعث می‌شود عده‌‍ای خود را در خانه پنهان سازند.


در یک بررسی حدود 30 درصد بیماران دارای اختلال bdd خود را دست کم به مدت یک هفته یا بیشتر در خانه پنهان می‌کنند. این گونه بیماران ممکن است در خطر خودکشی هم قرار داشته باشند.


از دیگر علائم و نشانه‌های بارز و مشخص اختلال bdd، وجود عملکردهای رفتاری پیچیده و مبهم در بررسی و پیشبرد و مخفی ساختن نقایص و معایب است. این رفتارها می‌تواند به شکل دقت و توجه بسیار در آیینه جهت بررسی معایب ظاهری و اصلاح آرایش بسیار، درست و آرایش بسیار موی سر و یا شستن آن، مقایسة خود با دیگران و خواستن اظهار نظرات مردم و دیگران در مورد آنان می‌باشد. این عملکردهای رفتاری غالباً تکراری و زمان گیر می‌باشند.


افرادیکه از این بیماری (bdd) رنج می‌برند، دارای اعتماد به نفس پایین می‌باشند و تنها راه ممکن در پیشبرد اعتماد به نفس در واقع پیشبرد راه‌هایی است که آنان را خوب جلوه نمایند.


با توجه به موارد زیر می‌توان به اهمیت موضوع پژوهشی پی برد.


1-4اه تحقیق:


هدف اصلی: با توجه به تفاوت آماری بد شکلی بدنی و چاقی و زیرساختهای متفاوت روانی – اجتماعی و فیزیولوژیک دختران و پسران دورة متوسطه هدف اصلی این پژوهش آن است که نشان دهد بین شدت ابعاد بد شکلی بدنی و چاقی روانی در دو جنس براساس متغیرهای ذکر شده تفاوت وجود دارد.


 


هدف فرعی: اه فرعی این تحقیق به قرار زیر می‌باشد:


1-مقایسه شدت بدشکلی بدنی و چاقی در پسران و دختران دورة متوسطه چگونه است؟


2-تأثیر وزن کم و زیاد در میزان بدشکلی بدنی دانش آموزان چگونه است؟


3-شدت بدشکلی بدنی و چاقی در بین دانش‌آموزانی که در رشته‌های مختلف تحصیل درس می‌خواند چگونه است؟


4-شدت بدشکلی بدنی و چاقی بین معدل‌های مختلف، میزان تحصیلات پدر و مادر، رتبة تولد فرزند و تعداد خواهر و برادر چگونه است؟


1-5تدوین فرضیة تحقیق


فرضیة اصلی: بین دانش‌آموزان دختر و پسر دبیرستانی از نظر بدشکلی بدنی تفاوت معنی‌داری وجود دارد.


فرضیات فرعی:


1-بین دانش‌آموزان دختر و پسر دبیرستانی از نظر چاقی روانی تفاوت معنی‌داری وجود دارد.


2-بین دانش‌آموزان رشته‌های مختلف تحصیلی از نظر بدشکلی بدنی تفاوت وجود دارد؟


3-بین دانش‌آموزان رشته‌های مختلف تحصیلی از نظر چاقی بدنی تفاوت معنی‌داری وجود دارد؟






 



مشاهده متن کامل ...
کانال تلگرام اردکان - یزد
درخواست حذف اطلاعات

لینک عضویت در کانال مخصوص اردکان تلگرام

کانال تلگرام اردکان - یزد

بهترین اخبار و زیباترین تصاویر آهنگ ها و کلیپ ها در چنل مرکز یزد تلگرام

ورود به کانال اردکان یزد تلگرام با کلیک روی لینک زیر

https://telegram.me/joinchat/eizftkdwo0qfr1oyug7szw


برای ورود به کانال روی لینک زیر کلیک کنید

https://telegram.me/joinchat/eizftkdwo0qfr1oyug7szw

کانال تلگرام اردکان یزد

ardakaneemrooz_ir - اردکان امروز مشاهده کانال تلگرام - tele-wall ... www.tele-wall.ir/telegram/channels/view/ardakaneemrooz_ir مشاهده کانال تلگرام اردکان امروز - تعداد اعضا: 6950. ... عرضه فالوده یزدی خنک و گوارا در بستنی و فالوده آبشار/کافیست یک بار امتحان کنید آدرس: اردکان میدان . کانال تلگرام احمدآباد - اردکان - یزد :: کانال و گروه تلگرام کانال جدید یزدرسا در تلگرام راه اندازی شد+لینک عضویت - پایگاه خبری ... tnews.ir/news/d44f55627554.html کانال جدید یزدرسا در تلگرام راه اندازی شد+لینک عضویت با عضویت در کانال جدید ... کویری یزد در پانزدهمین روز سال · موزه مفا اردکان در انتظار نگاه ویژه مسئولین/ ... اردکان امروز | سایت خبری ardakaneemrooz.ir/?label=اردکان jan 10, 2017 - اردکان امروز/مسعود نوریان کانال تلگرامی آقای تابش به نقل از پایگاه نامه نیوز ... متن و حاشیه مسابقه برسام اردکان-گلساپوش یزد از دریچه دوربین(2). ماشین های فروشی در شهر اردکان | یزد yazd.mashinnet.com/car/city/ardakan فروش ماشین در شهر اردکان در استان یزد - ید ماشین اردکان در یزد - car in ardakan yazd ید و فروش ... کانال تلگرام ماشین نِت مخصوص استان یزد @mashinnet_yazd ... در کانال خبری «اردکان تدبیر» در تلگرام عضو شوید و پیامک خبری ... www.ardakantadbir.com/?p=687 oct 16, 2015 - در کانال خبری «اردکان تدبیر» در تلگرام عضو شوید و پیامک خبری دریافت کنید ... برای دریافت آ ین اخبار «اردکان تدبیر» در کانال خبری ما در تلگرام با کلیک ... علمی کاربردی اردکان، رئیس برتر مراکز علمی کاربردی استان یزد ... نیازمندیهای اردکان ، آگهی رایگان و تبلیغات رایگان اینترنتی اردکان ardakan.niazerooz.com/ نیازمندیهای اردکان ، آگهی و تبلیغات اینترنتی اردکان .... حلوا ارده ممتاز اردکان ... فروش شیرینی یزدی - فروش حاجی بادامی ... حلوا ، ارده ، روغن کنجد و حلوا سوهان اردکان. مای چن | معرفی کانال های اردکان تلگرام mychannels.ir/tag/اردکان مای چن | لیست کانال های تلگرام | mychannels.ir. ... کانال های تلگرام اردکان ... سرگرمی 2 ماه پیش. کانال تلگرام توئییتر یزدی... بازدید : 331 نفر. افزودن به ... کانال تلگرام اردکان یزد - خبر ایرونی iruni.ir/search/?q=کانال+تلگرام+اردکان+یزد افعانی ها در اردکان یزد چند نفر را مجروح و روانه بیمارستان د ... برای آگاهی از آ ین اخبار و پیوستن به کانال تلگرامی باشگاه خبرنگاران جوان اینجا کلیک کنید. املاک اردکان | ید خانه و فروش آپارتمان اردکان | دودوتا dodota.com › استان یزد › اردکان املاک اردکان | ید ، فروش ، معاوضه و پیش فروش قسطی بیش از صدها مورد خانه, منزل, مسکن, ملک در اردکان با امکان جستجو از روی نقشه - صفحه 1. ... املاک »; استان یزد · اردکان. جستجو. 3 مورد ملک از املاک اردکان یافت شد... آ ین املاک ... آ ین املاک موجود در بازار کشور را از طریق کانال تلگرام دودوتا دریافت کنید. عضویت در کانال سراسری ... کانال اردکان خبر سایت اردکان نیوز اردکان امروز اردکان گویا



مشاهده متن کامل ...
مقاله برسی وضعیت و مشکلات درس تربیت بدنی دوره متوسطه و ارائه را اری های مناسب
درخواست حذف اطلاعات
اختصاصی از فایل هلپ مقاله برسی وضعیت و مشکلات درس تربیت بدنی دوره متوسطه و ارائه را اری های مناسب با و پر سرعت .

لینک و ید پایین توضیحات

فرمت فایل word  و قابل ویرایش و پرینت

تعداد صفحات: 15

 

برسی وضعیت و مشکلات درس تربیت بدنی دوره متوسطه و ارائه را اری های مناسب

مقدمه

حضور تاریخی تربیت بدنی در برنامه های درسی مدارس و سایر نهادهای رسمی و غیررسمی اجتماعی گویای این حقیقت است که تربیت بدنی آزمون زمان را پشت سر گذارده و به عنوان یک فعالّیت آموزشی و پرورشی پذیرفته شده است. به راستی شواهد علمی بسیاری وجود دارد که بر نیاز اساسی ک ن، نوجوانان و جوانان به آموزش تربیت بدنی و نقش یک زندگی فعّال و سهم تربیت بدنی در آن و همچنین وم تشویق ک ن به شرکت در ورزش ها تأکید دارد.

