پنجره پنجره ای به اطلاعات و مقالات فارسی
 تمهیدات ناجا برای سفر امن کاروان های راهیان نور
راهیان نور
درخواست حذف اطلاعات

راهیان نور

پس از آزادسازی اولین سرزمین های ی در شمال خوزستان واز سال 1361، مردم در قالب کاروان های کوچک، از جبهه ها بازدید و مدت کوتاهی را در سنگرها و در کنار رزمندگان به سر می بردند. پس از پایان دوران دفاع مقدس، با تاکید ویژه معظم انقلاب وهمت سازمان های فرهنگی پاسداران، و نیروهای مسلح کاروان های راهیان نور متشکل از اقشار مختلف مردم رونق بسیاری گرفت. در این راستا اسفند ماه و تعطیلات نوروز هر سال مردم در قالب کاروان راهیان نور به مناطق جنگی دوران دفاع مقدس اعزام می شوند.



ع : میثم ملکی

1396/01/04 - 13:04





راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور



راهیان نور





مشاهده متن کامل ...
آموزش بزرگسال در هندوستان
درخواست حذف اطلاعات

تا اوا جنگ جهانی اول، پیشرفت ناچیزی در حوزه آموزش بزرگسالان هند رخ داده و تنها به مدارس شبانه کلان ای کشور محدود گردیده بود. در همین اثنا برخی از شاهزادگان روشن فکر هندی متعلق به ایالات baroda، travancore و mysore به افزایش حمایت های مالی خود از مدارس شبانه مبادرت نمودند. آن ها همچنین به احداث کتابخانه های روستایی طی قرن 19 و حمایت از این مراکز پرداختند. از سوی دیگر ان ملی که به هدایت و ی بخش می پرداختند، به موضوع آموزش همگانی به عنوان بخش مهمی از اصل استقلال کشور توجه نمودند.این در حالی است که طی سال 1937 با به قدرت رسیدن مجلسین سنا و نمایندگان رسیدگی بر امور آموزش بزرگسالان به ت مرکزی تفویض گردید. در همین اثنا سری مبارزات با بی سوادی و سوادآموزی همگانی در سطح ایالات مختلف کشور به راه افتاد. اما با این حال مجلسین سنا و نمایندگان از قدرت افتاده و مبارزات با بی سوادی متوقف گردید. این در حالی بود که طی سال 1939 برای بار دیگر کمیته ای با عنوان (cabe) جهت رفع معضل بی سوادی و تدارک امکانات لازم آموزش بزرگسالان در مقیاس وسیع و به عنوان مقدمه ای برای آموزش رایگان و اجباری تشکیل یافت. ریشه کنی بی سوادی از جمله اصلی ترین اه ت هند از زمان استقلال کشور طی سال 1947 تاکنون بوده است. در طول نخستین طرح 5 ساله، پروژه آموزش اجتماعی که مسأله سوادآموزی را نیز شامل گردید طی سال 1952 به عنوان بخشی از طرح توسعه ملی معرفی گردید. اجرای پروژه مذکور با تدارک جدید تشکیلاتی و سازمانی مشتمل بر نهادهای سازمان دهنده آموزش اجتماعی مردان و ن در سطح پایه و نهاد آموزش اجتماعی اصلی در روند اجرای طرح صورت گرفت. حمایت جامع آموزشی با احداث مراکز آموزش رؤسای آموزش اجتماعی با عنوان (seotcs) به وقوع پیوست. در همین اثنا کتابخانه های روستایی، کالج های janata، باشگاه های ویژه جوانان و مدارس گروهی (قومی) آغاز به فعالیت نمود. مدارس گروهی (قومی) که مطابق الگوی پیشرفته دانمارکی تحت عنوان vidyapeeths فعالیت می نمودند به ارائه و اجرای طرح های آموزش بزرگسالان به جوانان و افراد بزرگسالان روستایی مناطق karnataka و vihars در ای بیهار پرداختند. ت هند نیز به تشکیل شورای آموزش عالی روستایی در جهت ارتقاء سطح سواد افراد روستایی از طریق اجرای پروژه احداث مؤسسات روستایی مبادرت نمود. اجرای این طرح ها خود به توسعه روستایی من جمله توسعه برنامه های سوادآموزی در روستا های کشور منجر گردید. طی سال 1956 کمیته دائمی cabe در حوزه آموزش اجتماعی تشکیل یافت. در همین اثنا مرکز ملی آموزش پایه در جهت تدارک امکانات آموزش پیشرفته و تقبل پژوهش های مربوط به آموزش جوانان آغاز به فعالیت نمود. علاوه بر این تلاش های مختلفی در جهت نشر سوادآموزی توسط ایالات مختلف کشور صورت پذیرفت که از این میان می توان به منطقه gran shihshan واقع در ای maharashtra اشاره نمود که طی سال 1959 یکی از ایالات موفق کشور در جهت نیل به اه آموزش بزرگسالان به شمار می آمد. هدف اصلی مسوولین منطقه فوق اجرای سیاست سوادآموزی روستا به روستای ای ظرف مدت زمان کمتر از 6 ماه به واسطه بهره گیری از خدمات افتخاری معلمین ابت و متوسطه بود. گفتنی است که عملکرد این منطقه از انعکاس موفقی برخوردار بوده اما با عدم اتمام طرح به علت بحران های مالی نیز مواجه بوده است. علی رغم تمامی تلاش های به عمل آمده در حوزه آموزش بزرگسالان این حوزه آموزشی از پیشرفت رضایت بخش و مطلوبی برخوردار نبوده است. چرا که طرح های توسعه ملی کاهش یافته و به تدریج از میان رفته اند. تنها در صورتی آموزش بزرگسالان به صورت خ ر جهانی می گردد که آموزش ابت به صورت جهانی و اجباری مطرح گردد. با بررسی نرخ جمعیت باسواد کشور هند درمی ی م که این کشور طی سال 1951 از رشد 37/19 درصدی و طی سال 1961 از رشد 02/24 برخوردار بوده است این در حالی است که بعدها طی سال 1966 کمیسیون kothari بر اهمیت گسترش سواد و برنامه های سوادآموزی تأکید نمود که از جمله اصلی ترین اصول آن می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

. گسترش آموزش عمومی 5 ساله برای ک ن رده های سنی 11-6 سال

· تدارک دوره های آموزش نیمه وقت برای آندسته از ک ن رده های سنی 14-11 سال که یا از تحصیل بازمانده و یا مردود علمی شناخته شده اند

. تدارک آموزش وقت و حرفه ای برای افراد بالغ رده های سنی 30-15 سال

. بهره گیری از رسانه های گروهی به عنوان ابزاری قدرتمند در جهت آماده سازی افراد به برخورداری از نعمت سواد

. احداث کتابخانه ها در سراسر کشور

. تأکید بر وم پی گیری برنامه های آموزشی

. نقش بارز و مهم ها و سازمان های داوطلب در سطوح ای ی و منطقه ای

با توسل به معیارهای فوق، نرخ سوادآموزی در کشور طی سال 1971 بر 60 درصد و طی سال 1976 بر 80 درصد بالغ گردید. بعدها کمیته آموزش هند به این موضوع پی برد که اگر چنانچه سواد ارزشمند تلقی گردد می بایستی به صورت عملی به مورد اجرا درآید. با این هدف طی سال 68-1967 پروژه بین سازمانی آموزش حرفه ای سوادآموزی به کشاورزان با هدف تعمیم ارائه برنامه های آموزش به افراد بزرگسال به مورد اجرا درآمد. گفتنی است که پروژه مذکور 144 منطقه کشور شامل 8640 کلاس درس را تحت پوشش قرار داده و به سازماندهی آموزش 6/2 میلیون کشاورز تا سال 1978 منتهی گردید.

نهاد های مرکزی

در می ان کشوره ای جه ان این کشور هندوستان است که با بزرگترین مشکلات آموزشی روبروست. تقریباً یک سوم افراد بی سواد جهان در کشور هندوستان قرار گرفته اند. با توجه به سرشماری به عمل آمده طی سال 1991 بالغ بر 200 میلیون بزرگسال بی سواد در کشور هندوستان وجود دارد. عدم توجه به آموزش در زمان استعمار کشور به کاهش برنامه های آموزشی به ویژه برنامه های ویژه افراد ن مناطق محروم کشور منتهی گردید. بر این اساس نهاد آموزش ملی با عنوان nlm به طور مأموریتی و در چ ارچوب زم انی مشخص و تحت نظارت سازمان ملل در کشور راه ان دازی گردید. هدف اصلی nlm ارائه برنامه های آموزشی به 100 میلیون نفر از افراد بی سواد رده های سنی 30-15 سال تا سال 1991 بود.

طرح آموزش پیوسته بزرگسالان

طرح آموزش پیوسته بزرگسالان تا زمان دستی کامل به هدف باسوادی کلیه افراد رده های سنی 35-15 و جلوگیری از افت تحصیلی دانش آموختگان و ارتقاء مهارت های آموزشی آنان ادامه خواهد داشت. گفتنی است که این طرح با همکاری ngos (سازمان های خصوصی)، سازمان های جوانان، معلمان و دانش آموزان داوطلب صورت می گیرد. دو دسته از فعالیت ها در کانون برنامه های آموزش بزرگسالان قرار گرفته اند. از یک سو در حالی که به نیاز دانش آموختگان جدید آموزش عالی و پیوسته از طریق تدارک امکانات آموزشی مستقل، ایجاد برابری در سیستم باز آموزشی، آموزش های آشنایی با مشاغل و برنامه های توسعه مهارت های آموزشی افراد اهمیت داده می شود، از سوی دیگر برنامه های آموزش عمومی نیز با انرژی و نیروی حرکتی تازه ای تغذیه می گردند. پرداختن به مورد دوّم جهت جذب افراد بی سواد، ضروری است. منظور از افراد بی سواد آندسته از افرادی است که به دلیل ترک تحصیل از عملیات آموزشی بازمانده و یا به هر دلیلی از برنامه های آموزشی مدارس محروم مانده و لایة جدیدی را به اقشار بی سواد جامعه افزوده اند.

طرح عملیاتی مبارزه با بی سوادی

طی دهة اخیر طرح مبارزه با بی سوادی بالغ بر 90 درصد از روستاها و مناطق کشور هندوستان را تحت پوشش قرار داده است. حوزه های ای ی مرکز اجرایی این برنامه ها محسوب می شوند با مشارکت مردم صورت می گیرد. طی 5 سال اخیر، این عملیات به طور چشمگیری در من اطق دورافت اده و ایالاتی که از لحاظ آموزشی عقب افتاده و محروم می باشند به مورد اجرا در آمده است. ایالاتی نظیر بیهار، مدهیا یرادش، آث ار یرادش و راجستان در ای ن دسته ق رار می گیرند. روح همکاری و تعاون داوطلبان در اجرای این طرح عملیاتی، قابل تحسین بوده است. در مناطق دیگر کشور همانند دامکا[5]و بانسوانا[6] در راجستان که از ن با سطح پائین آموزش برخوردار بوده و دسترسی به آن مناطق آسان نمی باشد چندین عملیات بسیج اجتماعی به اجرا درآمده و خیل عظیمی از مردم کشور در آن حضور یافته اند.

نظارت و ارزی بر طرح عملیاتی

با گسترش برنامه های آموزشی نیاز به نظارت و ارزی به طور کامل احساس گردید. لازم به ذکر است که این قبیل نظارت ها به صورت ملاق ات از مناطق عملیاتی و تدارک گزارشاتی در خصوص میزان کارایی و عملکرد آنان صورت می گیرد. جهت س اده و مؤثرتر نمودن هر چه بیشتر نظارت ها، جلسات نظارتی ماهیانه ای در سطح ایالات تشکیل می یابد. بحث هایی که در این جلسات صورت می گیرند، تنها بر جمع آوری اطلاعات متمرکز نگردیده، بلکه جنبه های کیف ی آموزشی هم انند مشکلات آتی پیش روی طرح های عملیاتی نیز مورد بحث و گفتگو قرار می گیرند. ارزی م تقارن و سطحی برنامه های آموزشی در سرتاسر ایالات به اجرا درآمده و میزان موفقیت عملیات انجام ی افته را م ورد ارزی ق رار می دهند. ارزی م تقارن زمان ی صورت می پذیرد که حداقل 50 درصد از ک ن ثبت ن امی به گذراندن م راحل ابتدای ی آموزشی نائل آیند. ارزی نهایی نیز زمانی صورت می گیرد ک ه 60 درصد از دانش آموزان به تکمیل مرحلة سوّم آموزش ابتدای ی نائل آمده و یا در حال تکمیل آن ب اشند.

نتایج یافته های ارزی های ملّی

در خصوص نرخ سواد ملّی می توان از طریق سرشماری هایی که 10 سال یک بار در سطح کشور صورت می گیرد به اطلاعات کافی دست یافت. آ ین سرشماری به سال 1991 صورت گرفته است. از آنجایی که ایجاد اصلاحات در نرخ رشد سوادآموزی منحصرا به تلاش های آموزشی مربوط نشده و معرفه های دیگری همچون مؤثر و کارآمد بودن برنامه های آموزشی نیز در آن دخیل می باشند از این روی می باید به میزان ارتقاء سطح سوادآموزی با دیدی کلّی تر نگریسته شود.

نرخ ارتقاء سوادآموزی در کشور هندوستان از سال 1951 به بعد یکنواخت بوده است. این در حالی است که این نرخ پس از س ال 1991 با جهش عظیمی همراه بوده است. میانگین نرخ رشد دورة 10 ساله تنها 31/10 درصد ب وده و ای ن در حالیست ک ه بین سال ه ای 97-91 (یک دورة 6 ساله) افزایش 10 درصدی در این میزان به ثبت رسیده است. براساس پیش بینی های به عمل آمده، کشور هندوستان با تلاش بیشتر سعی در افزایش این میزان تا نرخ 70 درصد تا اوا قرن حاضر دارد

آمار جمعیتی افراد بی سواد کشور (برحسب میلیون)

سال تعداد جمعیت بی سواد(بالاتر از 7 سال) جمعیت بالاتر از 7سال جمعیت کل
1961 24940 35685 43893
1971 28303 44565 54816
1981 30531 54104 66529
1997 32888* 77491 95304
2001 25842** 83882 103163
نرخ رشد سواد در مناطق شهری و روستایی برمبنای درصد
نرخ رشد سواد در میان ن و مردان برمبناای درصد

از سال 1991 ب ه بعد ت غییراتی در این روند صورت گرفته است. کاهش نرخ افراد بی سواد کشور طی سال های 97-1991 کاملاً محسوس بوده که این خود نشانگر موفقیت تلاش های صورت گرفته در زمینة ارتقاء سطح سواد و آموزش بنیادی کشور می باشد. مطابق نمودار فوق تفاوت های موجود در مناطق شهری و روستایی، سدّی عظیم در مقابل ارتقاء سطح سواد افراد بوده است. مطابق این نمودار شکاف میان شهر و روستا بتدریج رو به کاهش گذارده است. در این دوره در مقایسه با دهه های پیشین نرخ رشد سواد در مناطق روستایی بیشتر نیز بوده است. این روند احتمالاً از دو عامل تأثیر پذیرفته است. اوّل اینکه پیشرفت عظیمی در آموزش ابت صورت گرفته و دوّم اینکه طی دهة 1990 همکاری و مشارکت مردم در طرح عملیاتی مبارزه با بی سوادی به طور ناباورانه ای افزایش یافته است. این عامل خود بوضوح بیانگر کاهش تفاوت های آموزشی در مناطق شهری و روستایی کشور می باشد. با توجه به نمودار مذکور افزایش نرخ ن باسواد در فاصلة سال های 1991 و 1997 نیز مشهود می باشد. نرخ مذکور در فاصلة زمانی مشخص برای ن با 11 درصد و برای مردان با 9 درصد رشد مواجه بوده است. این در حالی است که طی دهة قبل نیز ن از رشد بیشتری نسبت به مردان برخوردار بوده اند. (6/9 درصد در مقابل 8/7 درصد) از این روی رشد سریع نرخ سوادآموزی ن نه تنها پابرجا مانده بلکه طی دهة اخیر به مقدار آن نیز افزوده گردیده است. دلیل این مورد تأکید nlm بر مشارکت هر چه بیشتر ن و ثبت نام از دختران در مدارس ابت بوده است. از جمله مهم ترین اه آموزش بزرگسالان می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

بسیج اجتماعی برجسته ترین ویژگی طرح عملیات آموزشی این بوده است که از آموزش تحت عنوان جزء لاینفک زندگی یاد نموده و به هدایت مردم جامعه به سوی آموزش و یادگیری مبادرت نموده است. گفتنی است که جهت عملی سازی این طرح از کلیه ابزارهای ممکن من جمله ب ایی مراسم فرهنگی و به اجراگذاشتن بازی های محلّی، خیمه شب بازی و سرودهای دسته جمعی و غیره استفاده گردید.

سیاستهای آموزشی

ازجمله مهمترین سیاستهای آموزش بزرگسالان در کشورهند می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

1. افزایش نرخ ثبت نام مدارس

برنامة آموزش بزرگسالان به گونه ای طراحی گردیده است که به ارتقاء نرخ ثبت نام ک ن در مدارس منجر گردد. یافته های مطالعاتی در کشور هندوستان نشان می دهند که ک ن خانواده های باسواد بیشتر از ک ن خانواده های بی سواد در مدارس ابت ثبت نام نموده اند. به عبارت دیگر در خانواده های باسواد از هر 3 کودک 2 نفر در مدارس ابت ثبت نام می نمایند. در خصوص دختران این تفاوت محسوس تر است. نرخ ثبت نام خانواده های محروم از آموزش بزرگسالان نیز بر 58 درصد و خانواده های سهیم در این آموزش بر 72 درصد بالغ می گردد.

2. افزایش میزان آگاهی مردم جامعه از اهمیّت آموزش

طبق تحقیقات به عمل آمده در کشور هندوستان به اثبات رسیده است که خانواده ها از اهمیت آموزش برای خود و فرزندانشان آگاهی کامل دارند. بزرگترین دستاورد آموزش بزرگسالان تأثیرگذاری آن بر حوزه آموزش دختران است. اعتماد به نفسی که دختران از طریق انجام تکالیف مدرسه و ایفای دیگر نقش ها ب می کنند حاصل آگاهی والدین باسواد از این موضوع است که دختران باید آموزش دیده و وارد محیط اجتماعی شوند. از این روی جهت برقراری شرایط برابر آموزشی برای دختران و پسران باید به مقولة آموزش کمی اهمیت بیشتری داد.

3. ایجاد برابری در حوزه آموزش

مشارکت زن ان در حوزه آم وزش از جمله دیگر نقاط قوّت طرح آموزش بزرگسالان محسوب می گردد. چرا که بالغ بر 62 درصد از شرکت کنندگان طرح مذکور از ن متشکل می گردد. طرح آموزش بزرگسالان به آندسته از نی که از آموزش محروم مانده اند، فرصت ارتقاء موقعیّت اجتماعی از طریق ارتقاء سطح آموزش، معلومات و یادگیری مهارت ها را فراهم آورد. طرح مبارزه با بی سوادی و طرح عملیاتی آموزش بزرگسالان هر دو بر از میان برداشتن اختلافات و اعطای قدرت به ن تمرکز داشته اند.

4. ارتقاء جایگاه زن در خانواده

اجرای طرح آموزش بزرگسالان همچنین به ایفای نقش مهمی در زمینة ارتقاء مقام و منزلت زن در خانواده ها منتهی گردیده است. با وجودی که ن از اجازة دخ در تصمیم گیری های خانواده برخوردار نبودند اما با اجرای طرح مذکور این اعتماد به ن داده شد تا از سهمی هر چند ناچیز در امورات داخلی و خارجی خانواده ها برخوردار گردند.

5. ارتقاء سلامتی و بهداشت خانواده و جامعه

اجرای طرح آموزش بزرگسالان همچنین تأثیر مسلّمی بر سلامتی و بهداشت خانواده به همراه داشته است. چرا که با ارتقاء سواد علمی ی ک جامعه نرخ زاد و ول د و م رگ و می ر آن جامعه نیز کاهش می یابد. اجرای طرح آموزش بزرگسالان همچنین به گسترش علوم بهداشتی و تغذیه ای منتهی گردیده است. این امر مادران را قادر می سازد تا به مراقبت ه ای لازم بهداشت ی از اعضای خانواده به ویژه ک ن مبادرت نمایند.

اطلاع رسانی عمومی، اراده های و صلاحیت ملّی

طی دهة اخیر شاهد آن بودیم که جامعة متمدن در بسیج عقاید عمومی و تشویق برنامه های آموزش همگانی دست توانایی داشته است. بسیج همگانی آموزش که حاصل طرح عملیاتی مبارزه با بی سوادی است خود شاهدی بر این مدّعاست. علاوه بر این اجرای این طرح عملیاتی به آمادگی هر چه بیشتر افراد داوطلب در جهت ارتقاء سطح آموزش منجر گردیده است. علاوه بر این با بررسی این طرح عملیات مذکور همچنین مشخص گردید که میزان درخواست برنامه های آموزش بنیادی در کشور به طور فوق العاده ای بالا می باشد. مأموریت گسترده ای که در پیش روی ت هندوستان قرار دارد، اجرای سیاست برقراری تعادل و هماهنگی میان نرخ درخواست آموزشی بنیادین مناطق حاشیه ای و مناطق محروم کشور می باشد. سیاست مذکور باید از طریق تلاش های نه چندان گسترده اما مؤثر صورت گیرد. دهة 90 شاهد فعالیت های موفقی در این زمینه بوده است. بعلاوه در چندین پروژه آموزش همگانی efa من جمله لاک جامبیش و مبارزه با بی سوادی، سازمان های تی و غیر تی از پتانسیل مشارکتی و همکاری بالایی برخوردار بوده اند. در کل می توان گفت که طی چند سال اخیر شاهد مشارکت گسترده جامعة مدنی در فعالیت های آموزش همگانی efa بوده ایم. گفتنی است که این امر به طور غیرمستقیم به ارتقاء سطح آگاهی مردم و توجه به جانب آموزش همگانی efa منتهی گردیده است. با توجه به سه دسته از فعالیت های عمده ای که توسط ت اتخاذ گردیده اند، آرایش مثبت داخل کشور مشهود می گردد. دستة اوّل معیارهای قانون گذاری بودند که طی سال های اخیر به عرصة ظهور درآمدند. از جمله این قوانین می توان به وم تشکیل شوراهایی اشاره نمود که ت را م م می نمود تا به تدارک برنامه های آموزشی رایگان برای کلیه ک ن رده های سنی 14-5 سال مبادرت نماید. این روند هم اکنون در کشور هندوستان به صورت قاعدة کلّی درآمده و در حال اجراست. در برخی ایالات کشور نیز معیارهای قانون گذاری جدیدی ارائه گردیده است. به عنوان مثال ای تامیل نادو به طراحی طرح آموزش مبادرت نمود، که براساس آن کلیه ک ن م م به حضور در کلاس های ابت بودند. معیار قانون گذار دیگری نیز با عنوان تمرکزز از آموزش ابت در چندین ای کشور به مورد اجرا گذارده شد.

دستة دوّم این فعالیت ها که همانند دستة اوّل جهت گیری مثبتی به ی های بخشید، اختصاص منابع آموزشی بیشتر به حوزه آموزش پایه بود. چرا که منابع در دسترس آموزش بنیادی هرگز کافی نبوده است. از این روی تلاش های صورت گرفته در جهت اختصاص منابع بیشتر به آموزش همگانی efa نسبت به بخش های دیگر آموزشی، نکتة مهمی است که باید بدان توجه داشت. طی سال های اخیر همچنان تلاش در جهت اختصاص منابع هر چه بیشتر به آموزش همگانی آغاز گردیده که جهت هر چه مؤثرتر واقع شدن آن، این روند باید ادامه یابد. همانگونه که در بخش های قبلی نیز بدان اشاره گردید، حصول پیشرفتی دائمی در آموزش همگانی تنها از طریق ابتکارات پروژه ای صورت نمی گیرد. بلکه می بایستی با روند اصلاحات مدیریتی همراه شده تا بتواند از تغییرات حاصله (پیشرفت های حاصله) در طول عملیات کوتاه مدت پشتیبانی به عمل آورد. روند فوق بعد دیگر این طرح عملیاتی است که جهت ایجاد اصلاحات در ساختار فعلی و روند مدیریتی به آمادگی بالای نهادهای نیازمند است. در اینجا نیز می شود تأثیرات مثبت این روند را در ت های ای ی مشاهده نمود. چرا که تلاش های زیادی در سطح ایالات در زمینة تمرکزز و مقتدرسازی پرسنل مدرسه ای جهت اجرای مدیریتی مؤثر و کارآمد صورت گرفته است. با این حال جهت عملی سازی تلاش ها در زمینة اصلاحات و ایجاد تغییرات در مدیریت گستردة ایالات، این امر کافی به نظر نمی رسد. با وجود کلیه مشکلات و کنش هایی که پیش روی این سیستم قرار دارد، ابتکارات جدید پروژه های آموزش همگانی efa اثبات می نماید که کشور هندوستان در جهت پیشبرد اه آموزش همگانی efa در هر دو زمینة سیاست اجرایی مداوم و در دسترس قرار دادن منابع بشری مورد نیاز از آمادگی لازم برخوردار می باشد.

ارزی آموزشی

توسعة فراهم سازی آموزش بنیادی در کشور هندوستان جریانی تدریجی بوده است که حتی پیش از دهة 90 نیز به مورد اجرا درآمده است. این در حالی است که طی سال های اخیر گام بزرگی در جهت نیل به آموزش ابت در سرتاسر کشور برداشته شده است. به گونه ای که کلیه ک ن می توانند در نزدیکترین مکان ممکن به آموزش ابت دست یابند. گفتنی است سیاست مذکور با خلق امکانات جدید و همیاری اهالی بخش های مختلف کشور صورت پذیرفته است. در کنار ارتقاء دسترسی ک ن به امکانات مدرسه ای نرخ ثبت نام و حضور ک ن در مدارس نیز رو به افزایش گذارده است. از جمله نکات قابل توجه در این خصوص کاهش ناهمگونی های دو جنس زن و مرد در نرخ ثبت نام بوده است. چرا که اکراهی که از قدیم نسبت به آموزش دختران نشان داده می شد، هم اکنون مغلوب گردیده است. این امر می تواند حاصل طرح عملیاتی مبارزه با بی سوادی در زمینة ارتقاء مقام و منزلت ن بوده باشد. در هر حال این پروژه در ابتدای راه بوده و راه طولانی و دراز مدتی پیش روی دارد. مشکل دیگری که به نظر می رسد به طور کامل مهار نگردیده مشارکت محدود برخی گروه های حاشیه ای در برنامه های آموزشی می باشد. این بدان مفهوم نیست که هیچ تلاشی در این زمینه صورت نگرفته است. اما با این حال در جهت مقابله با این مشکل باید بررسی هایی دقیق به عمل آمده و پروژه های قدیمی تجدید و اصلاح گردند. بدون شک بهبود کیفیت آموزشی بخش عظیمی از فعالیت های آموزش همگانی efa را به خود اختصاص داده است. سرمایه گذاری های کلانی در زمینه تجدید زیربناهای آموزشی و تخصیص منابع به مدارس ابت صورت گرفته است. اگر چه بانکداران خارجی در زمره تأمین کنندگان این طرح بوده اند اما نباید فراموش کرد که عمده ترین سرمایه گذاری ها از جانب منابع داخلی صورت گرفته است. علاوه بر افزایش سرمایه گذاری ها، گام های بزرگی در جهت بهبود کیفیت آموزش و یادگیری برداشته شده است. طی دهة اخیر تلاش عمده ای در جهت آموزش معلمان ضمن خدمت صورت گرفته است. این طرح در کنار پروژة “حداقل سطح یادگیری” به ارتقاء میزان آگاهی مردم نسبت به بهبود کیفیت آموزش و یادگیری منجر گردیده است. همچنین مراکز محلّی جدیدی همانند crc,brc,diet تأسیس گردیدند که عمده هدف آنها حمایت از معلمین و ارائه خدمات مشاوره به آنان بوده است. گفتنی است که در این خصوص نیز نمی توان میزان دقیق تأثیرگذاری این مراکز در بهبود روند آموزش و یادگیری و میزان دسترسی به آموزش ابت را مشخص نمود. کلیه این تلاش ها باید به مدت طولانی ادامه یابد، تا تأثیر دقیق آن مشخص گردد. تملک اجتماعی برای مدت زمان طولانی در حوزه آموزش همگانی مطرح بوده است. اگر چه این شعار مکرّرا در اسناد و سیاست های کشور لحاظ گردیده است، اما تلاش های محدودی در این زمینه صورت گرفته و تعداد محدودی از این شعارها به عرصه ظهور درآمده اند. تلاش ها و موفقیت های حاصله در سرتاسر کشور ی ان نبوده است. چرا که در این صورت ابتکارات تکنیکی و اجرایی صورت پذیرفته طی چند سال اخیر می باید به مشارکت و واکنش مثبت جامعه منجر می گردید. نوسامانی سیستم مدیریتی فاز دیگر طرح عملیاتی مبارزه با بی سوادی محسوب می گردد که طی چند سال اخیر توجه عموم را مجذوب خود ساخته است. چندین معیار در این زمینه اتخاذ گردیده اند که انتظار می رود تأثیری ماندگار بر کارآیی نظام آموزشی داشته باشند. تقریباً در کلیه ایالات کشور ساختمان مجزایی ویژه ارائه برنامه های آموزش بنیادی اختصاص یافته است. امید می رود که این امر به اقتدار و تکمیل فعالیت های آموزش بنیادی منجر گردد. توسعة دیگری که در این زمینه صورت گرفت، به عرصه ظهور درآمدن اعضای ثانویه در اجرای برنامه های ت های ای ی بود که به ساده و مؤثر نمودن روند سرمایه گذاری ها و مدیریت ابتکارات آموزش همگانی منتهی گردید. در حال حاضر کلیه این امور در مفاد برنامه های آموزش همگانی efa گنجاده شده و به عنوان ابزاری بسیار مفید و مؤثر در بهبود کارایی مدیریت ها دخیل می باشد. فلذا می باید در جهت تداوم این پروژه ها تلاش های عمده ای صورت گرفته و سرمایه گذاری های بیشتری به آن اختصاص می یابد. سومین و شاید مهم ترین توسعه ای که در این زمینه صورت پذیرفته، روند تمرکزز آموزش است که در تعاقب اصلاحات قبلی به عرصة ظهور درآمد. ت های ای ی با اتخاذ معیارهای جدید اصلاحاتی، ساختار مدیریتی جدیدی را تقدیم آموزش همگانی نمودند. انتظار می رود که این امر با ی اعضاء ت های ای ی که بیش از هر بخش دیگری در تغییر مفاد آموزشی و شرایط محلّی توانا می باشند تغییرات عمده ای را در مقام مدیریتی اعمال نماید. از همان ابتدا که بحث بسیج منابع مطرح گردید، روز به روز به اهمیت و حیاتی بودن آن افزوده گردید. اجرای سیاست اقتصادی و تعدیل و تطبیق ساختارها اهمیت آن را به میزان دو برابر افزایش داده است. طی دهه اخیر گام های مثبت در این زمینه برداشته شده است. در این دوره می توان شاهد افزایش نرخ بودجه اختصاص یافته به آموزش بنیادی بود. که این خود می تواند معرف در دسترس بودن سرمایه ها جهت ارتقاء سطح آموزش بنیادی باشد.

جهت گیریهای آموزشی کشور طی قرن بیستم

قانون اساسی هندوستان که به سال 1950 اقتباس گردید، ایالات کشور را بر آن داشت تا ظرف مدت زمان 10 سال به فراهم سازی امکان برخورداری ک ن رده های سنی 14-5 سال از امکانات آموزشی پایه مبادرت نمایند. گفتنی است که این عملیات گسترده سریعاً پی گیری شده و ظرف مدت 50 سال اخیر فرسنگها راه جهت نیل به این منظور پیموده شده است. این عملیات در شرایطی آغاز گردید که از 5 نفر شهروند هندی 4 نفر از نعمت سواد بی بهره بوده و از هر 10 کودک تنها 2 نفر در کلاس های درس حضور می یافتند. با اتخاذ و اجرای عملیات مذکور در کشور هندوستان در جهت نیل به هدف آموزش همگانی مدارس بیشتری در سرتاسر کشور تأسیس گردید. سیستم عملیاتی مذکور از لحاظ وسعت و سطح پوشش از گسترش چشمگیری برخوردار بوده است. به نحوی که در حال حاضر از هر 5 کودک گروه سنی 14-6 چهار نفر در مدارس عادی حضور داشته و از هر سه نفر، دو نفر از نعمت سواد برخوردار می باشند. با وجودی که پیشرفت حاصله ناچیز نبوده اما جهت نیل به هدف آموزش همگانی ناچیز شمرده می شود. در تعقیب هدف تدارک آموزش همگانی، سیاست ملّی آموزش و سایر فعالیت های اصلاحاتی از اهمیت بالایی برخوردار گردیدند. انتشار بیانیه جهانی آموزش همگانی پس از سال 1990، جلوه ویژه ای به جریانات کنونی داخل کشور بخشید. به نحوی که طی دهة اخیر قرن بیستم شاهد پیشرفت عمده ای در زمینة آموزش بنیادی در کشور هندوستان بوده ایم. اما با این حال سفر طولانی و دور و درازی در پیش است. مهم ترین وظیفه حال حاضر ت، از دست ندادن ی است که طی دهة اخیر خلق گردیده است. استراتژی ها باید بگونه ای طراحی شوند که طی قرن آتی دسترسی کامل به اه efa حاصل گردد. سیاست ها و برنامه های آتی کشور نیز باید با توجه به این دیدگاه جهت گیری گردد. از جمله مهم ترین جبهه گیری های efa طی قرن بیست و یکم می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

1- تدارک آموزش ابت برای کلیه ک ن - ادامة مأموریت ناتمام

روش های مأخوذه جهت نیل به هدف جهانی سازی آموزش ابت طی سال های اخیر با تبعیت از ضابطه های ذیل صورت پذیرفته است.

الف) عزم ملّی در تدارک آموزش رایگان و اجباری با کیفیتی مطلوب برای کلیه ک ن رده های سنی 14- 5 سال

ب) گنجاندن آموزش ابت در زمرة حقوق بنیادی افراد و پیشبرد آن در قالب معیارهای اساسی

ج) به اجرا گذاردن هفتاد و چهارمین روند اصلاحات آموزشی در جهت تمرکز ز آموزش و برجسته تر نمودن نقش اعضاء محلّی، سازمان های اجتماعی و عاملین داوطلب جهت نیل به vee

علاوه بر این ت مرکزی که بر اهمیّت آموزش ابت واقف می باشد در مانوری مشترک با ت مرکزی در جهت نیل به اه vee می باشد. ت هندوستان نیز در تعاقب مأموریت ناتمام خود به حمایت از ابتکارات آموزش ابت ادامه داده و به ارتقاء صلاحیت ت های ای ی ادامة تلاش و فعالیت مؤثر، مبادرت می نماید. بسیج عمومی منابع جهت رساندن سهم آموزش به 6 درصد درآمد ناخالص ملّی، هدفی است که کشور هندوستان تا زمان دستی به آن از هیچ تلاش و کوششی مضایقه نخواهد نمود.

2- درنظر گرفتن ضابطه ها جهت برقراری تعادل

اعمال فعالیت های گسترده پنجاه سال اخیر به توسعة سیستم آموزشی کشور و ارتقاء مقام و منزلت آموزش از لحاظ در دسترس بودن و نرخ مشارکت ک ن در آن، منتهی گردیده است. گفتنی است این گونه فعالیت ها با درنظر گرفتن ضوابطی در جهت برقراری تعادل، هدایت می گردد. با این وجود در نگاهی اجمالی به آمار و ارقام ارائه شده در می ی م که ناهمگونی گسترده ای در پیشرفت های حاصله وجود داشته است. افراد ن مناطق جغرافیایی خاص در بهره برداری از سرمایه گذاری ها موفق نبوده اند. با توجه به این موضوع باید طی سال های آتی روش جدیدی جهت برطرف نمودن این معضل اتخاذ گردد. روشی که به برطرف نمودن احتیاجات آموزشی دسته های ذیل تأکید داشته باشد:

. ن و دختران

. گروه های قبیله ای

. ک ن مشغول به کار

. ک ن استثنایی

. ک ن متعلق به گروه های اقلیت

. ک ن اقشار محروم و کم درآمد جامعه

. ک ن مناطق عقب افتادة آموزشی در ایالات مختلف کشور

. همگرایی مدیریتی و ارائة برنامه های ارتقاء آموزشی

با توسعه سیستم آموزشی کشور، تشکیلات اجرایی سطوح مختلف نیز گسترش یافته و مدیریت مجزایی به آموزش مدرسه ای، آموزش مشاوره، آموزش تکنیکی و آموزش بزرگسالان اختصاص یافت. شعبات اداری متفاوتی در سرتاسر کشور فعالیت دراند که از ساختاری ی ان برخوردار بوده و اه مشابه را دنبال می نمایند. این روند بویژه در خصوص آموزش ابت ، آموزش غیررسمی و آموزش بزرگسالان مصداق بیشتری دارد. ی زیاده از حدّ تشکیلات فوق سبب شده است تا مراکز مذکور نتیجه ای مع دربر داشته باشند. جهت برطرف نمودن این مشکل، طرحهای تکمیلی و همگرایی قوانین ذیل طراحی گردید:

الف) اجتناب از ایجاد ساختارهای جهت اجرای برنامه های مختلف آموزشی

ب) بررسی مجدد معیارها و الگوهای عملیاتی طرح های مختلف

ج) تشویق ت های ای ی در محکم سازی پایه های مدیریتی آموزشی از جانب ت مرکزی

ارتقاء کیفیت آموزشی

دهة 1990 که از همان ابتدا با طرح “بهره برداری از تخته سیاه[7]” جهت تشکیل مدارس ابت با حداقل زیربنا و امکانات آموزشی همراه شد، شاهد ابتکارات جدیدی در زمینة بهبود کیفیت آموزشی بوده است. با این حال این رشته از عملیات مرحلة آغازین خود را طی نموده و در جهت نیل به اه تعیین شده می باید ادامه یابند. تجارب بدست آمده نشان می دهند که ارتقاء کیفیت آموزشی نه تنها بر نرخ ثبت نام و ماندگاری ک ن در مدارس تأثیر داشته است، بلکه به افزایش قدرت فن آوری و میزان مسئولیت پذیری شهروندان هندی منجر گردیده است. از جمله مهم ترین ضوابط روند ارتقاء کیفیت آموزشی کشور طی دهه 90 می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

. بهبود کیفی محتویات دروس آموزشی

. مستعدسازی معلمان در حال خدمت و ی ا آمادة به خدمت

. تدارک امکانات زیربنایی و مناسب آموزشی

. تأکید بر مقتدرسازی مدیریت نهادی

. تأسیس نهاد ارزی آموزشی

علی رغم اعمال سیاست مذکور عملکرد کیفی مدارس کشور رضایت بخش نبوده است. از این روی تلاش هایی در جهت اقتدار هر چه بیشتر مدیریت داخلی مدارس و اصلاح روند کیفی آموزش و یادگیری صورت پذیرفته است. علاوه بر این تلاش هایی در جهت سمت و سو دادن به روند توسعه از طریق اجرای طرح های نهادی و نظارتی و اعمال سیاست های مدیریتی ساده و مؤثّر به مورد اجرا گذارده شده است. جهت نیل به این هدف، در حال حاضر طرحی به اجرا درآمده که از طریق آن از معلمان و سرمعلّمان منطقه ای حمایت می گردد.