در نیمه دوم قرن بیستم شواهد بسیار قوی پزشکی و سایر شواهد علمی در تأیید وجود درس تربیت بدنی به عنوان یک درس اساسی در برنامه درسی مدارس ارائه شد که این شواهد مبانی علمی سنگ زیربنای "فرد فرهیخته در تربیت بدنی" و شرکت منظّم و مادام العمر در فعالیت های بدنی را تشکیل می دهد. تربیت بدنی آن قدر مهّم است که تشکیلات آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل (یونسکو) در منشور خود به سال ۱۹۷۸ جایگاه آن را به عنوان یکی از "حقوق اساسی بشر" به رسمیت شناخت و خواستار فراهم آوردن فرصت های آموزشی برای آن در سیستم های آموزشی کشورها گردید (ماده ۱) و از کشورها خواسته شد تا با اختصاص جایگاه شایسته و مهم در نظام آموزشی، تربیت بدنی و ورزش را ارتقاء بخشند (ماده ۲). همچنین مادّه های ۴ و ۵ منشور یونسکو بر تأمین نیروی انسانی کافی و متخصّص برای درس تربیت بدنی، برنامه ریزی درسی جامع الاطراف و فراهم آوردن امکانات و ابزارهای لازم برای درس تربیت بدنی و ورزش تأکید دارند. علاوه بر این ها، حمایت پژوهشی، اطلاع رسانی کافی و حمایت وسائل ارتباط جمعی، مقامات تی و نهادهای تخصّصی غیر تی نیز به صورت یک کوشش هماهنگ در جهت ارتقای درس تربیت بدنی خواسته شده است (مواد ۶ و ۸). امّا علی رغم حضور تاریخی و شواهد فراوان علمی و پذیرش ماهیّت تربیت بدنی به عنوان نیاز دانش آموزان و یک فعالیت آموزشی، تربیت بدنی برای سیاست گزاران در مدارس بسیاری از کشورها اولویت به شمار نمی آید و به نظر می رسد که این درس در مدارس این گونه کشورها در خطر قرار دارد. درس تربیت بدنی در ایران نیز در طول تاریخ ۸۰ ساله خود دستخوش فراز و نشیب های فراوانی شده است.

این درس که در بدو قانونی شدن آن به سال ۱۳۰۶ شمسی توسط مجلس شواری ملی سابق روزی ۱ ساعت در برنامه درسی همه پایه های تحصیلی دبستانی و دبیرستانی قرار گرفت، همواره با کمبود معلمان متخصّص و امکانات فیزیکی و ابزار و وسایل ورزشی و از همه مهّم تر کاهش زمان از ۱ ساعت در روز به ۲ ساعت در هفته در مدارس روبه رو بوده و علی رغم تلاش هایی که برای تربیت معلم صورت پذیرفته است، کمبود معلم متخصص هنوز به چشم می خورد. همچنین امکانات فیزیکی و ابزار و وسائل لازم نیز هیچ گاه در حد قابل قبول نبوده است. اگر چه عواملی مانند ناپایداری بخش مدیّریت تربیت بدنی در سطح وزارت آموزش و پرورش از جمله تحولات نگران کننده ای است که هر چند سال یکبار اتفاق می افتد، اما نشانه های مثبتی نیز از توجه به اهمیت تربیت بدنی مشاهده می شود از جمله مصوبه هیات ت در مورد افزایش ساعت درس تربیت بدنی که پس از گذشت ۷ سال هنوز روی کاغذ قرار دارد و به مرحله عمل در نیامده است.

نشانه های نگرانی در مورد سرنوشت درس تربیت بدنی در سایر کشورها نیز در نشریات آن ها و همچنین همایش هائی که در این مورد تشکیل شده است، به عنوان مثال در جی لانگ استرالیا به سال ۱۹۹۱ تحت عنوان بحران در تربیت بدنی و در اورلاندو در ایالات متحده به سال ۱۹۹۲ که بیانگر مشکلات تربیت بدنی در مدارس بود، به خوبی مشاهده می شود.

در این پژوهش کوشش شده است تا با توجه به مدارک و شواهد موجود، عملکرد یادگیری در حیطه تربیت بدنی در وضعیت مطلوب با عملکرد یادگیری در این حیطه در وضعیت موجود بررسی و مقایسه شود و با مشخص شدن تفاوت های موجود بین این دو وضعیت، نقاط قوت و ضعف مشخّص گردد. همچنین با بررسی نقش مؤلّفه های پنج گانه در فرآیند آموزش تربیت بدنی سعی شده است تا پیشنهادها و راه کارهای برون رفت از وضعیت کنونی و نزدیک شدن به وضع مطلوب ارائه شود.

هدف تحقیق:

تحلیل و ارزی وضع مطلوب و موجود تربیت بدنی به منظور تعیین نقاط قوّت و ضعف و تبیین آن ها با توجه به محیط یادگیری.

سؤالات تحقیق:

۱) وضع مطلوب تربیت بدنی با توجّه به عملکرد یادگیری کدام است؟

۲) وضع موجود تربیت بدنی با توّجه به عملکرد یادگیری کدام است؟

۳) نقاط قوّت و ضعف تربیت بدنی چیست؟

۴) نقاط قوّت و ضعف تربیت بدنی به کدامیک از مؤلفه های پنج گانه مرتبط است؟

۵) چالش های مقدماتی تربیت بدنی و راه کارهای احتمالی آن ها کدام است؟

نقاط قوّت:

۱) وجود ساختار مدیریّت مجزا در وزارت آموزش و پرورش، که تنها مختص درس تربیت بدنی است و می تواند بر تمام جنبه های این درس در وزارتخانه تأثیرگذار باشد و آن را حمایت کند.

۲) دارا بودن برنامه درسی مکتوب که مورد تصویب شورای عالی آموزش وپرورش نیز قرار گرفته است.

۳) وجود اعتبارات مستقّل از سایر بخش های آموزش و پرورش، که این هم تنها مختص درس تربیت بدنی است.

۴) جایگاه مشخص در برنامه درسی مدارس به عنوان یک درس رسمی، که زمان مختص به خود را دارا می باشد.

۵) تربیت بدنی تنها درسی است که به پرورش بعد فیزیکی و حرکتی دانش آموزان می پردازد و در فضائی که تأکید همواره بر بی حرکتی و فعالیت ذهنی است، امکان فعالیت بدنی و یادگیری حرکتی را برای آنان فراهم می آورد و این ویژگی آن را از سایر دروس متمایز می سازد.

۶) وجه تمایز یا به عبارتی نقطه قوت دیگر در درس تربیت بدنی آن است که کلاس تربیت بدنی، جلوه گاه بروز عواطف و احساسات و رفتارهای اجتماعی است و در عین حال مکانی برای یادگیری این گونه رفتارها به شمار می آید، در حالی که همان گونه که عنوان شد، در سایر کلاس ها تأکید بر فعالیت ذهنی است و بروز عواطف جایگاه چندانی ندارد.

۷) تأمین بخشی از نیاز فیزیولوژیکی دانش آموزان به حرکت برای حفظ سلامت آنان

نقاط ضعف:

۱) پایبند نبودن مدیران تربیت بدنی آموزش و پرورش به اه ، رویکردها و راهبردهای علمی تربیت بدنی در جهت ارتقای سطح دانش، مهارت، نگرش و آمادگی جسمانی همه دانش آموزان و پرداختن به برنامه های جنبی و فوق برنامه، مانند مسابقات، جشنواره ها و اعزام تیم های ورزشی به خارج از کشور که بیشتر جنبه تبلیغاتی دارند و معدودی از دانش آموزان را تحت پوشش قرار می دهند.

۲) عدم ثبات در ساختار مدیریت تربیت بدنی در آموزش و پرورش به ویژه پس از پیروزی انقلاب که دوباره به صورت معاونت تربیت بدنی و در زمان طولانی تر در حد اداره کل تربیت بدنی و زیر مجموعه معاونت پژوهشی سابق و کنونی اداره شده است.

۳) مدیریت جزیره ای در وزارت آموزش و پرورش، به این معنی که تصمیم گیری ها در معاونت های مختلف بعضاً مانع فعالیت سایر معاونت ها می شود و چون برای بخش های مهمّی از مقرّرات تربیت بدنی مانند اعتبارات، برنامه ریزی درسی و تأمین نیروی انسانی در سایر معاونت ها تصمیم گیری می شود، ناهماهنگی بین


با


مقاله برسی وضعیت و مشکلات درس تربیت بدنی دوره متوسطه و ارائه را اری های مناسب


مشاهده متن کامل ...
بانک جامع گردشگری ایران نسخه لاتین
درخواست حذف اطلاعات

 بهترین هتل های ایران+بهترین رستوران های ایران +موقعیت هتل ها+هتل های ایران+بهترین هتل های ایران+هتل+آپارتمان+رزرو هتل+رزرو هتل های ایران+معرفی هتل های ایران+معرفی هتل+موقعیت هتل های ایران+اطلاعات هتل ها+اطلاعات هتل های ایران+قیمت هتل های ایران+قیمت هتل ها+هتل های گردشگری+هتل های سنتی+هتل های گردشگری ایران+هتل های سنتی ایران+برترین هتل ایران+برترین هتل های ایران کدامند+نام هتل های ایران+نام هتل ها+اسامی هتل های ایران+اسامی هتل ها+زیباترین هتل ها+زیباترین هتل های ایران+محبوب ترین هتل ها+محبوب ترین هتل های ایران+هتل های 5 ستاره ایران+هتل های پنج ستاره+هتل های 4ستاره+هتل های چهار ستاره+هتل های 4 ستاره ایران+هتل های چهار ستاره ایران+اقامتگاه ها+اقامتگاه های ایران+سوئیت آپارتمان+سوئیت آپارتمان های ایران+شماره تماس هتل های ایران+شماره تماس هتل ها+شماره رزرو هتل ها+مرغوب ترین هتل ها+مناسب ترین هتل ها+لیست هتل ها+لیست هتل های ایران+فهرست هتل ها+فهرست هتل های ایران+هتل هایی با رنک بالا+هتل های رنک بالای ایران +مراکز اقامتی ایران+برترین مراکز اقامتی ایران+بهترین مراکز اقامتی ایران+ جاهای دیدنی ایران+بهترین مکان های دیدنی +بهترین مکان های گردشی+مکان های گردشی+مکان های گردشگری+جاهای دیدنی+مکان های دیدنی+مکان های دیدنی ایران+خوش آب و هواترین ای ایران+مکان های توریستی+جاهای توریستی+ایرانگردی+گردشگری+جاذبه های ایران+جاذبه های دیدنی ایران+بهترین مکان تفریحی+مکان های تفریحی+بهترین هتل ها+بهترین رستوران ها+برترین هتل ها+برترین رستوران ها+زیباترین جاهای ایران+زیباترین مکان های ایران+زیباترین مکان های دیدنی ایران+جاذبه های گردشگری+جاذبه های گردشگری ایران+ ای دیدنی ایران+آثار باستانی ایران+بناهای تاریخی ایران+مکان های تاریخی ایران+زیباترین بناهای تاریخی+زیباترین بناهای تاریخی ایران+صنایع دستی+صنایع دستی ایران+پربازدیدترین ای ایران+بهترین مکان های گردشگری+بهترین مکان های دیدنی ایران+بهترین مکان های توریستی+بهترین مکان های توریستی ایران+بهترین مکان های تفریحی ایران+مکان های تفریحی ایران+بناهای تاریخی+آثار باستانی+جاذبه های گردشی+دیدنی ترین ا+دیدنی ترین ای ایران+دیدنی ترین بناهای تاریخی+پارک+پارکها+شهربازی+بهترین پارکها+بهترین شهربازی ها+زیباترین پارک ها+قشنگ ترین پارک ها+کمپ های مسافرتی+بهترین کمپ های مسافرتی+کمپ های مسافرتی ایران+بهترین کمپ های مسافرتی ایران+مکان های مسافرتی+مکان های مسافرتی ایران+بهترین مکان های مسافرتی ایران+پربازدیدترین مکان های مسافرتی+پر بازدیدترین مکان های گردشی+پربازدیدترین مکان های ایران+پر بازدیدترین مکان های گردشی ایران+پر بازدیدترین مکان های گردشگری ایران+زیباترین ا+زیباترین ای ایران+اقامتگاه های ایران+بهترین اقامتگاه های ایران+پربازدیدترین ای ایران+تفریحی ترین ای ایران+بهترین هتل های ایران+بهترین رستوران های ایران


بانک جامع گردشگری ایران (نسخه لاتین)


 



 


 


iran


بانک جامع گردشگری ایران با جمع آوری اطلاعاتی در زمینه های آثار باستانی,مکان های دیدنی,برترین هتل هاو رستوران های تمامی ای ایران توانسته است یک بانک اطلاعاتی کامل در زمینه ی گردشگری ایران برای شما هموطنان عزیز فراهم کند.از این رو شما هموطنان می توانید با انتخاب شهر مورد نظر خود به تمامی مکان های دیدنی و بهترین هتل ها و رستوران ها آشنا شوید و خاطره خوشی از سفر خود داشته باشید.


 


ارتباط با ما:


 


 آدرس:  کاشان،خیابان 22 بهمن,جنب سازمان تامین اجتماعی,ساختمان بهمن,طبقه اول,واحد 7


تلفن :  03155472369  و  03155462505

 

 ایمیل: info@en.virtualcountry.ir

 

موبایل: 09387025400

 

اینستاگرام: https://instagram.com/instavirtualcity

 

:  https://facebook.com/shahrmajazi


 



 


 جاهای دیدنی ایران، بهترین مکان های دیدنی، بهترین مکان های گردشی،مکان های گردشی، مکان های گردشگری،جاهای دیدنی+مکان های دیدنی+مکان های دیدنی ایران+خوش آب و هواترین ای ایران+مکان های توریستی+جاهای توریستی+ایرانگردی+گردشگری+جاذبه های ایران+جاذبه های دیدنی ایران+بهترین مکان تفریحی+مکان های تفریحی+بهترین هتل ها+بهترین رستوران ها+برترین هتل ها+برترین رستوران ها+زیباترین جاهای ایران+زیباترین مکان های ایران+زیباترین مکان های دیدنی ایران+جاذبه های گردشگری+جاذبه های گردشگری ایران+ ای دیدنی ایران+آثار باستانی ایران+بناهای تاریخی ایران+مکان های تاریخی ایران+زیباترین بناهای تاریخی+زیباترین بناهای تاریخی ایران+صنایع دستی+صنایع دستی ایرانربازدیدترین ای ایران+بهترین مکان های گردشگری+بهترین مکان های دیدنی ایران+بهترین مکان های توریستی+بهترین مکان های توریستی ایران+بهترین مکان های تفریحی ایران+مکان های تفریحی ایران+بناهای تاریخی+آثار باستانی+جاذبه های گردشی+دیدنی ترین ا+دیدنی ترین ای ایران+دیدنی ترین بناهای تاریخی+پارک+پارکها+شهربازی+بهترین پارکها+بهترین شهربازی ها+زیباترین پارک ها+قشنگ ترین پارک ها+کمپ های مسافرتی+بهترین کمپ های مسافرتی+کمپ های مسافرتی ایران+بهترین کمپ های مسافرتی ایران+مکان های مسافرتی+مکان های مسافرتی ایران+بهترین مکان های مسافرتی ایران+پربازدیدترین مکان های مسافرتی+پر بازدیدترین مکان های گردشی+پربازدیدترین مکان های ایران+پر بازدیدترین مکان های گردشی ایران+پر بازدیدترین مکان های گردشگری ایران+زیباترین ا+زیباترین ای ایران+اقامتگاه های ایران+بهترین اقامتگاه های ایران+پربازدیدترین ای ایران+تفریحی ترین ای ایران+بهترین هتل های ایران+بهترین رستوران های ایران+بهترین هتل های گیلان



مشاهده متن کامل ...
رشته هایس بدون کنکور آذربایجان غربی
درخواست حذف اطلاعات

 


رشته های بدون کنکور آذربایجان غربی


همان طور که اطلاع دارید انتخاب رشته بدون کنکور  آزاد در تاریخ 10 مرداد 96 در مقطع کاردانی پیوسته، کاردانی ناپیوسته، کارشناسی پیوسته و کارشناسی ناپیوسته آعاز گردید. با توجه به اینکه هر سال، بعد از اعلام نتایج اولیه سراسری، انتخاب رشته بدون کنکور ازاد آغاز می شد،اما امسال متفاوت تر از هر سال قبل از انتخاب رشته سراسری این پذیرش به انجام رسید.گذاشتن قسمت آ پازل و معمای کنکور (انتخاب رشته کنکور) در حال انجام شدن می باشد. پس با صبر و حوصله خود با م از دیگران سعی داشته باشید این قطعه آ پازل را به خوبی و در جایگاه بهتر قرار دهید.


در زیر برای هر استان جداگانه نام هر رشته و کد هر رشته آورده شده است تا شما داوطلبان گرامی به راحتی بتوانید رشته و شهر مورد علاقه خود را انتخاب کنید. رشته های بدون کنکور آزاد (رشته های بدون کنکور آزاد آذربایجان غربی)در مقطعلیسانس و کاردانی امسال با تنوع بیشتری پذیرش انجام می شود. برای اطلاعات بیشتر رشته های بدون کنکور آزاد اذربایجان غربی (ارومیه)می توانید مطالب زیر را با دقت بیشتر مطالعه بفرمایید.