مدیریت غیر متمرکز آموزشی

مطابق قانون سیاست ملّی آموزش مصوب سال 1986 که در جهت بهبود طرح های آموزشی و سیستم مدیّریتی و ایجاد نهادهای مسئول امور آموزشی کشور به تصویب رسیده است، روند تمرکزز آموزشی لازم و ضروری به شمار می آید. در حال حاضر چندین ت ای ی به اجرای روند تمرکزز از چارچوب مدیریت آموزش ابت مبادرت نموده اند. برخی از ایالات کشور نیز از حمایت های لازم ت در زمینة تمرکزز از مدیریت آموزشی برخوردار می باشند. با توجه به مکانیزم فشرده و متمرکز، عملیات تمرکزز آموزشی کار آسانی نبوده است. کشور هندوستان نیز با ایجاد فضایی جهت همکاری هر چه بیشتر افراد جامعه و تغییر تدریجی تصمیم گیری ها از سطوح ای ی به حوزه ها توسط نهادهای پانچایاتی راج، جهت نیل به هدف تمرکزز آموزشی تلاش می نماید. گفتنی است که تغییر و تحولات به عمل آمده در ساختار مدیریتی نیازمند تلاش های وسیعی در جهت ابقاء و جلب نظر سازمان های آموزشی است. جهت نیل به این هدف از نهادهای محلّی آموزشی و نهادهای هم پیمان به نحو شایسته ای حمایت و پشتیبانی به عمل می آید. همچنین انتظار می رود که سیستم آموزش از راه دور نقش مهمی در جهت مستعدسازی کادر فعال آموزشی ایفا نماید. از این روی برنامه های آموزش از راه دور که در جهت تربیت و آموزش معلمان پایه ریزی گردیده، جهت ایفای مؤثرتر نقش خود مورد تقویت و پشتیبانی قرار گرفته است.

ادامة دستی به هدف “تمرکزز ” از طریق برقراری مشارکت میان ت های مرکزی و ای ی، نیازمند هماهنگی و تنظیم دقیق سیاست ها و برنامه ها می باشد.

حوزه های ای ی

از حوزه های ای ی کشور هند به عنوان مراکزی جهت برنامه ریزی های آموزشی یاد می گردد. در گذشته، چندین طرح توسعة آموزشی در سطوح ت های ای ی به مورد اجرا گذارده شد اما با آغاز عملیّات ملّی مبارزه با بی سوادی این طرح ها در قالب حوزه های ای ی در آمده و کلیه ارزی ها در داخل حوزه ها انجام می گیرند. در تعاقب این روند، کلیه برنامه ریزی های آموزش ابت به ویژه آندسته از برنامه هایی که تحت پوشش طرح آموزش همگانی قرار دارند در سطح حوزه ها به انجام می رسند. برنامه ریزی آموزشی در سطوح حوزه های ای ی از چندین مزیّت به شرح ذیل برخوردار می باشد:

الف) تطابق هر چه بیشتر استراتژی طرح های آموزشی با شرایط محلی

ب) تشویق و ترغیب مردم به مشارکت در برنامه ریزی های آموزشی

پ) کمک به کشف و شناسایی ناهمگونیهای داخل حوزه ای ایالات کشور

انتظار می رود که اتخاذ چنین سیاستی سرمایه گذاری های بیشتری را متوجه نیازمندی حوزه های ای ی نموده و از این طریق جوابگوی برنامه ریزی آموزشی در سطوح مناطق در و روستاهای کشور باشد.

طرح های آموزشی

طرح آموزش و مراقبت های دوران کودکی ( ecce )

طراحی و تدارک طرح آموزشی و مراقبت های دوران کودکی ecce به روشی اصولی به اجتماعی تر نمودن گروه های ک ن، ایجاد سلامتی و تندرستی، تشویق روند یادگیری خلاق و ارتقاء شخصیتی انان منتهی می گردد. اجرای طرح مذکور برای اقشار کم درآمد جامعه به جبران نقایص فیزیکی، روانی و عاطفی ک ن منجر می گردد. علاوه بر این اجرای طرح ecce به جهانی شدن آموزش ابت و افزایش نرخ ثبت نام و ابقاء تحصیلی دانش آموزان در مدارس ابت کمک می نماید. در حال حاضر طرح تکمیلی توسعه خدمات ویژه ک ن با عنوان (icds) عمده ترین هدف طرح ecce به شمار می رود. علاوه بر ت های ای ی، مراکز پیش دبستانی، بالوادیس و غیره نیز که تحت پوشش نهاد مرکزی رفاه اجتماعی قرار دارند به اجرای طرح مذکور مبادرت می نمایند. جهت ایجاد همگرایی هر چه بیشتر در برنامه های ت و سایر نهادها، بر مشارکت اعضاء محلّی و گروه های پانچایاتی راج تأکید فراوان شده است. بعلاوه طرح ecce که به عنوان طرح ویژه مراقبت های بهداشتی، روانی-اجتماعی، تغذیه ای و آموزشی ک ن به حساب می آید، طی سال های آتی ترویج و رشد چشمگیری برخوردار بوده است.

طرح تشویق سیستم خدمات پیوسته

با وجودی که طی سال های اخیر سیستم خدمات آموزشی مدراس کشور چندین بار گسترش یافته است. اما با این حال نمی توان گفت که این سیستم قادر به برآوردن کلیه نیازهای آموزشی ک ن می باشد. این مورد بیشتر در خصوص حوزه آموزش ابت مصداق می یابد. مطالعات نشان داده اند که با پرداختن انحصاری به برنامه های آموزش رسمی ابت نمی توان سریعاً به اه ملّی دست یافت. چرا که برنامه های آموزشی مدارس می باید برخلاف کالبد آموزش رسمی، انعطاف پذیر و قابل تطبیق باشند. مراکزی همانند مراکز آموزش غیررسمی، مراکز آموزش فصلی ویژه ک ن مهاجر و مشغول به کار، مدارس داوطلبی، سیستم باز آموزشی سطوح بالاتر از ابت ، مراکز آموزش اردوگاهی ویژه دختران جوان و غیره، همگی باید به طریق اصولی ارتقاء یابند. برنامه های آموزش غیررسمی که با حمایت ت مرکزی در اکثر مناطق کشور به اجرا درآمدند، با کوله باری از ش ت و موفقیت توأم بوده است. اگر چه این برنامه ها به گونه ای مؤثر و کارآمد به اجرا درمی آمد، اما به گونه ای که انتظار می رفت در سطح ای ی بدون نتیجه ماند. اگر نه، دهة اخیر می بایست شاهد به روی کار آمدن مدل هایی متناوب در اجرای برنامه های آموزشی می بود. سیستم باز یادگیری (ols) بخش مهمی از فعالیت های آموزش همگانی را به خود اختصاص داده است. سیستم مذکور در جهت تدارک امکانات آموزشی اولیه و برآوردن نیاز آن عده از افرادی که از ادامة آموزش در نظام آموزش تمام وقت محروم مانده و همچنین جهت برقراری تعادل در روند آموزش تقویت گردیده و مورد حمایت ت قرار گرفته است. با این هدف که مراکز شغلی و آکادمیک بیشتری را تحت پوشش قرار داده و از دانش آموزان بیشتری در هر دو بخش آموزش عادی و بزرگسالان حمایت به عمل آورد.

طرح برقراری مشارکت میان بخش های عمومی و خصوصی

عملیات اجرایی برنامه های آموزشی کشور هندوستان چنان عظیم و طاقت فرسا است که نمی توان از بخش عمومی انتظار داشت تا به برآوردن نیازهای روزافزون آموزشی جامعه مبادرت نماید. اگر چه فعالیت های آموزشی کشور همواره با ابتکارات بخش خصوصی همراه بوده اما به گونه ای که پیداست ت قادر به بهره برداری صحیح از این ابتکارات نبوده است که در این خصوص باید راه چاره ای شیده شود. ناگفته نماند که بخش خصوصی نه تنها از لحاظ تأمین نیروهای متخصص و از طریق ارائة مدیریتی کارآمد و توسعة ابزارهای آموزشی به بهبود کیفیت آموزش کشور کمک می نماید. در حال حاضر جهت بالابردن منحنی ابتکارات خصوصی در آموزش ابت سعی شده است تا در سطح نهادهای آموزشی و نحوة اجرای برنامه های آموزشی تعاون و تقارب برقرار گردد.

طرح برجسته ترسازی نقش سازمان های غیر تی ( ngos )

همانگونه که اشاره شد سازمان های غیر تی به عنوان شرکای ت به حمایت از آن در جهت نیل هدف “آموزش همگانی (efa)” مبادرت می نمایند. از این روی به ویژه طی سال های اخیر ت هندوستان تصمیم دارد تا به ارتقای نقش این سازمان ها در کلیه سطوح اجتماعی مبادرت نماید. هدف اصلی اتخاذ چنین سیاستی گسترش مشارکت عمومی در برنامه های آموزش همگانی و کاستن بار سنگین تقبل هزینه های آن است. از اینرو نقش ngos در برنامه های توسعة آموزشی برجسته تر شده و دامنة فعالیت آن ها به هدایت برنامه های nfe و اجرای بخشی از طرح های آزمایشی ابداعی در مدارس کشور منتهی گردیده است. تلاش ت هند بر این است تا در کنار ادامه برنامه های فعلی، بخش های شایسته و صلاحیت دار ngos را شناسایی نموده و به اعطای نقش های برجسته تر به این سازمان ها در جهت همکاری با عاملین تی مبادرت نماید.

طرح ملّی ارائة آموزش همگانی (ساروا شیکشا ابهیان)

همکاری بخش های خصوصی در اجرای این طرح مشهود می باشد. طرح مذکور از طریق اجرای سیاست های ویژه ای سعی در ملی سازی برنامه های آموزش ابت در کشور دارد. از جمله مهم ترین فعالیت های تحت پوشش طرح ساروا شیکشا ابهیان می توان به اجرای سیاست تمرکزز آموزشی، سرمایه گذاری های ماندگار، هزینه برروی استراتژی های مؤثر ملی سازی، طراحی فنون آموزشی کارآمد، اجرای طرح های آموزشی مختص دختران و گروههای مرزی و اقلیتهای قومی اشاره نمود.



مشاهده متن کامل ...
بررسی عوامل موثر به حفرات گازی و انقباضی
درخواست حذف اطلاعات

بررسی عوامل موثر به حفرات گازی و انقباضی

بررسی عوامل موثر به حفرات گازی و انقباضی



حفره های انقباضی و گازی یکی از مهمترین عیوب ریخته گری محسوب می شوند. تا کنون تحقیقات زیادی توسط محققین گوناگون برای بررسی این حفره ها انجام شده است. اکثر ف ات در هنگام انجماد دچار کاهش حجم می گردند. این کاهش حجم باید بگونه ای جبران گردد. به همین حفره های انقباضی به وجود می آیند. به وجود آمدن حفره های گازی به این صورت می باشد که گازهای محلول در مذاب در هنگام انجماد ف از ح اتمی به مولکولی تبدیل می شوند و حفره گازی به وجود می آید.
در این مقاله عوامل موثر به اندازه، شکل، مقدار و توزیع تخلخل مورد بررسی قرار گرفته است. اندازه تخلخل می توان متأثر از چند عامل باشد:

1ـ ضخامت قطعه:

هر چه ضخامت کمتر می شود، اندازه تخلخل کاهش می یابد.

2ـ تعداد جوانه:

با افزایش تعداد جوانه، اندازه دانه کاهش می یابد و بالطبع با کاهش اندازه دانه، اندازه تخلخل کاهش می یابد.

3ـ عملیات بهسازی:

عملیات بهسازی باعث تشکیل تخلخل های درشت و کروی شکل می شود.
از جمله عواملی که به شکل تخلخل تأثیر می گذارد عملیات بهسازی می باشد. عملیات بهسازی سبب تبدیل ساختار سوزن شکل فازسیلیسم یوتکتیکی به ح رشته ای شکل و ظریف می گردد. شکل تخلخل های ریز و پراکنده در آلیاژهای بهسازی نشده تابع شکل و اندازه فضاهای بین دندریتی است. در این ح تخلخل ها عمدتاً ح کشیده و نازک دارند. از طرفی تخلخل در آلیاژهای بهسازی شده عمدتاً درشت تر و کروی تر بوده و مورفولوژی آن ها کمتر تابع شکل و اندازه و فضاهای بین دندریتی می باشد.
مقدار تخلخل به عوامل زیر بستگی دارد:
1ـ شرایط انجماد هیدروژن مذاب زیادتر باشد اثر استرانسیم برای بهسازی بر مقدار تخلخل بیشتر است.
2ـ عملیات : افزایش تمیزی مذاب سبب کاهش اثرات عملیات بهسازی بر افزایش تخلخل می گردد.
3ـ سرعت انجماد: با افزایش سرعت انجماد، مقدار تخلخل کاهش می یابد.
توزیع تخلخل به چند صورت می باشد:
1ـ پراکنده: که در مورد انجماد خمیری اتفاق می افتد.
2ـ متمرکز: این ح در انجماد پوسته ای ایجاد می شود.
3ـ محیطی: در صورتی انجماد هم از اطراف و هم از مرکز اتفاق بیافتد، این ح به وجود می آید.

1- چگونگی ایجاد مک های گازی:

گازها در ح مذاب نسبت به ح جامد انحلال بیشتری در ف ات دارند.با کاهش درجه حرارت گازهای حل شده در مذاب(به صورت اتمی)به تدریج از ح اتمی خارج می شوند وبه صورت مولکولی(حباب)در می آیند.در این صورت گازهای مولکولی آرام آرام از سطح مذاب خارج می شوند.سرعت وج حباب های گازی ایجاد شده به عوامل مختلفی بستگی دارد که از آن جمله گرانروی مذاب اندازه حباب وشکل وعمق پاتیل را می توان نام برد.
بدیهی است با کاهش درجه حرارت گرانروی مذاب افزایش می یابد.در نتیجه سرعت وج حباب های گازی به تدریج کاهش می یابد.با شروع انجماد مذاب دو مشکل مهم در وج حباب های گازی ایجاد می شود:
الف- اختلاف حلالیت در ح مذاب وجامد:در بسیاری از ف ات وآلیاژها اختلاف حلالیت گازها در ح جامدومذاب بسیار زیاد است.بدیهی است در هنگام انجمادگازهای زیادی از ح اتمی (انحلال)به ح مولکولی تبدیل می گردند به گونه ای که به ناگاه مقدار این تحول به چندین برابر افزایش می یابد.به عبارت ساده تر در یک فاصله زمانی کوتاه مقادیر زیادی از گازهای حل شده به حباب های گازی تبدیل می شوند.
ب- محبوس شدن حباب ها: اگر فرض شود که حباب های گازی ایجاد شده در هنگام انجماد(دامنه انجماد)بتوانند از مذاب خارج شوند در این صورت مشکلی به نام مک وتخلخل گازی در قطعات ریختگی وجود ندارد.اما در عمل به دلیل افزایش گرانروی مذاب ونیز وجود هسته های جامد به طور جدی حرکت حباب های گازی با مشکل مواجه می شوند وبه عبارت دیگر حباب های گازی در لابلای ذرات جامد محبوس می شوند.

عوامل موثر بر میزان مک های گازی:

1- مقدار اختلاف حلالیت گاز در ح جامد ومذاب
2- نوع انجماد
3- سرعت سرد مذاب
4- آخال ها(ناخالصیها)
5- عناصر آلیاژی
6-سیستم راهگاهی
7-شکل اندازه و وزن قطعه
تشکیل مک های گازی بیشتر در دامنه انجماد های زیاد انجام می شود.


رابطه 1

رابطه فوق مشخص کننده آنست که برای تشکیل حب به شعاع r فشار داخلی حباب باید حداقل برابرpg باشد که حباب های بسیار کوچک فشار داخلی بسیار زیاد خواهد بود وبه دلیل عدم دستی به چنین فشار بالائی عملا حباب ها نمی توانند در اندازه های خیلی کوچک تشکیل شوند به هر صورت این اندازه نمی تواند از اندازه اتم ف کوچک تر باشد.
چنانچه فشار لازم برای حذف تنش های سطحی در فصل مشترک گاز- ف برابر pst منظور شود در جریان انجماد به تدریج تنش سطحی افزایش یافته ودر نتیجه pst بزرگتر وفشار داخلی برای تشکیل حب به شعاع rبیشتر خواهد بود.
با توجه به پدیده انقباض در دامنه انجماد وکاهش فشار نسبی در فصل مشترک مایع- جامد مجموع فشار داخلی سیستم کاهش یافته واز اینرو رابطه فشار به صورت زیر نوشته می شود: که در آن psh فشار انقباضی کاهش موضعی فشار در فصل مشترک مایع- جامد است.

2- مکانیزم تشکیل حفره های گازی وانقباضی:

2-1- حفره های انقباضی[8]:

اکثر ف ات در هنگام انجماد دچار کاهش حجم می گردند.به عنوان مثال آلومینیوم خالص دارای 14-7% انقباض ضمن انجماد است.این کاهش حجم باید بگونه ای جبران گردد.در صورتی که مذاب اضافی وجود نداشته باشد به ناچار در قطعه حفره ای بوجود خواهد آمد که به آن حفره انقباضی می گویند که خود بنابر عوامل گوناگون از جمله مدل انجماد به دو دسته متمرکز وپراکنده تقسیم می شوند.
حفره انقباضی متمرکز معمولا در آلیاژهای دامنه انجماد کوتاه مشاهده می شود.در این ح از آنجائیکه جبهه انجماد همواره برقرار بوده وتفکیک اصولی بین مناطق جامدومایع امکانپذیر است ری های ناشی از انقباض برای قسمت های جامد توسط مذاب مقابل فصل مشترک تامین می شود وانقباض در مناطق گرم متمرکز می گردد.
حفره های انقباضی پراکنده معمولا در آلیاژهای دارای دامنه انجماد بلند به چشم می خورد.در این آلیاژها حد فاصل هندسی مشخصی بین مایع وجامد وجود ندارد و ری های ناشی از انقباض به طور پراکنده در سراسر قطعه پخش شده وفقط قسمتی از آن در مناطق ضخیم وانتهایی به صورت متمرکز باقی می ماند.

2-2- حفره های گازی[8]:

عموما گازها در ف ات مذاب نسبت به ح جامد دارای حلالیت بیشتری هستند.بنابراین در حین انجماد گاز حل شده به صورت فوق اشباع در مذاب در آمده ودر صورت وجود جوانه مناسب برای ایجاد تخلخل در مذاب وجود نداشته باشد این گازبه صورت فوق اشباع در ساختار جامد باقی خواهد ماند.
حلالیت هیدروژن در مذاب آلیاژهای آلومینیوم cc/100gr69/. ودرجامد درحدود cc/100gr 03/0 می باشد.از طرفی سرعت نفوذ آن در مذاب آلومینیوم نیز بالاست.از این روتقریبا تنها گازی است که در بوجود آمدن حفره های گازی در آلومینیوم موثر است.
مدل تئوریکی تشکیل حباب های گازی به صورت زیر می باشد[6]:
1- هسته های جامد درداخل مذاب تشکیل می شود.
2- رشد شاخه ای بر روی هسته ها آغاز و ادامه می یابد.
3- مذاب محصور در داخل دانه های رشد یافته از عناصر محلولی وهمچنین مقدار گاز غنی شده وبعد از مدتی حباب های گازی تشکیل می شوند.
4- در مراحل پایانی انجماد و هنگامی که حجم مایع کاهش یافته وغلظت ملکولی گاز افزایش می یابد.شرایط برای تشکیل حباب هائی بین بازوهای دندریت فراهم می شود.
مکانیزم رسوب:
بدون توجه به مسئله تغذیه ،تشکیل تخلخل به توزیع هیدروژن در طول انجماد آلومینیوم مربوط می شود. به خوبی شناخته شده است که تشکیل حفره درآلیاژهایآلومینیوم به وسیله نفوذ هیدروژن از زمینه جامد شده به داخل حفره بوجود می آید ،که در حقیقت از طرفی شبیه به رسوب فاز ثانویه در زمینه محلول فوق اشباع می باشد.تقریبا یک تعداد کمی از مقاله ها به این مسئله با مکانیزم جوانه زنی ورشد پرداخته اند. تعدادی از محققان با پدیده های ریاضی به این موضوع پرداخته اند.وانگ و سیگوارد این مسئله را با مدل های ترمودینامیکی حل د.

3- اندازه تخلخل:

3-1- اثر ضخامت قطعه بر اندازه تخلخل:

اندازه حفرات با تغییر ضخامت تغییر می کند.هر چه ضخامت کمتر می شود اندازه حفرات کوچکتر می شود.دلیل آن این است که با افزایش سرعت سرد شدن که با کاهش ضخامت رابطه مستقیم دارد اندازه دندریت ها کوچک تر می شود.با کوچک شدن فضاهای بین دندریتی حباب ها در فضای کمتری رشد می کنند.در نتیجه اندازه آنها کوچکتر می شود.
سرعت رشد ودرشت شدن حباب های گازی عملا با سرعت انجماد رابطه مع دارد.با افزایش سرعت انجماد وایجاد دانه های ریز وهمگن موانعی برای درشت شدن حباب های گازی حاصل شده وفقط ریز مک هایی در بین بازو های شاخه های جامد ممکن است تشکیل می شوند.بطور کلی با افزایش سرعت انجماد امکان جوانه زنی و رشد مستقل حباب ها در بین دانه ها کاهش می یابد.]6[

3-2- تعداد جوانه:

یکی از عواملی که باعث ریز شدن دانه ها می شود تعداد جوانه بیشتر است.در حقیقت وقتی که تعداد جوانه در ذوب کم باشد دانه هائی که شروع به رشد می کنند در زمان دیرتری به یکدیگر برخورد می کنند.پس در این زمان حباب فرصت بیشتری پیدا می کند تا اندازه اش بزرگتر شود.یعنی اینکه آن مقدار هیدروژنی که به صورت اتمی در ذوب حل شده است فرصت بیشتری پیدا می کند تا به صورت مولکولی(حباب)در بیاید وهر چه زمان بیشتر باشد به اندازه حباب افزوده می شود.

3-3- عملیات بهسازی:

افزودن استرانسیم بمنظور اصلاح ساختار سیلیسیم یوتکتیکی از ح درشت وسوزنی به ح ظریف ورشته ای شکل،هم اکنون بعنوان یک فرایند مهم در ذوب آلیا ژهای آلومینیوم- سیلیسیم مورد استفاده قرار می گیرد.یکی از اثرات جانبی عملیات بهسازی با استرانسیم،افزایش تخلخل در قطعات ریختگی است.عملیات بهسازی با سدیم،استرانسیم وکلسیم سبب افزایش نسبتا شدید تعداد وابعاد تخلخل های ریز وپراکنده در قطعات ریخته گری می شوند. همچنین بر اساس تحقیقات به عمل آمده اثرات عملیات بهسازی با سدیم وکلسیم به مراتب بیشتر از عملیات بهسازی با استرانسیم است. البته از آنجائی که در اثر عملیات بهسازی اغلب تخلخل های انقباضی درشت توسط ریز مک های گازی جایگرین می گردند،یک جنبه مثبت این پدیده کاهش نیاز به تغذیه است. [5]
در ذوبی که عملیات بهسازی انجام شده است قبل از اینکه دندریت ها بوجود آیند حباب های بزرگی در ذوب وجود دارد. در ابتدای امردندریت ها زده می شوند.بعد از این مرحله فاز یوتکتیک می خواهد رسوب کند.برای رسوب فاز یوتکتیک باید یک سطح زیرین برای رسوب وجود داشته باشد.به همین دلیل فصل مشترک حباب- مایع محل خوبی برای رسوب فاز یوتکتیک می باشد.پس فاز یوتکتیک به صورت شعاعی اطراف حباب رشد می کند.حباب در میان سلول یوتکتیک مخفی می شود وشکل واندازه اش به همان صورت اولیه باقی می ماند]2.[.می توان گفت که علت بزرگی حفرات در آلیاژهای آلومینیوم بهسازی شده وجود این حباب ها در قبل از بوجود آمدن دندریت ها می باشد.در آلیاژهای بهسازی شده اندازه حفرات کمتر تابع شکل واندازه فضا های بین دندریتی است.

4- شکل تخلخل:

4-1- تاثیر عملیات بهسازی بر شکل تخلخل :

عملیات بهسازی سبب تبدیل ساختار سوزنی شکل فاز سیلیسیم یوتکتیکی به ح رشته ای شکل وظریف می گردد.شکل تخلخل های ریز وپراکنده در آلیاژهای بهسازی نشده تابع شکل واندازه فضاهای بین دندریتی است.در این شرایط تخلخل ها عمدتا ح کشیده ونازکی دارند.(شکل 2)از طرفی تخلخل در آلیاژهای بهسازی شده عمدتا درشت تر وکروی تر بوده(شکل 3)ومورفولوژی آنها کمتر تابع شکل واندازه فضاهای بین دندریتی است.علت این امر در قسمت اندازه تخلخل توضیح داده شد(4)

در آلیاژهای بهسازی نشده بیشتر حباب ها در دامنه انجماد بوجود می آیند.با رشد دندریت ها سطح این حباب ها به سطح دندریت ها برخورد می کنند وشکل دندریت ها را به خود می گیرند.به این گونه مک ها مک های بین دندریتی می گویند که شکل بی قاعده دارند.پس در آلیاژهای بهسازی نشده مک های با شکل بی قاعده یا بین دندریتی وجود دارد ودر آلیاژهای بهسازی شده مک های بزرگ کروی شکل همراه با تعداد کمی مک های بین دندریتی وجود دارد. [2]
نوع دیگری از شکل تخلخل وجود دارد که به صورت سوزنی شکل می باشد. بوجود آمدن این نوع تخلخل بستگی به سرعت انجماد دارد.اگر سرعت انجماد به حدی باشد که جبهه انجماد به حباب برخورد کرده و مجرائی به شکل حباب در یک امتداد بوجود آورد در نهایت یک فضای خالی به شکل یک سوزن خواهیم داشت.

5- توزیع حفرات:

5-1- پراکنده در همه جای قطعه(یکنواخت):

این ح در مواقعی بوجود می آید که انجماد خمیری باشد.وقتی که انجماد از همه جا شروع می شود دندریت ها در همه جا زده می شوند وحباب های گازی در بین دندریت ها احاطه می شوند ودر نهایت به صورت ریز مک های گازی در کل قطعه به صورت پراکنده باقی می مانند.
ح دیگر این است که مذ که در بین دندریت ها وجود دارد دارای انقباض می باشد.چون دندریت ها در همه جا بوجود آمده اند مانع تغذیه شده مذاب بین دندریتی می شوند.در نهایت ریز مک های انقباضی در سراسر قطعه باقی خواهد ماند.
یا می توان گفت که اگر انجماد به طوری باشد که تمام دانه ها به صورت هم محور با شد حفرات گازی وانقباضی به صورت پراکنده درهمه قطعه دیده بشوند.

5-2- متمرکز بودن در وسط قطعه(مرکزی):

حفره انقباضی متمرکز معمولا در آلیاژهای دامنه انجماد کوتاه مشاهده می شود.در این ح از آنجائیکه جبهه انجماد همواره برقرار بوده وتفکیک اصولی بین مناطق جامدومایع امکانپذیر است ری های ناشی از انقباض برای قسمت های جامد توسط مذاب مقابل فصل مشترک تامین می شود وانقباض در مناطق گرم متمرکز می گردد.
این نوع توزیع حفره در ح ی بوجود می آید که انجماد در ابتدا تا حدی به صورت ستونی پیش رفته باشد.سپس به علت وجود ناخالصی های موجود در ذوب باقی مانده یا کاهش شیب دمایی در مرکز قطعه دانه ها به صورت هم محور رشد می کنند.در ابتدا که دانه ها به صورت ستونی رشد می کنند در حین رشد حباب های گازی موجود درذوب را به طرف جلو می رانند. همچنین انقباض موجود درذوب باقی مانده متمرکز می شود.در نهایت که دانه های هم محور در وسط قطعه ایجاد می شوند این حباب ها در بین دانه ها گیر می افتند.امکان دیگری که وجود دارد اینست که چون جبهه انجماد به سمت وسط قطعه است در نهایت مذ که باقی می ماند دارای انقباض می باشد که باعث ایجاد حفرات انقباضی در مرکز قطعه می شود.

5-3- محیطی:

این ح دلیلش این می تواند باشد که ما از مبرد داخلی در مرکز قطعه استفاده کنیم.در این ح انجماد از مرکز قطعه واز اطراف قطعه شروع بشود که در نهایت حلقه ای از مذاب را در محیط قطعه خواهیم داشت و حفرات گازی در این مذاب باقی مانده پیدا کرده اند.در نهایت حلقه ای از حفرات گازی وانقباضی در محیط قطعه خواهیم داشت.البته قابل ذکر است که استفاده از کلمه حلقه اینست که ما قطعه فرضی خود را یک استوانه درنظر گرفته ایم.

6- مقدار تخلخل:

6-1- بررسی اثر نوع قالب وشرایط انجماد[4]:

درآزمایشات میر اسماعیلی تخلخل های نسبتا درشت در نمونه بدون تغذیه برای آلیاژ 319 مشاهده شده است،در حالیکه در نمونه تغذیه دار تخلخلها عمدتا به تغذیه منتقل شده اند وخود قطعه عاری از تخلخل است.بر خلاف قطعات منجمد شده توسط قالب تغذیه دار که عمیلات بهسازی سبب افزایش قابل توجه تخلخل شده است،این عملیات سبب کاهش جزئی تخلخل در قطعات منجمد شده توسط قالب بدون تغذیه گردیده است.در قطعات منجمد شده در قالب تغذیه دار،افزایش استرانسیم به مذاب سبب افزایش تخلخل شده است واین افزایش در صورت استفاده از مقادیر بیشتر استرانسیم شدیدتر است.از طرفی در قطعات منجمد شده توسط قالب بدون تغذیه،افزایش استرانسیم تاثیر قابل ملاحظه ای بر تخلخل نداشته است.در کل می توان اینگونه نتیجه گیری کرد که اگر برای انجام عملیات بهسازی با استرانسیم از یک سیستم تغذیه گذاری نا مناسب استفاده کنیم قطعه ما دارای تخلخل کمتری خواهد بود.
در یک نگاه کلی می توان نتیجه گیری کرد که بهسازی با استرانسیم در نمونه های ریخته شده در قالب تغذیه دار با افزایش تعداد وابعاد تخلخل ها سبب افزایش مقدار کلی تخلخل گردیده است.
عملیات بهسازی سبب افزایش تخلخل در نمونه های حاوی تخلخل های انقباضی نمی شود.در توضیح این پدیده می توان عنوان کرد که عملیات بهسازی چه درقطعات عاری از مکهای انقباضی وچه در قطعات حاوی مکهای انقباضی سبب افزایش تخلخل های گازی می گردد.تشکیل این تخلخل های گازی د رقطعات عاری از مک های انقباضی سبب افزایش تخلخل در قطعه می شوند،در حالیکه در قطعات حاوی مکهای انقباضی،تخلخل های گازی ایجاد شده در اثرعمیلات بهسازی جایگزین مکهای انقباضی موجود گردیده وبنابراین عملیات بهسازی تاثیر قابل توجهی بر مقدار کلی تخلخل نمی گذارد.در واقع در شرایطی که شرایط برای تشکیل مکهای انقباضی وهم گازی فراهم است،هیدروژن محلول در مذاب آلومینیوم می تواند در خلال انجماد بدون هیچ مشکلی در مک های انقباضی تشکیل شده رسوب کند وبدین سان تلفیقی از مک های گازی وانقباضی بوجود می آید.

6-2- اثر افزایش درجه حرارت بر میزان حلالیت هیدروژن[9]:

با افزایش درجه حرارت جنب وجوش اتم ها زیاد می شود وفواصل بین اتم های آلومینیوم زیاد می شود.به همین دلیل هیدروژن به راحتی وارد آلومینیوم می شود.پس هر چه درجه حرارت افزایش یابد میزان هیدروژن موجود در آلومینیوم افزایش می یابد.
در شکل اثر افزایش درجه حرارت بر میزان حلالیت هیدروژن را می توان دید.

6-3- اثرات متقابل مقدار هیدروژن

مذاب وعملیات بهسازی برمقدار تخلخل:
تخلخل های حاصل ازعملیات بهسازی منشا گازی دارند.استرانسیم فقط در صورت وجود هیدروژن کافی قادر به افزایش قابل ملاحظه تخلخل است، پس اثر استرانسیم بر افزایش تخلخل در شرایطی که هیدروژن مذاب بیشتر باشد شدیدتر است.از اینرو می توان نتیجه گیری کرد که تخلخل های حاصل از عملیات بهسازی با استرانسیم منشا گازی دارند،بنابراین کاهش هیدروژن مذاب می تواند تا حد زیادی اثر عملیات بهسازی برتخلخل را خنثی کند. افزایش ابعاد وتعداد تخلخل ها وهمچنین تغییر مورفولوژی آنها از ح کشیده وترک مانند به ح کروی شکل در اثر افزایش هیدرو ژن بوضوح قابل تشخیص است.(شکل5)

6-4- اثرات متقابل عملیات بهسازی با استرانسیم سرعت انجماد وعملیات [4]:

بررسی های بعمل آمده بیانگر این است که عملیات آخال زدائی وافزایش تمیزی مذاب سبب کاهش اثرات عملیات بهسازی بر افزایش تخلخل می گردد.iwahori وserratos در آزمایشات خود نشان دادند که انجام عملیات فلا زنی پس از عملیات بهسازی با استرانسیم سبب کاهش قابل توجه تخلخل در آلیاژa356 گردیده است.شکل6اثرات متقابل عملیات بهسازی با استرانسیم مذاب وسرعت سرد شدن را بر مقدار تخلخل در آلیاژa356 نشان می دهد.

شکل 6 – اثرات متقابل عملیات بهسازی با استرانسیم و وسرعت سرد بر مقدار تخلخل در آلیاژa356
همانطور که ملاحظه می گردد گرچه افزایش سرعت انجماد سبب کاهش تخلخل در تمام شرایط گردیده است ولی اثر سرعت انجماد در شرایط بهسازی شده با استرانسیم بر کاهش تخلخل بمراتب بیشتر است.
به بیان دیگر در شرایطی که در نمونه های نزدیک به تغذیه که دارای سرعت انجماد کمتری هستند عملیات بهسازی سبب افزایش نسبتا شدید تخلخل شده است اثر این عملیات در نمونه های مجاور مبرد که دارای سرعت انجماد زیادتری هستند قابل ملاحظه نمی باشد.همچنین نتایج بدست آمده بیانگر اثرات شدید استفاده از در سیستم راهگاهی بر کاهش تخلخل در قطعات بهسازی شده با استرانسیم است.
در واقع حضور در سیستم راهگاهی با کاهش های ا یدی وبا تمیز مذاب درون قالب سبب کاهش نسبتا شدید تخلخل در آلیاژ بهسازی شده با استرانسیم گردیده است.این نتایج از آن نظر حائز اهمیت است که در آلیاژهای بهسازی شده با استرانسیم نمی توان از عملیات فلا زنی بمنظور افزایش تمیزی مذاب استفاده کرد(عملیات فلا زنی سبب استرانسیم زدائی از مذاب می شود).