رشته های بدون کنکور آذربایجان غربی


واحد ارومیه با کد 103


20312 آموزش زبان انگلیسی


20627 آموزش و پرورش ابت


21207 مدیریت بازرگانی


21209 مدیریت بیمه


21301 حسابداری


21413 تربیت دبیر تربیت بدنی و علوم ورزشی


30111 آموزش ریاضی


40134 ی تکنولوژی الکترونیک


40141 ی تکنولوژی مخابرات- سوییچ


40143 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر


41026 ی تکنولوژی سیستمهای سخت افزار


50307 ی تولیدات دامی


60206 معماری


70402 ی اجرایی عمران


واحد پیرانشهر با کد 582(رشته های بدون کنکور آذربایجان غربی)


20627 آموزش و پرورش ابت


21301 حسابداری


41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر


مرکز سردشت با واحد 531(رشته های بدون کنکور آذربایجان غربی)


20627 آموزش و پرورش ابت


21301 ی تکنولوژی الکترونیک


41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر


60 206 معماری


70402 ی اجرایی عمران


واحد بوکان با واحد 379


20312 آموزش زبان انگلیسی


20627 آموزش و پرورش ابت


21301 حسابداری


21403 تربیت بدنی و علوم ورزشی- مدیریت و برنامه ریزی تربیت بدنی


30537 آموزش علوم تجربی


40134 ی تکنولوژی الکترونیک


40143 ی تکنولوژی برق- قدرت


40780 ی تکنولوژی ارتباطات و فناوری اطلاعات( آی سی تی)- داده


41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر


40658 ی تکنولوژی تاسیسات حرارتی و برودتی


41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر


60206 معماری


70402 ی اجرایی عمران


واحد خوی با کد 137(رشته های بدون کنکور آذربایجان غربی)


20312 آموزش زبان انگلیسی


20422 آموزش دینی و عربی


20627 آموزش و پرورش ابت


21301 حسابداری


21403 تربیت بدنی و علوم ورزشی- مدیریت و برنامه ریزی تربیت بدنی


30111 آموزش ریاضی


30537 آموزش علوم تجربی


40134 ی تکنولوژی الکترونیک


40657 ی تکنولوژی مکانیک خودرو


40658 ی تکنولوژی تاسیسات حرارتی و برودتی


40659 ی تکنولوژی ساخت و تولید- ماشین ابزار


4101341013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر


50305 ی تولیدات گیاهی


50401 ی کشاورزی- علوم و صنایع غذایی


60206 معماری


70402 ی اجرایی عمران


مرکز قره ضیاالدین با کد 551(رشته های بدون کنکور آذربایجان غربی)


21207 مدیریت بازرگانی


21210 مدیریت تی


21211 مدیریت صنعتی


21301 حسابداری


21413 تربیت دبیر تربیت بدنی و علوم ورزشی


40134 ی تکنولوژی الکترونیک


40143 ی تکنولوژی برق- قدرت


40146 ی تکنولوژی ارتباطات و فناوری اطلاعات(آی سی تی)- انتقال


40147 ی تکنولوژی کنترل- ساخت و تولید


41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر


60206 معماری


واحد سلماس با کد 264(رشته های بدون کنکور آذربایجان غربی)


20312 آموزش زبان انگلیسی


20627 آموزش و پرورش ابت


21207 مدیریت بازرگانی


21301 حسابداری


21413 تربیت دبیر تربیت بدنی و علوم ورزشی


30111 آموزش ریاضی


40134 ی تکنولوژی الکترونیک


40143 ی تکنولوژی برق- قدرت


40657 ی تکنولوژی مکانیک خودرو


40658 ی تکنولوژی تاسیسات حرارتی و برودتی


41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر


60206 معماری


70402 ی اجرایی عمران


واحد شاهین دژ با کد 336


20627 آموزش و پرورش ابت


21207 مدیریت بازرگانی


21301 حسابداری


21403 تربیت بدنی و علوم ورزشی- مدیریت و برنامه ریزی تربیت بدنی


40135 ی تکنولوژی برق- شبکه های انتقال و توزیع


40154 ی تکنولوژی ارتباطات و فناوری اطلاعات( آی سی تی) – سیستمهای تحت شبکه


40530 ی تکنولوژی است اج معادن زیر زمینی


40681 ی تکنولوژی مراقبت و نگهداری مکانیک نیروگاه


41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر


70402 ی اجرایی عمران


واحد ماکو با کد 241(رشته های بدون کنکور آذربایجان غربی)


21207 مدیریت بازرگانی


21301 حسابداری


21403 تربیت بدنی و علوم ورزشی- مدیریت و برنامه ریزی تربیت بدنی


30537 آموزش علوم تجربی


40134 ی تکنولوژی الکترونیک


40143 ی تکنولوژی برق- قدرت


41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر


41026 ی تکنولوژی سیستمهای سخت افزاری رایانه


50401 ی کشاورزی- علوم صنایع غذایی


60206 معماری


70402 ی اجرایی عمران


واحد چالدران با کد 511


21301 حسابداری


41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر


واحد مهاباد با کد 166(رشته های بدون کنکور آذربایجان غربی)


10503 بهداشت مواد غذایی


10602 علوم آزمایشگاهی دامپزشکی


20312 آموزش زبان انگلیسی


20422 آموزش دینی و عربی


20627 آموزش و پرورش ابت


21301 حسابداری


21413 تربیت دبیر تربیت بدنی و علوم ورزشی


21610 آموزش راهنمایی و مشاوره


30111 آموزش ریاضی


30537 آموزش علوم تجربی


40134 ی تکنولوژی الکترونیک


40137 ی تکنولوژی کنترل- ابزار دقیق


40156 ی تکنولوژی ارتباطات و فناوری اطلاعات( آی سی تی)- مدیریت آی سی تی


40657 ی تکنولوژی مکانیک خودرو


41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر


41026 ی تکنولوژی سیستمهای سخت افزاری رایانه


50197 مدیریت تلفیقی آفات


50301 ی آبیاری


50305 ی تولیدات گیاهی


50307 ی تولیدات دامی


50489 جنگلداری جامع(اگروفارستری)


60206 معماری


70402 ی اجرایی عمران


واحد میاندوآب با کد 249


20627 آموزش و پرورش ابت


21301 حسابداری


21413 تربیت دبیر تربیت بدنی و علوم ورزشی


30111 آموزش ریاضی


30537 آموزش علوم تجربی


40134 ی تکنولوژی الکترونیک


40137 ی تکنولوژی کنترل- ابزار دقیق


40138 ی تکنولوژی مخابرات- انتقال


40143 ی تکنولوژی برق- قدرت


40154 ی تکنولوژی ارتباطات و فناوری اطلاعات( آی سی تی)- سیستمهای تحت شبکه


40476 ی تکنولوژی عمران- نگهداری و بهره برداری سد و شبکه


40657 ی تکنولوژی مکانیک خودرو


41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر


50301 ی آبیاری


50333 ی تولیدات گیاهی – باغبانی


50338 ی تولیدات گیاهی- زراعت


50665 تولید و بهره برداری از گیاهان دارویی


60206 معماری


70402 ی اجرایی عمران


واحد نقده با کد 246(رشته های بدون کنکور آذربایجان غربی)


20315 مترجمی زبان انگلیسی


20627 آموزش و پرورش ابت


21301 حسابداری


21403 تربیت بدنی و علوم ورزشی- مدیریت و برنامه ریزی تربیت بدنی


40134 ی تکنولوژی الکترونیک


40251 ی تکنولوژی صنایع شیمیایی


40657 ی تکنولوژی مکانیک خودرو


41013 ی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر


60205 ی شهرسازی


60206 معماری


70402 ی اجرایی عمران


برای معرفی تمامی های سراسری و های آزاد کشور می توانید در قسمت جستجوی سایت درخت دانش، مورد نظر خود را بی د. مشاورین انتخاب رشته درخت دانش شبانه روز در خدمت شما دوستان عزیز خواهند بود.


راههای ارتباطی با کارشناسان و مشاوران درخت دانش شامل:


شماره تماس: 9099072943


کانال تلگرام: http://t.me/derakhte-danesh
اینستاگرام: سامانه مشاوره تحصیلی درخت دانش


منبع : درخت دانش



مشاهده متن کامل ...
معرفی رشته تربیت بدنی و علوم ورزشی
درخواست حذف اطلاعات
موضوع این رشته تحصیلی:

تربیت بدنی رشته میان رشته ای می باشد که از علوم مختلف برای تقویت و تربیت جسم و روان انسان استفاده می کند. این رشته از یک سو مشتمل بر ی ری رشته های پایه ی پزشکی می باشد تا جایی که فارغ حصیل آن تا حد یک پزشکیار با جسم انسان آشنا می شود و از سوی دیگر بخشی از دروس این رشته شامل علوم تربیتی است تا دانشجوی این رشته با تنش و واکنش انسانها آشنا شود و بتواند به عنوان یک مربی با ورزشکاران یا دانش آموزان به درستی برخورد کند. و بالا ه یک بعد این رشته شامل علوم ورزشی می شود یعنی دانشجو، علوم ورزشی را به صورت علمی و عملی آموزش می بیند تا بتواند در رشته های مختلف ورزشی مهارت داشته باشد و همچنین توانایی تحقیق در علوم ورزشی را به دست بیاورد.

سلامت بدن و ورزیدگی آن از بسیاری جهات بر روی سلامت روان اثر می گذارد و ظرفیت انجام کار و تولید افراد جامعه را بالا برده و کیفیت زندگی را بهبود می بخشد.

گرچه مسئله اشتغال فارغ حصیلان این رشته آنقدر مهم است که باید از شعار دوری نمائیم ولی ما باید به این فرهنگ برسیم که هر جنب و جوش نامش ورزش نیست و حرکات خودسرانه می تواند به انسان آسیب برساند، گرچه در کوتاه مدت متوجه آسیب نشویم .