6-5- اثر اندازه تغذیه بر مقدار تخلخل[1]:

در این آزمایش آلیاژ a206(al-4.5%cu-0.4%mn-0.3%mg-0.2%ti)استفاده شده است.عرض،طول وضخامت قطعات به ترتیب 14،20و1سانتی مترمی باشد.سه قطعه با سه نوع قطر تغذیه متفاوت 3،4و6سانتی متری استفاده شدوارتفاع تغذیه ها 5/1برابر قطر تغذیه ها میباشد.قالب های ماسه ای co2 با استفاده از ماسه سیلیسی وهفت درصد وزنی سیلیکات سدیم به عنوان سخت کننده،آماده شد ودرانتهای قالب یک مبرد مسی قرار داده شده است.قالب ها به مدت 8ساعت در دمای پخته شده وتا دمای محیط قبل از ریخته گری سرد می شوند.
فرایند ذوب در کوره الکتریکی مقاومتی انجام شده وشمشa206به طور مستقیم در یک بوته گرافیتی اضافه شد.در حین ذوب شدن،غلظت هیدروژن اولیه ذوب در حدود کنترل می شود.دمای ریختن در حدود کنترل می شود.ترموکوبل ها در قالب قرار داده می شوند تا حرارت موجود در 9مکان قطعه نشان داده شده در شکل بدست آید.برای اندازه گیری وزن مخصوص از روش ارشمیدس استفاده می شود.


شکل 7-شماتیک قطعه[1]

توزیع تخلخل در درصد حجمی از انتهای مبرد تا انتهای تغذیه در قطعات،در شکل 8 نشان داده شده است.در این شکل،با افزایش اندازه تغذیه مقدار تخلخل کاهش پیدا کرده است.درهمه نمونه ها،حداقل تخلخل را در مبرد داریم،تا فاصله کمی از تغذیه به تدریج این مقدار تا یک ماکزیمم افزایش پیدا می کند.

6-6- تئوری ham برای محاسبه مقدار تخلخل[1]:

ر رسوب هیدروژن (f)وزمان واکنش یا به عبارتی زمان انجماد(tf) به صورت زیر نشان داده شده است:
معادله 1
که مقدار هیدروژن اولیه( )، مقدار هیدروژن نفوذ کرده در داخل حفره در یک محل معین ( )، هیدروژن قابل حل در آلومینیوم جامد( )، زمان آسایش(sec)وn یک مقدار ثابت است. قیاسی از چگونگی نفوذ هیدروژن می باشد. مقدار ر تشکیل تخلخل در یک محل معین آلیاژ ریختگی آلومینیوم a356(vp(%))را می توان به صورت زیر تشریح کرد:
معادله 2
که pg فشار حباب گازی(atm)و یک مقدار ثابت می باشد. pg ترکیبی از فشار اتمسفر وفشار هیدرواستاتیکی تغذیه،کاهش فشار مذاب بین دندریتی و فشار تنش سطحی حباب گازی می باشد.k باید معادل با باشد( دانسیته مایع( ))،teدمای یوتکتیک(کلوین) ،273ح استاندارد دما می باشد.پس معادله(2) را می توان به صورت زیر نشان داد:
معادله 3
که برابر با است.درمعادله (3)اگر فرض کنیم که به بینهایت میل کند یعنی که همه هیدروژن داخل حفره نفوذ کرده و ر هیدروژن رسوب کرده در یک محل معین در قطعه ریختگی (f) برابر با یک خواهد بود.به این دلیل ،ماکزیمم تخلخلی است که می تواند در قطعه ریختگی تشکیل شود.راههای مشابه دیگری برای پیش بینی مقدار ماکزیمم تخلخل وجود دارد مانند معادلات ترمودینامیکی.
نتیجه زمان انجماد به صورت نمودار در شکل 9 نشان داده شده است.این منحنی ظاهرا تئوری هام را اثبات می کند.با افزایش زمان تا یک حدی شیب منحنی کاهش می یابد که ممکن است دلیل آن،کم شدن نفوذ هیدروژن محلول در داخل حباب باشد. فشار حباب گازی می تواند به صورت روبه روباشد: که درآن تنش سطحی حباب گازی در نظر گرفته شده است.در عبارت قبلی تنش سطحی مذاب آلیاژ a206( )،c یک مقدار ثابت است( ).بر طبق این توصیف،فشار حباب گاز به ترتیب برای مبرد وتغذیه برای زمان های انجماد متفاوت،28/1و17/1محاسبه شده است.

7- محاسبه فاکتور شکل[3]:

در مقاله[3] محاسبه فاکتور شکل به صورت زیر می باشد:
که در آن aسطح حفره وpمحیط حفره می باشد.حفرات بزرگتر دارای فاکتور شکل کمتری می باشند.همچنین در نمونه های بهسازی شده با استرانسیم با افزایش ضخامت فاکتور شکل کاهش یافته است.
با توجه به مطالب بالا می توان اینگونه استنباط کرد که حفرات کروی در مقاطع نازک تر می باشند زیرا با کاهش ضخامت فاکتور شکل افزایش می یابد.بیشترین فاکتور شکل را دایره دارد که یک می باشد.

8- تاثیر سرعت سرد بر مقدارواندازه وشکل تخلخل هادر آلیاژ356 [2]

روش آزمایش:
هشت ذوب آماده شد:دو ذوب بهسازی نشده ،یکی باsb ریز دانه شده ،دو ذوب با سدیم بهسازی شده وسه ذوب با استرانسیم بهسازی شد.
ذوب ها در کوره سوخت گازی با بوته گرافیتی 8 کیلوگرمی وهمچنین با استفاده ازآمیژان 356 به عنوان شارژ آماده شد.ریز دانه هر ذوب با 1/0%تیتانیم به صورت آمیژانal-ti-b(5:1)انجام شد.در این عملیات ها ،سدیم به صورت ف ی(1/0%) ،استرانسیم به صورت آمیژان(al-sr10%) و25/0% آنتیموان به صورت ف ی اضافه شده اند.زمان انحلال برای آنتیموان واسترانسیم 20دقیقه می باشد.بعد از عملیات ذوب ،مقدار هیدروژن باید در حدود کنترل شود.همچنین از تجهیزات (telegas)تکنیک گردشی گاز و((alscan استفاده شد.نیاز هست که برای گاززدائی از نیتروژن باخلوص بالا استفاده شود.
هرذوب در دمای در پنج فنجان ف ی با دیواره نازک ریخته که نمونه های با وزن 200gr تولیدوبعدا بریده شدند..
درجه حرارت هائی که برای کوئنچ انتخاب شده اند٬با توجه به آنالیز های حرارتی آمیژان بدست آمده اند:درجه حرارت لیکوئیدوس ٬درجه حرارت یوتکتیک (بهسازی نشده وریز دانه شده با sb) یا در محدوده 565-570 (بهسازی شده با na,sr) .
درجه حرارت نمونه هائی که در آب کوئنچ شده اند بر طبق رخدادهای انجماد آلیاژ به صورت زیر می باشد:
: اواسط رشد دندریت- قسمت جامد 30%
:انتهای رشد دندریت- قسمت جامد 50%
شروع انجماد یوتکتیک- قسمت جامد 55%
اواسط انجماد یوتکتیک-قسمت جامد 75%
بعد از انجماد(هوا سرد شده)
برای مشخص دانسیته از روش ارشمیدس استفاده شده است..
نتایج وبحث:
ترکیبات شیمیائی در ج شماره2نشان داده شده است.


ج -2: آنالیز ترکیب شیمیائی

نتایج دانسیته:
بیشترین دانسیته بدست آمده در هر سری برای نمونه های کوئنچ شده از بوده است که این مطابق با مقدار ریز تخلخل صفر می باشدکه با متالوگرافی اثبات می شود.این مقدار را به عنوان دانسیته مرجع استفاده می کنیم.درصد ریز تخلخل های محاسبه شده برای نمونه های دیگردر ج 3نشان داده شده است.
ج 3:مقدار ریزتخلخل(%)در نمونه های کوئنچ شده در حال انجماد برای عملیات های گوناگون


ج 3-1


ج 3-2

مقدار ریز تخلخل بدست آمده برای نمونه های در هوا سرد شده ٬تاثیر نهائی عملیات بهسازی در تشکیل ریز تخلخل ها را نشان می دهد.بیشترین مقدار مشاهده برای ذوب بهسازی شده با سدیم(na) و بعد از آن برای ذوب بهسازی شده با استرانسیم(sr) وبعد از آن برای ذوب بهسازی نشده می باشد.کمترین مقدار مک ها برای نمونه های ریز دانه شده با آنتیموان(sb) بدست آمده است.این ترتیب برای نمونه میله ای ریخته شده در ماسه هم مشاهده می شود
نتایج آنالیزهادر ج 3 نشان داده شده است که سرعت افزایش مقدار مک ها را بعد از شروع واکنش یوتکتیک برای همه ذوب ها نشان می دهد. مقدار مک ایجاد شده در طول انجماد یوتکتیک در محدوده 0.7_0.6% می باشد.
شرایط انجام آزمایش با مقدار هیدروژن از این قرارمی باشد:
برای ذوب های بهسازی نشده ،مقدار جوانه تخلخل در حین رشد دندریت خیلی کوچک می باشد،بنابراین تقریبا همه تخلخل ها به علت جوانه زنی مک ها ورشد در حین واکنش یوتکتیک بوجود می آیند.
در مورد ذوب های بهسازی شده،جوانه زنی تخلخل وشروع رشدپائین تر از است که در شروع واکنش یوتکتیک به مقداری درحدود 48/0% برای نمونه های بهسازی شده با سدیم(na) می رسد. در حین واکنش یوتکتیک ،سرعت رشد، مشابه سرعت رشد ذوب های بهسازی نشده می باشد.
برای ذوب های ریز دانه شده با آنتیموان(sb) ،شروع جوانه زنی حباب ها بعد از واکنش یوتکتیک انجام می شود.همچنین در این مورد ،سرعت رشد حباب ها مشابه ذوب های بهسازی نشده میباشد.
رویداد انجماد نشان می دهد که تشکیل حفره در آلیاژ های آلومینیوم به این صورت می باشد:
1-برای شروع انجماد در :مقدار انقباض انجماد به وسیله توده مذاب تغذیه کننده وتغذیه بین دندریتی به آسانی جبران می شود(برای همه عملیات ها).
2- از تا شروع واکنش یوتکتیک: در آلیاژهای بهسازی نشده و ریز دانه شده با sb تحرک مذاب بین دندریتی باندازه کافی از تشکیل مک جلوگیری می کند.در ذوب های بهسازی شده ،تحرک به شدت کاهش می یابدو مقدارانقباض بوسیله تشکیل حفره جبران می شود.
3- بطور کلی بعد از واکنش یوتکتیک:نفوذ پذیری بین دندریت ها وبین سلول ها به علت حجم زیاد جامد کاهش می یابد .بعد از آن ،مقدار انقباض انجماد به طور چشمگیری به وسیله تشکیل حفره در همه موارد جبران می شود.
بر اساس این ترتیب رخداد ها ،ما می توانیم بیشترین گرایش تشکیل ریزتخلخل ها را به ذوب های بهسازی شده نسبت دهیم به علت اینکه تحرک مایع بین دندریتی کاهش می یابد که بین دماهای و می باشد.در این محدوده یک فاز مایعی وجود دارد که در آن سیلسیم ،منیزیم ،آهن وعناصر بهساز متمرکز شده اندوهمچنین فاز جامد با شبکه دندریتی وجود دارد.عنصر بهساز می تواندخواص فاز مایع از قبیل ویسکوزیته یا نفوذ پذیری را تغییر بدهدو همچنین بر مورفولوژی دندریتها تاثیر بگذارد.

نتایج متالوگرافی:

در نمونه های کوئنچ شده،مذاب باقی مانده قبل از کوئنچ با آب وجود دارد ،یک ریز ساختار خیلی ریز دانه شده ایجاد شده است که به راحتی نسبت به فازهای که قبلا جامد شده اند قابل تشخیص می باشد.
نمونه های کوئنچ شده از :
ریز ساختار نمونه های کوئنچ شده از مشابه با همه عملیات ها می باشد.این ریز ساختار a-دندریت ها ومایع سریع سرد شده.این نمونه ها هیچ گونه تخلخلی را نشان نمی دهند.

نمونه های کوئنچ شده :

نمونه های کوئنچ شده از همانند نمونه های کوئنچ شده از می باشند،بجزوجودa-دندریت های بزرگ(در حدود 50%) وعدم وجود a-دندریت های خیلی کوچک در داخل منطقه یوتکتیک.
در نمونه های ریز دانه شده با آنتیموان تخلخلی دیده نمی شود ولی در نمونه های بهسازی نشده تخلخل ها به صورت خیلی ریز وجود دارند.در نمونه های بهسازی شده با استرانسیم وسدیم تخلخل های بزرگ کروی دیده می شود.
حفراتی که در بین دندریت ها زده می شوند مورفولوژی آن ها تا ایجاد یک شکل نا منظم تغییر می کند(بین دندریتی)
این موضوع برای حفرات در حال رشد ودر تماس با جامد می باشد(a-دندریت ها).
اما در قسمت مایع بیشتر می باشد(در حدود 50%) وبه همین دلیل تماس پیدا حفره با دندریت ها به ندرت اتفاق می افتد. همچنین بیشتر حفرات تشکیل شده قبل از واکنش یوتکتیک کروی می باشند.
نمونه های کوئنچ شده در شروع یوتکتیک و اواسط یوتکتیک:
در نمونه های ریز دانه شده با آْنتیموان و بهسازی نشده که در شروع واکنش یوتکتیک کوئنچ شده اند،ساختار کاملا رشد پیدا کرده a-دندریت دیده می شود و همچنین مقدار زیادی هسته های یوتکتیک کوچک با فاز سیلیس لایه ای وجود دارد.
در نمونه های بهسازی نشده،مقدار زیادی ریز تخلخل کوچک در قسمت مایع وجود دارد.در نمونه های ریز دانه شده با آنتیموان ریز تخلخل وجود ندارد.نمونه های بهسازی شده با استرانسیم وسدیم وکوئنچ شده در شروع واکنش یوتکتیک( )ساختار دندریتی a ،مک های بزرگ و یک تعداد کمی هسته های یوتکتیک بزرگ را نشان می دهد.تعداد کم هسته های یوتکتیک حاصل واکنش عناصر بهساز می باشند.
فاز سیلیس به علت نیاز داشتن به یک لایه زیرین برای رسوب ، فصل مشترک حباب /مایع را انتخاب می کند.قابل توجه است که فاز سیلیس به صورت شعاعی در اطراف حباب رشد می کند که هم مرکز با هسته یوتکتیک می باشد. .هسته های یوتکتیک جامد شده اطراف حباب های کروی ایجاد می شوند که این موضوع وجود حباب های کروی را در آلیاژ های بهسازی شده تثبیت می کند.
در ادامه انجماد ،مقدار انقباض و سگرگاسیون هیدروژن به جوانه زنی حباب های جدید کمک می کند ،در حالی که حباب های از قبل شکل یافته توسط یوتکتیک جامد احاطه شده اند.بیشتر این حباب های جدید باید شکل نا منظمی داشته باشندزیرا قسمت جامد در حال رشد می باشد.
در آلیاژ های بهسازی نشده (یا ریز دانه شده با آنتیموان) ،هسته های یوتکتیک شکل نا منظمی دارند. همچنین حباب های جدید در حال رشد در تماس با جامد یک شکل نا منظمی پیدا دارند(بین دندریتی).بازو های هسته های یوتکتیکی به اندازه ای کوچک می باشند که حباب ها می توانند اطراف آنها رشد می کنند.ممکن است که حباب ها به صورت تخلخل های خوشه ای شکل درتصاویر متالوگرافی ظاهر شوند.
در آلیاژ های بهسازی شده با استرانسیم وسدیم، فصل مشترک هسته های یوتکتیک نا منظم می باشد.دراین مورد ،حفره های جدید که شکل نا منظم دارند ،به طور جزئی مورفولوژی بین دندریتی پیدا می کنند.به علاوه اینکه ،چون هسته های یوتکتیک بزرگ می باشند ،حباب های جدید به سختی می توانند اطراف آنها رشد کنند.همچنی در این مورد آنها شکل رشته ای ندارند.در نمونه های کوئنچ شده از اواسط واکنش یوتکتیک ،ساختار دندریت های a ،هسته های یوتکتیک دیده می شود.در نمونه های بهسازی نشده(ریز دانه شده با آنتیموان)حفرات نامنظم در حال رشد و خوشه ای شکل وجود دارد(احاطه شده توسط بازوهای هسته یوتکتیک).
نمونه های بهسازی شده دارای حفرات کروی احاطه شده توسط یوتکتیک می باشند و همچنین حفرات نا منظم در قسمت مایع در حال رشد می باشند.

نمونه های درهوا سرد شده:

ریز ساختار نهائی نمونه ها ،تفاوت ها در اندازه و توزیع حفرات و فاز سیلیس یوتکتیک نشان می دهد.فاز سیلیس در نمونه های ریز دانه شده با آنتیموان و بهسازی نشده لایه ای می باشد ،در حالی که فاز سیلیس در آلیاژ بهسازی شده رشته ای و بسیار ریزمی باشد.حفرات درآلیاژ های بهسازی نشده و ریزدانه شده با آنتیموان ،نا منظم و با مورفولوژی بین دندریتی و خوشه ای می باشند.درآلیاژ های بهسازی شده دو نوع حفره وجود دارد:یکی کروی ودیگری نا منظم(به طور جزئی بین دندریتی).
مقدار حفره شکل یافته بعد از واکنش یوتکتیک برای هر ذوب و همه عملیات ها ی ان می باشد.درمورد مقدار حفره تشکیل شده قبل از واکنش یوتکتیک ، درآلیاژهای بهسازی شده و بهسازی نشده تفاوت هائی مشاهده می شود.
باید تاکید کرد که آلیاژ هائی که شامل مقدار هیدروژن بالاتر از باشند ،احتمالا در طول انجماد آنها، رخداد هائی روی می دهدکه متفاوت با مطالب قبلی خواهد بود.در آلیاژ های بهسازی نشده با مقدار هیدروژن بالاتر ،حفرات می توانند زودتر تشکیل شوند که در نتیجه تعداد زیادتری حفرات کروی ایجاد خواهد شد.
خلاصه مشخصات اصلی ریز ساختار تکامل یافته آلیاژ های بهسازی نشده ،ریز دانه شده با آنتیموان و بهسازی شده با استرانسیم وسدیم در طول انجماد ،در ج 4 آمده است.بیشترین تفاوت های قابل توجه مربوط به تغییرات ریز ساختاری بهسازی شده است که تعداد هسته های یوتکتیک کاهش ،مورفولوژی یوتکتیک/ مایع و قطعا مورفولوژی فاز سیلیس تغییر یافته است.

حباب های به وجود آمده در همه عملیات ها در ج 5 آمده است.در نمونه های بهسازی نشده یا درنمونه های ریز دانه شده با آنتیموان ،بیشتر حفرات کروی،بعد از شروع واکنش یوتکتیک جوانه می زنند.در این ح ،حفرات به صورت بین دندریتی وسلولی رشد می کنند.همچنین در این شرایط ،فصل مشترک هسته های کوچک یوتکتیک با مایع نا منظم می با شد.حفرات رشد کرده فصل مشترک هسته های یوتکتیک را احاطه می کنند و به صورت شاخه ای و یا به صورت نا منظم و خوشه ای شده دیده می شوند.
در نمونه های بهسازی شده با استرانسیم وسدیم ،حباب های بین دندریتی قبل از انجماد یوتکتیک جوانه می زنند.بدین ترتیب ،وقتی هسته های یوتکتیک شروع به رشد می کنند ،حباب های جدید را احاطه می کنند و بدین ترتیب مورفولوژی اولیه خود را حفظ می کنند(کروی شده).ریز تخلخل های تشکیل شده بعد از جوانه زنی هسته یوتکتیک به صورت دندریتی و سلولی رشد می کنندکه نا منظم می باشند.در حالی که در نمونه های بهسازی شده ،هسته های یوتکتیک بزرگ می باشندو حفرات نمی توانند آنها را احاطه کنند ،.همچنین از مکانیزم شاخه ای شدن جلو گیری شده و حفرات نا منظم به صورت خوشه ای مشاهده نمی شوند.بعلاوه اینکه در آلیاژ های بهسازی شده ،چون فصل مشترک هسته یوتکتیک/ مایع صاف می باشد ،حباب ها نسبت به آلیاژ های بهسازی نشده کمتر نا منظم هستند.

روش آزمایش:

آلیاژ مورد استفاده در این پژوهش آلیاژ آلومینیوم 356 می باشد.بدین منظور برای تهیه این آلیاژ از آلیاژ آلومینیوم 5%سیلیسیم وهمچنین آلومینیوم ومنیزیم خالص استفاده شد.عملیات ذوب در کوره زمینی با سوخت گازوئیلی انجام شد.مواد شارژ جمعا kg7 می شدند که ابتدا آلومینیوم خالص وآلیاژ آلومینیوم 5%سیلیسیم را شارژ وپس از ذوب شدن از کوره خارج شده ومنیزیم به صورت خالص اضافه شد.بر روی ذوب اول هیچ گونه عملیات کیفی انجام نشد.دمای ذوب ریزی ح گازز نشده 720درجه سانتی گراد در نظر گرفته شد.
پس از ریختن نمونه پله ای اول مجددا ذوب باقی مانده داخل کوره قرار داده شده تا به دمای فوق ذوب لازم برسد.پس از رسیدن به دمای فوق ذوب لازم بوته بیرون آورده شده وگازز انجام گرفت.برای گازز از قرص دگازر استفاده شد.دمای ریختن ذوب گازز شده م ن730-720درجه سانتی گراد بود.شکل وابعاد مدل استفاده شده برای آزمایش در زیر نشان داده شده است.

نتایج:

در نمونه گازز نشده هیچ گونه مک وحفره مشاهده نشد. همانطور که از شکل الف پیداست هیچ گونه حفره یا ریز مک دیده نمی شود.
در نمونه گازز شده حفره بزرگی در سطح بیشترین ضخامت قطعه مشاهده می شود. علت وجود حفره این می تواند باشد که چون قالب مورد استفاده برای ریخته گری نمونه های آزمایشی ماسه تر می باشد احتمال دارد که رطوبت موجود در ماسه در هنگام تماس با مذاب بخار شده وحفره ای در سطح قطعه بوجود آورده است.
در کل حفره موجود در سطح قطعه گازز شده منشا گازی دارد زیرا در نمونه گازز نشده حفره انقباضی وجود ندارد یعنی اینکه سیستم تغذیه گذاری مناسب بوده است وهمچنین دمای بارریزی هر دو نمونه ی ان می باشد.با این اوصاف حفره موجود در سطح نمونه گازز شده نمی تواند منشا انقباضی داشته باشد.



مشاهده متن کامل ...
سرفصل های ارشد نرم افزار
درخواست حذف اطلاعات

به نام خداوند مهربان

همانطور که می دانید کنکور ارشد شامل سه بخش دروس عمومی و دروس مشترک و دروس تخصصی می باشد .

دروس مشترک آزمون کارشناسی ارشد ی کامپیوتر بین تمام گرایش ها شامل 2 درس زبان عمومی و تخصصی و ریاضیات می باشد که درس ریاضیات خود شامل 4 درس می باشد و درسی به نام «دروس مشترک» که آن هم شامل 5 عنوان درسی است و مابقی سؤالات با توجه به گرایش به صورت تخصصی هر رشته مطرح شده اند.
___________________________________________________________
« زبان عمومی و تخصصی »
تعداد سئوالات این درس در آزمون کارشناسی ارشد 30 سئوال می باشد. همان طور که از نام درس پیداست، تعدادی از سئوالات این درس زبان عمومی و تعدادی از آن ها نیز مربوط به اصطلاحات و متون تخصصی ی کامپیوتر می باشد. بدون تردید اگر دانشجویان کارشناسی ارشد در درس زبان حداقل هایی را داشته باشند مطالعه و سرمایه گذاری در این درس می تواند منطقی باشد. معمولاً منبع درس زبان تخصصی در اکثر رشته ها در های مختلف فرق می کند و اساتید این درس به صورت سلیقه ای منابع و یا جزوات مورد نظر خود را به دانشجویان معرفی می کنند. خواندن کتاب زبان عمومی و همچنین زبان تخصصی موسسه مدرسان شریف برای رسیدن به تسلط در این درس کفایت می کند. در کتاب زبان عمومی مطالب گرامری و یک سری لغات و اصطلاحات عمومی و همچنین تست های عمومی رشته های مختلف گنجانده شده و داوطلبان حتی در صورت فراموشی درس زبان می توانند خود را به سطح مطلوبی با استفاده از این کتاب برسانند. در کتاب زبان تخصصی موسسه مدرسان شریف علاوه بر بررسی و ارایه پاسخ تشریحی و ترجمه تست های کنکورهای کارشناسی ارشد سال های قبل (از سال 92 ـ 72) لغات، اصطلاحات و متون رایج در رشته ی کامپیوتر به همراه ترجمه آن ها گنجانده شده و ضمن آموزش و ترجمه متون مختلف، تست های چهارگزینه ای تألیفی برای آشنایی هرچه بیشتر داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد ی کامپیوتر با سئوالات درس زبان تخصصی این رشته آورده شده است. ضریب این درس در کنکور کارشناسی ارشد تی 1 می باشد.

____________________________________________________________

« ریاضیات »
سؤالات درس ریاضیات در کنکور کارشناسی ارشد رشته ی کامپیوتر شامل 4 درس ریاضیات ی، آمار و احتمال، محاسبات عددی و ساختمان های گسسته می باشد. ضریب درس ریاضیات برای تمام گرایش ها (2) و تعداد آن 16 سئوال می باشد.

« ریاضیات ی »
تعداد سئوالات درس ریاضیات ی در آزمون کارشناسی ارشد 5 سئوال می باشد. کتاب کرویت­ سیک مهمترین مرجع تدریس این درس می باشد که به لحاظ حل مثال های زیاد و تشریح کامل مطالب خصوصاً در بخش توابع مختلط دارای ضعف می باشد و بعضاً به دلیل ترجمه گزینشی در فصول معادلات با مشتقات جزیی مطالب پیچیده تر نیز شده است. در کتاب ریاضیات ی انتشارات مدرسان شریف تمام مطالب درسی با متنی ساده و روان آموزش داده شده، همچنین گنجاندن مثال ها و تست های چهارگزینه ای فراوان با پاسخ های تشریحی در ضمن آموزش درس از دیگر مزیت های این کتاب است. طبقه بندی مطالب و آوردن تمامی تست های کنکورهای کارشناسی ارشد 10 سال اخیر اکثر رشته های فنی و ی و گروه علوم پایه به صورت طبقه بندی شده در پایان هر فصل با پاسخ های کاملاً تشریحی، قرار دادن تست های تکمیلی با پاسخ کلیدی برای داوطلبان آزمون جهت تمرین بیشتر، حل کامل سئوالات آزمون سراسری 1392 (بهمن 91)، ارایه آزمون های خودسنجی در پایان کتاب در سه سطح a و b و c برای آمادگی در هفته های آ نزدیک آزمون، ارایه روش های تستی برای حل تست ها و ... از جمله مشخصات دیگر این کتاب است.
کتاب ریاضی ی شامل 1250 پرسش چهار گزینه ای شامل 950 مسئله حل شده با پاسخ تشریحی و 300 مسئله با پاسخ کلیدی می باشد.

_________________________________________________

« آمار و احتمالات »
تعداد سئوالات درس آمار و احتمالات در آزمون کارشناسی ارشد 5 سئوال می باشد. در ها کتاب های آمار و احتمال نادر نعمت الهی، احتمال و آمار پاشا، آمار و احتمالات ی تألیف شلدون راس تدریس می شود و بعضی اساتید از جزوه های شخصی خود برای تدریس استفاده می کنند. سئوالات این درس در قسمت مفاهیم آماری معمولاً ساده تر و در قسمت احتمال سخت تر به نظر می رسد. انتشارات مدرسان شریف برای این درس نیز از سالیان گذشته کت را ویژه رشته های کامپیوتر و برق روانه بازار کرده است. در ویرایش اخیر این کتاب، ضمن اضافه شدن مثال های مختلف با حل تشریحی، پاسخ های تشریحی سئوالات سال 1392 نیز در کتاب گنجانده شده است.

_____________________________________________________

« آنالیز عددی (محاسبات عددی) »
تعداد سئوالات این درس در آزمون کارشناسی ارشد رشته ی کامپیوتر 5 سئوال می باشد. همان طور که از نام درس پیداست مطالب آن در مورد محاسبات عددی می باشد و جزء دروس آسان ریاضیات می باشد. آنچه برای موفقیت در آزمون سراسری اهمیت دارد داشتن دقت زیاد و حفظ روابط و فرمول های این درس می باشد. منابع مهم این درس کتاب های آنالیز عددی تألیف اصغر کرایه چیان، آنالیز عددی تألیف اسماعیل بابلیان، محاسبات عددی تألیف عبدا... شیدفر می باشد. انتشارات مدرسان شریف برای این درس نیز کتاب بسیار جامع و کاملی را ارایه کرده است. در این کتاب ضمن آموزش تمام مطالب، ارایه الگوریتم های حل مسئله و دسته بندی فرمول های لازم برای حل مسائل این درس، تمامی تست های آزمون های کارشناسی ارشد 10 سال اخیر در سه رشته ی کامپیوتر، علوم کامپیوتر و ریاضی را با پاسخ تشریحی آورده است.

________________________________________________________

« آنالیز عددی (محاسبات عددی) »
تعداد سئوالات این درس در آزمون کارشناسی ارشد رشته ی کامپیوتر 5 سئوال می باشد. همان طور که از نام درس پیداست مطالب آن در مورد محاسبات عددی می باشد و جزء دروس آسان ریاضیات می باشد. آنچه برای موفقیت در آزمون سراسری اهمیت دارد داشتن دقت زیاد و حفظ روابط و فرمول های این درس می باشد. منابع مهم این درس کتاب های آنالیز عددی تألیف اصغر کرایه چیان، آنالیز عددی تألیف اسماعیل بابلیان، محاسبات عددی تألیف عبدا... شیدفر می باشد. انتشارات مدرسان شریف برای این درس نیز کتاب بسیار جامع و کاملی را ارایه کرده است. در این کتاب ضمن آموزش تمام مطالب، ارایه الگوریتم های حل مسئله و دسته بندی فرمول های لازم برای حل مسائل این درس، تمامی تست های آزمون های کارشناسی ارشد 10 سال اخیر در سه رشته ی کامپیوتر، علوم کامپیوتر و ریاضی را با پاسخ تشریحی آورده است.

_______________________________________________________

« ساختمان گسسته »
از این درس نیز معمولاً در آزمون کارشناسی ارشد ی کامپیوتر 5 سئوال مطرح می شود. برای تسلط بر این درس آشنایی با مفاهیم درس ساختمان داده ها لازم است البته مطالب این درس بیشتر حال و هوای ریاضیات دارد و به همین سبب جزء سئوالات ریاضیات در نظر گرفته می شود. از منابع مهم این درس کتاب های ساختمان های گسسته، تألیف بهروز قلی زاده و ریاضیات گسسته اثر رالف.پ. گریمالوی می باشند. با توجه به حجم کم مطالب در این درس وقت گذاشتن برای درس ساختمان گسسته مفید می باشد. انتشارات مدرسان شریف کتاب ساختمان گسسته را با در نظر گرفتن مطالب مورد نیاز داوطلبان به بازار عرضه کرده است. این کتاب در 7 فصل ضمن آموزش خلاصه مطالب با آوردن مثال های متعدد سعی بر آشنایی داوطلبان با سئوالات این درس داشته است. در این کتاب علاوه بر ارائه تمامی سئوالات و پاسخ های تشریحی رشته ی کامپیوتر از سال 78 تا 92، سئوالات و پاسخ های تشریحی رشته های ی it و همچنین رشته علوم کامپیوتر نیز در آن گنجانده شده است.

__________________________________________________________

دروس تخصصی مشترک تمام گرایش های ی کامپیوتر
از این دروس در آزمون کارشناسی ارشد ی کامپیوتر 27 تست مطرح می شود و شامل 5 درس: 1ـ ساختمان داده 2ـ نظریه زبان ها و ماشین ها 3ـ مدارهای منطقی 4ـ معماری کامپیوتر 5ـ سیستم عامل می باشد. ضریب این دروس در آزمون (4) می باشد و با توجه به این ضریب, مهمترین عامل برای قبولی در آزمون کارشناسی ارشد می باشد.

_____________________________________________________________
« ساختمان داده ها »
از این درس در آزمون 7 سئوال مطرح می شود. منابع مهم این درس در ها کتاب های اصول ساختمان داده ها تألیف هروتیز، ساختمان داده ها با استفاده از پاسکال تألیف تننباوم می باشد. مباحث این درس آرایه ها، صف و پشته، لیست های پیوندی، درخت ها، گراف ها و الگوریتم های مرتب سازی هستند. تسلط بر این درس در درجه اول با توجه به تعداد سؤالات و ضریب آن بسیار مهم و در درجه دوم برای فهم بهتر درسی مانند طراحی الگوریتم و ساختمان گسسته کاملاً ضروری می باشد. برای این درس نیز مانند کتب دیگر انتشارات مدرسان شریف کتاب جامع و بسیار مفید ساختمان داده ها را به قلم آقای بهروز تبریزیان (که ایشان سابقه زیادی در تدریس، تألیف و تحقیق در این درس را دارند) به جامعه علمی کشور عرضه کرده است. در این کتاب ضمن آموزش ساده و روان خلاصه مطالب درسی مانند کتب دیگر مثال های متعدد در متن درس قرار داده شده است و در پایان هر فصل تمامی تست های کنکور کارشناسی ارشد رشته های ی کامپیوتر، ی it و رشته علوم کامپیوتر مربوط به این فصل گنجانده شده است و پس از ارایه پاسخ تشریحی برای این تست ها مولف تعدادی تست تکمیلی با پاسخ کلیدی برای تمرین هرچه بیشتر دانشجویان در کتاب گنجانده است. بررسی سئوالات آ ین آزمون (بهمن 91) در پایان کتب از جمله مزایای دیگر این کتاب می باشد.

_____________________________________________________

« نظریه زبان ها و ماشین ها »
تعداد سئوالات این درس در آزمون کارشناسی ارشد ی کامپیوتر 6 سئوال می باشد. کتاب های مرجع در این درس مقدمه ای بر زبان های رسمی و ماشین تألیف لینتز، تئوری زبان های رسمی تألیف روسز، مقدمه ای بر تئوری کامپیوتر تألیف کوهن می باشند و تقریباً تمامی آن ها مطالب را پیچیده و غیرقابل فهم بیان کرده اند. البته خود این درس ماهیت این چنین دارد. انتشارات مدرسان شریف از سال ها قبل کتاب نظریه زبان ها و ماشین ها را به قلم محمدرضا نامی به بازار کتاب ایران عرضه کرده که در سال 92 این کتاب ویرایش مجدد شده و با اضافه مثال های متعدد، توضیح بیشتر درس و بررسی سئوالات آ ین آزمون (بهمن 91) مجدداً روانه بازار کتاب شده است. مطالعه این کتاب برای این درس به همه داوطلبان توصیه می شود.

____________________________________________________________

« مدار منطقی »
از این درس در آزمون 7 سئوال مطرح می شود، به لحاظ اهمیت در بین دروس ی کامپیوتر در کنار درس ساختمان داده ها جزء مهمترین دروس می باشد. این درس به نوعی پیش نیاز درس معماری کامپیوتر نیز می باشد. منابع مهم این درس در های مختلف کتاب های طراحی دیجیتال، تألیف موریس مانو، کتاب تحلیل و طراحی مدارهای منطقی دیجیتال تألیف ویکتور پرنلسون می باشند. سیستم ها و مبناهای عددی، مدارهای منطقی، ساده سازی توابع منطقی، مدارهای منطقی می باشد. کتاب های مرجع فوق هرچند کتاب های خوبی هستند ولی به دلیل اینکه هر دوی آن ها ترجمه هستند لذا آموزش بعضی مطالب کمرنگ بیان شده است و در ضمن مسائل حل شده آن ها خیلی زیاد نیستند. انتشارات مدرسان شریف برای این درس نیز کتاب مدار منطقی را به داوطلبان ی کامپیوتر ارایه کرده است. در این کتاب ضمن ارایه خلاصه درس تست های تألیفی مولف در فصول مختلف گنجانده شده است. وجود تست های رشته ی کامپیوتر از سال 1374 تا 1392 به همراه پاسخ های تشریحی آن ها در کتاب به همراه تست های تکمیلی در پایان هر فصل کتاب باعث منحصر به فرد شدن این کتاب در بین کتاب های دیگر بازار شده است.

____________________________________________

« معماری کامپیوتر »
تعداد سئوالات این درس در آزمون کارشناسی ارشد رشته ی کامپیوتر 6 یا 7 سئوال می باشد. منابع مهم این درس در ها کتاب های طراحی سیستم های کامپیوتری تألیف مانو، طراحی نرم افزار و معماری کامپیوتر تألیف هنسی می باشند. تسلط و درک مطالب مدار منطقی کمک زیادی به موفقیت در این درس می کند. رئوس مطالب این درس، اطلاعات داده ها، الگوریتم محاسباتی، زبان انتقال ثابت، واحد پردازنده، واحد کنترل، خط لوله ای و سیستم های موازی، حافظه پنهان و دستگاه های ورودی و وجی i/d می باشند. برای این درس انتشارات مدرسان شریف کتاب معماری کامپیوتر را به بازار کتاب عرضه کرده است. در این کتاب با نگاهی به سئوالات 15 سال اخیر، سعی شده مطالب در راستای این گونه سئوالات جمع بندی شود. مثال های زیاد، آوردن الگوریتم های مختلف، ترسیم اشکال مورد نیاز از جمله نقاط قوت این کتاب می باشد. در این کتاب سئوالات رشته ی it نیز به طور کامل به همراه پاسخ های تشریحی آن ها آورده شده است.