روش زندگی در جهان بطور کلی تغییر نموده و تحرک و پویایی به ایستایی تبدیل شده است، تغذیه روش نامناسب پیدا کرده و سوخت و ساز بدن دچار نقصان شده و این رویه حتی در کشورهای جهان سوم نیز شکل جدی به خود گرفته پشت میزنشینی، و ساعت های متوالی کار با کامپیوتر و نابودی و آلودگی زیستگاه های طبیعی، انسانها را با تهدید جدی روبرو کرده و ذهن و روحی خسته و درمانده را برای او به ارمغان آورده است حتی سرگرمی ها او نیز کمتر نشانه ای از تحرک و پویایی دارد.

و این در حالی است که موج بیماری ک ن و نوجوانان را نیز در برگرفته و با توجه به این وضعیت است که رشته تربیت بدنی و علوم ورزش اهمیت ویژه ای پیدا کرده است. تاثیر مثبت فعالیت های بدنی و حرکات ورزشی می تواند آرامش عصبی - روانی انسان را تامین کند، بدن او را تقویت کند و از پیامدهای ویرانگر و زیانبار استرس ها کاسته و جامعه را بسوی اعتدال و شاد نسبی رهنمون نماید.

دانشجویان این رشته در طی دوران تحصیل با آمادگی جسمانی، آناتومی، روانشناسی عمومی، تغذیه و بهداشت مواد غذایی، فیزیولوژی، تاسیسات و اماکن ورزشی، آزمون های ورزشی آشنا شده و در تمرینات عملی ورزش های فوتبال، والیبال، ژیمناستیک، بدمینتون، شنا شرکت می کنند.

انی که دوره کارشناسی تربیت بدنی و علوم ورزشی را به پایان می رسانند می توانند علاوه بر تدریس دروس تربیت بدنی در مدارس و مراکز آموزشی بکار کارشناسی تربیت بدنی در سازمانهای تی، فدراسیون های ورزشی و نهادهای انقل و همچنین خدمت در مراکز ورزشی و درمانی جانبازان و معلولین بپردازند.

موقعیت شغلی در ایران:

فارغ حصیل تربیت بدنی می تواند به عنوان مربی و مسوول ورزش در وزارتخانه ها و بعضی از وزارتخانه ها که بخش تربیت بدنی دارند، فعالیت کند. همچنین می تواند در ساخت وسایل و البسه ورزشی مشاور یک طراح باشد. چون نظرات یک کارشناس ورزشی نقش موثری در بهبود وسایل ورزشی دارد. در کل فارغ حصیل این رشته اگر فرد فعالی باشد، هیچ وقت بیکار نمی ماند چون می تواند به عنوان مربی در باشگاه های ورزشی آزاد فعالیت کند و یا به عنوان مربی، کارشناس یا مربی بدنسازی جذب سازمان تربیت بدنی شود.

شرایط ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر:

فارغ اتحصیلان رشته کارشناسی تربیت بدنی و علوم ورزشی در صورت داشتن علاقه جهت ادامه تحصیل می توانند در رشته های زیر در مقطع کارشناسی ارشد ادامه تحصیل دهند.

درس های این رشته در طول تحصیلی:

دروس پایه:

آناتومی انسانی، فیزیولوژی انسانی، شیمی عمومی، فیزیک عمومی، ریاضیات پایه و مقدمات آمار، کمک های اولیه، زیست شناسی.

دروس اصلی:

اصول فلسفه آموزش و پرورش، مبانی برنامه ریزی آموزش متوسطه، روانشناسی کودکی و نوجوانی، روانشناسی تربیتی، اصول و فنون مشاوره و راهنمایی، سنجش و اندازه گیری، تولید و کاربرد مواد آموزشی، روش ها و فنون تدریس، مدیریت آموزشی.

دروس تخصصی:

اصول و مبانی تربیت بدنی، تاریخ تربیت بدنی، تغذیه و ورزش، آسیب شناسی ورزشی، رشد و تکامل حرکتی، فیزیولوژی ورزشی، یادگیری حرکتی، سنجش و اندازه گیری در تربیت بدنی، بهداشت و ورزش، تربیت بدنی در مدارس، مدیریت سازمانهای ورزشی، مدیریت و طرز اجرای مسابقات، زبان اختصاصی، حرکت شناسی ورزشی، حرکات اصلاحی، تربیت بدنی و ورزش معلولین، مقدمات بیومکانیک ورزشی، مبانی روانی و اجتماعی، تربیت بدنی، آمادگی جسمانی، فوتبال، دو و میدانی، ژیمناستیک، شنا، والیبال، بسکتبال، هندبال، تنیس روی میز، کشتی، بدمینتون.

1ـ تربیت بدنی و علوم با گرایش های:

ـ مدیریت ورزشی
ـ فیزیولوژی
ـ رفتار حرکتی
ـ حرکات اصلاحی
ـ آسیب شناسی



مشاهده متن کامل ...
تأثیر تمرینات هوازی بر bmi و ایمونوگلوبولین های متخب سرم مردان م
درخواست حذف اطلاعات



جهان و پدیده های موجود در آن همواره در حال تأثیر مقابل بر یکدیگر و تغییر می باشند، در اثر این تحولات که منجر به پیشرفت تمدن و زندگی ماشینی در عصر حاضر شده است، بیماریها ومشکلات فراوانی نیز برای انسان بوجود آورده است برای مبارزه با چنین مشکلاتی، تلاشهای زیادی صورت گرفته که یکی از مهمترین آنها ورزش و فعالیت بدنی است




















دسته بندی تربیت بدنی
فرمت فایل doc
حجم فایل 3568 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 101




تأثیر تمرینات هوازی بر bmi و ایمونوگلوبولین های متخب سرم مردان میسانسال



فروشنده فایل


کد کاربری 8044







فهرست مطالب


عنوان صفحه


بسم الله............................................................................................................................... الف


عنوان.................................................................................................................................. ب


سپاسگزاری......................................................................................................................... ج


تقدیم به ............................................................................................................................. د


فرم ب................................................................................................................................. ز


فهرست مطالب..................................................................................................................... ه


فهرست ج ها ............................................................................................................... و


فهرست شکل ها.................................................................................................................. و


فهرست نمودارها................................................................................................................. ی


فهرست پیوست ها .............................................................................................................. ی


فصل اول : طرح پژوهش


مقدمه ................................................................................................................................. 2


بیان مسأله............................................................................................................................ 3


ضرورت و اهمیت پژوهش................................................................................................... 5


اه پژوهش..................................................................................................................... 6
















ه




پیش فرض های پژوهش....................................................................................................... 7


فرضیه های پژوهش.............................................................................................................. 7


محدودیتهای پژوهش............................................................................................................ 8


تعریف اصطلاح ها و واژه ها................................................................................................ 9


فصل دوم : پیشینه پژوهش


مقدمه................................................................................................................................. 13


سیستم ایمنی....................................................................................................................... 13


چگونه بوجود آمدن پاسخ ایمنی.......................................................................................... 14


ایمنی ذاتی.......................................................................................................................... 15


ایمنی اکتس ..................................................................................................................... 16


آنتی ژن.............................................................................................................................. 17


آنتی بادی............................................................................................................................ 17


کمپلمان.............................................................................................................................. 18


گلبولهای سفید.................................................................................................................... 18


لنفوسیت ها ........................................................................................................................ 19


لنفوسیت t......................................................................................................................... 21


لنفوسیت b ....................................................................................................................... 22


چگونگی تولید ایمونوگلوبولین............................................................................................ 22


ایمونوگلوبولین.................................................................................................................... 25


ایمونوگلوبولین g ............................................................................................................. 27


ایمونوگلوبولین a .............................................................................................................. 28


ایمونوگلوبولین m ............................................................................................................. 30


فعالیت بدنی و سیستم ایمنی ............................................................................................... 31


پاسخهای ایمنی ورزشکاران................................................................................................. 32


تغییرات bmi ................................................................................................................... 34


تغییرات هورمون کورتیزول................................................................................................. 35


تغییرات کاتکولامین ها........................................................................................................ 37


 


تغییرات گلوتامین پلاسما..................................................................................................... 39


فعالیت بدنی و ایمونوگلوبولین های سرم............................................................................. 40


نتایج برخی از تحقیقات قبل از سال 1990....................................................................... 58


فصل سوم : روش شناسی پژوهش


مقدمه................................................................................................................................. 62


جامعه آماری...................................................................................................................... 62


نمونه آماری و روش نمونه گیری........................................................................................ 62


متغیرهای پژوهش................................................................................................................ 63


ابزار و وسایل اندازه گیری................................................................................................. 64









روشهای اندازه گیری و نحوة انجام کار............................................................................... 65


روشهای آماری.................................................................................................................. 66


فصل چهارم : تجزیه و تحلیل داده ها


مقدمه................................................................................................................................ 68


ویژگیهای آزمودنیها............................................................................................................ 69


فرضیه ها............................................................................................................................ 70


فصل پنجم : بحث و بررسی


مقدمه................................................................................................................................. 79


خلاصه پژوهش.................................................................................................................. 79


یافته های پژوهش............................................................................................................... 80


بحث و بررسی................................................................................................................... 80


نتیجه گیری کلی................................................................................................................. 86


پیشنهادها ........................................................................................................................... 87


 


فهرست جداول


عنوان صفحه


ج 4-1 : توصیف مشخصات جسمانی و عوامل مورد نظر آزمودنیها ............................. 69


ج 4-2 : آزمون t جهت بررسی معناداری تغییرات bmi مردان چاق قبل و پس از تمرین 71


ج 4-3 : آزمون t جهت بررسی معناداری تغییرات iga مردان چاق قبل و پس از تمرین 72


ج 4-4 : آزمون t جهت بررسی معناداری تغییرات igg مردان چاق قبل و پس از تمرین 73


ج 4-5 : آزمون t جهت بررسی معناداری تغییرات igm مردان چاق قبل و پس از تمرین 74


ج 4-6 : آزمون t جهت بررسی معناداری تغییراتbmi مردان غیر چاق قبل و پس از تمرین 75


ج 4-7 : آزمون t جهت بررسی معناداری تغییرات iga مردان غیرچاق قبل و پس از تمرین 76


ج 4-8 : آزمون t جهت بررسی معناداری تغییراتigg مردان غیر چاق قبل و پس از تمرین 77


ج 4-9 : آزمون t جهت بررسی معناداری تغییراتigm مردان غیر چاق قبل و پس از تمرین 78


فهرست شکل ها


عنوان صفحه


شکل 2-1 : ساختمان کلی ایمونوگلوبولین ها...................................................................... 25


شکل 5-1 : تأثیر تمرینات هوازی بر bmi و سطوح ایمونوگلوبولین های a ، g ، m ..... 86



فهرست نمودارها


عنوان صفحه


نمودار 4-1 : میانگین bmi مردان چاق قبل و پس از تمرین ............................................ 71


نمودار 4-2 : میانگین iga مردان چاق قبل و پس از تمرین ............................................. 72


نمودار 4-3 : میانگین igg مردان چاق قبل و پس از تمرین ............................................. 73


نمودار 4-4 : میانگین igm مردان چاق قبل و پس از تمرین ............................................ 74


نمودار 4-5 : میانگین bmi مردان غیر چاق قبل و پس از تمرین ..................................... 75


نمودار 4-6 : میانگین iga مردان غیر چاق قبل و پس از تمرین ....................................... 76


نمودار 4-7 : میانگین igg مردان غیر چاق قبل و پس از تمرین ....................................... 77


نمودار 4-8 : میانگین igm مردان غیر چاق قبل و پس از تمرین ...................................... 78


 


فهرست پیوست ها


عنوان صفحه


پیوست شماره (1) ............................................................................................................. 91


پیوست شماره (2).............................................................................................................. 92


پیوست شماره (3) : ........................................................................................................... 93


منابع


مقدمه


جهان و پدیده های موجود در آن همواره در حال تأثیر مقابل بر یکدیگر و تغییر می باشند، در اثر این تحولات که منجر به پیشرفت تمدن و زندگی ماشینی در عصر حاضر شده است، بیماریها ومشکلات فراوانی نیز برای انسان بوجود آورده است. برای مبارزه با چنین مشکلاتی، تلاشهای زیادی صورت گرفته که یکی از مهمترین آنها ورزش و فعالیت بدنی است.


در میان رشته های متنوع علمی، رشته تربیت بدنی و علوم ورزشی نیز به مروز زمان دچار دگرگونی شده و با کشف مسایل جدید روز به روز، دامنه آن گسترده تر وپیچیده تر شده است، با این وجود باید اذعان نمود که هنوز بشر در ابتدای راه است و مسایل زیادی باید مورد بررسی قرار گیرد.


تلاش محققین امروزی در فکر حل بسیاری از مسایل تربیت بدنی و ارتباط آن با رشته های دیگر علمی است، از آنجایی که ب و حفظ سلامتی از جمله اه مهم تربیت بدنی می باشد، به همین دلیل ارتباط تنگاتنگی با علم پزشکی دارد که تداخل این دو علم با یکدیگر باعث بوجود آمدن شاخة جدیدی به نام طب ورزشی گشته است که رس بررسی کیفیت و کمیت ورزشهای مختلف را، از نقطه نظر تأمین سلامت جسمانی افراد برعهده دارد. تعداد زیادی از پژوهشگران تلاش کرده اند تا تأثیر ورزش و فعالیت بدنی بر عملکرد اعضای مختلف بدن، مثل قلب، ریه، کلیه، عضلات و غیره را به اثبات برسانند.


امروزه پدیده تربیت بدنی و ورزش به عنوان یک ضرورت انکار ناپذیر و یک نیاز اساسی مورد توجه همگان قرار گرفته است. از آثار مفید این پدیده، تأمین سلامت روانی و جسمانی و کاهش هزینه های درمانی برای تمام افراد جامعه است. همة افراد در هر مقطع سنی که باشند چه مرد و چه زن، چه پیر و چه جوان می باید به فعالیتهای ورزشی بپردازند تا ازاثرات مفید آن بهره مند شوند. در جهان ورزش علاوه بر جنبه های قهرمانی و افتخارات، مسایل دیگری مانند افزایش قدرت بدنی، کاهش اختلالات، تقویت سیستم دفاعی بدن، کاهش اثرات سوء بعضی از تمرینات و به طور کلی بالا بردن کارائی جسمی و روانی نیز مد نظر می باشد و به همین دلیل مطالعات فراوانی انجام گرفته است تا ارتباط وتأثیرات تمرینات ورزشی و فعالیت های جسمانی بر سیستمهای مختلف بدن مشخص شود و اثرات هریک در کوتاه مدت و یا دراز مدت ارزی شود تا با ارائه طرحهای نوین در حیطة فعالیتهای ورزشی علاوه بر اینکه پایه علمی و تحقیقی ورزش محکم تر گردد، زمینة انجام بهتر این فعالیتها و تندرستی و شاد حاصل آید.


در همین راستا پژوهش حاضر درصدد بررسی اثر فعالیت بدنی بر برخی از اجزاء سیستم ایمنی و شاخص تودة بدنی می باشد.


بیان مسأله


یکی از مهمترین تأثیرات ورزش و فعالیت بدنی که شاید کمتر در مورد آن بحث شده است نقش ورزش در تقویت یا تضعیف سیستم دفاعی بدن است که در صورت کارکرد نامناسب آن، ادامه حیات برای انسان میسر نیست، با توجه به نقش مهم سیستم ایمنی در حفظ سلامتی انسانها و اثراتی که ورزش و فعالیت بدنی در این خصوص دارند، بررسی نقش فعالیتهای بدنی بر روی سیستم ایمنی بدن انسان، از ارزش ویژه ای برخوردار می باشند.


بدن انسان از راههای مختلف می تواند در برابر تمام میکرو ارگانیسمهایی که قادرند به بافتها و اندامها آسیب برسانند، از خود مقاومت نشان دهد که یکی از این راهها، تولید آنتی کر یا پادتن می باشد. ایمونوگلوبولین ها، بویژه igg ، iga ، igm از آنتی کورهای مهم بدن محسوب می شوند که بیشترین مقدار ایمونوگلوبولین های سرم خون و مایعات بافتی را شامل می شوند. این ایمونوگلوبولین ها به میزان زیادی در طی پاسخ ایمنی ثانویه تولید شده و دارای ظرفیت انتشار بسیار بالایی هستند که می توانند سریعتر از سایر ایمونوگلوبولین ها وارد فضای خارج عروق شوند و بعلاوه تمایل زیادی در اتصال به آنتی ژن دارند که در نتیجه سریعتر و بیشتر به آنتی ژن ها متصل شده و باعث از بین رفتن آنها می شوند و از این طریق، نقش مهمی در سلامتی انسان ایفا می کنند [4 و 11 و 16] .


تمرینات بدنی بویژه تمرینات هوازی موجب آمادگی دستگاههای حیاتی بدن از قبیل قلب، ریه، عضلات و همچنین باعث افزایش نیرو و بهبود دستگاههای تولید انرژی در عضلات شده و خستگی را به تعویق می اندازد [2 و 15] .


از آنجائیکه هدف اصلی تربیت بدنی تأمین سلامتی است پژوهشگر قصد دارد با اعمال یک برنامة ورزشی منتخب هوازی در بین مردان میانسال به این سؤال پاسخ دهد که آیا این نوع تمرین می تواند باعث ایجاد تغییرات در bmi و میزان سه نوع ایمونوگلوبولین a ، g، m و در نهایت سیستم ایمنی گردد؟


 


 


ضرورت و اهمیت پژوهش :


سیستم ایمنی یکی از مهمترین عواملی است که نقش ویژه ای در زندگی انسانها ایفا می کند [4 و 11] . با توجه به پیشرفت تکنولوژی و احاطه انسان بوسیله عوامل ماشینی و صنعتی از ی و و همچنین نیاز به آرامش جسمانی و رهایی از مشکلات ناشی از زندگی ماشینی عصر حاضر از سوی دیگر، نیازبه فراهم ساختن محیطی که بتواند به دور از دغدغه های روزانه، به انسان فراغ بال ببخشد، همواره مورد توجه صاحب نظرات و علاقمندان به علوم ورزشی قرار گرفته است. دانشمندان سعی می کنند تا با آزمایش پارامترهای مختلف مرتبط با سیستم ایمنی و فعالیتهای ورزشی، دستاوردهای قابل اطمینان و نتیجه بخشی به عموم عرضه کنند.