_______________________________________

« سیستم عامل »
تعداد سئولات این درس در آزمون کارشناسی ارشد ی کامپیوتر 4 تست می باشد. منابع مهم این درس در های مختلف کتاب های سیستم های عامل مدرن تألیف تننباوم، سیستم های عامل تألیف استالینگ، سیستم های عامل تألیف دتیل، مفاهیم سیستم های عامل تألیف سیلبر شاتز می باشند. برای این درس انتشارات مدرسان شریف کتاب سیستم عامل را به جامعه علمی کشور ارائه کرده است. در این کتاب ضمن آموزش درس در حدود 860 تست چهارگزینه ای گنجانده شده است. تمامی سئوالات ی کامپیوتر از سال 1374 تا 1392 و همچنین سئوالات ی it از سال 1381 تا 1392 به همراه پاسخ های تشریحی آن ها گنجانده شده است. به لحاظ مثال های حل شده هیچ کت تاکنون در کشور مانند این کتاب تألیف نشده و به همین دلیل برخی اساتید از این کتاب به عنوان کتاب مرجع ی برای تدریس خود در طول ترم های ی استفاده می کنند. روبه رو شدن با تست های مختلف برای موفقیت در این درس در آزمون کارشناسی ارشد ی کامپیوتر کاملاً ضروری می باشد. این کتاب یکی از کتب بی نظیر کامپیوتر در کشور می باشد و مطالعه آن به کلیه داوطلبان با هر سطح علمی و توانایی توصیه می شود.

دروس تخصصی معماری کامپیوتر در آزمون کارشناسی ارشد
این دروس شامل 4 درس مدارهای الکتریکی، vlsi، الکترونیک، دیجیتال و انتقال داده ها در آزمون کارشناسی ارشد می باشند. ضریب این دروس برای این گرایش 2 می باشد و مجموعا 16 سوال از این دروس مطرح می شود.
___________________________________________________
« مدار های الکتریکی»
این درس از دروس مشترک برای گرایش های معماری کامپیوتر و هوش و از جمله دروسی است که در گروه برق ارایه می گردد. منابع مهم این درس در ها کتاب نظریه اساسی مدارها و شبکه ها تألیف چار دسور و ارنست کوه، ترجمه پرویز جبه دارمارالانی می باشد. از کتاب هیت، نلسون و چند مرجع دیگر نیز در ها برای آموزش استفاده می شود. کتاب مدارهای الکتریکی موسسه مدرسان شریف با حل کامل سوالات کنکور ارشد از سال 70 تا 92 و ارایه مثال های متعدد تألیفی و آوردن تست های متفاوت در این کتاب تقریباً دانشجو را از مراجعه به منابع مختلف بی نیاز می کند، ارائه روش های تستی در حل مسائل, آموزش مفاهیم، قوانین و فرمول های اساسی توضیحات فارسی ضمن آموزش مطالب، این کتاب را در نوع خود بی نظیر کرده است. با نگاهی به کارنامه قبولی های کارشناسی ارشد ی کامپیوتر، می توان به این نتیجه رسید میانگین 45% به بالا برای این درس خیلی دور از دسترس نیست.

________________________________________________

« vlsi »
تعداد سئوالات این درس در آزمون کارشناسی ارشد (5) سئوال می باشد. از جمله دروسی است که از سال 82 به عنوان مواد درسی در لیست آزمون کارشناسی ارشد گنجانده شده است، منابع مهم این درس در های مختلف کتاب های اصول طراحی vlsi نوشته کامران شریف اشراقیان می باشند.

« الکترونیک دیجیتال »
تعداد سئوالات این درس در آزمون کارشناسی ارشد (6) سئوال می باشد. همان طور که از نام این درس پیداست، مطالب آن ترکیب دو درس مدار منطقی و الکترونیک می باشد و برای موفقیت در این درس باید به مطالب هردوی این دروس مسلط بود. البته وزن الکترونیک در این درس بیشتر است و آن مقدار مطلبی که در مورد مدار منطقی لازم است را معمولاً دانشجویان رشته کامپیوتر بلد هستند و معمولاً داوطلبان در درس الکترونیک دچار مشکل اند. منابع مهم این درس کتاب های الکترونیک دیجیتال تألیف مهدی صدیقی، والیزاده و مهدی پور، اصول و مبانی الکترونیک دیجیتال ترجمه پوپک محبت زاده می باشند. انتشارات مدرسان شریف برای این درس نیز کتاب خلاصه و مفیدی را برای دانشجویان کارشناسی ارشد ی کامپیوتر ارائه کرده است.
_______________________________________________
« انتقال داده ها »
تعداد سئوالات این درس در آزمون کارشناسی ارشد (4) سئوال می باشد. منابع مهم این درس کتاب های شبکه های کامپیوتری و انتقال داده تألیف فرشاد صفایی و محمود فتحی، شبکه های کامپیوتری تألیف تننباوم ترجمه پدرام، ccna – انتقال داده و شبکه های کامپیوتر تألیف ویلیام استالینگز ترجمه قدرت ا... سپیدفام می باشند. این درس مفاهیم انتقال اطلاعات در دنیای کامپیوتر را مورد بررسی قرار می دهد، تعریف مفاهیم انتقال، انواع شبکه های انتقال، رسانه های انتقال، رمز داده ها، واسط انتقال داده ها، کنترل پیوند داده ها از جمله مباحثی است که در این درس مورد بررسی قرار می گیرد، مطالعه کتاب انتقال داده های انتشارات مدرسان شریف که به شکل کاملاً حرفه ای مباحث وسیع این درس را مطابق آزمون ارشد جمع آوری کرده است را به کلیه داوطلبان آزمون ی کامپیوتر توصیه می کنیم.

_______________________________________________

دروس تخصصی گرایش نرم افزار و گرایش الگوریتم ومحاسبات آزمون کارشناسی ارشد
این دروس شامل 4 درس کامپایلر، زبان های برنامه سازی، طراحی الگوریتم و پایگاه داده ها می باشند. برای گرایش نرم افزار، این دروس دارای ضریب (2) و برای گرایش الگوریتم و محاسبات این دروس دارای ضریب (4) هستند و مجموعا 16 سوال از این دروس مطرح می شود.
__________________________________________________
« کامپایلر »
تعداد سئوالات این درس در آزمون کارشناسی ارشد ی کامپیوتر معمولاً (4) سئوال می باشد. از منابع مهم این درس می توان به کتاب اصول طراحی کامپایلر تألیف ای هو اشاره کرد. به طور کلی کامپایلر برنامه ای است که متن برنامه نوشته شده به یک زبان که زبان مبدأ نامیده می شود را به عنوان ورودی گرفته و آن را به برنامه معادلش و به یک زبان دیگر که زبان مقصد گفته می شود، ترجمه می کند. این درس جزء دروس سنگین گرایش نرم افزار محسوب می شود.
_____________________________________________
« زبان های برنامه سازی »
تعداد سئوالات این درس در آزمون کارشناسی ارشد (5) سئوال می باشد. مطالب آن نیاز به آشنایی با مطالب برنامه نویسی دارد، مدل های زبان، بررسی معماری ماشین، انواع داده اصلی، بسته بندی و داده های ساخت یافته، وراثت، کنترل ترتیب برنامه و زیربرنامه و مدیریت حافظه از رئوس مطالب این درس می باشند. از منابع مهم این درس کتاب های زبان های برنامه سازی تألیف پرات ترجمه جعفرنژاد قمی، اصول زبان های برنامه سازی تألیف هروتیز می باشند.
_____________________________________________________
« طراحی الگوریتم »
تعداد سئوالات این درس در آزمون کارشناسی ارشد تی ی کامپیوتر (6) سئوال می باشد. این درس را به نوعی می توان ادامه درس ساختمان داده ها دانست و برای تسلط بر این درس، یادگیری کامل درس ساختمان داده ها ضروری می باشد. رئوس مطالب این درس، پیچیدگی زمانی الگوریتم، الگوریتم های تقسیم، برنامه نویسی پویا، الگوریتم های حریصانه، مرتب سازی و جست و جو و مفاهیم درخت و گراف می باشد. از جمله کتاب های مرجع برای این درس کتاب های clrs ـ اصول الگوریتم های کامپیوتر تألیف هروتیز، الگوریتم های ساختمان داده تألیف ای هو می باشند. انتشارات مدرسان شریف به قلم ظهیری کتاب طراحی الگوریتم خود را به بازار کتاب عرضه کرده است. در این کتاب نیز همانند دیگر کتاب های انتشارات مدرسان شریف، شرح درس تمام مطالب لازم به صورت طبقه بندی شده به همراه مثال های متعدد آورده شده است و در پایان هر فصل تست های آزمون های کارشناسی ارشد 15 سال گذشته به همراه پاسخ های تشریحی گنجانده شده است، سئوالات و پاسخ های تشریحی رشته ی it نیز در کتاب ارایه شده است، تا داوطلبان با تعداد سئوالات بیشتری از آزمون های تی و آزاد آشنا شوند.
_____________________________________________________-
« پایگاه داده ها »
تعداد سئوالات این درس در آزمون کارشناسی ارشد ی کامپیوتر (4) سئوال می باشد. تعاریف و مفاهیم پایگاه داده ها، مدل های داده ای، زبان های پرس و جوی فرمال، زبان پرس و جوی sql، جامعیت و امنیت و سطوح نرمال و نرمال سازی از مطالبی است که در این درس مورد مطالعه قرار می گیرد. از کتاب های مرجع این درس که در های مختلف به عنوان منبعی برای تدریس مورد استفاده قرار می گیرد می توان به کتاب های پایگاه داده ها تألیف دیت، اصول پایگاه داده تألیف سیلبر شاتز اشاره کرد. انتشارات مدرسان شریف برای این درس کت بسیار کامل و جامع را به داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد ی کامپیوتر ارائه کرده است. در این کتاب تمامی مطالب از مفاهیم اولیه تا پیشرفته ترین مطالب به صورت کاملاً ساده و روان آموزش داده شده است. ضمن آموزش مطالب، تست های زیادی مورد بررسی قرار گرفته است و مانند سایر کتب این انتشارات تمامی سئوالات آزمون های گذشته رشته ی کامپیوتر تا سال 1392 نیز در کتاب آورده شده است. سئوالات و پاسخ های تشریحی رشته ی it نیز به طور کامل در کتاب گنجانده شده است. همچنین تست های تکمیلی جهت خودسنجی داوطلبان در پایان هرفصل کتاب ارایه گردیده است.
__________________________________________
دروس تخصصی گرایش هوش آزمون کارشناسی ارشد
این دروس شامل 3 درس مدارهای الکتریکی، طراحی الگوریتم و هوش هستند، ضریب تمام دروس برابر 2 می باشد و تعداد سوالات طرح شده در آزمون 1392، 16 سوال می باشد.
__________________________________________________
« مدارهای الکتریکی »
این درس در آزمون کارشناسی ارشد ی کامپیوتر از دروس مشترک برای گرایش های معماری کامپیوتر و هوش و از جمله دروسی است که در گروه برق نیز ارائه می گردد. منابع مهم این درس در ها کتاب نظریه اساسی مدارها و شبکه ها تألیف چار دسور و ارنست کوه، ترجمه پرویز جبه دارمارالانی می باشد. از کتاب هیت، نلسون و چند مرجع دیگر نیز در ها برای آموزش این درس استفاده می شود. کتاب مدارهای الکتریکی موسسه مدرسان شریف با حل کامل سوالات کنکور ارشد از سال 70 تا 92 و ارایه مثال های متعدد تألیفی و آوردن تست های متفاوت تقریباً دانشجو را از مراجعه به منابع مختلف بی نیاز می کند، ارائه روش های تستی در حل مسائل، آموزش مفاهیم، قوانین و فرمول های اساسی توضیحات فارسی ضمن آموزش مطالب، این کتاب را در نوع خود بی نظیر کرده است. با نگاهی به کارنامه قبولی های کارشناسی ارشد ی کامپیوتر، می توان به این نتیجه رسید میانگین 45% به بالا برای این درس خیلی دور از دسترس نیست.

_____________________________________________________

« طراحی الگوریتم »
تعداد سئوالات این درس در آزمون کارشناسی ارشد تی ی کامپیوتر (6) سئوال می باشد. این درس را به نوعی می توان ادامه درس ساختمان داده ها دانست و برای تسلط بر این درس، یادگیری کامل درس ساختمان داده ها ضروری می باشد. رئوس مطالب این درس، پیچیدگی زمانی الگوریتم، الگوریتم های تقسیم، برنامه نویسی پویا، الگوریتم های حریصانه، مرتب سازی و جست و جو و مفاهیم درخت و گراف می باشد. از جمله کتاب های مرجع برای این درس کتاب های clrs ـ اصول الگوریتم های کامپیوتر تألیف هروتیز، الگوریتم های ساختمان داده تألیف ای هو می باشند. انتشارات مدرسان شریف به قلم ظهیری کتاب طراحی الگوریتم خود را به بازار کتاب عرضه کرده است. در این کتاب نیز همانند دیگر کتاب های انتشارات مدرسان شریف، شرح تمام مطالب لازم به صورت طبقه بندی شده به همراه مثال های متعدد آورده شده است و در پایان هر فصل تست های آزمون های کارشناسی ارشد 15 سال گذشته به همراه پاسخ های تشریحی گنجانده شده است، سئوالات و پاسخ های تشریحی رشته ی it نیز در کتاب ارایه شده است، تا داوطلبان با تعداد سئوالات بیشتری از آزمون های تی و آزاد آشنا شوند.
___________________________________________________
« هوش »
تعداد سئوالات این درس در آزمون کارشناسی ارشد ی کامپیوتر (7) سئوال می باشد. این درس از سال 81 به عنوان مواد درسی گرایش هوش در نظر گرفته شده است. از منابع مهم این درس می توان به کتاب های هوش تألیف راست، هوش تألیف ایچ، پرولوگ تألیف براتکو اشاره کرد. بعضی از مطالب این درس کمی نامانوس با رشته کامپیوتر می باشد و به نوعی مفاهیمی از رشته های دیگر نیز در این درس تلفیق شده است ولی از دروسی است که می توان با استفاده از تکرار در مطالعه مطالب آن به راحتی به درصد خوبی در آن رسید.

- ریاضیات شامل: ریاضیات ی، آمار و احتمالات، محاسبات عددی، ساختمان های گسسته
- دروس مشترک شامل: ساختمان داده ها، نظریه زبان ها و ماشین ها، مدارهای منطقی، معماری کامپیوتر، سیستم عامل
- دروس تخصصی معماری کامپیوتر شامل: مدارهای الکتریکی، vlsi، الکترونیک دیجیتال، انتقال داده
- دروس تخصصی هوش شامل: مدارهای الکتریکی، طراحی الگوریتم ها، هوش
- دروس تخصصی نرم افزار شامل: کامپایلر، زبان های برنامه سازی، طراحی الگوریتم، پایگاه داده

_____________________________________

برگرفته از سایت مدرسان شریف



مشاهده متن کامل ...
جستاری در فرقه شناسی
درخواست حذف اطلاعات

پیش گفتار

«فرقه شناسی» یکی از حوزه های مطالعات ادیان و مذاهب محسوب می شود و ناظر به مطالعه علل پیدایش، نحوه شکل گیری، ادامه حیات و افول انشعابات فرعی از شاخه اصلی در ادیان گوناگون می باشد به همین جهت، این انشعابات به «فرقه»، به مفهوم «پدیده ای که متفرق شده» موسوم شده اند. از دهة 60 میلادی به این سو، حوزه مطالعات ادیان و فرق با پدیده قابل توجه دیگری نیز روبه رو شد. اگرچه این پدیدة جدید أسیس نبود، اما رشد قارچ گونه و انبوه این پدیده، در طول تاریخ ادیان و فرق بی نظیر بوده و تنها در دوره معاصر چنین حجمی از چنین پدیده ای قابل مشاهده است. این پدیده، که به های نوپدید معنوی یا عرفان های نوظهور شهرت یافتند، داعیه کشف یا برساختن بخشی از دینداری هستند که در آن، عوامل اختلاف زای ادیان به حداقل رسیده و مشترکات به طور حداکثری مورد توجه قرار می گیرند. جنس و ماهیت این معنویت های نوپدید، با فرقه هایی که پیش تر از بدنه اصلی ادیان منشعب می شدند، دو تفاوت عمده دارد: اول آنکه، این معنویت های نوپدید بر پایه جهان بینی ای عاری از شریعت یا دست کم شریعتی بسیار خفیف بنا شده اند و از سوی دیگر، وجود نوعی ساختار فرقه ای حاکم بر روابط میان اعضا و ان آنها، محققان این حوزه را وادار به دسته بندی جدیدی در ماهیت این معنویت ها نموده است که در مقابل فرقه های سنتی، که در زبان انگلیسی به (sect) ترجمه شده اند، این عرفان های نوظهور، به (cult) موسوم گردیدند.

در این مقاله، هر جا سخن از «فرقه» به میان می آید، مراد همان ترجمه دوم از فرقه (cult) است. البته این ساختار فرقه ای، تنها محدود به عرفان های نوظهور نیست، بلکه وقتی راجع به «فرقه» سخن می گوییم، مراد ما بیشتر معطوف به یک ساختار است تا یک نهاد. فرقه یک نهاد اجتماعی نیست، بلکه نوعی ساختار است که می تواند در قالب یک نهاد هم ظهور داشته باشد. تفکر فرقه ای برای به وجود آمدن، ا اماً متکی به وجود نهاد نیست؛ چون یک ساختار روانی است. اما برای بروز و ظهور خود از ابزار نهادهای اجتماعی استفاده می کند. این مقاله می کوشد به این جنبه ساختاری از فرقه ها بپردازد و ابعاد کلامی و ساختارهای اعتقادی معنویت های نوپدید موردنظر این پژوهش نیستند.

تفکر فرقه ای

«تفکر فرقه ای» می تواند از کوچک ترین نهاد اجتماعی، یعنی خانواده برای رشد و گسترش طولی و عرضی خود در جامعه بهره ببرد. مانند مافیای سیسیل، که در اصل یک تشکل فرقه ای خانوادگی با هدف منافع مادی و ثروت اندوزانه و ب قدرت اجتماعی است. و یا از بزرگ ترین نهاد اجتماعی، یعنی ت برای پیشبرد اه خود بهره مند شود. مانند نازیسم و صهیونیسم که ساختاری فرقه ای دارند.

بنابراین، در تعریف «فرقه» باید ابتدا به این نکته توجه کرد که با یک ساختار روانی مواجه هستیم، نه یک نهاد اجتماعی. به عبارت دیگر، فرقه پیش و بیش از آنکه یک نهاد اجتماعی باشد، یک ساختار روانی است. این ساختار چنانچه در جهت منافع سودجویانه و تجاری مورد استفاده قرار بگیرد، فرقه ای تجاری و اقتصادی خواهد بود. مانند شرکت های هرمی یا گلدکوئیستی. چنانچه امور امنیتی و تروریسم را در خدمت منافع خود بگیرد، تبدیل به فرقه ای تروریستی خواهد شد. مانند القاعده و مجاهدین خلق. به همین ترتیب، برای نیل به اه خود در هر قالبی قرار بگیرد، رنگ و فرم آن قالب را به خود می گیرد. اما هرگز ماهیت آن تغییر نمی کند.

شاید بتوان گفت: تفکر فرقه ای، هر قالبی را که به استخدام خود درآورد، آن قالب را مطابق ساختار روانی خود تغییر داده، استحاله می کند. یک فرقه مذهبی، اگرچه از متن و بطن یک دین جا افتاده برای رشد خود استفاده می کند، اما در کوتاه مدت، تمام آموزه های دین پایه را به نفع خود جعل و استحاله می کند. به طوری که آن تعالیم، وقتی در فرقه مورد استفاده قرار می گیرند، دیگر آن معنای اصلی و اصیل خود را ندارند، بلکه مطابق تفسیر فرقه از آن کلیدواژه، قرائتی جدید به دست می آید که معمولاً با نسخه اصلی تفاوت های ماهوی زیادی نیز دارد. جالب اینکه این قرائات عموماً قرائت اصیل و حاق واقع نیز پنداشته می شوند.

عضویت در فرقه

فرقه ها، علی رغم سکت های مذهبی (sects)، که نوعاً متکی به طبقه اجتماعی و اقتصادی و تعداد افراد است (همیلتون، 1387، ص 333)، کمتر به این المان ها متکی هستند. یک سکت مذهبی عموماً، در نسل پیشرو از تعداد اندکی افراد متعلق به طبقات پایین دست جامعه که می پندارند مورد ستم قرار گرفته اند و یا قرائت رسمی از دین را نمی پذیرند، شکل می گیرد. اما فرقه ها (ک ها)، دام خود را در همه جا پهن نموده اند. سن (سینگر، 1388، ص 5)، ت، طبقه اجتماعی، رتبه اقتصادی و سطح سواد هیچ یک برای فرقه ها حد و مرزی به حساب نمی آیند. هر فردی به محض آنکه بتواند روی پا خود بایستد، سخن بگوید، اسلحه حمل کند و خلاصه کوچک ترین ابراز وجودی داشته باشد، می تواند در استخدام فرقه ها درآید.

برای هر در هر مرتبه از دانش، سواد، ت، و طبقه اجتماعی، درون فرقه ها جایی برای ماندن و ایفای نقش وجود دارد. از خُردترین وظایف جاری تا بالاترین مراحل اجرایی. البته این نکته را نباید از ذهن دور نگاه داشت که افراد هرچه در سطوح عالی تری از سواد، ثروت و منزلت اجتماعی باشند، برای رشد و گسترش اجتماعی فرقه، بیشتر به کار می آیند. اما هرگز نباید تصور شود که چنانچه فردی با یک منزلت اجتماعی و یا اقتصادی بالا در فرقه ای عضو شود، می تواند در ی فرقه مشارکت داشته باشد. در فرقه ها، تمام افراد از بالاترین تا پایین ترین مراتب، در خدمت ایده ها و فرامین یک نفرند؛ شما هر چقدر هم که پول، سواد یا شغل اجتماعی مناسبی داشته باشید، نباید تصور کنید که می توانید با فرقه در امر ی شریک شوید. البته ممکن است به اقتضای جایگاه شما، نقش هایی برای شما تعریف کند، تا بتوانند بازی بهتری از شما بگیرند، اما این هم صرفاً برای بهره برداری بیشتر و بهتر از شماست، نه به جهت احترام به شایستگی های شما.

ممکن است یک نهاد اجتماعی، مانند یک سکت مذهبی را بی د که ساختار فرقه ای داشته باشد، یا یک گروه از های نوپدید دینی و یا حتی یک گروه سنتی از دراویش و صوفیه، که می تواند ساختار فرقه ای در مناسبات آنها سریان یافته باشد، اما ا اماً نمی توان گفت: های نوپدید دینی یا تصوف سنتی یا نهادهای ، همگی به صورت فرقه ای اداره می شوند. ممکن است حتی یک مدرسه علوم دینی، یا علوم جدید و یا حتی یک خانواده را بی د که به صورت فرقه ای اداره می شود؛ چراکه برخلاف سکت ها، که می توانند در نقش یک نهاد اجتماعی ظاهر شوند، فرقه یک ساختار روانی است، نه یک نهاد اجتماعی. بنابراین، این مقاله نیز به وجوه روان شناختی موجود در مکانیسم های رفتاری، جذب و تداوم بخشی حضور افراد در فرقه ها می پردازد.

این روش ها و مکانیسم ها، اگرچه نباید به همه فرقه ها تعمیم داد، اما باید دقت نمود که غالب فرقه ها حائز اغلب این روش ها و مکانیسم های هستند. در برخی موارد، فقط شدت و ضعف این موارد، موجب تفاوت در میان فرقه ها می شود، نه ماهیت رفتار و مکانیسم های عملکرد آنها.

ماهیت روان شناختی فرقه ها، ایجاب می کند تا پژوهشگر حوزه فرق (cults)، موازی و یا حتی قبل از وجوه اجتماعی و کلامی این پدیده، نگاه ویژه ای به وجوه روان شناسانه این مسئله داشته باشد. فرقه ها هم محصول یک مجموعه آسیب های روانی اند و هم علت موجبه و زمینه رشد و گسترش آن. اصول و مکانیسم های تفکر فرقه ای، به نوبه خود، از انواعی از آسیب های روانی رنج می برد و متقابلاً مولد و تشدیدکنندة بسیاری از آسیب های روانی در اعضا و هواداران خود نیز می باشد. توجیه وسیله به بهانه هدف متعالی، خط کشی دوگانه روابط به «ما و آنها»، انحصارگرایی مفرط در باب حقانیت و نجات و ناامنی روانی دائمی برگرفته از مناسبات بیمار فرقه ای، که همواره اعضا را تهدید می کند، خود موجب شکل گیری و دامن زدن به بیماری ها و آسیب های روانی در اعضای فرقه هاست.

اصول و مکانیسم های تفکر فرقه ای

یکی از بدیهی ترین و ضداخلاقی ترین باورهای فرقه ها، این است که برای رسیدن به آرمان متعالی فرقه، باید از هر وسیله استفاده نمود و هر چیز را مصادره به مطلوب نماید. تفاوتی نمی کند این وسیله چه چیز باشد. وسیله می تواند آموزه های ادیان و مذاهب باشد که از آنها به نحو زیرکانه و دقیقی در جهت توجیه ایدئولوژی موجود در فرقه سوءاستفاده به عمل می آید. این وسیله می تواند یک حزب ، یک تشکل فرهنگی یا یک شخصیت اجتماعی باشد. فرقه اگر به این نتیجه برسد که با این وسیله خاص می تواند اولاً ادامه حیات دهد و ثانیاً، یک قدم به اه خود نزدیکتر شود، لحظه ای در همکاری یا استفاده ابزاری از وسیله موردنظر تردید نخواهد کرد.

همین خط اصلی در تفکر فرقه ای است که موجب رشد سرطانی انواعی از رذایل اخلاقی و آسیب های روانی در درون فرقه می شود. مدت کوتاهی پس از ورود به فرقه، اعضای فرقه تبدیل به بازیگران ماهری می شوند که به راحتی می توانند خود را پشت نق از تزویر و نفاق پنهان کنند. فرقه ها، هرگز آن چیزی که نشان می دهند، نیستند. ممکن است به شما نشان دهند که چقدر دلباخته معنویت و عرفانند، اما حقیقت این است که عرفان پوششی است برای ی امیال شخصی فرقه. ممکن است خود را یک مؤسسه پول چاپ کنی تمام عیار نشان دهند و طمع شما را تحریک کنند و به شما بقبولانند که می توانید با استفاده از قانون جذب، یک شبه پولدار شوید، اما هرگز باور نکنید. هدف فقط سرازیر شدن مقادیر بی حس از ثروت به جیب بنیانگذار شرکت هرمی است. همه ابزارهای مطرح شده فقط وسیله ای برای رسیدن به قدرت و ثروت بیشترند. در پایان، اگر نیک تأمل کنیم، متوجه می شویم که اعضای فرقه و اساساً خود ساختار فرقه، هم وسیله ای بوده اند برای اه کامجویانه فرقه. همه چیز فقط یک سراب، یک تصویر توهمی و ذهنی موهوم بیش نیست.

بسیاری از انی که عضو فرقه ها می شوند، به سرعت با این مکانیسم خو می گیرند. ازآنجاکه مناسبات فرقه ای به خوبی یکدیگر را پشتیبانی می کنند، برای جلب نظر فرقه، باید پیش درآمدهای دیگری را از قبیل ارائه اقسام پیشکش ها، چاپلوسی و تملق و انقیاد محض در برابر فرامین فرقه، به بهترین شکل اجرا شوند تا مورد توجه قرار گیرند و بتوانند مورد توجه فرقه قرار گیرند.

مکانیسم های تفکر فرقه ای را می توان در این موارد خلاصه کرد: (ر.ک: سینگر، 1388، ص95 و 107ـ109 و 212؛ www.howcultswork.com؛ فرهنگ فرقه از: www.nejatngo.org).

کنترل ذهن؛ هدف وسیله را توجیه می کند؛ فقط باید به فرقه صداقت نشان داد؛ دنیا به دو گروه تقسیم شده: ما و آنها؛ تمام حقیقت در فرقه است (انحصارگرایی معرفتی)؛ فقط اهل فرقه رستگارند (انحصارگرایی نجات)؛ فرقه استحقاق بهره مندی از همه مواهب را دارد؛ خوبی یا بدی افراد، به دوری یا افراد به فرقه بستگی دارد؛ به گوینده بنگر نه به گفته؛ شرایط تعیین کننده همه چیز است (عدم وجود یک استراتژی دائمی در مواجهه با امور)؛ تحت هر شرایطی دیگران مقصرند، نه فرقه؛ تشویق برای یک نفر، تنبیه برای همه (نوعی سیستم نظامی حاکم بر فرقه ها)؛ همواره نزدیک ترین افراد در معرض بیشترین خطراتند؛ همه خائنند، مگر خلاف آن ثابت شود (نگاه امنیتی به همه)؛ همه یا هیچ ؛ عدم هویت مستقل فردی (یا من یا فرقه، در مقابلِ هم من، هم گروه)؛ همه برای یک نفر؛ رازز از عالم (تقلیل مفاهیم متعالی به مصادیق جزیی)؛ مسئله ز از ذهن پرسشگر (حل کاذب مسائل اساسی در ذهن اعضا)؛ شک در آرمان های فرقه کفر است؛ و نگاه ابزاری به انسان.

مکانیسم های نفوذ فرقه ها در شخصیت افراد

فرقه ها، برای جذب افراد، نیازمندند تا از شیوه های اعمال نفوذ در ذهن و شخصیت افراد بهره ببرند که طیف وسیعی از روش های روان شناسانه را شامل می شود. مهم ترین و معروف ترین این روش ها، به روش مغزشویی مشهور شده است. اما روش های دیگری نیز وجود دارند که در تعامل با شست وشوی مغزی هستند و فقدان این روش ها، عملیات مغزشویی را ناتمام می گذارد (سینگر، 1388، ص157 و 290، بخارایی، 1391، ص 7 و 44، روخلین، 1368، ص 33ـ38).

برخی از این روش های جذب عبارتند از:

القاء کاذب حس مهم بودن به افراد؛ رازآمیزی رفتارها و تعالیم در فرقه؛ سوءاستفاده از ش ت های روانی و اجتماعی افراد؛ پایین نگه داشتن سطح اعتماد به نفس افراد؛ سیاست با دست پیش کشیدن و با پا پس زدن؛ تحقیر؛ ایجاد عطش؛ تحریک عواطف؛ تحریک حس متفاوت بودن؛ ریاکاری معنوی و زهدنمایی؛ استفاده از روش جای پا باز ؛ و استفاده از روش «به مرگ بگیر تا به تب راضی شود».

تغییر شخصیت افراد پس از ورود به فرقه

افراد پس از جذب در فرقه ها، به طور محسوس و غلوشده ای دچار تغییرات رفتاری، روانی و شخصیتی می شوند. به طوری که انی که افراد جذب شده را از قبل می شناخته اند، به راحتی متوجه این تغییر ناگهانی، عمیق و پرقدرت می شوند. این تحولات شخصیتی، تقریباً تمام وجوه زندگی افراد جذب شده را تحت الشعاع خود قرار می دهد که از نوع پوشش، نحوة غذا خوردن و رژیم غذایی و رفتار گرفته تا نوع نوشتار، انتخاب رنگ و تغییر در نوع ارتباطات و پیوندها را شامل می شود. اولین و اصلی ترین کاری که هر فرقه انجام می دهد، دست و پا نوعی تشخص فرقه ای برای خود است تا از این روش به هویت مستقلی برسد (سینگر، 1388، ص 110) و اعلام موجودیت نماید. نوع خاص لباس، آرایش مو و صورت، انتخاب حرکات نمادین و اصلاحات سمبلیک از رایج ترین این کارهاست (سینگر، 1388، ص 101، 102،104، 155؛ www.howcultswork.com).

هیچ اطلاعاتی خارج از فرقه نباید به اعضا برسد، بخصوص آنکه این اطلاعات بر ضد فرقه باشد. پس غالب کانال های ارتباطی با بیرون از فرقه، باید قطع شده، یا به صورت بسیار محدود و مدیریت شده، اطلاعات به صورت قطره ای به اعضا داده شود.

اصلی ترین چیزی که اعضای فرقه باید بیاموزند، این است که آنها با افراد بیرون از فرقه تفاوت دارند. ازاین رو، پررنگ ترین خط کشی در ذهن هر عضو فرقه، خطی فرضی است که بین خود و دیگران رسم می کند. به این ترتیب، دنیای فرقه ها به «ما» و «آنها» تقسیم می شود.

همچنین دنیای جدیدی که اعضای فرقه، آن را تجربه می کنند، نظام جهان شناسی و جهان بینی خاص خود را دارد. ممکن است حتی جهان بینی قبلی اعضای فرقه، با حفظ همان اصطلاحات در تعالیم فرقه، استحاله شوند. موازی با این خط کشی میان ما و آنها، به تدریج نوعی تمامیت خواهی و جزمیت در مقابل تعالیم فرقه شکل می گیرد. اعضای فرقه نسبت به هرگونه نقد و سؤال برون فرقه ای به شدت واکنش نشان می دهند. با تغییر جهان بینی اعضای فرقه، طبعاً ارزش های اخلاقی آنها نیز تغییر می کند. به گونه ای که نوعی نظام اخلاقی متناسب با دنیای جدید را برای خود خلق می کنند.

قطع یا محدودسازی روابط با بیرون از فرقه؛ تشخص فرقه ای؛ محدودسازی دریافت اطلاعات از خارج از فرقه؛ تقسیم دنیا به ما و آنها؛ تمامیت خواهی و جزم در برابر تعالیم فرقه؛ تغییر در جهان بینی اعضای فرقه؛ تغییر در ارزش های اخلاقی اعضای فرقه.

مکانیسم های تداوم حضور اعضا در فرقه

اما صرفاً جذب افراد به فرقه ها نقطه پایان ماجرا نیست. فرقه ها افراد را جذب می کنند تا از آنها بهره برداری نمایند. بنابراین، لازم است تا به هر شکل ممکن افراد در فرقه بمانند و حضوری مداوم همراه با ایمان و اعتقاد داشته باشند. در اینجا نیز تکنیک های روان شناختی با مهارت هرچه تمام تر مورد استفاده ان فرقه ها قرار می گیرند. برای متقاعد سازی و پابند نمودن اعضا در فرقه، روش های مختلفی وجود دارد که از نرم ترین و مخملی ترین روش ها تا سخت ترین و چدنی ترین رفتارها را دربرمی گیرد. از جاذبه هایی مانند ازدواج درون فرقه ای و استحکام پیوندهای خانوادگی بر اساس آموزه های فرقه و یا اعطای پست های اجرایی و عملیاتی برای ی حس جاه طلبی افراد، تا متوسل شدن به روش های خشونت آمیز مانند تحقیر، تهدید، بایکوت، حبس و یا حتی حذف فیزیکی در بسیاری از فرقه ها، از شیوه های معمول برای پایبندسازی اعضا در فرقه است.

ازآنجاکه منطق در فرقه ها منطق زور و اجبار است. ازاین رو، در مقابل نقدها و پرسش های احتمالی افراد، تحقیر و تمس منتقد یکی از معمول ترین شیوه هاست. «ت یب شخصیتی یکی از نشانه های فرقه هاست».

شرطی شدگی جزء نخستین یافته های دانش روانشناسی نوین به شمار می رود که در آزمایشات پاولف به دست آمد (روخلین، 1368، ص 38-33). اعضای فرقه پس از مدت کوتاهی از نوع واکنش هایی که از جانب فرقه دریافت می کنند، درمی یابند که باید چگونه رفتار کنند تا مستحق نگاه های محبت آمیز فرقه شوند و یا از عواقب خشم او در امان بمانند. برای بهره کشی از افراد، هیچ راهی به اندازه اینکه آنها تصور کنند در یک مسابقه قرار گرفته اند که قرار است در صورت برنده شدن، جایزه ویژ ه به آنها تعلق گیرد، افراد را ترغیب به تلاش نمی کند. ان فرقه ها نیز با استفاده از همین روش، چند نفر از نزدیک ترین افراد به خود را به عنوان الگوی سایرین معرفی نموده، بقیه را در مسابقه ای ساختگی با این افراد قرار می دهد. در فرقه ها، معمولاً افراد چند گروه در طبقه اول نزدیک به فرقه دیده می شوند: آنان که چاپلوس ترند، آنان که پولدارترند، آنان که زیباترند و آنان که بی اراده ترند.

«تقویت حس جهل و گناه» (کریمی، 1390، ص 141) در اعضا این حسن را برای روسای فرقه ها دارد که اعضا همواره اشتباهات و خطاها را از جانب خود ببینند و در نهایت، اشکالات طبیعی که در روند امور ممکن است پیش بیاید را در اثر قصورات خود تصور کنند. این حس، موجب می شود تا برای جبران مافات چند برابر تلاش کند تا بتوانند خود را به فرقه اثبات کند؛ ارعاب؛ القاء حس جهل و گناه در اعضا؛ تحقیر، تمس ؛ بایکوت؛ شرطی شدگی اعضای فرقه براساس سیستم محرک و پاسخ؛ مشغول سازی دائمی افراد فرقه جهت پر نمودن اوقات فراغت (سرگرم سازی)؛ طبقه بندی اعضا به مقربین و غیرمقربین؛ ایجاد فضای امنیتی درون فرقه؛ تقویت حس خودمقصربینی در اعضای فرقه؛ و قطع ارتباط با افراد بریده از فرقه.

علل جذ ت فرقه ها

فرقه ها، برای آنکه بتوانند جذب کنند، باید جذاب باشند. به همین دلیل، مکانیسم های جذ ت زا در ساختار و رفتار فرقه ای بهره مند می شوند. مهم ترین عامل جذ ت فرقه ها را شاید بتوان در متفاوت بودن آنها دانست. فرقه ها با سوءاستفاده از این تمایل ذاتی انسان به متفاوت بودن و یا تجربه امور متفاوت و گریز از یکنواختی و تکرار، خود را تافته ای جدابافته از جامعه می نمایانند و بهشتی موعود را به اعضای خود وعده می دهند که هرگز وجود خارجی ندارد. فرقه ها همواره بیرون از کادر هستند. همین ویژگی غیررسمی بودنشان برای انی که از چارچوب های رسمی بخصوص در ابعاد دینی و اجتماعی گریزان هستند، بهترین پناهگاه است. فرقه ها، بخصوص در قرائت امور دینی به شدت سکولار و شخصی اند. تبلیغ یک نوع دین شخصی و ادراک فردی از حقیقت، از مهم ترین آرمان فرقه هاست. همچنین فرقه ها به این امید و یا توهم را در افراد بارور می کنند که می توانند آنها از همه قیود دست وپاگیر مذهبی، فرهنگی و اجتماعی آزاد کنند. درحالی که، عملاً چنین اتفاقی نمی افتد. برخی از این ویژگی های جذ ت زا عبارتند از: متفاوت بودن؛ غیررسمی بودن؛ توهم از قیود؛ باطن گرایی و رازآلودگی؛ ویژگی های ساختاری فرقه ها.

ویژگی های ساختاری فرقه ها نیز به نوبه خود، قابل توجه و جالب است. فرقه ها در چند ویژگی با هم مشترکند. همین ویژگی هاست که موجب می شود ما میان فرقه ها و تشکل های اجتماعی غیرفرقه ای تمایز قائل شویم. برخی از این ویژگی ها عبارتند از: ساختار هرمی در فرقه، شخص محوری به جای ایده محوری، جزمی شی و انحصارگرایی، استفاده از روش های شست وشوی مغزی (سینگر، 1388، ص 30) و انحصار و نظارت در ورود و وج اطلاعات از جمله این ویژگی هاست.

نظام های فرقه ای، اساساً بر مبنای ساختار هرمی شکل گرفته اند (همان). از مهم ترین ویژگی های ساختار هرمی، نحوة تنظیم روابط اعضای جامعه با رأس هرم است. رأس هرم، که در اینجا فرقه قلمداد می شود، در قلمرو حکومت خود از قدرتی بی رقیب و تمامیتی بی بدیل برخوردار است که به او این امکان را می دهد که از فراز هرم قدرت، مادی و معنوی فرقه، تمام امور زیردستان خود را تحت نظارت مستقیم داشته باشد (همان، ص 104). فرقه در این ساختار «فاعل ما یشاء» و «یسئل و لایسئل» است. او از همه پاسخ می خواهد و به هیچ پاسخگو نیست. ساختار هرمی فرقه، اقتضا می کند که همه مواهب، امکانات و امتیازات مادی ـ و احیاناً معنوی ـ مخصوص فرقه باشد و دیگران بر حسب فاصله ای که با فرقه دارند و نسبت به طبقه ای که در آن قرار می گیرند، حق بهره مندی از این نعمات را دارند. این امر موجب به وجود آمدن رقابتی فاسد در میان اعضای فرقه می گردد که به موجب آن، اعضای فرقه برای حصول تقرب بیشتر به رأس هرم، به هر وسیله ای متوسل می شوند و از هیچ وسیله ای برای نیل به این هدف روی گردان نیستند. ازاین رو، در میان این فرق شبه عرفانی، پدیده های فاسدی نظیر جاسوس پروری، تهمت و بهتان به هم ردیفان، حسد، دروغ، غیبت، سوء ظن و... بیش از هر چیز ی مورد توجه قرار می گیرند. ناگفته نماند، فرقه هم گرچه از بروز مشاجرات و اختلافات علنی استقبال نمی کند، اما ازآنجاکه همواره کنترل جماعتی که با هم اختلاف دارند راحت تر است، بنابراین سیاست تفرقه بینداز و حکومت کن در اینجا نیز با قرائتی عرفانی! مورد استفاده قرار می گیرد.

قدرت، فساد می آورد. قدرت مطلق بدون تقوا، فساد مطلق. جایی که همه امکانات و مواهب به سمت فرقه معطوف باشد، او یگانه مرجع تصمیم ساز، تصمیم گیر و آمر باشد و دیگران صرفاً مجریان اوامر او باشند و ی را یارای نقد و پرسش از فرقه نباشد، به یقین فساد در همه ارکان آن گروه رسوخ خواهد کرد. فرار از پاسخ گویی به شبهات و مسدود نمودن همه کانال های انتقاد با استفاده از برچسب های الهیاتی، پربسامدی همچون شک، ب ، حال بد، وابسته شدن و... موجب می شود تا اعضای فرقه برای جلوگیری از برچسب خوردن و انگشت نما شدن به خودسانسوری (فاوست، 1387، ص 34) روی بیاورند و هرگونه نقد و پرسش را در درون خود سرکوب کنند.

نکته قابل تأمل و البته خطرناک در این باب اینکه، در این ساختارهای هرمی، که هم فاسدند و هم مفسد، به هر میزان که افراد از لحاظ توانایی های فردی توانمندتر باشند و به میزانی که در روش خود صادق تر باشند، به همان میزان نیز خطرناک تر، جزمی تر و متعصب تر خواهند بود؛ چراکه تمام قدرت و صداقت خویش را به فرقه تفویض نموده و در خدمت مطامع و منافع او مورد استفاده قرار می دهند. این افراد، به راحتی تبدیل به ماشین های بی ادراک و احساسی می شوند که برای انجام هر کاری که از جانب فرقه دستور داده شود، آمادگی کامل را خواهند داشت. ازاین رو، تبعیض حاکم بر روابط اعضای فرقه با فرقه، که بر اساس میزان ثروت، زیبایی و یا تملق بیش تر مریدان صورت می گیرد، خود نوع دیگری از فساد در رفتارهای اجتماعی را در این فرق به نمایش می گذارد. افرادی که به کار فرقه نیایند و کارایی لازم را جهت پیشبرد اه فرقه نداشته باشند، به زودی طرد شده و از جمع بیرون رانده می شوند. تنها انی باید در فرقه بمانند که بتوان از آنها بهره کشی نمود. رقابت بر سر تصاحب قدرت، چه در میان اعضای دون پایه فرقه برای تقرب به فرقه و چه در بین سطوح عالی فرقه بر سر جانشینی فرقه، نیز داستان دیگری است که حتی در برخی اوقات در برخی فرق، کار را به حذف فیزیکی و ترور نیز رسانده است. پرستش فرقه یا حداقل قائل بودن به نوعی از جایگاه مافوق انسانی برای ان فرقه ها نیز از بدیهیات نظام های فرقه ای است.

فرقه ها چه بخواهند و یا نخواهند، چه بدانند و یا ندانند، پس از مدتی که از شکل گیری آنها بگذرد، از رادیکالیسم و آرمان خواهی افراطی، که در آن آرمان ها و ایده ها نقش اساسی دارند، به سمت نوعی شخص پرستی تغییر جهت می دهند. به طوری که فرقه، تبدیل به نمود و نماد تمام عیار همه آرمان های فرقه می شود؛ هرگونه خدشه و نقد بر فرقه به منزله نقد و خدشه بر آرمان ها تلقی شده، غیرقابل تحمل خواهد بود. نمونه روشن این سخن، باید از گرو رجوی، که حالا باید به صراحت آن را فرقه رجوی خواند، نام برد. اه ضدامپریالیستی سازمان مجاهدین، در بدو تأسیس بر هیچ پوشیده نبود. شعارهای پرطمطراق و غرب ستیز این سازمان، تعداد زیادی از افراد را در سطوح مختلف اجتماعی به خود جذب نمود. اما پایان کار سازمان، ختم به شخص محوری و حتی شخص پرستی شد.

ازآنجاکه حرف اول و آ را در فرقه، فرقه می زند، الهیات فرقه نیز مبتنی بر ادراک شخصی فرقه از امور است. بنابراین، متکی بر تفسیر به رأی متون دینی است.

برخی از ویژگی های ساختاری فرقه ها عبارت است از (ر.ک: فاوست، 1387، ص 34؛ انجمن نجات مرکز فارس در: www.howcultswork.com):

ساختار هرمی؛ باطن گرایی؛ تأویل گرایی شدید یا نص گرایی افراطی؛ لایه لایه بودن، پیروی از اصل رازداری؛ مبهم بودن اه ؛ شخص محوری به جای ایده محوری؛ فقدان یا ضعف شدید اخلاقیات؛ فقدان یا ضعف شدید احکام دینی؛ الهیات مبتنی بر ادراک شخصی؛ ساختار تقلیدگرایانه؛ جزمی شی؛ و باور به نوعی از نخبه گرایی انحصاری.

خطرات سیستم های فرقه ای

خطرات بالقوه و بالفعل فرقه ها نیز محدود به افراد نمی شود. فرقه ها خطرات بالقوه ای هم در رابطه با افراد و هم در رابطه با جامعه به وجود می آورند. این امر موجب می شود آنها را دست کم نگیریم و متوجه زیان های آنها در بلندمدت بر روی فرد و جامعه باشیم. نخستین گام سیستم های فرقه ای برای در دست گرفتن عنان تفکر و اختیار افراد، تهی نمودن آنها از هویت فردی و امحا این هویت فردی در یک هویت جمعی جعلی است. در صورت موفق بودن فرقه در این امر، فرد احساس فردیت خود را به شدت از دست می دهد و به نوعی الیناسیون فکری و روانی دچار می گردد. این شیوه، همان طور که گفته شد، گام اول است و فرقه ها در این روش، نوعی سیستم قبیله ای را به کار می برند. در قبایل بدوی نیز با این شکل از هویت جمعی مشترک مواجه هستیم.

پس از استحاله فردیت فرد در یک هویت جمعی، در دومین گام برای نیل به در اختیار گرفتن عنان فکری و روانی افراد، فرقه هویت جمعی را که خود برای افراد و اعضای خود جعل نموده، در هویت شخصی فرقه استحاله می کند. به این ترتیب، هویت جمعی فرقه در وجود فرقه متجلی می شود. از این پس، ماهیت قبیله و فرقه از هم جدا می شود. این مرحله از استحاله، غالباً همراه با یک واقعه تاریخی در فرقه رخ می دهد. از آن پس، فرقه با اعلام چیزی شبیه به انقلاب ایدئولوژیک، که توسط سران مجاهدین خلق در اشرف اعلام شد، نوعی تحول اساسی در روند فرقه را ایجاد می کنند. در این تغییر رویه، اختیارات گروه، که تا این مرحله کما بیش در حدود عرف ی در سایر گروه ها بوده، همراه با بار عظیمی از وجوه کاریزماتیک، به نوعی شخص محوری افراطی تبدیل می شود که همه منافع، قدرت ها و اراده های موجود در گروه به سمت یک نقطه سرازیر می گردد. در مقابل، گروه که از این پس جزمی تر از گذشته شده است، به هیچ پاسخگو نخواهد بود. این مرحله، سرآغاز تبدیل یک گروه به فرقه است. اگر یک گروه بتواند اعضای گروهش را برای عبور از این مرحله متقاعد کند، در مراحل بعدی تقریباً مشکلی نخواهد داشت. همین انقلاب ایدئولوژیک، به مدد همکاری و همرایی تعدادی از مریدان و مطیعان به زودی در بین همه اعضا مشروعیت می یابد.

یکی از نشانه های این تحول اساسی و استحاله روشی، اعلام عمومی برای لغو یک عمل یا اجبار به انجام یک عمل است که تا پیش از این، در عرف و قوانین دینی و اجتماعی گروه مقبول بوده است. نظیر این واقعه را می توان در اعلام قیامت عمومی در فرقه اسماعیلیه، اعلام نسخ شریعت و اعلام قیامت در بهاییت، اعلام چندهمسری در مورمون ها و اعلام طلاق ایدئولوژیک توسط فرقه مجاهدین مشاهد نمود.

الف. خطرات فرقه برای فرد

تز ل کانون خانواده؛ امحا هویت شخصی افراد در جهت نیل به هویت جمعی؛ سیستم قبیله ای؛ امحاء هویت جمعی فرقه در جهت تثبیت شخصیت فرقه؛ تبدیل قبیله به فرقه؛ تعطیل منطق افراد؛ اتلاف عمر افراد؛ اتلاف پول افراد؛ ایجاد محدودیت های اجتماعی؛ ایجاد آسیب های روانی به افراد؛ جلوگیری از شکل گیری یک هویت اجتماعی واحد؛ جذب نخبگان جامعه و استخدام استعداد آنها به نفع فرقه؛ ظرفیت بالقوه ایجاد اخلال های اجتماعی و امنیتی؛ و بلوکه نمودن منابع مالی، فکری و اجتماعی در یک نقطه کوچک.

مهم ترین خطر فرقه برای جامعه، آنجاست که فرقه ها با تشکیل یک هویت فرقه ای جعلی، مانع شکل گیری هویت اجتماعی واحد می گردند و ازآنجاکه جامعه اساساً بر مبنای هویت جمعی شکل می گیرد، با د شدن هویت ها انسجام هویتی جامعه نیز عملاً در معرض فروپاشی قرار می گیرد. فرقه ها با جذب و در اختیار گرفتن نخبگان جامعه و استخدام استعدادهای آنها به نفع خود، جامعه را از این استعداد و دستاوردهای آن محروم نموده و همه توانایی های نخبگان را در جهت منافع و اه ـ غالباً ضداجتماعی خود ـ به کار می گیرد.

فرقه ها همواره در همه حکومت ها، جزء خطرات بالقوه برای ایجاد یک ناامنی اجتماعی و بر هم زدن نظم اجتماعی تلقی شده اند. ازاین رو، به دید یک مسئله امنیتی به آنها نگریسته شده است. بدیهی است وقتی گروهی با هوادارانی از چند ده نفر تا چند میلیون نفر در یک جامعه وجود داشته باشد که اغلب اعضای آن حاضرند برای آرمان های گروهشان دست به هر کاری بزنند، هر لحظه بیم آن می رود که یک آشوب و اغت تمام عیار از دل یکی از همین فرقه ها بروز کند.

فرقه ها بخصوص با ماهیت مذهبی و معنوی، کانون منابع مالی و فکری و اجتماعی می شوند. وجود نذورات و احیاناً موقوفات، سیل ثروت سرشاری را نصیب سران فرقه ها می کند. از سوی دیگر، گروه نخبگانی که جذب این فرقه ها می شوند مسئولیت تبلیغات و معرفی تعالیم فرقه را بر عهده دارند.

ب. خطرات فرقه برای جامعه

جلوگیری از شکل گیری یک هویت اجتماعی واحد؛ جذب نخبگان جامعه و استخدام استعداد آنها به نفع فرقه؛ ظرفیت بالقوه ایجاد اخلال های اجتماعی و امنیتی؛ بلوکه نمودن منابع مالی، فکری و اجتماعی در یک نقطه کوچک؛ تز ل کانون خانواده (ر.ک: سینگر، 1388، ص122، 300، 301، 302، 309، 310، 311).

آسیب های روانی شایع در فرقه

فرقه ها هم در سطح بنیانگذاران و هم در سطح اعضا، متشکل از افرادی هستند که مورد هجوم آسیب های روانی گوناگونی قرار می گیرند. تنها تفاوت میان اعضا و ان فرقه ها را شاید بتوان در تیپ های شخصیتی آنها جست وجو نمود. اعضای فرقه ها غالباً شخصیتی پذیرنده، منفعل و قربانی دارند که آماده دریافت و اجرای فرامین هستند. در مقابل، ان اغلب دارای شخصیتی اقتدارگرا، تمامیت خواه و فرمانده اند. در کنار هم قرار گرفتن این دو تیپ شخصیتی، ساختاری کامل، اما بیمار را شکل می دهد که هر دو طرف، این ساختار را راضی نگه می دارد. تا زمانی که هریک از طرفین در ساختار شخصیتی خود باقی بمانند، چرخه رفتاری فرقه به قوت خود باقی خواهد بود. اما به محض اینکه یکی از طرفین، که غالباً اعضای فرقه هستند، از طبقه و تیپ شخصیتی خود فاصله بگیرند، تع ت و تنش ها بروز خواهد نمود.

برخی از این آسیب های روانی موجود در فرقه ها عبارتند از:

اعتیاد (اقسام گوناگون اعتیاد ذهنی و جسمی و روانی)؛ توهم (منجر به باور رس جهانی برای فرقه)؛ پارانویا و بدبینی (منجر به باورداشت تئوری توطئه)؛ افسردگی (سینگر، 1388، ص 129)؛ مانیایی (بیماری دو اختلال قطبی شخصیت)، (نوسان میان نوعی شادی کاذب بیرونی و افسردگی درونی)؛ نارسیسیسم (خودشیفتگی افراطی افراد و فرقه)؛ اختلال اضطراب فراگیر (دیویسون و کرینگ، 1390، ص 191).

روش های دفاع روانی در مقابله با فرقه ها

این گونه نیست که فرقه ها ش ت ناپذیر و نفوذناپذیر باشند. فرقه ها هم مثل هر ساختار دیگری، نقاط ضعف خود را دارند. بنابراین، انی که در فرقه ها گرفتار می شوند، با کمی جسارت و امید می توانند خود را نجات دهند. شما چه در درون تارهای یک فرقه گرفتار شده باشید و یا نشده باشید و در معرض این خطر باشید، باید برخی مهارت های دفاع روانی در مقابل روش های نفوذ فرقه ها را بشناسید و به کار ببندید. آگاهی از این روش ها، به شما کمک می کند تا در موقع قرار گرفتن در معرض آسیب های فرقه ای، واکنش بهتری از خود بروز دهید. خسارت روانی و جسمی کمتری متوجه شما شود و یا به کلی از آن جلوگیری نمایید.

اگر هنوز گرفتار فرقه ها نشده اید، این روش ها را به مثابه روش های پیشگیرانه استفاده کنید. اگر در یکی از فرقه ها با مختصاتی که پیش تر بررسی کردیم، قرار دارید، این روش های دفاع روانی می تواند در حکم راه های گریز از فرقه باشد. البته باید دقت کنید که این روش ها یک شبه پاسخ نمی دهند. باید تدریجاً نتایج آن را ببینید. افراد ورش ته روانی، بهترین اه فرقه ها هستند. در ح روانی نامتعادل، خودآگاهی ما در پایین ترین سطح قرار دارد. ما آمادگی پذیرش هر چیزی که ما را به آرامش و تخدیر برساند، داریم. برای اینکه در چنین دامی گرفتار نشوید، خودتان را پیدا کنید. تقویت خودآگاهی شخصی و اینکه «کیستید، کجایید و باید چه کار کنید؟»، مهم ترین پیشگیری از گسیختگی روانی و در قرار گفتن در معرض خطر استحاله فرقه هاست.

ی که در مسیر خودآگاهی قرار دارد، حتی اگر در شرایط نامتعادل روانی نیز قرار بگیرد، به سرعت خود را بازمی یابد و بر شرایط بحرانی فائق می آید. خانواده نخستین پناهگاه روحی روانی همه افراد است. اما اگر این پناهگاه، خود تبدیل به شکنجه گاه روانی افراد شود، روشن است که بهترین راه دوری از این شکنجه گاه روانی، دوری گزینی از آن است. جوانان و نوجوانان در سنین بحران عاطفی، مستعدترین افراد برای جذب در فرقه ها هستند. این زنگ خطر برای والدینی است که رابطه مناسبی با فرزندان خود برقرار نمی کنند. اگر فرزند شما در کنار شما احساس آرامش نکند، بی شک در پی مأمنی برای ب آرامش خواهد بود. فرقه ها همواره در کمین افرادی هستند که از عقبه خود فراری هستند و به سوی آینده ای نامعلوم می گریزند. رفتار فرقه ها در بدو امر، بسیار گرم و پذیرنده است. انی را که از بیرون وارد می شوند، تسکین می دهد، اما این تسکین موقتی پس از مدتی اثر خود را از دست می دهد. بنابراین، پیشگیرانه ترین راه برای جلوگیری از جذب شدن در فرقه ها، تقویت بنیان های عاطفی و روانی در خانواده است.

فرقه ها همواره قرائت های نامعمولی از دین ارائه می دهند. این امر برای انی که از فضای رسمی و دین زده اجتماع خسته و فرسوده شده اند، بسیار خوشایند و خواستنی است. ذهن انسان ذاتاً از یکنواختی و تکرار خسته می شود، و در پی راهی برای کشف لایه های گوناگون پدیده هاست. فرقه ها این وعده را به شما می دهند که لایه های باطنی ادیان را به شما آموزش می دهند. اما یک ذهن وقاد و مجرب به زودی می فهمد که وعده های فرقه ها، در خوشبیانه ترین ح ، خطا و پندار فرقه و ناشی از نامتخصص بودن در اصول و مبانی دینی است، که فرقه خود را به آن منتسب می کند.

فرقه ها بهشت انی هستند که نمی خواهند ذهن خود را با فکر روی مسائل و پیچ و خم های معرفتی ادیان خسته کنند. آنها همواره یک راه ساده و کپسولی پیش پای شما می گذارند. شما فقط با خوردن یک قرص به مقصد می رسید! این در مورد همه فرقه ها، با هر گرایشی صدق می کند.

فرقه های مذهبی به شما می گویند: ما راهی را به باطن یافته ایم و هیچ جز ما با آن آشنا نیست. کافی است تا به تعالیم ما عمل کنید تا به آن راه وارد شوید و در کوتاه ترین مدت به کمال برسید. فرقه های تجاری با ترفندهای مختلف، شما را متقاعد می کنند که اگر روش های آنها را اجرا کنید، یک شبه میلیون ها دلار پول نصیبتان می شود. فرقه های روان شناختی هم وعده آرامشی ابدی را در چند روز به شما می دهند.

فرقه های ، دورنمای دنیایی آباد و آزاد را تحت تعالیم فرقه به شما نوید می دهند و خلاصه فرقه ها دورنمای بهشتی زمینی را برای شما ترسیم می کنند که وجود خارجی ندارد. برای اینکه در دام این وعده ها گرفتار نشوید، معرفت دینی خود را ارتقا دهید.

فرقه ها بخصوص با گرایش های مذهبی، روان شناختی و فراروان شناختی، اغلب شما را با برخی امور خارق العاده شگفت زده می کنند. شاید انی که در دام این فرقه ها گرفتار می شوند، قربانی جاه طلبی و قدرت طلبی خود شده باشند. این افراد، در پی کشف و به دست آوردن قدرت های باطنی خود اسیر وعده ها و تعالیم این فرقه ها می شوند. فرقه های فراروان شناختی راه های ارتباط با موجودات فرامادی را آموزش می دهند. برخی دیگر، با آموزش انواع خاصی از ریاضت و ورزش های جسمی و روانی، ذهن شما را برای درک اسرار آفرینش آماده می کنند. همه اینها خوب است، اما مسئله اینجاست که غالب این وعده ها شعاری بیش نیست و شما نه تنها به آسمان وصل نمی شوید، بلکه از زمین هم کنده شده و در هوا معلق می مانید.

افراد بسیاری در اثر روش های نادرست برقراری ارتباط با موجودات غیرارگانیک، کارشان به تیمارستان کشیده و یا به کلی از فضای اخلاقی و دینی دور شده اند. ی که سطح دانش معنوی و معرفت دینی خود را ارتقا داده باشد، به خوبی می داند که روش برقراری ارتباطات فراانسانی، باید تحت نظارتی دقیق و در چارچوبه ای اخلاقی صورت گیرد. در غیر این صورت، ممکن است چشمه های حقیری از قدرت های فراانسانی، نظیر پیشگویی های ساده، باز شدن چشم به اصطلاح باطن بین و..، هم برای فرد حاصل شود. اما ازآنجاکه فرد ابت ترین مراحل خودسازی را طی نموده، به دست آوردن این قدرت ها جز زیان مضاعف نتیجه ای برای او نخواهد داشت. اصل تعادل در عالم ایجاب می کند که هر نیرویی در جای شایسته خود قرار گیرد. در غیر این صورت، موجب خسران و فاجعه های اخلاقی و معنوی خواهد شد. تفاوتی نمی کند که شما در یک فرقه باشید و یا در شرف ورود به یکی از فرقه ها قرار گرفته باشید. جزء هر کدام از این دو گروه باشید، مکانیسم «نه» گفتن، یکی از کارآمدترین مکانیسم های دفاعی در برابر گرفتار شدن در دام فرقه هاست.

فرقه ها از روش های روان شناختی گوناگونی برای نفوذ در شخصیت افراد و بهره برداری از آنها استفاده می کنند؛ یکی از این روش ها که در روان شناسی اجتماعی مورد بررسی قرار می گیرد، موسوم به روش «جای پا باز » (کریمی، 1390، ص 140) است. آنها از درخواست های کوچک شروع می کند تا به خواسته های بزرگتر برسند. آنها همان روز اول، از شما نمی خواهند بمبی را داخل یک ماشین جاسازی کنید و در میان یک خیابان شلوغ منفجر کنید. از کارهای به ظاهر پیش پاافتاده شروع می کنند، تا آستانه تحریک اخلاقی شما را بالا ببرند. شما اگر بتوانید برای جلب رضایت فرقه، از دوست خودتان جاسوسی کنید، حتماً بعدها می توانید برای حفظ رضایت فرقه، هر کار دیگری را هم ید. پس مراقب درخواست هایی که از شما می شود باشید.

روش دیگری که در این فرقه ها مرسوم است، روش «باز جای پا» نامیده می شود. ما در فارسی این روش را با ضرب المثل «به مرگ بگیر تا به تب راضی شود»، می شناسیم. آنها شما را با یک درخواست بسیار بسیار بزرگ شوکه می کنند. ممکن از شما تقاضای مبلغ بالایی از دارایی تان را نمایند، یا از شما بخواهند یک رفتار ضداجتماعی و غیرقانونی فاحش را انجام دهید. اگر شما آن قدر ساده باشید که این کار را انجام دهید که چه بهتر! وگرنه گام دوم را برمی دارند و درخواست بسیار کوچکی از شما می کنند. وقتی شما در مقابل پرداخت چندین میلیون پول مقاومت کنید، حتماً با پرداخت چند صدهزار تومان مشکل کمتری دارید و برای اثبات صداقت خود، حتماً این کار را انجام خواهید داد (کریمی، 1390، ص 142).

بنابراین «نه» گفتن را از همان کودکی باید به فرزندان خود بیاموزیم و خود هم آن را تمرین کنیم. اگر قرار است ی یا گروهی، به دلیل عدم تمکین شما را طرد کند، بهتر است این اتفاق زودتر بیفتد و شما زودتر از فرقه طرد شوید، تا آنکه سال ها عمر و دارایی خود مصروف اه فرقه کنید و وقتی کارشان با شما تمام شد، شما را طرد کند.

فرقه ها پر است از افرادی که یا به افراط کشیده شده و یا به تفریط. و اساساً فرقه ها محصول همین تندروی ها و کندروی هاست. تندروی در احساس گرایی یا افراط در عقل ورزی همواره مشکل آفرین و خطرساز بوده است. در تعالیم مذهبی و دستورالعمل های اخلاقی، همواره مراقبه و پایش اعمال و رفتار روزانه از جایگاه مهمی برخوردار بوده است. هر شب از خودتان بپرسید کاری که امروز انجام دادید، جدای از تعالیم فرقه هم کاری مفید بوده یا نه؟ آیا اگر شخص دیگری این کار را در حق شما انجام می داد، باز هم آن را مورد تأیید قرار می دادید، یا چون شما تحت تعالیم فرقه آن را انجام داده اید، رفتاری مثبت تلقی می شود؟

با خودتان صادق باشید و از پاسخ های متفاوتی که درونتان به شما می دهد، نهراسید. اجازه بدهید ناخودآگاهتان با شما سخن بگوید و حقیقت درونی تان را برایتان واگویه نماید. از اینکه یک روز بفهمید کلی از راه ر

مشاهده متن کامل ...

بانک جامع گردشگری ایران نسخه لاتین
درخواست حذف اطلاعات

 بهترین هتل های ایران+بهترین رستوران های ایران +موقعیت هتل ها+هتل های ایران+بهترین هتل های ایران+هتل+آپارتمان+رزرو هتل+رزرو هتل های ایران+معرفی هتل های ایران+معرفی هتل+موقعیت هتل های ایران+اطلاعات هتل ها+اطلاعات هتل های ایران+قیمت هتل های ایران+قیمت هتل ها+هتل های گردشگری+هتل های سنتی+هتل های گردشگری ایران+هتل های سنتی ایران+برترین هتل ایران+برترین هتل های ایران کدامند+نام هتل های ایران+نام هتل ها+اسامی هتل های ایران+اسامی هتل ها+زیباترین هتل ها+زیباترین هتل های ایران+محبوب ترین هتل ها+محبوب ترین هتل های ایران+هتل های 5 ستاره ایران+هتل های پنج ستاره+هتل های 4ستاره+هتل های چهار ستاره+هتل های 4 ستاره ایران+هتل های چهار ستاره ایران+اقامتگاه ها+اقامتگاه های ایران+سوئیت آپارتمان+سوئیت آپارتمان های ایران+شماره تماس هتل های ایران+شماره تماس هتل ها+شماره رزرو هتل ها+مرغوب ترین هتل ها+مناسب ترین هتل ها+لیست هتل ها+لیست هتل های ایران+فهرست هتل ها+فهرست هتل های ایران+هتل هایی با رنک بالا+هتل های رنک بالای ایران +مراکز اقامتی ایران+برترین مراکز اقامتی ایران+بهترین مراکز اقامتی ایران+ جاهای دیدنی ایران+بهترین مکان های دیدنی +بهترین مکان های گردشی+مکان های گردشی+مکان های گردشگری+جاهای دیدنی+مکان های دیدنی+مکان های دیدنی ایران+خوش آب و هواترین ای ایران+مکان های توریستی+جاهای توریستی+ایرانگردی+گردشگری+جاذبه های ایران+جاذبه های دیدنی ایران+بهترین مکان تفریحی+مکان های تفریحی+بهترین هتل ها+بهترین رستوران ها+برترین هتل ها+برترین رستوران ها+زیباترین جاهای ایران+زیباترین مکان های ایران+زیباترین مکان های دیدنی ایران+جاذبه های گردشگری+جاذبه های گردشگری ایران+ ای دیدنی ایران+آثار باستانی ایران+بناهای تاریخی ایران+مکان های تاریخی ایران+زیباترین بناهای تاریخی+زیباترین بناهای تاریخی ایران+صنایع دستی+صنایع دستی ایران+پربازدیدترین ای ایران+بهترین مکان های گردشگری+بهترین مکان های دیدنی ایران+بهترین مکان های توریستی+بهترین مکان های توریستی ایران+بهترین مکان های تفریحی ایران+مکان های تفریحی ایران+بناهای تاریخی+آثار باستانی+جاذبه های گردشی+دیدنی ترین ا+دیدنی ترین ای ایران+دیدنی ترین بناهای تاریخی+پارک+پارکها+شهربازی+بهترین پارکها+بهترین شهربازی ها+زیباترین پارک ها+قشنگ ترین پارک ها+کمپ های مسافرتی+بهترین کمپ های مسافرتی+کمپ های مسافرتی ایران+بهترین کمپ های مسافرتی ایران+مکان های مسافرتی+مکان های مسافرتی ایران+بهترین مکان های مسافرتی ایران+پربازدیدترین مکان های مسافرتی+پر بازدیدترین مکان های گردشی+پربازدیدترین مکان های ایران+پر بازدیدترین مکان های گردشی ایران+پر بازدیدترین مکان های گردشگری ایران+زیباترین ا+زیباترین ای ایران+اقامتگاه های ایران+بهترین اقامتگاه های ایران+پربازدیدترین ای ایران+تفریحی ترین ای ایران+بهترین هتل های ایران+بهترین رستوران های ایران


بانک جامع گردشگری ایران (نسخه لاتین)


 



 


 


iran


بانک جامع گردشگری ایران با جمع آوری اطلاعاتی در زمینه های آثار باستانی,مکان های دیدنی,برترین هتل هاو رستوران های تمامی ای ایران توانسته است یک بانک اطلاعاتی کامل در زمینه ی گردشگری ایران برای شما هموطنان عزیز فراهم کند.از این رو شما هموطنان می توانید با انتخاب شهر مورد نظر خود به تمامی مکان های دیدنی و بهترین هتل ها و رستوران ها آشنا شوید و خاطره خوشی از سفر خود داشته باشید.


 


ارتباط با ما:


 


 آدرس:  کاشان،خیابان 22 بهمن,جنب سازمان تامین اجتماعی,ساختمان بهمن,طبقه اول,واحد 7


تلفن :  03155472369  و  03155462505

 

 ایمیل: info@en.virtualcountry.ir

 

موبایل: 09387025400

 

اینستاگرام: https://instagram.com/instavirtualcity

 

:  https://facebook.com/shahrmajazi


 



 


 جاهای دیدنی ایران، بهترین مکان های دیدنی، بهترین مکان های گردشی،مکان های گردشی، مکان های گردشگری،جاهای دیدنی+مکان های دیدنی+مکان های دیدنی ایران+خوش آب و هواترین ای ایران+مکان های توریستی+جاهای توریستی+ایرانگردی+گردشگری+جاذبه های ایران+جاذبه های دیدنی ایران+بهترین مکان تفریحی+مکان های تفریحی+بهترین هتل ها+بهترین رستوران ها+برترین هتل ها+برترین رستوران ها+زیباترین جاهای ایران+زیباترین مکان های ایران+زیباترین مکان های دیدنی ایران+جاذبه های گردشگری+جاذبه های گردشگری ایران+ ای دیدنی ایران+آثار باستانی ایران+بناهای تاریخی ایران+مکان های تاریخی ایران+زیباترین بناهای تاریخی+زیباترین بناهای تاریخی ایران+صنایع دستی+صنایع دستی ایرانربازدیدترین ای ایران+بهترین مکان های گردشگری+بهترین مکان های دیدنی ایران+بهترین مکان های توریستی+بهترین مکان های توریستی ایران+بهترین مکان های تفریحی ایران+مکان های تفریحی ایران+بناهای تاریخی+آثار باستانی+جاذبه های گردشی+دیدنی ترین ا+دیدنی ترین ای ایران+دیدنی ترین بناهای تاریخی+پارک+پارکها+شهربازی+بهترین پارکها+بهترین شهربازی ها+زیباترین پارک ها+قشنگ ترین پارک ها+کمپ های مسافرتی+بهترین کمپ های مسافرتی+کمپ های مسافرتی ایران+بهترین کمپ های مسافرتی ایران+مکان های مسافرتی+مکان های مسافرتی ایران+بهترین مکان های مسافرتی ایران+پربازدیدترین مکان های مسافرتی+پر بازدیدترین مکان های گردشی+پربازدیدترین مکان های ایران+پر بازدیدترین مکان های گردشی ایران+پر بازدیدترین مکان های گردشگری ایران+زیباترین ا+زیباترین ای ایران+اقامتگاه های ایران+بهترین اقامتگاه های ایران+پربازدیدترین ای ایران+تفریحی ترین ای ایران+بهترین هتل های ایران+بهترین رستوران های ایران+بهترین هتل های گیلان



مشاهده متن کامل ...
ot, equipments
درخواست حذف اطلاعات

مات و بیماری های مغز و اعصاب و روماتولوژی و.. دچار کاهش دایمی یا موقتی توانایی های جسمی شده و قادر به ادامه زندگی به طور مستقل نیستند.

اه کاردرمانی در این بیماران
جلوگیری از پیشرفت بیماری و معلولیت و باز گرداندن توانایی های از دست رفته تا حد امکان جهت بازگشت بیمار به زندگی قبلی.

روش های مورد استفاده در کار درمانی
وجه افتراق و امتیاز کار درمانی تاکید آن بر استفاده گسترده از " فعالیت هد فمند" است . فعالیت هدفمند به فعالیت هایی گفته می شود که فرد به طور فعا ل در آن شرکت دارد. این فعالیت ها موجب هماهنگی سیستم های جسمی، ذهنی، عاطفی و شناختی شده و در طی انجام آن توجه فرد معطوف به انجام فعالیت است.
فعالیت هایی که برای درمان انتخاب می شوند باید دارای خصوصیات زیر باشند:

• هدف مشخصی داشته باشند .
• منجر به افزایش مهارت های فردی و بالا بردن عملکردهای بیمار شوند.
• مطابقت با جنس ، سن و علاقه بیمار باشند.
• بر اساس آگاهی و حرفه بیمار انجام شوند.
• باعث ایجاد حرکات و وضعیت های نادرست و نامطمئن نشوند .
• بیمار را در زمینه های مختلف جسمی و ذهنی در بر گیرند .
• تمرینات درمانی عبارتند از: کاربرد اختصاصی حرکات یا انقباض عضلات بدن جهت افزایش حداکثر عملکرد عضلانی و اسکلتی .

اه درمان
• افزایش آگاهی از الگوهای حرکات طبیعی و پیشرفت پاسخ های ارادی و غیر ارادی کاردرمانی روش ها و ابزارها http://medicblog. /
• افزایش قدرت و تحمل الگوهای حرکتی طبیعی
• افزایش هماهنگی
• افزایش قدرت عضله یا گروه عضلانی
• کاهش یا رفع محدودیت دامنه حرکتی مفاصل
• افزایش تحمل کاری و تحمل بدنی
• جلوگیری از پیشرفت یا رفع کوتاهی عضلات
• یکی از وظایف کاردرمانگر تجویز و طرح ریزی انواع اسپیلنت ها است (اسپیلنت وسیله ای است که برای حمایت یا افزایش عملکردی عضوی از بدن به کار می رود).
• جلوگیری از تغییر شکل اعضای بدن
• کمک و حمایت و تقویت عضلات ضعیف
• حمایت از عضو دردناک
• قرار دادن دست در وضعیت صحیح پس از جراحی و پیوند پوست و ....