اما دلایل چندی که محقق را بر آن داشت تا در این زمینه به پژوهش بپردازد عبارتند از :


1- نیاز به مطالعه و بررسی اثر ورزش روی سیستم ایمنی (کمبود منابع پژوهش) .


2- وجود گزارشات ضد و نقیضی در زمینه تأثیر فعالیتهای بدنی بر روی سیستم ایمنی در کشورهای مختلف که برخی از این گزارشات به تقویت سیستم ایمنی و برخی دیگر به تضعیف سیستم ایمنی در نتیجه فعالیتهای بدنی اشاره داشته اند [11 و 17] .


3- به دلیل متفاوت بودن شدت و نوع تمرینات در تحقیقات انجام شده قبلی، نتایج متفاوتی را در زمانهای مختلف و در افراد مختلف می توان مشاهده نمود [22] .


4- ارتباط بین مشخصات ظاهری افراد با مشخصات فیزیکی آنها و تأثیر خصوصیات جسمی افراد در موفقیت و عدم موفقیت آنها در اجرای مهارتهای ورزشی.


5- نقش اساسی شاخص توده بدنی، قد و وزن در قابلیتهای جسمانی افراد [18] .


وجود تناقض در یافته های تحقیقات گذشته و همچنین به منظور بررسی اثر فعالیت بدنی بر روی عملکرد سیستم ایمنی بدن افراد میانسال چاق و غیر چاق، پژوهشگر بر آن شد تا با ارائه یک برنامه ورزشی منتخب هوازی (با توجه به ویژگیهای سنی و جسمی و آمادگی اولیه آنان)، تغییرات bmi و میزان سه نوع ایمونوگلوبولین a ، g ، m سرم را مورد مطالعه قرار دهد، تا بتواند ضمن مقایسه با تحقیقات گذشته، توصیه ها و را ارهای مناسبی را برای مربیان و ورزشکاران ارائه نموده، تا این افراد بتوانند با اطمینان خاطر بیشتری به منظور حفظ سلامتی به فعالیتهای ورزشی روی آورند.


اه پژوهش :


هدف کلی :


بررسی تأثیر تمرینات هوازی بر bmi و ایمونوگلوبولین های منتخب سرم مردان میانسال


اه اختصاصی :



  1. 1. بررسی تأثیر تمرین منتخب هوازی بر bmi مردان میانسال چاق .

  2. 2. بررسی تأثیر تمرین منتخب هوازی بر iga مردان میانسال چاق .

  3. 3. بررسی تأثیر تمرین منتخب هوازی بر igg مردان میانسال چاق .


4. بررسی تأثیر تمرین منتخب هوازی بر igm مردان میانسال چاق .


5. بررسی تأثیر تمرین منتخب هوازی بر bmi مردان میانسال غیر چاق .



  1. 6. بررسی تأثیر تمرین منتخب هوازی بر iga مردان میانسال غیر چاق .

  2. 7. بررسی تأثیر تمرین منتخب هوازی بر igg مردان میانسال غیر چاق .

  3. 8. بررسی تأثیر تمرین منتخب هوازی بر igm مردان میانسال غیر چاق .


پیش فرض های پژوهش :



  1. 1. شرایط اجرای تمرین برای آزمودنی ها مساوی بود. بدین معنی که تمام آزمودنی ها در زمان و مکان ی ان با هم تمرین کرده و مورد آزمایش قرار می گرفتند.

  2. 2. آزمودنی ها با یک برنامه و وسایل ی ان تمرین کرده اند.

  3. 3. آزمودنی ها تمام تلاش خود را در جهت اجرای برنامه تمرین به کار بستند.

  4. 4. نمونه های خونی گرفته شده از تمامی آزمودنی ها بوسیله یک دستگاه و یک متخصص مورد بررسی قرار گرفت.

  5. 5. هیچ یک از آزمودنی ها سابقه تمرین منظم نداشتند.

  6. 6. آزمودنی ها در زمان خون گیری در هر دو نوبت ناشتا بودند.


فرضیه های پژوهش :



  1. 1. برنامه تمرین هوازی منتخب بر bmi مردان میانسال چاق تأثیر ندارد.

  2. 2. برنامه تمرین هوازی منتخب بر iga مردان میانسال چاق تأثیر ندارد.

  3. 3. برنامه تمرین هوازی منتخب بر igg مردان میانسال چاق تأثیر ندارد.

  4. 4. برنامه تمرین هوازی منتخب بر igm مردان میانسال چاق تأثیر ندارد.

  5. 5. برنامه تمرین هوازی منتخب بر bmi مردان میانسال غیر چاق تأثیر ندارد.

  6. 6. برنامه تمرین هوازی منتخب بر iga مردان میانسال غیر چاق تأثیر ندارد.

  7. 7. برنامه تمرین هوازی منتخب بر igg مردان میانسال غیر چاق تأثیر ندارد.

  8. 8. برنامه تمرین هوازی منتخب بر igm مردان میانسال غیر چاق تأثیر ندارد.





 



مشاهده متن کامل ...
تأثیر تمرینات هوازی بر bmi و ایمونوگلوبولین های متخب سرم مردان م
درخواست حذف اطلاعات



جهان و پدیده های موجود در آن همواره در حال تأثیر مقابل بر یکدیگر و تغییر می باشند، در اثر این تحولات که منجر به پیشرفت تمدن و زندگی ماشینی در عصر حاضر شده است، بیماریها ومشکلات فراوانی نیز برای انسان بوجود آورده است برای مبارزه با چنین مشکلاتی، تلاشهای زیادی صورت گرفته که یکی از مهمترین آنها ورزش و فعالیت بدنی است




















دسته بندی تربیت بدنی
فرمت فایل doc
حجم فایل 3568 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 101




تأثیر تمرینات هوازی بر bmi و ایمونوگلوبولین های متخب سرم مردان میسانسال



فروشنده فایل


کد کاربری 8044







فهرست مطالب


عنوان صفحه


بسم الله............................................................................................................................... الف


عنوان.................................................................................................................................. ب


سپاسگزاری......................................................................................................................... ج


تقدیم به ............................................................................................................................. د


فرم ب................................................................................................................................. ز


فهرست مطالب..................................................................................................................... ه


فهرست ج ها ............................................................................................................... و


فهرست شکل ها.................................................................................................................. و


فهرست نمودارها................................................................................................................. ی


فهرست پیوست ها .............................................................................................................. ی


فصل اول : طرح پژوهش


مقدمه ................................................................................................................................. 2


بیان مسأله............................................................................................................................ 3


ضرورت و اهمیت پژوهش................................................................................................... 5


اه پژوهش..................................................................................................................... 6
















ه




پیش فرض های پژوهش....................................................................................................... 7


فرضیه های پژوهش.............................................................................................................. 7


محدودیتهای پژوهش............................................................................................................ 8


تعریف اصطلاح ها و واژه ها................................................................................................ 9


فصل دوم : پیشینه پژوهش


مقدمه................................................................................................................................. 13


سیستم ایمنی....................................................................................................................... 13


چگونه بوجود آمدن پاسخ ایمنی.......................................................................................... 14


ایمنی ذاتی.......................................................................................................................... 15


ایمنی اکتس ..................................................................................................................... 16


آنتی ژن.............................................................................................................................. 17


آنتی بادی............................................................................................................................ 17


کمپلمان.............................................................................................................................. 18


گلبولهای سفید.................................................................................................................... 18


لنفوسیت ها ........................................................................................................................ 19


لنفوسیت t......................................................................................................................... 21


لنفوسیت b ....................................................................................................................... 22


چگونگی تولید ایمونوگلوبولین............................................................................................ 22


ایمونوگلوبولین.................................................................................................................... 25


ایمونوگلوبولین g ............................................................................................................. 27


ایمونوگلوبولین a .............................................................................................................. 28


ایمونوگلوبولین m ............................................................................................................. 30


فعالیت بدنی و سیستم ایمنی ............................................................................................... 31


پاسخهای ایمنی ورزشکاران................................................................................................. 32


تغییرات bmi ................................................................................................................... 34


تغییرات هورمون کورتیزول................................................................................................. 35


تغییرات کاتکولامین ها........................................................................................................ 37


 


تغییرات گلوتامین پلاسما..................................................................................................... 39


فعالیت بدنی و ایمونوگلوبولین های سرم............................................................................. 40


نتایج برخی از تحقیقات قبل از سال 1990....................................................................... 58


فصل سوم : روش شناسی پژوهش


مقدمه................................................................................................................................. 62


جامعه آماری...................................................................................................................... 62


نمونه آماری و روش نمونه گیری........................................................................................ 62


متغیرهای پژوهش................................................................................................................ 63


ابزار و وسایل اندازه گیری................................................................................................. 64









روشهای اندازه گیری و نحوة انجام کار............................................................................... 65


روشهای آماری.................................................................................................................. 66


فصل چهارم : تجزیه و تحلیل داده ها


مقدمه................................................................................................................................ 68