پس از انجام روش های درمانی فوق کاردرمانگر از طریق زیر نیز می تواند در مستقل بیمار در امور روزمره زندگی استفاده کند :
1. تجویز وسایل کمکی نظیر صندلی چرخ دار و وسایل کمکی غذا خوردن و ...
2. باز دید در منزل و محل کار و محل تحصیل بیمار جهت رفع موانع معماری و انجام تطبیق های لازم
3. مشاوره
4. ارزی پیش حرفه ای

کاردرمانی در بیماران روانی

بیماران روانی به دو دسته حاد و مزمن تقسیم می شوند.طول مدت بستری شدن این یبماران کوتاه است، در نتیجه وظایف کاردرمان نیز در این موارد خاص است ولی بیماران مزمن همیشه باید حضور داشته باشند و ترخیص آنها به طور موقت صورت می گیرد.
بیمارانی با این شرایط را می توان به دو گروه سایکوتیک و نوروتیک تقسیم کرد.‏
و این تقسیم بندی وابسته به دو عامل است:
1-بینش:بیمار خود را بیمار می داند یا خیر.
2-قضاوت:برخورد و تعامل مناسب داشتن و در هر موقعیت اقدام مقتضی را انجام دادن.
بیماران سایکوتیک بیمارانی هستند که دچار جنون و حملات ناگهانی هستند یا در خود فرو رفته و توهم دارند،این افراد از حد معمول جامعه فراتر رفته و نسبت به بیماری خود آگاهی ندارند.‏
بیماران نوروتیک بیمارانی هستند که دچار اضطراب و وسواس هستند.
هنگامی که بیمار به بخش روانی ارجاع داده می شود از هر لحاظ مورد ارزی قرار می گیرد و مجموعه گزارشاتی از کلیه جنبه ها تهیه شده و به روان پزشک ارجاع داده می شود تا روند درمانی را مشخص کند، این ارزی در چند بخش حسی، حرکتی و درکی ـ شناختی صورت می گیرد.

کار درمانگر به عنوان یکی از اعضای تیم درمان در هماهنگی کامل با سایر اعضا نقش های گوناگونی ایفا می کند :
کمک به تشخیص بیماری و تشخیص نهایی و ترخیص از بیمارستان
برقراری ارتباط اصولی با بیمار
بهبود و استقلال بخشیدن به سلامت روانی و جسمانی بیمار
کاهش علائم و نگرش های نادرست بیمار و عوارض دارویی
تسهیل و سرعت بخشیدن به بهبودی بیمار و ترخیص وی
حمایت بیمار از نظر جسمی و روانی و ...
پیشگیری از عود مجدد بیماری و ارائه آگاهی صحیح و آموزش جهت برقراری سلامت روانی
مشاوره با خانواده.

کار درمانگر در درمان اختلالات روانی - اجتماعی از تئوری های متعدد برخواسته از علوم روانشناختی و جامعه شناختی و زیست شناختی بهره می جوید و بنا به نگرش انتخ و شیوه درمان و نحوه به کار گیری و نوع فعالیت و برخورد و ارتباط درمانی با بیمار را به مرحله عمل در می آورد .
انواع فعالیت های مورد استفاده در کار درمانی به طور انفرادی یا گروهی عبارت است از:
1. فعالیت های اجتماعی
2. فعالیت های حرفه ای
3. فعالیت های تفریحی

کار درمانی برای عقب ماندگی ذهنی
کار درمانی با کمک از ارزی و آموزش و تسهیل رشد ک ن عقب مانده ذهنی را جهت تسلط بر خود و محیط در محدوده توانایی های آنها یاری می کند.
عمده ترین اه کار درمانی برای عقب ماندگان ذهنی عبارت است از :
o تسهیل رشد در محدوده ای که توقف عاطفی یا ذهنی صورت گرفته است.
o کاهش اثرات ناتوانی های ذهنی
o رشد و گسترش طرز تلقی و مهارت های پایه جهت کار کرد مستقل، که از طریق فعالیت های آموزشی حرکات درشت و حرکات ظریف و و یکپارچگی حسی صورت می گیرد .
o فعالیت های خود نگهداری، خود مراقبتی و فعالیت های داخل منزل و خارج منزل و فعالیت های عمومی
o فعالیت های حرفه ای که شامل ارزشی پیش حرفه ای و آموزش حرفه ای است .
o فعالیت های تطابقی از طریق استفاده از وسایل کمکی موقتی و دائمی
o روان درمانی شامل بازی درمانی و رفتار درمانی و موسیقی درمانی
o مشاوره خانوادگی به دو صورت انفرادی و گروهی .
کار درمانی برای ک ن مبتلا به فلج مغزی
ک ن مبتلا به فلج مغزی ک نی هستند که اختلالات حرکتی بارزترین علامت آنها است . کار درمانگر پس از ارزی بر اساس نوع بیماری و شدت ضایعه برنامه درمانی را طراحی و اجرا می کند.

ارزی
کاردرمانگر با انجام ارزی های لازم، قادر به تشخیص و طبقه بندی انواع فلج مغزی فیزیولوژیک شامل اسپاستیک، فلسید، آتتوئید، آتا یک، ریجیدیتی و مختلط، توپو گرافیک شامل کوادروپلژیک، دایپلژیک، پاراپلژیک، همی پلژیک، تری پلژیک و مونو پلژیک خواهد بود .
این ارزی شامل موارد زیر است :
1. ارزی تونوسیته عضلات
2. ارزی رشد رفل ها
3. ارزی وضعیت و حرکت
4 . ارزی فعالیت های روزمره زندگی.

اه :
• ایجاد کشش عضلانی طبیعی
• تقویت حرکات ارادی فعال مفاصل
• تحریک و تقویت واکنش های تعادلی و چرخشی و بهبود و تسریع مراحل رشد حرکتی کودک
• رفع کوتاهی عضلانی و جلوگیری از انقباض عضلانی و بد شکلی مفاصل
• تحریک و تقویت حس ها یعنی باز آموزی حسی در مواردی که اختلال حس وجود داشته باشد.

جامعه پذیری بیماران روانی با کار درمانی

مهدی رضایی در سال 1367 تحصیل رشته کار درمانی را در شهید بهشتی آغاhttp://medicblog. /ز کرد و دوره کارشناسی ارشد را نیز در همین رشته ادامه داد، در سال 1377 با مدرک کارشناسی ارشد فارغ حصیل شد و در حال حاضر به عنوان عضو هیئت علمی در شهید بهشتی مشغول به فعالیت است. در ادامه مصاحبه ایشان را در مورد کار درمانی در حوزه روان خواهیم خواند.‏

لطفا در مورد حیطه فعالیت خود برای خوانندگان توضیح دهید؟
متاسفانه اگرچه کار درمانی قدمت زیادی دارد ولی بسیار مهجور و غریب واقع شده است. البته شناخت جامعه در مورد این رشته خیلی بهتر شده ولی هنوز هم این شناخت اندک است. رشته کار درمانی
‏ رشته ای است که با توجه به فعالیت های هدفمندی که یک فرد عادی در طول روز انجام می دهد سعی در برگرداندن فرد به زندگی دارد یعنی هر عاملی که باعث خارج شدن فرد از روال عادی زندگی می شود و باعث می شود که نتواند نقش های عادی خود را انجام دهد و به عنوان یک عامل م ب ( فیزیکی یا روانی) فرد را از زندگی جدا کند را از پیش پای وی بر می دارد. هدف کار درمانی این است که با توجه به فعالیت های هدفمندی که فرد به صورت روزمره انجام می داده و برای وی معنا داشته به زندگی و نقش های قبلی خود بازگردد . با این تعریف حیطه عملکرد کار درمانی بسیار گسترده است یعنی ک ن، بزرگسالان، افرادی که مشکلات جسمی و ذهنی دارند را شامل می شود. بنابراین از بعد پیشگیری نیز رشته کار درمانی به عنوان راه حلی مناسب مطرح است. اگر بتوان تعادل و تناسب درستی بین حیطه های مختلف زندگی ایجاد کرد می توان زندگی بهتری داشت و هر گاه این تناسب به هم بخورد فاکتور خطری ایجاد می شود که نشان می دهد فرد در حال دور شدن از سلامتی است.

بیماران اغلب به صورت دائم مراجعه می کنند یا موقت؟
هم به صورت دائم و هم موقت . یعنی بیماران اسکیزوفرنی وجود دارند که بیماری آنها مزمن و ادامه دار است و اصلا درمان پذیر نیست ، در مقابل بیمارانی نیز وجود دارند که افسرده هستند و پس از مدتی کوتاه درمان می شوند . ولی آنچه مهم است جلوگیری از بازگشت بیماری است پس باید دوره های عود را تا جای امکان به حداقل رساند. ‏

در حیطه کاری خود از چه دستگاه هایی استفاده می کنید؟
در بخش روانپزشکی دستگاه ها خیلی عادی به نظر می رسند. در واقع می توان گفت دستگاه نیست بلکه ابزارهایی هستند که افراد به طور روزمره هم ممکن است با آنها برخورد داشته باشند. میز پینگ پنگ ، شطرنج ، بوم نقاشی ، کارگاه های قلاب بافی و گلدوزی همگی وسایلی رایج و جزئی از زندگی روزمره هستند، اما برای اینکه فرد درگیر فعالیت های هدفمندی شود از آنها استفاده می شود.‏

تنیس روی میز یا پینگ پنگ چگونه برای درمان استفاده می شود؟
وقتی بیمار وارد چنین فعالیتی می شود می تواند انرژی خود را تخلیه کند، خود این بازی یک نوع برقراری ارتباط محسوب می شود. ‏

در این رشته چه کمبود هایی وجود دارد؟
در کشور ما پیشگیری سه دسته است : پیشگیری اولیه ، ثانویه ، ثالثیه ‏
پیشگیری های اولیه و ثانویه معمولا از سوی افراد رعایت می شوند. پیشگیری اولیه همان وا ن زدن است . پیشگیری ثانویه استفاده از دارو است. اما پیشگیری ثالثیه این است که از عوارض بیماری جلوگیری شود و از اینکه فرد بیشتر از جامعه دور شود جلوگیری به عمل آید که در این زمینه ایران هنوز خیلی جای کار دارد . ‏
در بعضی از بیمارستان ها که بخش کاردرمانی وجود دارد به علت هزینه بر بودن این بخش و فضای زیاد و بازده مالی اندک برای بیمارستان و به علت وجود این تفکر که می توان تخت های بیشتری در این فضاها قرار داد به این بخش بهای زیادی داده نمی شود، بنابراین بودجه لازم برای توانبخشی در نظر گرفته نمی شود.‏

آیا در ایران دستگاهی ساخته شده است ؟
در رابطه با حیطه های مختلف کاری مانند کار با ک ن و کارهای جسمی دستگاه هایی با توجه به نمونه های خارجی و حتی به صورت نوآوری ساخته شده است. برای چهار دست و پا راه رفتن بچه های‏cp‏ و ایجاد تحریک حسی دستگاه هایی طراحی شده است اما متاسفانه حمایت مالی وجود ندارد و سازندگان این دستگاه ها تشویق نمی شوند. ‏

ایران در مقایسه با سایر کشورها چه جایگاهی دارد؟
انجمن کاردرمانی ایران به عنوان یک شاخه از انجمن جهانی کاردرمانی است و ایران از سال قبل عضو ‏wfot‏ شده است و مدارک کارشناسی ایران در این رشته در سایر کشورها قبول است. ‏

تاب خوردن و دور ریختن اوهام روانی

رزی زینعلی سال در 1367 تحصیل در رشته کار درمانی را در شهید بهشتی آغاز کرده و http://medicblog. /تحصیلات دوره کارشناسی ارشد را در علوم پزشکی ایران به پایان رسانده است و از سال 1371 تا کنون به عنوان کاردرمانگر و هیات علمی در مشغول به کار در زمینه کار درمانی روان است.‏وی عضو کنوانسیون بین المللی کاردرمانی است که در ادامه نظر ایشان را در مورد کار درمانی در حوزه روان خواهیم خواند.

چه بیمارانی به شما مراجعه می کنند؟‏
مراجعه کنندگان را طیف های مختلفی تشکیل می دهند که همه آنها به نوعی مشکل سلامتی دارند. افراد کم توان و معلول جسمی ، معلول ذهنی ، ک ن و بزرگسالانی که مشکلات روانپزشکی دارند( مانند اوُتیسم )، ک نی مبتلا به اختلالات یادگیری ، ، افراد افسرده و مبتلا به اسکیزوفرنی ، معتادان ، بیماری های جسمانی، ارتوپدی یا نورولوژی. ‏
تکنیک های بسیار تخصصی تری برای درمان این بیماری ها وجود دارد، ولی در کاردرمانی همه آنها در غالب فعالیت استفاده می شود . تفاوت عمده ای کاردرمانی با رشته های دیگر مانند روانشناسی ، فیزیوتراپی در این است که سایر رشته ها، تکنیک را به طور صرف استفاده می کنند ولی در کاردرمانی، تکنیک در غالب فعالیت استفاده می شود . به عنوان مثال، زمانی که یک کودک اوتیسم به مراکز کاردرمانی مراجعه
‏ می کند، تئوری های غالبی در کاردرمانی وجود دارد که این تئوری ها رویکرد کاردرمانگر را برای کار روشن می کند.

واضح است که درصد بهبودی به نوع مشکل بستگی دارد، اما امید به بهبودی با روش های کاردرمانی چقدر است؟
همان طور که اشاره کردید، درصد بهبودی به نوع مشکل بستگی دارد . سن تنها عامل نیست ، شدت ضایعه نیز خود تعیین کننده است. باید ابتدا مشخص شود منظور از بهبود یافتن چیست؟ اگر منظور این است که یک کودک ‏cp‏ (فلج مغزی) به یک کودک طبیعی تبدیل شود، باید گفت این کار با دانش امروزی امکان پذیر نیست. اما کاردرمانگر می تواند کاری کند که کودک با نهایت استقلال و شادی زندگی کند. در بسیاری از مواقع با استفاده از وسیله کمکی یا حتی تغییر محیط فرد، سطح زندگی وی ارتقا پیدا می کند.‏
خوشبختانه نزدیک به دو سال است که شهرداری، مناسب سازی معابر برای همه شهروندان را آغاز کرده است. پیش از این اصلا به این نکته که افراد کم توان هم شهروند این جامعه هستند توجهی
نمی شود. الحاق کشور به کنوانسیون حقوق معلولین، گام بزرگی در حمایت از این حقوق است . ‏
در کشور های نروژ ، دانمارک .... مناسب سازی های شهری در حد فوق العاده انجام شده است . افراد کم توان به راحتی رفت و آمد و کار می کنند و در جامعه حضور فعال دارند . اما در ایران اگر کاردرمانگر برای یک بیمار ویلچر تجویز کند، اکثراً از عهده ید آن برنمی آیند چون بیمه آنها را تحت پوشش قرار نمی دهد. سالها است که بزرگترین مشکل این بیماران این است که بیمه ها خدمات کاردرمانی را پوشش نمی دهند . در زمان تنظیم نظام بیمه ای، هیچ توجهی به خدمات کاردرمانی نشده و فقط فیزیوتراپی را در خدمات توانبخشی در نظر گرفته اند، نه فقط کاردرمانی حتی گفتار درمانی هم جایی در بیمه ندارد .‏
افراد معمولاً در چه سنی به شما مراجعه می کنند؟
مشکل عمده در ایران سیستم ارجاع است که اساسا در سیستم بهداشت - درمان کشور این مشکل وجود دارد . معمولاً بیماران برای تشخیص بیماری خود به چند متخصص مراجعه می کنند، درحالیکه یک پزشک عمومی خوب باید بتواند تشخیص اولیه را انجام داده و بیمار را به متخصص مربوطه ارجاع دهد. این مشکل در نظام سلامت ما وجود دارد و متاسفانه کاردرمانی هم از آن ضربه می خورد . متاسفانه
‏ پزشک ها شناخت کافی نسبت به کاردرمانی ندارند ، اگر بیمار، به خصوص اطفال، در زمان طلایی و بدون اتلاف وقت تحت درمان قرار بگیرند، " کم توانی" در آنان قابل درمان و کنترل است. ولی در صورتی که این زمان طلایی سپری شود، درمان " ناتوانی" ممکن نبوده و تنها می توان بیمار را با محیط تطبیق داد. ‏

دستگاه های مخصوص کاردرمانی در حیطه فعالیت شما کدامند؟
کاردرمانی ابزارهای خیلی پیچیده ای ندارد. عمده وسایلی که در طیف اطفال استفاده می شود، وسایل بازی است. همه اسباب بازی هایی که به طور معمول بچه ها استفاده می کنند، از دید کاردرمان یک وسیله درمانی است . رویکرد ‏sensory integration، تاب های خاص با اه درمانی خاص طراحی می شوند سایر وسایل معمولاً وسایل سبک و ساده و معمولی هستند. ‏
دسته دیگری از تجهیزات، وسایل تمرین درمانی است که برای کار جسمانی بزرگسالان استفاده می شود، وسایلی که برای افزایش قدرت عضلانی و هماهنگی عضلانی به کار می روند . ‏
تاب، نوعی تحریک وستیبولار است . در ک ن اوتیسم به عنوان تحریک حسی از آن استفاده می شود. این وسیله برای کودک هماهنگی حرکتی ایجاد می کند و مشکل حسی او را بهبود می دهد . در ک ن فلج مغزی، شکل خاصی از تاب به نام هات داگ برای تحریک عضلات فل ور تنه را استفاده می شود و در ک نی که ترس درونی دارند، این تاب باعث می شود که کم کم ترس از بین برود . تاب وسیله ساده و در عین حال پر کاربردی است که در حوزه های مختلف کاربرد های مختلفی دارد.

جایگاه کاردرمانی ایران در مقایسه با سایر نقاط جهان چگونه است؟
از نظر دانش و کار بالینی تفاوت جدی وجود ندارد. تنها تفاوت این است که در زمینه ابزارهای مربوطه، ایران مصرف کننده است نه تولید کننده. با این وجود، مدرک فارغ حصیلان ایرانی در تمام دنیا قابل قبول است. ولی از نظر تجهیزات تفاوت زیادی با کشورهای دیگر دارد. ‏
از نظر دانش و کار بالینی کاردرمانگران ایرانی با همتایان خارجی تفاوتی ندارند ، فارغ حصیلان زیادی در این رشته وجود دارند که در کشورهای دیگر کار می کنند و بسیار موفق هستند.‏
دوچرخه ثابت برای کودک ، تردمیل برای ک ن و تردمیل هایی که بتوان در آب از آنها استفاده کرد هزینه بالایی دارند و بنابراین در ایران برای آب درمانی محدودیت هایی وجود دارد. این محدودیت ابزار به درمانگر نیز صدمه وارد نمی کند. مثلا برای جابجا بیمار وسیله مناسبی وجود ندارد، و خود کاردرمان بیمار را جا به جا می کند. در حالی که در کلینیک های مجهز دنیا از لیفت به صورت الکترونیکی یا مکانیکی برای جابجا بیمار استفاده می شود.

و اما نکته آ ...‏
در خاتمه باید به این نکته اشاره کرد که کار تیمی گروه پزشکی در کنار گروه توانبخشی در موفقیت درمان بسیار موثر است. اگر پزشکان محترم به موقع بیمار را برای توانبخشی بعد از عمل ارجاع دهند، بسیاری از مشکلات برطرف می شود و در نهایت، پوشش بیمه خدمات کاردرمانی و توانبخشی از ‏خواسته های جدی است.

کاردرمانی از خمیر تا ت یل

سارا لباف فارغ حصیل رشته کاردرمانی شهید بهشتی در سال 1376 است و با تأسیس کلینیک به توانhttp://medicblog. / در زمینه کاردرمانی ذهنی و جسمی به عنوان کار درمان مشغول به فعالیت است. مرکز به توان دارای یک بخش گفتار درمانی است، چرا که ک نی که به این مراکز مراجعه می کنند معمولاً به خدمات کاردرمانی و گفتاردرمانی در کنار هم نیاز دارند. به عنوان کارشناسی که در زمینه کار درمانی ذهن فعالیت می کند مصاحبه ای کوتاه با ایشان انجام داده ایم که در ادامه شرح آن را خواهیم خواند.‏

در مورد حیطه فعالیت خود برای خوانندگان توضیح دهید؟ کاردرمانی دارای سه حوزه است: جسم، ذهن و روان ‏
بسیاری از افراد این بخش از کار درمانی را نمی شناسند یا با کاردرمانی روان یکی می دانند. هنگامی که از ذهن سخن به میان می آید تصور عموم بر این است که ذهن صرفا مربوط به مسایل یادگیری و آموزش است و کودکی که از نظر آموزشی درحد مطلوب است از ذهن خوبی بر خوردار است، درحالی که گستره ذهن بسیار وسیع تر است. ‏
ذهن منشا و خواستگاه تمام توانایی های گفتار، یادگیری، حرکت، هماهنگی، خلاقیت، رفتار اجتماعی و فردی، ادراک و شناخت است. در همین راستا و به همین نسبت خود ذهن متاثر از عوامل محیطی ذاتی و ژنتیکی است و در صورت وجود فیدبک های مناسب رشد می کند. ‏
ذهن در واقع نمایش گر عملکرد سیستم های مغزی است. تعامل صحیح سیستم های مغزی با هم باعث بروز رفتار، کردار و گفتار صحیح خواهد شد، اما ع آن نیز امکان پذیر است، یعنی عدم تعامل صحیح سیستم های مختلف مغزی باعث ایجاد اختلال و اشکال در فعالیت های فرد بوده یا باعث بروز رفتار های نادرست می شود. همچنین ذهن نیازمند تغذیه صحیح و دریافت محرک های مناسب است تا رشد خوبی داشته باشد. درهای ورود به ذهن شامل حس های مختلف بینایی، شنوایی، بویایی، چشایی، لامسه، حرکت است. ‏
در صورتی که سیستم های مذکور عملکرد سالمی داشته باشند و کودک از لحاظ حسی طبیعی باشد بسیاری از مشکلات رفتاری و ارتباطی وی به میزان زیادی برطرف می شود.‏
به عنوان مثال ک ن پرورشگاهی علی رغم وجود سلامت ظاهری و مغزی به دلیل عدم تعامل حسی با مادر دچار محرومیت حس عاطفی هستند که در رفتار انطباقی آنها با محیط و افراد تاثیر به سزایی می گذارد.‏
بسیاری از این ک ن پس از مدتی علائمی نظیر اضطراب، انزوا، خشم، پرخاشگری، ناسازگاری، عدم تماس چشمی را نشان می دهند که ممکن است کودک حتی عقب مانده به نظر برسد.‏‎ ‎یا کودکی که دچار ترس از ارتفاع و تغییر وضعیت جاذبه است علائم را به صورت ترس از حرکت، بی حرکتی، محتاط بودن و گریز از جمعیت نشان می دهد، که با بررسی مشخص می شود این کودک در سیستم وستیبولار ضعف و نارسایی دارد. ‏
در دبستان ها و مدارس عادی مواردی مشاهده شده است که ک ن به دلیل مشکلات اضطر و رفتاری به عنوان ناسازگار، پرخاشگر و بی نظم معرفی شده اند که پس از بررسی کاردرمانی مشخص شده این کودک مشکل توجه و تمرکز دارد، عدم توجه فراگیر حسی (حس های لامسه، بینایی، بویایی،....) به دلیل مزاحمت های حسی و کانالیزه نشدن محرک های ورودی به مغز ایجاد می شود و اگر این مشکلات به صورت پایه ای برطرف نشوند کودک دچار افسردگی، طردشدگی، پرخاشگری، کاهش اعتماد به نفس و افزایش مشکلات رفتاری می شود. هر چه زمان ارجاع سریع تر باشد روند درمان سریع تر و آسیب های وارده کمتر خواهد بود. علاوه بر سلامت کارکرد حس ها، ارتباط و هماهنگی حس ها و حرکت و به عبارتی یکپارچگی حس -حرکتی در ساختار ذهن تاثیر بسیاری دارد. ‏
به عنوان مثال ک نی که از لحاظ مهارت های حرکتی نظم و هماهنگی بیشتری دارند نسبت به ک نی که ضعیف تر هستند، از سطح هوشیاری، خلاقیت واستدلال بیشتری برخوردارند که این امر نشان دهنده تاثیرات متقابل توانایی های فرد با ذهن کودک است. ‏
در این رابطه کاردرمانی ذهنی به عنوان بخشی از تیم توانبخشی با استفاده از کار و بازی، تکنیک های حسی - حرکتی، تکنیک های بهبود مهارت های درکی - بینایی و فعالیت های مخچه ای سعی دارد به موازات بقیه اعضای تیم درمان کودک را به طرف بهبود مهارت های اجتماعی، مهارت های درکی حرکتی، مهارت های درکی بینایی، استفاده صحیح از دست ها، هماهنگی های حرکتی و رفتاری و بسیاری موارد دیگر سوق دهد. ‏
اگر چه برنامه های درمانی کاملا علمی و بر اساس تحقیقات مشخص شده است، هنر یک کاردرمانگر ذهنی این است که با توجه به ذهن و مشخصه های فردی هر کودک، برنامه را طوری طراحی کند که کودک در قا ضمن لذت بردن، درمان مناسب را هم دریافت کند.‏
کارهایی که کاردرمان گر انجام می دهد شامل یک سری تکنیک های خاص است. هنگامی که کودکی به کاردرمان گر مراجعه می کند در ابتدا ارزی می شود که از نظر ذهنی چه مشکلی دارد؟ به عنوان مثال ممکن است کودکی در هنگام راه رفتن بر روی پنجه پا راه برود یا هنگامی که او را صدا می کنند خیلی دیر پاسخ می دهد یا خیلی تند ع العمل نشان می دهد. ‏

بیماران در چه سنی مراجعه می کنند؟
بیشتر مراجعه کنندگان زیر 7 سال هستند و توسط کاردرمانی برای مدرسه آماده می شوند. این افراد هرچه زودتر مراجعه کنند روند درمان خیلی بهتر خواهد بود و اگر دیر مراجعه کنند عقب ماندگی آنها بیشتر می شود و نمی توان کار موثری برای آنها انجام داد و به مراکز دیگری مانند مراکز درمانی یا مدارس استثنایی معرفی می شوند. این ک ن نمی توانند به مدارس عادی بروند ولی اگر در سن 2 سالگی مراجعه کنند امید آن وجود دارد که بتوانند در مدارس عادی تحصیل کنند. بسیاری از مراجعه کنندگان در ظاهر سالم به نظر می رسند، راحت راه می روند، حرف می زنند، ولی هنگامی که از آنها خواسته می شود چیزی را ترسیم کنند نمی توانند و خلاقیت لازم را ندارند. اگر از یک بچه سالم خواسته شود درختی را ترسیم کند در نهایت با تراوش ذهنی خود تصویری را خواهد کشید ولی ک ن بیمار نمی توانند این کار را انجام دهند و ذهن های بسته ای دارند و حتی نمی توانند آنچه را که می دانند در محیط تعمیم دهند. ‏
بچه های اُوتیسم ضریب هوشی بالایی دارند و بر روی یک سری از جزئیات متمرکز می شوند و در آن زمینه ها بسیار قوی می شوند. مثلا نقاش های ماهری می شوند، ولی نقاشی های آنها خلاقانه نیست.‏

چه ک نی به شما مراجعه می کنند؟
بیماران سندروم ‏down، اوتیسم، (‏‎(psycho motor delay‏ تاخیر روان حرکتی، بچه هایی که مشکلات حسی دارند.

دستگاه های مربوطه را نام ببرید.‏
exer board، ‏pur du peg board، خمیر درمانی(پوتی)، توپ، تردمیل، ‏egg ball، ‏thera band، ‏digi flex، ‏vibrator، ماساژور، فوم، ترامپولین، ‏‎ ladder ‎، ‏‎ tilt band ‎،ramp، ‏cp ball ‎، واکر، ‏step‏ کاردرمانی

جای چه دستگاه هایی در ایران خالی است؟‏
brushing ‎‏ برای تحریک سطحی، دوچرخه ثابت کودک، آسانسور برای حمل کودک و .....‏

ی پزشکی و شهرسازی در خدمت بیماران ضایعه نخاعی

محسن قسامی در سال 1371 از دانشکده توانبخشی علوم پزشکی ایران در رشته کار http://medicblog. /درمانی‏ فارغ حصیل شده است. وی که در حال حاضر در بخش کار درمانی مرکز جامع توانبخشی جمعیت هلال احمر به عنوان کارشناس فعالیت دارد حدود 15 سال سابقه کار داشته و در زمینه توانبخشی ضایعات نخاعی تجربیات فراوانی دارد. در ادامه نظر ایشان را در مورد توانبخشی بیماران با ضایعات نخاعی جویا ‏می شویم.‏

لطفاً به طور مختصر اه کار درمانی را شرح دهید؟
هدف کار درمانی در توانبخشی ضایعات نخاعی توانمند ساختن فرد جهت انجام فعالیت های روزمره زندگی ‏‎(adl)‎‏ برای بازگشت به جامعه با حداکثر میزان استقلال فردی او است. در این زمینه مساعدت رشته های دیگر از قبیل ی شهرسازی لازم است تا طراحی شهری به گونه ای صورت پذیرد که استفاده از اماکن عمومی از قبیل: مساجد، بانک ها، تلفن های عمومی و فرهنگسراها برای معلولین نیز امکان پذیر بوده و مانع از تعاملات اجتماعی آنها نشود و وضعیت وسایل نقلیه از قبیل اتوبوس ها با شرایط حسمانی معلولین هماهنگی یابد. در واقع باید با همکاری نهادهای مربوطه شرایطی فراهم شود تا معلولین نه تنها برای کارهای ضروری، حتی برای تفریح هم مایل به وج از منزل باشند و شاهد فعالیت های اجتماعی بیشتری از سوی معلولین باشیم. ان طراحی صنعتی و معماری هم باید با رعایت استانداردهای لازم در ساختن خانه ها و به کارگیری سطوح شیب دار با زوایای مناسب، امکان زندگی راحت را برای معلولین فراهم آورند.
در واقع هدف کاردرمانی در ضایعاتی چون ضایعات نخاعی، سکته های مغزی و ضربه های مغزی آن است که این افراد با استقلال در زندگی و حرفه خود نیروی انسانی کمتری را به خود مشغول کرده و با فعال بودن در اجتماع بر افسردگی ناشی از وابستگی خود به اطرافیان فائق آیند.‏

جایگاه ایران در زمینه کار درمانی بیماران با ضایعات نخاعی در مقایسه با سایر کشورها در چه حدی می دانید؟‏
در ایران تهیه وسایل توانبخشی از قبیل انواع ویلچرهای مورد نیاز بیماران، هزینه های زیادی را ‏در بر دارد. در واقع علی رغم وجود فضا و امکانات توانبخشی در ایران به دلیل عدم رعایت استانداردها و استفاده از تجهیزات کمکی لازم، امکان استفاده بهینه از آنها وجود ندارد. به عنوان مثال به ندرت می توان است ی را یافت که در مسیر ورودی آن به جای پله از سطح شیب دار استفاده شده باشد یا مجهز به تجهیزات کمکی و ایمنی لازم جهت استفاده معلولین باشد.‏

غوطه خوردن در است توپ بازآموزی توان حسی - حرکتی

پریسا رشیدزاده کارشناس مرکز توانبخشی هلال احمر، در سال 1374 از دانشکده توانبخشی http://medicblog. / علوم پزشکی ایران فارغ حصیل شده و با توجه به علاقه ای که به زمینه های مختلف این رشته داشته، هلال احمر را به عنوان محل خدمت انتخاب کرده است. ایشان به همراه همسرشان (محسن قسامی) حیطه کاردرمانی را در این مرکزگسترش داده اند. کم کم با پذیرش بیماران متعدد و ایجاد ارتباط با گروه های پزشکی توانسته اند کاردرمانی را گسترش داده و این مکان را با مساعدت هلال احمر تبدیل به مکانی مناسب با تجهیزات بیشتر و سرویس دهی متنوع تر تبدیل کنند. در حال حاضر از سوی این سازمان با قرارداد تدریس واحد کارآموزی بسته شده و دانشجویان کارآموزی بالینی از علوم پزشکی ایران و شهید بهشتی در این مکان دوره های کارآموزی را طی می کنند. ایشان تقریبا 13 سال است که در زمینه کار درمانی ک ن فلج مغزی مشغولفعالیت های آموزشی و درمانی است.

در صورت امکان حیطه فعالیت خود را در این رشته شرح دهید؟
کاردرمانی، توانبخشی به معنی واقعی کلمه هست یعنی حمایت بیمار از زمانی که دچار ضایعه می شود تا هنگامی که شخص می خواهد وارد جامعه شود. برخی افراد در این موارد به معلولیت اشاره می کنند، در حالی که در واقعیت باید گفت که این افراد دچار ضایعه شده اند و ممکن است وما دچار معلولیت نشده باشند کاردرمانگر از همان گام اول درکنار بیمار است و به بیمار کمک می کند. اگر چه ضایعه درمان نمی شود اما بیمار با ضایعه اش تطبیق پیدا کند. ممکن است میزان بهبودی این ضایعه از صد، تا ده، پنج یا حتی صفر درصد متغیر باشد. درمان ها را می توان به چند دسته تقسیم کرد: بعضی از‏ درمان ها، درمان های بهبود دهنده هستند، یعنی کاردرمان در کنار بیمار است و همراه با او ضایعه را بهبود می دهد، مثلاً بیماری که پیوند تاندون یا جراحی بر روی وی انجام شده، واقعا بهبودی پیدا می کند. اما در بیماری که دچار ضایعه نخاعی یا فلج حرکتی شده بیماری از بین نمی رود، در این بیماری ها درمان به صورت بازگشت به فعالیت روزمره زندگی (‏adl‏ ) انجام می شود و با اینکه ضایعه از بین نمی رود اما بیمار را هدفمند می سازد، به سمتی که در تطابق با بیماری خود بتواند بیشترین راندمان را درزندگی روزمره داشته باشد. البته درمان با ‏adl‏ آغاز نمی شود بلکه ابتدا آنالیزهای کلی بر روی بیمار انجام می شود، به عنوان مثال بررسی می شود که راندمان عضلات به لحاظ نرولوژیک در چه حد است، میزان اسپاسم چقدر است، دامنه حرکتی مفصل در چه حدی است و.... پس از اینکه این درمان های فیزیکی و آناتومی انجام شدند و پس از مراجعه به تعداد جلسات لازم بیمار توانایی اولیه را ب کرده و به مرحله استفاده از توانش برای ادامه زندگی می رسد. این فرد می تواند کودکی باشد که می خواهد فعالیت های تحصیلی انجام دهد، یک مرد جوان با ضایعه نخاعی باشد که می خواهد به حرفه سابقش برگردد یا حتی می تواند یک خانم خانه دار باشد که در فعالیت های آشپزی یا مراقبت از کودک، دچار مشکل است. ‏

چه بیمارانی به کاردرمانی مراجعه می کنند ؟
شاخه های کاردرمانی عبارتند از: شاخه روان با کاربرد کاردرمانی در روانپزشکی، شاخه کاردرمانی ذهنی، شاخه کاردرمانی جسمی که بیشتر بر روی ضایعاتی که سیستم اعصاب را درگیر می کنند متمرکز می شوند و شاخه کاردرمانی در ضایعات نرولوژیک. ‏
در قسمت نورولوژی بزرگسال هم دسته عمده ای از بیماران را افرادی تشکیل می دهند که دچار سکته مغزی یا ضایعات نخاعی شده اند که در اثر ضربه و تصادف ایجاد شده اند. انواع بیماری های عصبی - عضلانی و سایر بیماری های نورولوژی مثل ‏ms ‎، پارکینسون، انواع مییلیت ها و ضربه های مغزی نیز در این شاخه وجود دارد.‏

بیشتر مراجعین کاردرمانی در چه گروه سنی قرار دارند؟

مراجعه کنندگان در همه محدوده های سنی هستند ولی محدوده مطلوب مورد نظر کار درمان زیر یک سال است. درمان هایی که زیر یک سال شروع می شوند، (درمان های اولیه و بدون تاخیر )، یعنی در زمان طلایی ضایعه بهترین درمان ها هستند. حتی بیمارانی که در سنین کمتر از دو سالگی مراجعه می کنند نیز بهترین درمان را دارند، البته خوشبختانه آگاهی پزشک ها بیشتر شده، اما با این وجود معمولاً تا بیمار به مرحله کاردرمانی برسد آن قدر در مراحل پزشکی و تشخیص های اولیه وقت صرف می شود تا زمان طلایی مربوطه را از دست می دهد.‏
البته بیمارانی نیز وجود دارند که در 5-4 ماهگی مراجعه کرده اند ولی با این وجود زمان طلایی برای آنها از دست رفته بوده است. نکته مهم آن است در افرادی که پس از 4 و 5 سالگی مراجعه می کنند دفرمیتی، کوتاهی تاندون، و سایر مشکلات شکل گرفته است.
در بزرگسالان نیز مثل بیماران سکته مغزی اگر بیمار بعد از دوران کما یا دوره ای که تازه بستری شده اند بلافاصله توانبخشی را آغاز کند ممکن است بتوانند قدرت حرکات ریز انگشتان دست را به دست آورند.

آیا بچه ها همکاری لازمبرای درمان رااز خود نشان می دهند؟
در کاردرمانی به بازی درمانی بسیار استناد می شود. ولی اگر با بازی درمانی همان زمان طلایی از دست داده شود، در حق کودک خیانت می شود. بنابراین در طول دوره درمان ممکن است کودک ناسازگاری کند، اما آنچه مهم است نتیجه کار است. ‏

برخی از دستگاه های مورد استفاده در این زمینه را نام ببرید.‏
اگر قسمت نورولوژی دسال را از بزرگسال جدا کنیم در شاخه نورولوژی دسال از انواع پوزیشنر ها استفاده می شود. بیماری که نمی تواند بایستد حتما به یک پوزیشنر نیاز دارد که بتواند با کمک آن توانایی ایستادن داشته باشد یا بیماری که نمی تواند بنشیند به یک ‏corner seat‏ و انواع صندلی هایی که در این زمینه موجود است نیاز دارد تا بتواند ح نشستن را داشته باشد، یا پوزیشنرهایی که برای ایستادن روی زانو یا انواع دیگر، که در حال حاضر بیشتر پوزیشنرهای دسال چوبی هستند البته انواع پلاستیکی نیز وجود دارند ولی برای بچه ها بیشتر از نوع چوبی استفاده می شود. ‏
انواع وسایل تحریکات سنسوری موتور(حسی- حرکتی) نیز استفاده می شوند که مهم ترین این تحریکات تحریک برای استفاده همزمان از چند حس است. علاوه براین است توپ و تاب نیز استفاده می شوند که اگر چه ابزاری برای بازی ک ن هستند اما به عنوان وسیله ای برای درمان نیز محسوب می شوند. است توپ حس لمس(عمقی) را به کودک می دهد و ‏body image‏ (تصویر بدنی) کودک را تحریک می کند.‏
‏ ترامپولین فنرهایی هستند که بچه ها بر روی آن بالا و پایین می پرند.‏
‏ انواع توپ ها با سایزهای مختلف که بچه ها حرکات تعادلی انجام می دهند.‏
‏ انواع تیلت بورد ها (تخته تعادل) که کودک بر روی آنها می ایستد و تحریکات تعادلی ب می کند. ‏
تجهیزات در قسمت بزرگسال متنوع تر است . پوزیشنر های متنوعی وجود دارند که ف ی و برقی هستند. انواع بیو فیدبک، رولر، ویبراتور، ویج ها، اسلیم، نردبان های دیواری، دوچرخه های ثابت، استپر، دوچرخه های اکتیو و پسیو و ... از این جمله هستند.‏
کاردرمانی ایران در مقایسه با سایر کشورها چگونه است؟
در ایران راندمان کار بسیار بالا است. ولی از نظر تجهیزات اختلاف بسیار زیادی با سایر کشورها وجود دارد. وسایل حمایت کننده که بیمار در زندگی به آنها احتیاج دارد، به عنوان مثال ویلچرها که باید با وضعیت بیمار تطابق پیدا کنند در ایران بسیار اندک هستند. متاسفانه در ایران فقط یک نوع ویلچر وجود دارد و ویلچرهای خاص با سفارش وارد می شوند و تولید کننده ای در این زمینه وجود ندارد.‏

آیا تاکنون وسیله ای در ایران ساخته شده است ؟
خوشبختانه ایرانی ها آن قدر خلاق هستند که به تعداد والدین بیمار ها یا خود بیماران افرادی هستند تلاش می کنند تا وسایل لازم را بسازند گاهی از نمونه های خارجی الگوبرداری می کنند و گاهی نیز خلاقیت خود را نشان می دهند. ‏
در حال حاضر خوشبختانه جای مانور برای کاردرمان های بسیار زیاد است، کاردرمان های ایرانی در سمینار هایی ی نورولوژی، ی توانبخشی، درمان ضایعات دست، که در خارج از کشور بر گزار می شود شرکت می کنند و مقالات بسیار خوبی را ارائه می کنند.

در انتها اگر نکته ای مد نظرتان است، بفرمایید.‏
شاید شعار به نظر برسد، ولی گفتن این نکته ضروری است که در کاردرمانی مهم ترین فاکتور وجود خلاقیت و دست های هنرمند است. یعنی فاکتور های شخصی خود کاردرمانگر بسیار مهم هستند. کاردرمان باید همراه با بیمار زانو بزند و تمرین ها را انجام دهد. وسایل موجود فقط به آسان تر انجام شدن تمرین ها کمک می کنند، ولی کاردرمان همیشه با دست های هنرمند خود بیمار را پوشش می دهد. اگر کار درمان این فاکتور های شخصیتی را نداشته باشد نمی تواند در این کار ماندگار باشد. کار ‏درمان ها با اقشاری در ارتباط هستند که هیچ درمانی جز کار درمانی ندارند و این مسأله می تواند یک پروسه طولانی مدت باشد. کار درمان در کنار بیمار نه مثل یک تراپیست بلکه به عنوان یک دوست قرار می گیرد و واقعا به بیمار آموزش می دهند که اگرچه ضایعه مغزی از بین نمی رود، اما باید یاد گرفت که چگونه می توان با وجود این ضایعات زندگی کرد. ‏

تیم مشترک کار درمانی و جراحی

فیروز مددی در سال 1351 وارد تهران و در سال 1358 به عنوان دانشجوی ممتاز از این http://medicblog. / فارغ حصیل شده است، به همین دلیل بدون گذراندن سربازی و طرح وارد رشته ارتوپدی در بیمارستان شفای یحیائیان شده و در سال 1362 به عنوان فارغ حصیل ممتاز دوره تخصصی را به اتمام رسانده است. از آن زمان تا 1368، به عنوان یار در شهید بهشتی مشغول به فعالیت بوده و در سال 1368 برای گذراندن دوره های فوق تخصصی طب ورزشی، ارتوپدی اطفال و تومورها به کشور کانادا سفر کرده و در toronto و western ontario دوره های مذکور را گذرانده است. برای درک اهمیت کاردرمانی در موفقیت جراحی، نظر آقای فیروز مددی، فوق تخصص ارتوپدی را جویا شدیم.

در مورد نقش کار درمانی در ارتوپدی برای خوانندگان توضیح دهید؟
کاردرمانی شبیه فیزیوتراپی است اما رشته بسیار نوپاتری است. بنابراین حمایت اجتماعی این رشته در مراکز علمی به اندازه فیزیوتراپی نیست. اختلاف کار فیزیوتراپی و کاردرمانی در این است که متخصصان کاردرمان با بیمارانی کار می کنند که بیماری های استخوانی – عضلانی دائمی دارند. مانند بچه هایی که فلج مغزی هستند یا افراد مبتلا به مننگوسل و انی که به دنبال تصادفات دچار صدمات غیر قابل برگشت در سیستم عضلانی استخوانی اندام ها شده اند.کار کاردرمان ها در این موارد به صورت دستی است و به اندازه فیزیوتراپیست ها از دستگاه هایی که به عنوان مدالیتی از آنها نام برده می شود مانند راسوند، ir، دیاترمی و غیره استفاده نمی کنند و بیشتر عملکردهای مختل شده را ترمیم کرده و سعی می کنند شخص را سریع تر به جامعه بازگردانند. در مواردی که صدمات جبران ناپذیری به فرد وارد شده، مثلا پیانیستی 4 انگشت خود را از دست داده ، سعی می شود پس از مدتی وی را با رشته ای دیگر در همان زمینه آشنا کنند، به عنوان مثال او را با ویالون آشنا می کنند و به یک باره او را به حرفه ای غیر مرتبط مانند حسابداری و ... وارد نمی کنند تا جهش سنگینی برای فرد ایجاد شود.

کاردرمانی پس از عمل یا پیش از عمل انجام می شود ؟
بیمارانی که مشکلات عصبی- عضلانی دارند باید به صورت تیمی درمان شوند، توانایی های جراح برای چنین بیمارانی اندک است. در کنار جراح باید یک نرولوژیست، کاردرمان و یک روانپزشک نیز قرار داشته باشد تا خانواده ها را در رابطه با بیماری فرد کاملا آگاه کنند و برای آنها مشخص کنند که ضایعه تا چه حد بهبود خواهد یافت. اغلب خانواده های کم اطلاع گمان می کنند کودکی که دچار فلج مغزی است پس از مدتی با جراحی یا با کار درمانی به زندگی طبیعی بر می گردد، در حالیکه در واقعیت این طور نیست. در واقع این بیماران به عنوان واحد های اجتماعی از ح مصرف کننده صرف به ح تولیدکننده تبدیل می شوند. مثلا فردی که نمی تواند در تیم های مطرح فوتبال بازی کند، می تواند در رشته های پارا المپیک شرکت کند و مدال های جهانی ب کند.
بنابراین بیماری را که جراح درباره جراحی وی تصمیم گیری می کند پیش از جراحی تحت پوشش یک کاردرمان قرار می گیرد. یعنی مراحل توانبخشی را طی می کند و پس از جراحی نیز با کمک کاردرمان به درمان خود ادامه می دهد. فرض کنید که یک مسابقه دو صد متر با مانع در حال اجرا است، کاردرمان ها در دویدن به بیماران کمک می کنند تا به مانع می رسند، برای عبور از مانع جراح وارد می شود و پس از عبور از مانع بیمار دوباره باید به دویدن ادامه دهد، باز هم به کمک عمل کاردرمان نیاز خواهد داشت.
علاوه بر این در بسیاری از مواقع، کاردرمان ها در تشخیص به جراح کمک می کنند و در تعیین چگونگی رفتار با بیماران بسیار کمک کننده هستند. چرا که جراح با بیمار در عرض 10-5 یا در نهایت 30 دقیقه ارتباط برقرار می کند اما در این مدت کوتاه نمی توان به وضعیت روحی و درجه هوشی وی پی برد.

کاردرمان چه تمرین هایی به بیمار قبل یا پس از عمل می دهد ؟
بیمارانی که اسپاسم دارند در تمرین های خود روش هایی مانند rood و bobat، یا چند تکنیک جهانی دیگر را اجرا می کنند. این تمرین ها شدت اسپاسم را

مشاهده متن کامل ...

ot, equipments
درخواست حذف اطلاعات

مات و بیماری های مغز و اعصاب و روماتولوژی و.. دچار کاهش دایمی یا موقتی توانایی های جسمی شده و قادر به ادامه زندگی به طور مستقل نیستند.

اه کاردرمانی در این بیماران
جلوگیری از پیشرفت بیماری و معلولیت و باز گرداندن توانایی های از دست رفته تا حد امکان جهت بازگشت بیمار به زندگی قبلی.

روش های مورد استفاده در کار درمانی
وجه افتراق و امتیاز کار درمانی تاکید آن بر استفاده گسترده از " فعالیت هد فمند" است . فعالیت هدفمند به فعالیت هایی گفته می شود که فرد به طور فعا ل در آن شرکت دارد. این فعالیت ها موجب هماهنگی سیستم های جسمی، ذهنی، عاطفی و شناختی شده و در طی انجام آن توجه فرد معطوف به انجام فعالیت است.
فعالیت هایی که برای درمان انتخاب می شوند باید دارای خصوصیات زیر باشند:

• هدف مشخصی داشته باشند .
• منجر به افزایش مهارت های فردی و بالا بردن عملکردهای بیمار شوند.
• مطابقت با جنس ، سن و علاقه بیمار باشند.
• بر اساس آگاهی و حرفه بیمار انجام شوند.
• باعث ایجاد حرکات و وضعیت های نادرست و نامطمئن نشوند .
• بیمار را در زمینه های مختلف جسمی و ذهنی در بر گیرند .
• تمرینات درمانی عبارتند از: کاربرد اختصاصی حرکات یا انقباض عضلات بدن جهت افزایش حداکثر عملکرد عضلانی و اسکلتی .

اه درمان
• افزایش آگاهی از الگوهای حرکات طبیعی و پیشرفت پاسخ های ارادی و غیر ارادی کاردرمانی روش ها و ابزارها http://medicblog. /
• افزایش قدرت و تحمل الگوهای حرکتی طبیعی
• افزایش هماهنگی
• افزایش قدرت عضله یا گروه عضلانی
• کاهش یا رفع محدودیت دامنه حرکتی مفاصل
• افزایش تحمل کاری و تحمل بدنی
• جلوگیری از پیشرفت یا رفع کوتاهی عضلات
• یکی از وظایف کاردرمانگر تجویز و طرح ریزی انواع اسپیلنت ها است (اسپیلنت وسیله ای است که برای حمایت یا افزایش عملکردی عضوی از بدن به کار می رود).
• جلوگیری از تغییر شکل اعضای بدن
• کمک و حمایت و تقویت عضلات ضعیف
• حمایت از عضو دردناک
• قرار دادن دست در وضعیت صحیح پس از جراحی و پیوند پوست و ....

پس از انجام روش های درمانی فوق کاردرمانگر از طریق زیر نیز می تواند در مستقل بیمار در امور روزمره زندگی استفاده کند :
1. تجویز وسایل کمکی نظیر صندلی چرخ دار و وسایل کمکی غذا خوردن و ...
2. باز دید در منزل و محل کار و محل تحصیل بیمار جهت رفع موانع معماری و انجام تطبیق های لازم
3. مشاوره
4. ارزی پیش حرفه ای

کاردرمانی در بیماران روانی

بیماران روانی به دو دسته حاد و مزمن تقسیم می شوند.طول مدت بستری شدن این یبماران کوتاه است، در نتیجه وظایف کاردرمان نیز در این موارد خاص است ولی بیماران مزمن همیشه باید حضور داشته باشند و ترخیص آنها به طور موقت صورت می گیرد.
بیمارانی با این شرایط را می توان به دو گروه سایکوتیک و نوروتیک تقسیم کرد.‏
و این تقسیم بندی وابسته به دو عامل است:
1-بینش:بیمار خود را بیمار می داند یا خیر.
2-قضاوت:برخورد و تعامل مناسب داشتن و در هر موقعیت اقدام مقتضی را انجام دادن.
بیماران سایکوتیک بیمارانی هستند که دچار جنون و حملات ناگهانی هستند یا در خود فرو رفته و توهم دارند،این افراد از حد معمول جامعه فراتر رفته و نسبت به بیماری خود آگاهی ندارند.‏
بیماران نوروتیک بیمارانی هستند که دچار اضطراب و وسواس هستند.
هنگامی که بیمار به بخش روانی ارجاع داده می شود از هر لحاظ مورد ارزی قرار می گیرد و مجموعه گزارشاتی از کلیه جنبه ها تهیه شده و به روان پزشک ارجاع داده می شود تا روند درمانی را مشخص کند، این ارزی در چند بخش حسی، حرکتی و درکی ـ شناختی صورت می گیرد.

کار درمانگر به عنوان یکی از اعضای تیم درمان در هماهنگی کامل با سایر اعضا نقش های گوناگونی ایفا می کند :
کمک به تشخیص بیماری و تشخیص نهایی و ترخیص از بیمارستان
برقراری ارتباط اصولی با بیمار
بهبود و استقلال بخشیدن به سلامت روانی و جسمانی بیمار
کاهش علائم و نگرش های نادرست بیمار و عوارض دارویی
تسهیل و سرعت بخشیدن به بهبودی بیمار و ترخیص وی
حمایت بیمار از نظر جسمی و روانی و ...
پیشگیری از عود مجدد بیماری و ارائه آگاهی صحیح و آموزش جهت برقراری سلامت روانی
مشاوره با خانواده.

کار درمانگر در درمان اختلالات روانی - اجتماعی از تئوری های متعدد برخواسته از علوم روانشناختی و جامعه شناختی و زیست شناختی بهره می جوید و بنا به نگرش انتخ و شیوه درمان و نحوه به کار گیری و نوع فعالیت و برخورد و ارتباط درمانی با بیمار را به مرحله عمل در می آورد .
انواع فعالیت های مورد استفاده در کار درمانی به طور انفرادی یا گروهی عبارت است از:
1. فعالیت های اجتماعی
2. فعالیت های حرفه ای
3. فعالیت های تفریحی

کار درمانی برای عقب ماندگی ذهنی
کار درمانی با کمک از ارزی و آموزش و تسهیل رشد ک ن عقب مانده ذهنی را جهت تسلط بر خود و محیط در محدوده توانایی های آنها یاری می کند.
عمده ترین اه کار درمانی برای عقب ماندگان ذهنی عبارت است از :
o تسهیل رشد در محدوده ای که توقف عاطفی یا ذهنی صورت گرفته است.
o کاهش اثرات ناتوانی های ذهنی
o رشد و گسترش طرز تلقی و مهارت های پایه جهت کار کرد مستقل، که از طریق فعالیت های آموزشی حرکات درشت و حرکات ظریف و و یکپارچگی حسی صورت می گیرد .
o فعالیت های خود نگهداری، خود مراقبتی و فعالیت های داخل منزل و خارج منزل و فعالیت های عمومی
o فعالیت های حرفه ای که شامل ارزشی پیش حرفه ای و آموزش حرفه ای است .
o فعالیت های تطابقی از طریق استفاده از وسایل کمکی موقتی و دائمی
o روان درمانی شامل بازی درمانی و رفتار درمانی و موسیقی درمانی
o مشاوره خانوادگی به دو صورت انفرادی و گروهی .
کار درمانی برای ک ن مبتلا به فلج مغزی
ک ن مبتلا به فلج مغزی ک نی هستند که اختلالات حرکتی بارزترین علامت آنها است . کار درمانگر پس از ارزی بر اساس نوع بیماری و شدت ضایعه برنامه درمانی را طراحی و اجرا می کند.

ارزی
کاردرمانگر با انجام ارزی های لازم، قادر به تشخیص و طبقه بندی انواع فلج مغزی فیزیولوژیک شامل اسپاستیک، فلسید، آتتوئید، آتا یک، ریجیدیتی و مختلط، توپو گرافیک شامل کوادروپلژیک، دایپلژیک، پاراپلژیک، همی پلژیک، تری پلژیک و مونو پلژیک خواهد بود .
این ارزی شامل موارد زیر است :
1. ارزی تونوسیته عضلات
2. ارزی رشد رفل ها
3. ارزی وضعیت و حرکت
4 . ارزی فعالیت های روزمره زندگی.

اه :
• ایجاد کشش عضلانی طبیعی
• تقویت حرکات ارادی فعال مفاصل
• تحریک و تقویت واکنش های تعادلی و چرخشی و بهبود و تسریع مراحل رشد حرکتی کودک
• رفع کوتاهی عضلانی و جلوگیری از انقباض عضلانی و بد شکلی مفاصل
• تحریک و تقویت حس ها یعنی باز آموزی حسی در مواردی که اختلال حس وجود داشته باشد.

جامعه پذیری بیماران روانی با کار درمانی

مهدی رضایی در سال 1367 تحصیل رشته کار درمانی را در شهید بهشتی آغاhttp://medicblog. /ز کرد و دوره کارشناسی ارشد را نیز در همین رشته ادامه داد، در سال 1377 با مدرک کارشناسی ارشد فارغ حصیل شد و در حال حاضر به عنوان عضو هیئت علمی در شهید بهشتی مشغول به فعالیت است. در ادامه مصاحبه ایشان را در مورد کار درمانی در حوزه روان خواهیم خواند.‏

لطفا در مورد حیطه فعالیت خود برای خوانندگان توضیح دهید؟
متاسفانه اگرچه کار درمانی قدمت زیادی دارد ولی بسیار مهجور و غریب واقع شده است. البته شناخت جامعه در مورد این رشته خیلی بهتر شده ولی هنوز هم این شناخت اندک است. رشته کار درمانی
‏ رشته ای است که با توجه به فعالیت های هدفمندی که یک فرد عادی در طول روز انجام می دهد سعی در برگرداندن فرد به زندگی دارد یعنی هر عاملی که باعث خارج شدن فرد از روال عادی زندگی می شود و باعث می شود که نتواند نقش های عادی خود را انجام دهد و به عنوان یک عامل م ب ( فیزیکی یا روانی) فرد را از زندگی جدا کند را از پیش پای وی بر می دارد. هدف کار درمانی این است که با توجه به فعالیت های هدفمندی که فرد به صورت روزمره انجام می داده و برای وی معنا داشته به زندگی و نقش های قبلی خود بازگردد . با این تعریف حیطه عملکرد کار درمانی بسیار گسترده است یعنی ک ن، بزرگسالان، افرادی که مشکلات جسمی و ذهنی دارند را شامل می شود. بنابراین از بعد پیشگیری نیز رشته کار درمانی به عنوان راه حلی مناسب مطرح است. اگر بتوان تعادل و تناسب درستی بین حیطه های مختلف زندگی ایجاد کرد می توان زندگی بهتری داشت و هر گاه این تناسب به هم بخورد فاکتور خطری ایجاد می شود که نشان می دهد فرد در حال دور شدن از سلامتی است.

بیماران اغلب به صورت دائم مراجعه می کنند یا موقت؟
هم به صورت دائم و هم موقت . یعنی بیماران اسکیزوفرنی وجود دارند که بیماری آنها مزمن و ادامه دار است و اصلا درمان پذیر نیست ، در مقابل بیمارانی نیز وجود دارند که افسرده هستند و پس از مدتی کوتاه درمان می شوند . ولی آنچه مهم است جلوگیری از بازگشت بیماری است پس باید دوره های عود را تا جای امکان به حداقل رساند. ‏

در حیطه کاری خود از چه دستگاه هایی استفاده می کنید؟
در بخش روانپزشکی دستگاه ها خیلی عادی به نظر می رسند. در واقع می توان گفت دستگاه نیست بلکه ابزارهایی هستند که افراد به طور روزمره هم ممکن است با آنها برخورد داشته باشند. میز پینگ پنگ ، شطرنج ، بوم نقاشی ، کارگاه های قلاب بافی و گلدوزی همگی وسایلی رایج و جزئی از زندگی روزمره هستند، اما برای اینکه فرد درگیر فعالیت های هدفمندی شود از آنها استفاده می شود.‏

تنیس روی میز یا پینگ پنگ چگونه برای درمان استفاده می شود؟
وقتی بیمار وارد چنین فعالیتی می شود می تواند انرژی خود را تخلیه کند، خود این بازی یک نوع برقراری ارتباط محسوب می شود. ‏

در این رشته چه کمبود هایی وجود دارد؟
در کشور ما پیشگیری سه دسته است : پیشگیری اولیه ، ثانویه ، ثالثیه ‏
پیشگیری های اولیه و ثانویه معمولا از سوی افراد رعایت می شوند. پیشگیری اولیه همان وا ن زدن است . پیشگیری ثانویه استفاده از دارو است. اما پیشگیری ثالثیه این است که از عوارض بیماری جلوگیری شود و از اینکه فرد بیشتر از جامعه دور شود جلوگیری به عمل آید که در این زمینه ایران هنوز خیلی جای کار دارد . ‏
در بعضی از بیمارستان ها که بخش کاردرمانی وجود دارد به علت هزینه بر بودن این بخش و فضای زیاد و بازده مالی اندک برای بیمارستان و به علت وجود این تفکر که می توان تخت های بیشتری در این فضاها قرار داد به این بخش بهای زیادی داده نمی شود، بنابراین بودجه لازم برای توانبخشی در نظر گرفته نمی شود.‏

آیا در ایران دستگاهی ساخته شده است ؟
در رابطه با حیطه های مختلف کاری مانند کار با ک ن و کارهای جسمی دستگاه هایی با توجه به نمونه های خارجی و حتی به صورت نوآوری ساخته شده است. برای چهار دست و پا راه رفتن بچه های‏cp‏ و ایجاد تحریک حسی دستگاه هایی طراحی شده است اما متاسفانه حمایت مالی وجود ندارد و سازندگان این دستگاه ها تشویق نمی شوند. ‏

ایران در مقایسه با سایر کشورها چه جایگاهی دارد؟
انجمن کاردرمانی ایران به عنوان یک شاخه از انجمن جهانی کاردرمانی است و ایران از سال قبل عضو ‏wfot‏ شده است و مدارک کارشناسی ایران در این رشته در سایر کشورها قبول است. ‏

تاب خوردن و دور ریختن اوهام روانی

رزی زینعلی سال در 1367 تحصیل در رشته کار درمانی را در شهید بهشتی آغاز کرده و http://medicblog. /تحصیلات دوره کارشناسی ارشد را در علوم پزشکی ایران به پایان رسانده است و از سال 1371 تا کنون به عنوان کاردرمانگر و هیات علمی در مشغول به کار در زمینه کار درمانی روان است.‏وی عضو کنوانسیون بین المللی کاردرمانی است که در ادامه نظر ایشان را در مورد کار درمانی در حوزه روان خواهیم خواند.

چه بیمارانی به شما مراجعه می کنند؟‏
مراجعه کنندگان را طیف های مختلفی تشکیل می دهند که همه آنها به نوعی مشکل سلامتی دارند. افراد کم توان و معلول جسمی ، معلول ذهنی ، ک ن و بزرگسالانی که مشکلات روانپزشکی دارند( مانند اوُتیسم )، ک نی مبتلا به اختلالات یادگیری ، ، افراد افسرده و مبتلا به اسکیزوفرنی ، معتادان ، بیماری های جسمانی، ارتوپدی یا نورولوژی. ‏
تکنیک های بسیار تخصصی تری برای درمان این بیماری ها وجود دارد، ولی در کاردرمانی همه آنها در غالب فعالیت استفاده می شود . تفاوت عمده ای کاردرمانی با رشته های دیگر مانند روانشناسی ، فیزیوتراپی در این است که سایر رشته ها، تکنیک را به طور صرف استفاده می کنند ولی در کاردرمانی، تکنیک در غالب فعالیت استفاده می شود . به عنوان مثال، زمانی که یک کودک اوتیسم به مراکز کاردرمانی مراجعه
‏ می کند، تئوری های غالبی در کاردرمانی وجود دارد که این تئوری ها رویکرد کاردرمانگر را برای کار روشن می کند.

واضح است که درصد بهبودی به نوع مشکل بستگی دارد، اما امید به بهبودی با روش های کاردرمانی چقدر است؟
همان طور که اشاره کردید، درصد بهبودی به نوع مشکل بستگی دارد . سن تنها عامل نیست ، شدت ضایعه نیز خود تعیین کننده است. باید ابتدا مشخص شود منظور از بهبود یافتن چیست؟ اگر منظور این است که یک کودک ‏cp‏ (فلج مغزی) به یک کودک طبیعی تبدیل شود، باید گفت این کار با دانش امروزی امکان پذیر نیست. اما کاردرمانگر می تواند کاری کند که کودک با نهایت استقلال و شادی زندگی کند. در بسیاری از مواقع با استفاده از وسیله کمکی یا حتی تغییر محیط فرد، سطح زندگی وی ارتقا پیدا می کند.‏
خوشبختانه نزدیک به دو سال است که شهرداری، مناسب سازی معابر برای همه شهروندان را آغاز کرده است. پیش از این اصلا به این نکته که افراد کم توان هم شهروند این جامعه هستند توجهی
نمی شود. الحاق کشور به کنوانسیون حقوق معلولین، گام بزرگی در حمایت از این حقوق است . ‏
در کشور های نروژ ، دانمارک .... مناسب سازی های شهری در حد فوق العاده انجام شده است . افراد کم توان به راحتی رفت و آمد و کار می کنند و در جامعه حضور فعال دارند . اما در ایران اگر کاردرمانگر برای یک بیمار ویلچر تجویز کند، اکثراً از عهده ید آن برنمی آیند چون بیمه آنها را تحت پوشش قرار نمی دهد. سالها است که بزرگترین مشکل این بیماران این است که بیمه ها خدمات کاردرمانی را پوشش نمی دهند . در زمان تنظیم نظام بیمه ای، هیچ توجهی به خدمات کاردرمانی نشده و فقط فیزیوتراپی را در خدمات توانبخشی در نظر گرفته اند، نه فقط کاردرمانی حتی گفتار درمانی هم جایی در بیمه ندارد .‏
افراد معمولاً در چه سنی به شما مراجعه می کنند؟
مشکل عمده در ایران سیستم ارجاع است که اساسا در سیستم بهداشت - درمان کشور این مشکل وجود دارد . معمولاً بیماران برای تشخیص بیماری خود به چند متخصص مراجعه می کنند، درحالیکه یک پزشک عمومی خوب باید بتواند تشخیص اولیه را انجام داده و بیمار را به متخصص مربوطه ارجاع دهد. این مشکل در نظام سلامت ما وجود دارد و متاسفانه کاردرمانی هم از آن ضربه می خورد . متاسفانه
‏ پزشک ها شناخت کافی نسبت به کاردرمانی ندارند ، اگر بیمار، به خصوص اطفال، در زمان طلایی و بدون اتلاف وقت تحت درمان قرار بگیرند، " کم توانی" در آنان قابل درمان و کنترل است. ولی در صورتی که این زمان طلایی سپری شود، درمان " ناتوانی" ممکن نبوده و تنها می توان بیمار را با محیط تطبیق داد. ‏

دستگاه های مخصوص کاردرمانی در حیطه فعالیت شما کدامند؟
کاردرمانی ابزارهای خیلی پیچیده ای ندارد. عمده وسایلی که در طیف اطفال استفاده می شود، وسایل بازی است. همه اسباب بازی هایی که به طور معمول بچه ها استفاده می کنند، از دید کاردرمان یک وسیله درمانی است . رویکرد ‏sensory integration، تاب های خاص با اه درمانی خاص طراحی می شوند سایر وسایل معمولاً وسایل سبک و ساده و معمولی هستند. ‏
دسته دیگری از تجهیزات، وسایل تمرین درمانی است که برای کار جسمانی بزرگسالان استفاده می شود، وسایلی که برای افزایش قدرت عضلانی و هماهنگی عضلانی به کار می روند . ‏
تاب، نوعی تحریک وستیبولار است . در ک ن اوتیسم به عنوان تحریک حسی از آن استفاده می شود. این وسیله برای کودک هماهنگی حرکتی ایجاد می کند و مشکل حسی او را بهبود می دهد . در ک ن فلج مغزی، شکل خاصی از تاب به نام هات داگ برای تحریک عضلات فل ور تنه را استفاده می شود و در ک نی که ترس درونی دارند، این تاب باعث می شود که کم کم ترس از بین برود . تاب وسیله ساده و در عین حال پر کاربردی است که در حوزه های مختلف کاربرد های مختلفی دارد.

جایگاه کاردرمانی ایران در مقایسه با سایر نقاط جهان چگونه است؟
از نظر دانش و کار بالینی تفاوت جدی وجود ندارد. تنها تفاوت این است که در زمینه ابزارهای مربوطه، ایران مصرف کننده است نه تولید کننده. با این وجود، مدرک فارغ حصیلان ایرانی در تمام دنیا قابل قبول است. ولی از نظر تجهیزات تفاوت زیادی با کشورهای دیگر دارد. ‏
از نظر دانش و کار بالینی کاردرمانگران ایرانی با همتایان خارجی تفاوتی ندارند ، فارغ حصیلان زیادی در این رشته وجود دارند که در کشورهای دیگر کار می کنند و بسیار موفق هستند.‏
دوچرخه ثابت برای کودک ، تردمیل برای ک ن و تردمیل هایی که بتوان در آب از آنها استفاده کرد هزینه بالایی دارند و بنابراین در ایران برای آب درمانی محدودیت هایی وجود دارد. این محدودیت ابزار به درمانگر نیز صدمه وارد نمی کند. مثلا برای جابجا بیمار وسیله مناسبی وجود ندارد، و خود کاردرمان بیمار را جا به جا می کند. در حالی که در کلینیک های مجهز دنیا از لیفت به صورت الکترونیکی یا مکانیکی برای جابجا بیمار استفاده می شود.

و اما نکته آ ...‏
در خاتمه باید به این نکته اشاره کرد که کار تیمی گروه پزشکی در کنار گروه توانبخشی در موفقیت درمان بسیار موثر است. اگر پزشکان محترم به موقع بیمار را برای توانبخشی بعد از عمل ارجاع دهند، بسیاری از مشکلات برطرف می شود و در نهایت، پوشش بیمه خدمات کاردرمانی و توانبخشی از ‏خواسته های جدی است.

کاردرمانی از خمیر تا ت یل

سارا لباف فارغ حصیل رشته کاردرمانی شهید بهشتی در سال 1376 است و با تأسیس کلینیک به توانhttp://medicblog. / در زمینه کاردرمانی ذهنی و جسمی به عنوان کار درمان مشغول به فعالیت است. مرکز به توان دارای یک بخش گفتار درمانی است، چرا که ک نی که به این مراکز مراجعه می کنند معمولاً به خدمات کاردرمانی و گفتاردرمانی در کنار هم نیاز دارند. به عنوان کارشناسی که در زمینه کار درمانی ذهن فعالیت می کند مصاحبه ای کوتاه با ایشان انجام داده ایم که در ادامه شرح آن را خواهیم خواند.‏

در مورد حیطه فعالیت خود برای خوانندگان توضیح دهید؟ کاردرمانی دارای سه حوزه است: جسم، ذهن و روان ‏
بسیاری از افراد این بخش از کار درمانی را نمی شناسند یا با کاردرمانی روان یکی می دانند. هنگامی که از ذهن سخن به میان می آید تصور عموم بر این است که ذهن صرفا مربوط به مسایل یادگیری و آموزش است و کودکی که از نظر آموزشی درحد مطلوب است از ذهن خوبی بر خوردار است، درحالی که گستره ذهن بسیار وسیع تر است. ‏
ذهن منشا و خواستگاه تمام توانایی های گفتار، یادگیری، حرکت، هماهنگی، خلاقیت، رفتار اجتماعی و فردی، ادراک و شناخت است. در همین راستا و به همین نسبت خود ذهن متاثر از عوامل محیطی ذاتی و ژنتیکی است و در صورت وجود فیدبک های مناسب رشد می کند. ‏
ذهن در واقع نمایش گر عملکرد سیستم های مغزی است. تعامل صحیح سیستم های مغزی با هم باعث بروز رفتار، کردار و گفتار صحیح خواهد شد، اما ع آن نیز امکان پذیر است، یعنی عدم تعامل صحیح سیستم های مختلف مغزی باعث ایجاد اختلال و اشکال در فعالیت های فرد بوده یا باعث بروز رفتار های نادرست می شود. همچنین ذهن نیازمند تغذیه صحیح و دریافت محرک های مناسب است تا رشد خوبی داشته باشد. درهای ورود به ذهن شامل حس های مختلف بینایی، شنوایی، بویایی، چشایی، لامسه، حرکت است. ‏
در صورتی که سیستم های مذکور عملکرد سالمی داشته باشند و کودک از لحاظ حسی طبیعی باشد بسیاری از مشکلات رفتاری و ارتباطی وی به میزان زیادی برطرف می شود.‏
به عنوان مثال ک ن پرورشگاهی علی رغم وجود سلامت ظاهری و مغزی به دلیل عدم تعامل حسی با مادر دچار محرومیت حس عاطفی هستند که در رفتار انطباقی آنها با محیط و افراد تاثیر به سزایی می گذارد.‏
بسیاری از این ک ن پس از مدتی علائمی نظیر اضطراب، انزوا، خشم، پرخاشگری، ناسازگاری، عدم تماس چشمی را نشان می دهند که ممکن است کودک حتی عقب مانده به نظر برسد.‏‎ ‎یا کودکی که دچار ترس از ارتفاع و تغییر وضعیت جاذبه است علائم را به صورت ترس از حرکت، بی حرکتی، محتاط بودن و گریز از جمعیت نشان می دهد، که با بررسی مشخص می شود این کودک در سیستم وستیبولار ضعف و نارسایی دارد. ‏
در دبستان ها و مدارس عادی مواردی مشاهده شده است که ک ن به دلیل مشکلات اضطر و رفتاری به عنوان ناسازگار، پرخاشگر و بی نظم معرفی شده اند که پس از بررسی کاردرمانی مشخص شده این کودک مشکل توجه و تمرکز دارد، عدم توجه فراگیر حسی (حس های لامسه، بینایی، بویایی،....) به دلیل مزاحمت های حسی و کانالیزه نشدن محرک های ورودی به مغز ایجاد می شود و اگر این مشکلات به صورت پایه ای برطرف نشوند کودک دچار افسردگی، طردشدگی، پرخاشگری، کاهش اعتماد به نفس و افزایش مشکلات رفتاری می شود. هر چه زمان ارجاع سریع تر باشد روند درمان سریع تر و آسیب های وارده کمتر خواهد بود. علاوه بر سلامت کارکرد حس ها، ارتباط و هماهنگی حس ها و حرکت و به عبارتی یکپارچگی حس -حرکتی در ساختار ذهن تاثیر بسیاری دارد. ‏
به عنوان مثال ک نی که از لحاظ مهارت های حرکتی نظم و هماهنگی بیشتری دارند نسبت به ک نی که ضعیف تر هستند، از سطح هوشیاری، خلاقیت واستدلال بیشتری برخوردارند که این امر نشان دهنده تاثیرات متقابل توانایی های فرد با ذهن کودک است. ‏
در این رابطه کاردرمانی ذهنی به عنوان بخشی از تیم توانبخشی با استفاده از کار و بازی، تکنیک های حسی - حرکتی، تکنیک های بهبود مهارت های درکی - بینایی و فعالیت های مخچه ای سعی دارد به موازات بقیه اعضای تیم درمان کودک را به طرف بهبود مهارت های اجتماعی، مهارت های درکی حرکتی، مهارت های درکی بینایی، استفاده صحیح از دست ها، هماهنگی های حرکتی و رفتاری و بسیاری موارد دیگر سوق دهد. ‏
اگر چه برنامه های درمانی کاملا علمی و بر اساس تحقیقات مشخص شده است، هنر یک کاردرمانگر ذهنی این است که با توجه به ذهن و مشخصه های فردی هر کودک، برنامه را طوری طراحی کند که کودک در قا ضمن لذت بردن، درمان مناسب را هم دریافت کند.‏
کارهایی که کاردرمان گر انجام می دهد شامل یک سری تکنیک های خاص است. هنگامی که کودکی به کاردرمان گر مراجعه می کند در ابتدا ارزی می شود که از نظر ذهنی چه مشکلی دارد؟ به عنوان مثال ممکن است کودکی در هنگام راه رفتن بر روی پنجه پا راه برود یا هنگامی که او را صدا می کنند خیلی دیر پاسخ می دهد یا خیلی تند ع العمل نشان می دهد. ‏

بیماران در چه سنی مراجعه می کنند؟
بیشتر مراجعه کنندگان زیر 7 سال هستند و توسط کاردرمانی برای مدرسه آماده می شوند. این افراد هرچه زودتر مراجعه کنند روند درمان خیلی بهتر خواهد بود و اگر دیر مراجعه کنند عقب ماندگی آنها بیشتر می شود و نمی توان کار موثری برای آنها انجام داد و به مراکز دیگری مانند مراکز درمانی یا مدارس استثنایی معرفی می شوند. این ک ن نمی توانند به مدارس عادی بروند ولی اگر در سن 2 سالگی مراجعه کنند امید آن وجود دارد که بتوانند در مدارس عادی تحصیل کنند. بسیاری از مراجعه کنندگان در ظاهر سالم به نظر می رسند، راحت راه می روند، حرف می زنند، ولی هنگامی که از آنها خواسته می شود چیزی را ترسیم کنند نمی توانند و خلاقیت لازم را ندارند. اگر از یک بچه سالم خواسته شود درختی را ترسیم کند در نهایت با تراوش ذهنی خود تصویری را خواهد کشید ولی ک ن بیمار نمی توانند این کار را انجام دهند و ذهن های بسته ای دارند و حتی نمی توانند آنچه را که می دانند در محیط تعمیم دهند. ‏
بچه های اُوتیسم ضریب هوشی بالایی دارند و بر روی یک سری از جزئیات متمرکز می شوند و در آن زمینه ها بسیار قوی می شوند. مثلا نقاش های ماهری می شوند، ولی نقاشی های آنها خلاقانه نیست.‏

چه ک نی به شما مراجعه می کنند؟
بیماران سندروم ‏down، اوتیسم، (‏‎(psycho motor delay‏ تاخیر روان حرکتی، بچه هایی که مشکلات حسی دارند.