ویژگیهای آزمودنیها............................................................................................................ 69


فرضیه ها............................................................................................................................ 70


فصل پنجم : بحث و بررسی


مقدمه................................................................................................................................. 79


خلاصه پژوهش.................................................................................................................. 79


یافته های پژوهش............................................................................................................... 80


بحث و بررسی................................................................................................................... 80


نتیجه گیری کلی................................................................................................................. 86


پیشنهادها ........................................................................................................................... 87


 


فهرست جداول


عنوان صفحه


ج 4-1 : توصیف مشخصات جسمانی و عوامل مورد نظر آزمودنیها ............................. 69


ج 4-2 : آزمون t جهت بررسی معناداری تغییرات bmi مردان چاق قبل و پس از تمرین 71


ج 4-3 : آزمون t جهت بررسی معناداری تغییرات iga مردان چاق قبل و پس از تمرین 72


ج 4-4 : آزمون t جهت بررسی معناداری تغییرات igg مردان چاق قبل و پس از تمرین 73


ج 4-5 : آزمون t جهت بررسی معناداری تغییرات igm مردان چاق قبل و پس از تمرین 74


ج 4-6 : آزمون t جهت بررسی معناداری تغییراتbmi مردان غیر چاق قبل و پس از تمرین 75


ج 4-7 : آزمون t جهت بررسی معناداری تغییرات iga مردان غیرچاق قبل و پس از تمرین 76


ج 4-8 : آزمون t جهت بررسی معناداری تغییراتigg مردان غیر چاق قبل و پس از تمرین 77


ج 4-9 : آزمون t جهت بررسی معناداری تغییراتigm مردان غیر چاق قبل و پس از تمرین 78


فهرست شکل ها


عنوان صفحه


شکل 2-1 : ساختمان کلی ایمونوگلوبولین ها...................................................................... 25


شکل 5-1 : تأثیر تمرینات هوازی بر bmi و سطوح ایمونوگلوبولین های a ، g ، m ..... 86



فهرست نمودارها


عنوان صفحه


نمودار 4-1 : میانگین bmi مردان چاق قبل و پس از تمرین ............................................ 71


نمودار 4-2 : میانگین iga مردان چاق قبل و پس از تمرین ............................................. 72


نمودار 4-3 : میانگین igg مردان چاق قبل و پس از تمرین ............................................. 73


نمودار 4-4 : میانگین igm مردان چاق قبل و پس از تمرین ............................................ 74


نمودار 4-5 : میانگین bmi مردان غیر چاق قبل و پس از تمرین ..................................... 75


نمودار 4-6 : میانگین iga مردان غیر چاق قبل و پس از تمرین ....................................... 76


نمودار 4-7 : میانگین igg مردان غیر چاق قبل و پس از تمرین ....................................... 77


نمودار 4-8 : میانگین igm مردان غیر چاق قبل و پس از تمرین ...................................... 78


 


فهرست پیوست ها


عنوان صفحه


پیوست شماره (1) ............................................................................................................. 91


پیوست شماره (2).............................................................................................................. 92


پیوست شماره (3) : ........................................................................................................... 93


منابع


مقدمه


جهان و پدیده های موجود در آن همواره در حال تأثیر مقابل بر یکدیگر و تغییر می باشند، در اثر این تحولات که منجر به پیشرفت تمدن و زندگی ماشینی در عصر حاضر شده است، بیماریها ومشکلات فراوانی نیز برای انسان بوجود آورده است. برای مبارزه با چنین مشکلاتی، تلاشهای زیادی صورت گرفته که یکی از مهمترین آنها ورزش و فعالیت بدنی است.


در میان رشته های متنوع علمی، رشته تربیت بدنی و علوم ورزشی نیز به مروز زمان دچار دگرگونی شده و با کشف مسایل جدید روز به روز، دامنه آن گسترده تر وپیچیده تر شده است، با این وجود باید اذعان نمود که هنوز بشر در ابتدای راه است و مسایل زیادی باید مورد بررسی قرار گیرد.


تلاش محققین امروزی در فکر حل بسیاری از مسایل تربیت بدنی و ارتباط آن با رشته های دیگر علمی است، از آنجایی که ب و حفظ سلامتی از جمله اه مهم تربیت بدنی می باشد، به همین دلیل ارتباط تنگاتنگی با علم پزشکی دارد که تداخل این دو علم با یکدیگر باعث بوجود آمدن شاخة جدیدی به نام طب ورزشی گشته است که رس بررسی کیفیت و کمیت ورزشهای مختلف را، از نقطه نظر تأمین سلامت جسمانی افراد برعهده دارد. تعداد زیادی از پژوهشگران تلاش کرده اند تا تأثیر ورزش و فعالیت بدنی بر عملکرد اعضای مختلف بدن، مثل قلب، ریه، کلیه، عضلات و غیره را به اثبات برسانند.


امروزه پدیده تربیت بدنی و ورزش به عنوان یک ضرورت انکار ناپذیر و یک نیاز اساسی مورد توجه همگان قرار گرفته است. از آثار مفید این پدیده، تأمین سلامت روانی و جسمانی و کاهش هزینه های درمانی برای تمام افراد جامعه است. همة افراد در هر مقطع سنی که باشند چه مرد و چه زن، چه پیر و چه جوان می باید به فعالیتهای ورزشی بپردازند تا ازاثرات مفید آن بهره مند شوند. در جهان ورزش علاوه بر جنبه های قهرمانی و افتخارات، مسایل دیگری مانند افزایش قدرت بدنی، کاهش اختلالات، تقویت سیستم دفاعی بدن، کاهش اثرات سوء بعضی از تمرینات و به طور کلی بالا بردن کارائی جسمی و روانی نیز مد نظر می باشد و به همین دلیل مطالعات فراوانی انجام گرفته است تا ارتباط وتأثیرات تمرینات ورزشی و فعالیت های جسمانی بر سیستمهای مختلف بدن مشخص شود و اثرات هریک در کوتاه مدت و یا دراز مدت ارزی شود تا با ارائه طرحهای نوین در حیطة فعالیتهای ورزشی علاوه بر اینکه پایه علمی و تحقیقی ورزش محکم تر گردد، زمینة انجام بهتر این فعالیتها و تندرستی و شاد حاصل آید.


در همین راستا پژوهش حاضر درصدد بررسی اثر فعالیت بدنی بر برخی از اجزاء سیستم ایمنی و شاخص تودة بدنی می باشد.


بیان مسأله


یکی از مهمترین تأثیرات ورزش و فعالیت بدنی که شاید کمتر در مورد آن بحث شده است نقش ورزش در تقویت یا تضعیف سیستم دفاعی بدن است که در صورت کارکرد نامناسب آن، ادامه حیات برای انسان میسر نیست، با توجه به نقش مهم سیستم ایمنی در حفظ سلامتی انسانها و اثراتی که ورزش و فعالیت بدنی در این خصوص دارند، بررسی نقش فعالیتهای بدنی بر روی سیستم ایمنی بدن انسان، از ارزش ویژه ای برخوردار می باشند.


بدن انسان از راههای مختلف می تواند در برابر تمام میکرو ارگانیسمهایی که قادرند به بافتها و اندامها آسیب برسانند، از خود مقاومت نشان دهد که یکی از این راهها، تولید آنتی کر یا پادتن می باشد. ایمونوگلوبولین ها، بویژه igg ، iga ، igm از آنتی کورهای مهم بدن محسوب می شوند که بیشترین مقدار ایمونوگلوبولین های سرم خون و مایعات بافتی را شامل می شوند. این ایمونوگلوبولین ها به میزان زیادی در طی پاسخ ایمنی ثانویه تولید شده و دارای ظرفیت انتشار بسیار بالایی هستند که می توانند سریعتر از سایر ایمونوگلوبولین ها وارد فضای خارج عروق شوند و بعلاوه تمایل زیادی در اتصال به آنتی ژن دارند که در نتیجه سریعتر و بیشتر به آنتی ژن ها متصل شده و باعث از بین رفتن آنها می شوند و از این طریق، نقش مهمی در سلامتی انسان ایفا می کنند [4 و 11 و 16] .


تمرینات بدنی بویژه تمرینات هوازی موجب آمادگی دستگاههای حیاتی بدن از قبیل قلب، ریه، عضلات و همچنین باعث افزایش نیرو و بهبود دستگاههای تولید انرژی در عضلات شده و خستگی را به تعویق می اندازد [2 و 15] .


از آنجائیکه هدف اصلی تربیت بدنی تأمین سلامتی است پژوهشگر قصد دارد با اعمال یک برنامة ورزشی منتخب هوازی در بین مردان میانسال به این سؤال پاسخ دهد که آیا این نوع تمرین می تواند باعث ایجاد تغییرات در bmi و میزان سه نوع ایمونوگلوبولین a ، g، m و در نهایت سیستم ایمنی گردد؟


 


 


ضرورت و اهمیت پژوهش :


سیستم ایمنی یکی از مهمترین عواملی است که نقش ویژه ای در زندگی انسانها ایفا می کند [4 و 11] . با توجه به پیشرفت تکنولوژی و احاطه انسان بوسیله عوامل ماشینی و صنعتی