دستگاه های مربوطه را نام ببرید.‏
exer board، ‏pur du peg board، خمیر درمانی(پوتی)، توپ، تردمیل، ‏egg ball، ‏thera band، ‏digi flex، ‏vibrator، ماساژور، فوم، ترامپولین، ‏‎ ladder ‎، ‏‎ tilt band ‎،ramp، ‏cp ball ‎، واکر، ‏step‏ کاردرمانی

جای چه دستگاه هایی در ایران خالی است؟‏
brushing ‎‏ برای تحریک سطحی، دوچرخه ثابت کودک، آسانسور برای حمل کودک و .....‏

ی پزشکی و شهرسازی در خدمت بیماران ضایعه نخاعی

محسن قسامی در سال 1371 از دانشکده توانبخشی علوم پزشکی ایران در رشته کار http://medicblog. /درمانی‏ فارغ حصیل شده است. وی که در حال حاضر در بخش کار درمانی مرکز جامع توانبخشی جمعیت هلال احمر به عنوان کارشناس فعالیت دارد حدود 15 سال سابقه کار داشته و در زمینه توانبخشی ضایعات نخاعی تجربیات فراوانی دارد. در ادامه نظر ایشان را در مورد توانبخشی بیماران با ضایعات نخاعی جویا ‏می شویم.‏

لطفاً به طور مختصر اه کار درمانی را شرح دهید؟
هدف کار درمانی در توانبخشی ضایعات نخاعی توانمند ساختن فرد جهت انجام فعالیت های روزمره زندگی ‏‎(adl)‎‏ برای بازگشت به جامعه با حداکثر میزان استقلال فردی او است. در این زمینه مساعدت رشته های دیگر از قبیل ی شهرسازی لازم است تا طراحی شهری به گونه ای صورت پذیرد که استفاده از اماکن عمومی از قبیل: مساجد، بانک ها، تلفن های عمومی و فرهنگسراها برای معلولین نیز امکان پذیر بوده و مانع از تعاملات اجتماعی آنها نشود و وضعیت وسایل نقلیه از قبیل اتوبوس ها با شرایط حسمانی معلولین هماهنگی یابد. در واقع باید با همکاری نهادهای مربوطه شرایطی فراهم شود تا معلولین نه تنها برای کارهای ضروری، حتی برای تفریح هم مایل به وج از منزل باشند و شاهد فعالیت های اجتماعی بیشتری از سوی معلولین باشیم. ان طراحی صنعتی و معماری هم باید با رعایت استانداردهای لازم در ساختن خانه ها و به کارگیری سطوح شیب دار با زوایای مناسب، امکان زندگی راحت را برای معلولین فراهم آورند.
در واقع هدف کاردرمانی در ضایعاتی چون ضایعات نخاعی، سکته های مغزی و ضربه های مغزی آن است که این افراد با استقلال در زندگی و حرفه خود نیروی انسانی کمتری را به خود مشغول کرده و با فعال بودن در اجتماع بر افسردگی ناشی از وابستگی خود به اطرافیان فائق آیند.‏

جایگاه ایران در زمینه کار درمانی بیماران با ضایعات نخاعی در مقایسه با سایر کشورها در چه حدی می دانید؟‏
در ایران تهیه وسایل توانبخشی از قبیل انواع ویلچرهای مورد نیاز بیماران، هزینه های زیادی را ‏در بر دارد. در واقع علی رغم وجود فضا و امکانات توانبخشی در ایران به دلیل عدم رعایت استانداردها و استفاده از تجهیزات کمکی لازم، امکان استفاده بهینه از آنها وجود ندارد. به عنوان مثال به ندرت می توان است ی را یافت که در مسیر ورودی آن به جای پله از سطح شیب دار استفاده شده باشد یا مجهز به تجهیزات کمکی و ایمنی لازم جهت استفاده معلولین باشد.‏

غوطه خوردن در است توپ بازآموزی توان حسی - حرکتی

پریسا رشیدزاده کارشناس مرکز توانبخشی هلال احمر، در سال 1374 از دانشکده توانبخشی http://medicblog. / علوم پزشکی ایران فارغ حصیل شده و با توجه به علاقه ای که به زمینه های مختلف این رشته داشته، هلال احمر را به عنوان محل خدمت انتخاب کرده است. ایشان به همراه همسرشان (محسن قسامی) حیطه کاردرمانی را در این مرکزگسترش داده اند. کم کم با پذیرش بیماران متعدد و ایجاد ارتباط با گروه های پزشکی توانسته اند کاردرمانی را گسترش داده و این مکان را با مساعدت هلال احمر تبدیل به مکانی مناسب با تجهیزات بیشتر و سرویس دهی متنوع تر تبدیل کنند. در حال حاضر از سوی این سازمان با قرارداد تدریس واحد کارآموزی بسته شده و دانشجویان کارآموزی بالینی از علوم پزشکی ایران و شهید بهشتی در این مکان دوره های کارآموزی را طی می کنند. ایشان تقریبا 13 سال است که در زمینه کار درمانی ک ن فلج مغزی مشغولفعالیت های آموزشی و درمانی است.

در صورت امکان حیطه فعالیت خود را در این رشته شرح دهید؟
کاردرمانی، توانبخشی به معنی واقعی کلمه هست یعنی حمایت بیمار از زمانی که دچار ضایعه می شود تا هنگامی که شخص می خواهد وارد جامعه شود. برخی افراد در این موارد به معلولیت اشاره می کنند، در حالی که در واقعیت باید گفت که این افراد دچار ضایعه شده اند و ممکن است وما دچار معلولیت نشده باشند کاردرمانگر از همان گام اول درکنار بیمار است و به بیمار کمک می کند. اگر چه ضایعه درمان نمی شود اما بیمار با ضایعه اش تطبیق پیدا کند. ممکن است میزان بهبودی این ضایعه از صد، تا ده، پنج یا حتی صفر درصد متغیر باشد. درمان ها را می توان به چند دسته تقسیم کرد: بعضی از‏ درمان ها، درمان های بهبود دهنده هستند، یعنی کاردرمان در کنار بیمار است و همراه با او ضایعه را بهبود می دهد، مثلاً بیماری که پیوند تاندون یا جراحی بر روی وی انجام شده، واقعا بهبودی پیدا می کند. اما در بیماری که دچار ضایعه نخاعی یا فلج حرکتی شده بیماری از بین نمی رود، در این بیماری ها درمان به صورت بازگشت به فعالیت روزمره زندگی (‏adl‏ ) انجام می شود و با اینکه ضایعه از بین نمی رود اما بیمار را هدفمند می سازد، به سمتی که در تطابق با بیماری خود بتواند بیشترین راندمان را درزندگی روزمره داشته باشد. البته درمان با ‏adl‏ آغاز نمی شود بلکه ابتدا آنالیزهای کلی بر روی بیمار انجام می شود، به عنوان مثال بررسی می شود که راندمان عضلات به لحاظ نرولوژیک در چه حد است، میزان اسپاسم چقدر است، دامنه حرکتی مفصل در چه حدی است و.... پس از اینکه این درمان های فیزیکی و آناتومی انجام شدند و پس از مراجعه به تعداد جلسات لازم بیمار توانایی اولیه را ب کرده و به مرحله استفاده از توانش برای ادامه زندگی می رسد. این فرد می تواند کودکی باشد که می خواهد فعالیت های تحصیلی انجام دهد، یک مرد جوان با ضایعه نخاعی باشد که می خواهد به حرفه سابقش برگردد یا حتی می تواند یک خانم خانه دار باشد که در فعالیت های آشپزی یا مراقبت از کودک، دچار مشکل است. ‏

چه بیمارانی به کاردرمانی مراجعه می کنند ؟
شاخه های کاردرمانی عبارتند از: شاخه روان با کاربرد کاردرمانی در روانپزشکی، شاخه کاردرمانی ذهنی، شاخه کاردرمانی جسمی که بیشتر بر روی ضایعاتی که سیستم اعصاب را درگیر می کنند متمرکز می شوند و شاخه کاردرمانی در ضایعات نرولوژیک. ‏
در قسمت نورولوژی بزرگسال هم دسته عمده ای از بیماران را افرادی تشکیل می دهند که دچار سکته مغزی یا ضایعات نخاعی شده اند که در اثر ضربه و تصادف ایجاد شده اند. انواع بیماری های عصبی - عضلانی و سایر بیماری های نورولوژی مثل ‏ms ‎، پارکینسون، انواع مییلیت ها و ضربه های مغزی نیز در این شاخه وجود دارد.‏

بیشتر مراجعین کاردرمانی در چه گروه سنی قرار دارند؟

مراجعه کنندگان در همه محدوده های سنی هستند ولی محدوده مطلوب مورد نظر کار درمان زیر یک سال است. درمان هایی که زیر یک سال شروع می شوند، (درمان های اولیه و بدون تاخیر )، یعنی در زمان طلایی ضایعه بهترین درمان ها هستند. حتی بیمارانی که در سنین کمتر از دو سالگی مراجعه می کنند نیز بهترین درمان را دارند، البته خوشبختانه آگاهی پزشک ها بیشتر شده، اما با این وجود معمولاً تا بیمار به مرحله کاردرمانی برسد آن قدر در مراحل پزشکی و تشخیص های اولیه وقت صرف می شود تا زمان طلایی مربوطه را از دست می دهد.‏
البته بیمارانی نیز وجود دارند که در 5-4 ماهگی مراجعه کرده اند ولی با این وجود زمان طلایی برای آنها از دست رفته بوده است. نکته مهم آن است در افرادی که پس از 4 و 5 سالگی مراجعه می کنند دفرمیتی، کوتاهی تاندون، و سایر مشکلات شکل گرفته است.
در بزرگسالان نیز مثل بیماران سکته مغزی اگر بیمار بعد از دوران کما یا دوره ای که تازه بستری شده اند بلافاصله توانبخشی را آغاز کند ممکن است بتوانند قدرت حرکات ریز انگشتان دست را به دست آورند.

آیا بچه ها همکاری لازمبرای درمان رااز خود نشان می دهند؟
در کاردرمانی به بازی درمانی بسیار استناد می شود. ولی اگر با بازی درمانی همان زمان طلایی از دست داده شود، در حق کودک خیانت می شود. بنابراین در طول دوره درمان ممکن است کودک ناسازگاری کند، اما آنچه مهم است نتیجه کار است. ‏

برخی از دستگاه های مورد استفاده در این زمینه را نام ببرید.‏
اگر قسمت نورولوژی دسال را از بزرگسال جدا کنیم در شاخه نورولوژی دسال از انواع پوزیشنر ها استفاده می شود. بیماری که نمی تواند بایستد حتما به یک پوزیشنر نیاز دارد که بتواند با کمک آن توانایی ایستادن داشته باشد یا بیماری که نمی تواند بنشیند به یک ‏corner seat‏ و انواع صندلی هایی که در این زمینه موجود است نیاز دارد تا بتواند ح نشستن را داشته باشد، یا پوزیشنرهایی که برای ایستادن روی زانو یا انواع دیگر، که در حال حاضر بیشتر پوزیشنرهای دسال چوبی هستند البته انواع پلاستیکی نیز وجود دارند ولی برای بچه ها بیشتر از نوع چوبی استفاده می شود. ‏
انواع وسایل تحریکات سنسوری موتور(حسی- حرکتی) نیز استفاده می شوند که مهم ترین این تحریکات تحریک برای استفاده همزمان از چند حس است. علاوه براین است توپ و تاب نیز استفاده می شوند که اگر چه ابزاری برای بازی ک ن هستند اما به عنوان وسیله ای برای درمان نیز محسوب می شوند. است توپ حس لمس(عمقی) را به کودک می دهد و ‏body image‏ (تصویر بدنی) کودک را تحریک می کند.‏
‏ ترامپولین فنرهایی هستند که بچه ها بر روی آن بالا و پایین می پرند.‏
‏ انواع توپ ها با سایزهای مختلف که بچه ها حرکات تعادلی انجام می دهند.‏
‏ انواع تیلت بورد ها (تخته تعادل) که کودک بر روی آنها می ایستد و تحریکات تعادلی ب می کند. ‏
تجهیزات در قسمت بزرگسال متنوع تر است . پوزیشنر های متنوعی وجود دارند که ف ی و برقی هستند. انواع بیو فیدبک، رولر، ویبراتور، ویج ها، اسلیم، نردبان های دیواری، دوچرخه های ثابت، استپر، دوچرخه های اکتیو و پسیو و ... از این جمله هستند.‏
کاردرمانی ایران در مقایسه با سایر کشورها چگونه است؟
در ایران راندمان کار بسیار بالا است. ولی از نظر تجهیزات اختلاف بسیار زیادی با سایر کشورها وجود دارد. وسایل حمایت کننده که بیمار در زندگی به آنها احتیاج دارد، به عنوان مثال ویلچرها که باید با وضعیت بیمار تطابق پیدا کنند در ایران بسیار اندک هستند. متاسفانه در ایران فقط یک نوع ویلچر وجود دارد و ویلچرهای خاص با سفارش وارد می شوند و تولید کننده ای در این زمینه وجود ندارد.‏

آیا تاکنون وسیله ای در ایران ساخته شده است ؟
خوشبختانه ایرانی ها آن قدر خلاق هستند که به تعداد والدین بیمار ها یا خود بیماران افرادی هستند تلاش می کنند تا وسایل لازم را بسازند گاهی از نمونه های خارجی الگوبرداری می کنند و گاهی نیز خلاقیت خود را نشان می دهند. ‏
در حال حاضر خوشبختانه جای مانور برای کاردرمان های بسیار زیاد است، کاردرمان های ایرانی در سمینار هایی ی نورولوژی، ی توانبخشی، درمان ضایعات دست، که در خارج از کشور بر گزار می شود شرکت می کنند و مقالات بسیار خوبی را ارائه می کنند.

در انتها اگر نکته ای مد نظرتان است، بفرمایید.‏
شاید شعار به نظر برسد، ولی گفتن این نکته ضروری است که در کاردرمانی مهم ترین فاکتور وجود خلاقیت و دست های هنرمند است. یعنی فاکتور های شخصی خود کاردرمانگر بسیار مهم هستند. کاردرمان باید همراه با بیمار زانو بزند و تمرین ها را انجام دهد. وسایل موجود فقط به آسان تر انجام شدن تمرین ها کمک می کنند، ولی کاردرمان همیشه با دست های هنرمند خود بیمار را پوشش می دهد. اگر کار درمان این فاکتور های شخصیتی را نداشته باشد نمی تواند در این کار ماندگار باشد. کار ‏درمان ها با اقشاری در ارتباط هستند که هیچ درمانی جز کار درمانی ندارند و این مسأله می تواند یک پروسه طولانی مدت باشد. کار درمان در کنار بیمار نه مثل یک تراپیست بلکه به عنوان یک دوست قرار می گیرد و واقعا به بیمار آموزش می دهند که اگرچه ضایعه مغزی از بین نمی رود، اما باید یاد گرفت که چگونه می توان با وجود این ضایعات زندگی کرد. ‏

تیم مشترک کار درمانی و جراحی

فیروز مددی در سال 1351 وارد تهران و در سال 1358 به عنوان دانشجوی ممتاز از این http://medicblog. / فارغ حصیل شده است، به همین دلیل بدون گذراندن سربازی و طرح وارد رشته ارتوپدی در بیمارستان شفای یحیائیان شده و در سال 1362 به عنوان فارغ حصیل ممتاز دوره تخصصی را به اتمام رسانده است. از آن زمان تا 1368، به عنوان یار در شهید بهشتی مشغول به فعالیت بوده و در سال 1368 برای گذراندن دوره های فوق تخصصی طب ورزشی، ارتوپدی اطفال و تومورها به کشور کانادا سفر کرده و در toronto و western ontario دوره های مذکور را گذرانده است. برای درک اهمیت کاردرمانی در موفقیت جراحی، نظر آقای فیروز مددی، فوق تخصص ارتوپدی را جویا شدیم.

در مورد نقش کار درمانی در ارتوپدی برای خوانندگان توضیح دهید؟
کاردرمانی شبیه فیزیوتراپی است اما رشته بسیار نوپاتری است. بنابراین حمایت اجتماعی این رشته در مراکز علمی به اندازه فیزیوتراپی نیست. اختلاف کار فیزیوتراپی و کاردرمانی در این است که متخصصان کاردرمان با بیمارانی کار می کنند که بیماری های استخوانی – عضلانی دائمی دارند. مانند بچه هایی که فلج مغزی هستند یا افراد مبتلا به مننگوسل و انی که به دنبال تصادفات دچار صدمات غیر قابل برگشت در سیستم عضلانی استخوانی اندام ها شده اند.کار کاردرمان ها در این موارد به صورت دستی است و به اندازه فیزیوتراپیست ها از دستگاه هایی که به عنوان مدالیتی از آنها نام برده می شود مانند راسوند، ir، دیاترمی و غیره استفاده نمی کنند و بیشتر عملکردهای مختل شده را ترمیم کرده و سعی می کنند شخص را سریع تر به جامعه بازگردانند. در مواردی که صدمات جبران ناپذیری به فرد وارد شده، مثلا پیانیستی 4 انگشت خود را از دست داده ، سعی می شود پس از مدتی وی را با رشته ای دیگر در همان زمینه آشنا کنند، به عنوان مثال او را با ویالون آشنا می کنند و به یک باره او را به حرفه ای غیر مرتبط مانند حسابداری و ... وارد نمی کنند تا جهش سنگینی برای فرد ایجاد شود.

کاردرمانی پس از عمل یا پیش از عمل انجام می شود ؟
بیمارانی که مشکلات عصبی- عضلانی دارند باید به صورت تیمی درمان شوند، توانایی های جراح برای چنین بیمارانی اندک است. در کنار جراح باید یک نرولوژیست، کاردرمان و یک روانپزشک نیز قرار داشته باشد تا خانواده ها را در رابطه با بیماری فرد کاملا آگاه کنند و برای آنها مشخص کنند که ضایعه تا چه حد بهبود خواهد یافت. اغلب خانواده های کم اطلاع گمان می کنند کودکی که دچار فلج مغزی است پس از مدتی با جراحی یا با کار درمانی به زندگی طبیعی بر می گردد، در حالیکه در واقعیت این طور نیست. در واقع این بیماران به عنوان واحد های اجتماعی از ح مصرف کننده صرف به ح تولیدکننده تبدیل می شوند. مثلا فردی که نمی تواند در تیم های مطرح فوتبال بازی کند، می تواند در رشته های پارا المپیک شرکت کند و مدال های جهانی ب کند.
بنابراین بیماری را که جراح درباره جراحی وی تصمیم گیری می کند پیش از جراحی تحت پوشش یک کاردرمان قرار می گیرد. یعنی مراحل توانبخشی را طی می کند و پس از جراحی نیز با کمک کاردرمان به درمان خود ادامه می دهد. فرض کنید که یک مسابقه دو صد متر با مانع در حال اجرا است، کاردرمان ها در دویدن به بیماران کمک می کنند تا به مانع می رسند، برای عبور از مانع جراح وارد می شود و پس از عبور از مانع بیمار دوباره باید به دویدن ادامه دهد، باز هم به کمک عمل کاردرمان نیاز خواهد داشت.
علاوه بر این در بسیاری از مواقع، کاردرمان ها در تشخیص به جراح کمک می کنند و در تعیین چگونگی رفتار با بیماران بسیار کمک کننده هستند. چرا که جراح با بیمار در عرض 10-5 یا در نهایت 30 دقیقه ارتباط برقرار می کند اما در این مدت کوتاه نمی توان به وضعیت روحی و درجه هوشی وی پی برد.

کاردرمان چه تمرین هایی به بیمار قبل یا پس از عمل می دهد ؟
بیمارانی که اسپاسم دارند در تمرین های خود روش هایی مانند rood و bobat، یا چند تکنیک جهانی دیگر را اجرا می کنند. این تمرین ها شدت اسپاسم را

مشاهده متن کامل ...

ot, equipments
درخواست حذف اطلاعات

مات و بیماری های مغز و اعصاب و روماتولوژی و.. دچار کاهش دایمی یا موقتی توانایی های جسمی شده و قادر به ادامه زندگی به طور مستقل نیستند.

اه کاردرمانی در این بیماران
جلوگیری از پیشرفت بیماری و معلولیت و باز گرداندن توانایی های از دست رفته تا حد امکان جهت بازگشت بیمار به زندگی قبلی.

روش های مورد استفاده در کار درمانی
وجه افتراق و امتیاز کار درمانی تاکید آن بر استفاده گسترده از " فعالیت هد فمند" است . فعالیت هدفمند به فعالیت هایی گفته می شود که فرد به طور فعا ل در آن شرکت دارد. این فعالیت ها موجب هماهنگی سیستم های جسمی، ذهنی، عاطفی و شناختی شده و در طی انجام آن توجه فرد معطوف به انجام فعالیت است.
فعالیت هایی که برای درمان انتخاب می شوند باید دارای خصوصیات زیر باشند:

• هدف مشخصی داشته باشند .
• منجر به افزایش مهارت های فردی و بالا بردن عملکردهای بیمار شوند.
• مطابقت با جنس ، سن و علاقه بیمار باشند.
• بر اساس آگاهی و حرفه بیمار انجام شوند.
• باعث ایجاد حرکات و وضعیت های نادرست و نامطمئن نشوند .
• بیمار را در زمینه های مختلف جسمی و ذهنی در بر گیرند .
• تمرینات درمانی عبارتند از: کاربرد اختصاصی حرکات یا انقباض عضلات بدن جهت افزایش حداکثر عملکرد عضلانی و اسکلتی .

اه درمان
• افزایش آگاهی از الگوهای حرکات طبیعی و پیشرفت پاسخ های ارادی و غیر ارادی کاردرمانی روش ها و ابزارها http://medicblog. /
• افزایش قدرت و تحمل الگوهای حرکتی طبیعی
• افزایش هماهنگی
• افزایش قدرت عضله یا گروه عضلانی
• کاهش یا رفع محدودیت دامنه حرکتی مفاصل
• افزایش تحمل کاری و تحمل بدنی
• جلوگیری از پیشرفت یا رفع کوتاهی عضلات
• یکی از وظایف کاردرمانگر تجویز و طرح ریزی انواع اسپیلنت ها است (اسپیلنت وسیله ای است که برای حمایت یا افزایش عملکردی عضوی از بدن به کار می رود).
• جلوگیری از تغییر شکل اعضای بدن
• کمک و حمایت و تقویت عضلات ضعیف
• حمایت از عضو دردناک
• قرار دادن دست در وضعیت صحیح پس از جراحی و پیوند پوست و ....

پس از انجام روش های درمانی فوق کاردرمانگر از طریق زیر نیز می تواند در مستقل بیمار در امور روزمره زندگی استفاده کند :
1. تجویز وسایل کمکی نظیر صندلی چرخ دار و وسایل کمکی غذا خوردن و ...
2. باز دید در منزل و محل کار و محل تحصیل بیمار جهت رفع موانع معماری و انجام تطبیق های لازم
3. مشاوره
4. ارزی پیش حرفه ای

کاردرمانی در بیماران روانی

بیماران روانی به دو دسته حاد و مزمن تقسیم می شوند.طول مدت بستری شدن این یبماران کوتاه است، در نتیجه وظایف کاردرمان نیز در این موارد خاص است ولی بیماران مزمن همیشه باید حضور داشته باشند و ترخیص آنها به طور موقت صورت می گیرد.
بیمارانی با این شرایط را می توان به دو گروه سایکوتیک و نوروتیک تقسیم کرد.‏
و این تقسیم بندی وابسته به دو عامل است:
1-بینش:بیمار خود را بیمار می داند یا خیر.
2-قضاوت:برخورد و تعامل مناسب داشتن و در هر موقعیت اقدام مقتضی را انجام دادن.
بیماران سایکوتیک بیمارانی هستند که دچار جنون و حملات ناگهانی هستند یا در خود فرو رفته و توهم دارند،این افراد از حد معمول جامعه فراتر رفته و نسبت به بیماری خود آگاهی ندارند.‏
بیماران نوروتیک بیمارانی هستند که دچار اضطراب و وسواس هستند.
هنگامی که بیمار به بخش روانی ارجاع داده می شود از هر لحاظ مورد ارزی قرار می گیرد و مجموعه گزارشاتی از کلیه جنبه ها تهیه شده و به روان پزشک ارجاع داده می شود تا روند درمانی را مشخص کند، این ارزی در چند بخش حسی، حرکتی و درکی ـ شناختی صورت می گیرد.

کار درمانگر به عنوان یکی از اعضای تیم درمان در هماهنگی کامل با سایر اعضا نقش های گوناگونی ایفا می کند :
کمک به تشخیص بیماری و تشخیص نهایی و ترخیص از بیمارستان
برقراری ارتباط اصولی با بیمار
بهبود و استقلال بخشیدن به سلامت روانی و جسمانی بیمار
کاهش علائم و نگرش های نادرست بیمار و عوارض دارویی
تسهیل و سرعت بخشیدن به بهبودی بیمار و ترخیص وی
حمایت بیمار از نظر جسمی و روانی و ...
پیشگیری از عود مجدد بیماری و ارائه آگاهی صحیح و آموزش جهت برقراری سلامت روانی
مشاوره با خانواده.

کار درمانگر در درمان اختلالات روانی - اجتماعی از تئوری های متعدد برخواسته از علوم روانشناختی و جامعه شناختی و زیست شناختی بهره می جوید و بنا به نگرش انتخ و شیوه درمان و نحوه به کار گیری و نوع فعالیت و برخورد و ارتباط درمانی با بیمار را به مرحله عمل در می آورد .
انواع فعالیت های مورد استفاده در کار درمانی به طور انفرادی یا گروهی عبارت است از:
1. فعالیت های اجتماعی
2. فعالیت های حرفه ای
3. فعالیت های تفریحی

کار درمانی برای عقب ماندگی ذهنی
کار درمانی با کمک از ارزی و آموزش و تسهیل رشد ک ن عقب مانده ذهنی را جهت تسلط بر خود و محیط در محدوده توانایی های آنها یاری می کند.
عمده ترین اه کار درمانی برای عقب ماندگان ذهنی عبارت است از :
o تسهیل رشد در محدوده ای که توقف عاطفی یا ذهنی صورت گرفته است.
o کاهش اثرات ناتوانی های ذهنی
o رشد و گسترش طرز تلقی و مهارت های پایه جهت کار کرد مستقل، که از طریق فعالیت های آموزشی حرکات درشت و حرکات ظریف و و یکپارچگی حسی صورت می گیرد .
o فعالیت های خود نگهداری، خود مراقبتی و فعالیت های داخل منزل و خارج منزل و فعالیت های عمومی
o فعالیت های حرفه ای که شامل ارزشی پیش حرفه ای و آموزش حرفه ای است .
o فعالیت های تطابقی از طریق استفاده از وسایل کمکی موقتی و دائمی
o روان درمانی شامل بازی درمانی و رفتار درمانی و موسیقی درمانی
o مشاوره خانوادگی به دو صورت انفرادی و گروهی .
کار درمانی برای ک ن مبتلا به فلج مغزی
ک ن مبتلا به فلج مغزی ک نی هستند که اختلالات حرکتی بارزترین علامت آنها است . کار درمانگر پس از ارزی بر اساس نوع بیماری و شدت ضایعه برنامه درمانی را طراحی و اجرا می کند.

ارزی
کاردرمانگر با انجام ارزی های لازم، قادر به تشخیص و طبقه بندی انواع فلج مغزی فیزیولوژیک شامل اسپاستیک، فلسید، آتتوئید، آتا یک، ریجیدیتی و مختلط، توپو گرافیک شامل کوادروپلژیک، دایپلژیک، پاراپلژیک، همی پلژیک، تری پلژیک و مونو پلژیک خواهد بود .
این ارزی شامل موارد زیر است :
1. ارزی تونوسیته عضلات
2. ارزی رشد رفل ها
3. ارزی وضعیت و حرکت
4 . ارزی فعالیت های روزمره زندگی.

اه :
• ایجاد کشش عضلانی طبیعی
• تقویت حرکات ارادی فعال مفاصل
• تحریک و تقویت واکنش های تعادلی و چرخشی و بهبود و تسریع مراحل رشد حرکتی کودک
• رفع کوتاهی عضلانی و جلوگیری از انقباض عضلانی و بد شکلی مفاصل
• تحریک و تقویت حس ها یعنی باز آموزی حسی در مواردی که اختلال حس وجود داشته باشد.

جامعه پذیری بیماران روانی با کار درمانی

مهدی رضایی در سال 1367 تحصیل رشته کار درمانی را در شهید بهشتی آغاhttp://medicblog. /ز کرد و دوره کارشناسی ارشد را نیز در همین رشته ادامه داد، در سال 1377 با مدرک کارشناسی ارشد فارغ حصیل شد و در حال حاضر به عنوان عضو هیئت علمی در شهید بهشتی مشغول به فعالیت است. در ادامه مصاحبه ایشان را در مورد کار درمانی در حوزه روان خواهیم خواند.‏

لطفا در مورد حیطه فعالیت خود برای خوانندگان توضیح دهید؟
متاسفانه اگرچه کار درمانی قدمت زیادی دارد ولی بسیار مهجور و غریب واقع شده است. البته شناخت جامعه در مورد این رشته خیلی بهتر شده ولی هنوز هم این شناخت اندک است. رشته کار درمانی
‏ رشته ای است که با توجه به فعالیت های هدفمندی که یک فرد عادی در طول روز انجام می دهد سعی در برگرداندن فرد به زندگی دارد یعنی هر عاملی که باعث خارج شدن فرد از روال عادی زندگی می شود و باعث می شود که نتواند نقش های عادی خود را انجام دهد و به عنوان یک عامل م ب ( فیزیکی یا روانی) فرد را از زندگی جدا کند را از پیش پای وی بر می دارد. هدف کار درمانی این است که با توجه به فعالیت های هدفمندی که فرد به صورت روزمره انجام می داده و برای وی معنا داشته به زندگی و نقش های قبلی خود بازگردد . با این تعریف حیطه عملکرد کار درمانی بسیار گسترده است یعنی ک ن، بزرگسالان، افرادی که مشکلات جسمی و ذهنی دارند را شامل می شود. بنابراین از بعد پیشگیری نیز رشته کار درمانی به عنوان راه حلی مناسب مطرح است. اگر بتوان تعادل و تناسب درستی بین حیطه های مختلف زندگی ایجاد کرد می توان زندگی بهتری داشت و هر گاه این تناسب به هم بخورد فاکتور خطری ایجاد می شود که نشان می دهد فرد در حال دور شدن از سلامتی است.

بیماران اغلب به صورت دائم مراجعه می کنند یا موقت؟
هم به صورت دائم و هم موقت . یعنی بیماران اسکیزوفرنی وجود دارند که بیماری آنها مزمن و ادامه دار است و اصلا درمان پذیر نیست ، در مقابل بیمارانی نیز وجود دارند که افسرده هستند و پس از مدتی کوتاه درمان می شوند . ولی آنچه مهم است جلوگیری از بازگشت بیماری است پس باید دوره های عود را تا جای امکان به حداقل رساند. ‏

در حیطه کاری خود از چه دستگاه هایی استفاده می کنید؟
در بخش روانپزشکی دستگاه ها خیلی عادی به نظر می رسند. در واقع می توان گفت دستگاه نیست بلکه ابزارهایی هستند که افراد به طور روزمره هم ممکن است با آنها برخورد داشته باشند. میز پینگ پنگ ، شطرنج ، بوم نقاشی ، کارگاه های قلاب بافی و گلدوزی همگی وسایلی رایج و جزئی از زندگی روزمره هستند، اما برای اینکه فرد درگیر فعالیت های هدفمندی شود از آنها استفاده می شود.‏

تنیس روی میز یا پینگ پنگ چگونه برای درمان استفاده می شود؟
وقتی بیمار وارد چنین فعالیتی می شود می تواند انرژی خود را تخلیه کند، خود این بازی یک نوع برقراری ارتباط محسوب می شود. ‏

در این رشته چه کمبود هایی وجود دارد؟
در کشور ما پیشگیری سه دسته است : پیشگیری اولیه ، ثانویه ، ثالثیه ‏
پیشگیری های اولیه و ثانویه معمولا از سوی افراد رعایت می شوند. پیشگیری اولیه همان وا ن زدن است . پیشگیری ثانویه استفاده از دارو است. اما پیشگیری ثالثیه این است که از عوارض بیماری جلوگیری شود و از اینکه فرد بیشتر از جامعه دور شود جلوگیری به عمل آید که در این زمینه ایران هنوز خیلی جای کار دارد . ‏
در بعضی از بیمارستان ها که بخش کاردرمانی وجود دارد به علت هزینه بر بودن این بخش و فضای زیاد و بازده مالی اندک برای بیمارستان و به علت وجود این تفکر که می توان تخت های بیشتری در این فضاها قرار داد به این بخش بهای زیادی داده نمی شود، بنابراین بودجه لازم برای توانبخشی در نظر گرفته نمی شود.‏

آیا در ایران دستگاهی ساخته شده است ؟
در رابطه با حیطه های مختلف کاری مانند کار با ک ن و کارهای جسمی دستگاه هایی با توجه به نمونه های خارجی و حتی به صورت نوآوری ساخته شده است. برای چهار دست و پا راه رفتن بچه های‏cp‏ و ایجاد تحریک حسی دستگاه هایی طراحی شده است اما متاسفانه حمایت مالی وجود ندارد و سازندگان این دستگاه ها تشویق نمی شوند. ‏

ایران در مقایسه با سایر کشورها چه جایگاهی دارد؟
انجمن کاردرمانی ایران به عنوان یک شاخه از انجمن جهانی کاردرمانی است و ایران از سال قبل عضو ‏wfot‏ شده است و مدارک کارشناسی ایران در این رشته در سایر کشورها قبول است. ‏

تاب خوردن و دور ریختن اوهام روانی

رزی زینعلی سال در 1367 تحصیل در رشته کار درمانی را در شهید بهشتی آغاز کرده و http://medicblog. /تحصیلات دوره کارشناسی ارشد را در علوم پزشکی ایران به پایان رسانده است و از سال 1371 تا کنون به عنوان کاردرمانگر و هیات علمی در مشغول به کار در زمینه کار درمانی روان است.‏وی عضو کنوانسیون بین المللی کاردرمانی است که در ادامه نظر ایشان را در مورد کار درمانی در حوزه روان خواهیم خواند.

چه بیمارانی به شما مراجعه می کنند؟‏
مراجعه کنندگان را طیف های مختلفی تشکیل می دهند که همه آنها به نوعی مشکل سلامتی دارند. افراد کم توان و معلول جسمی ، معلول ذهنی ، ک ن و بزرگسالانی که مشکلات روانپزشکی دارند( مانند اوُتیسم )، ک نی مبتلا به اختلالات یادگیری ، ، افراد افسرده و مبتلا به اسکیزوفرنی ، معتادان ، بیماری های جسمانی، ارتوپدی یا نورولوژی. ‏
تکنیک های بسیار تخصصی تری برای درمان این بیماری ها وجود دارد، ولی در کاردرمانی همه آنها در غالب فعالیت استفاده می شود . تفاوت عمده ای کاردرمانی با رشته های دیگر مانند روانشناسی ، فیزیوتراپی در این است که سایر رشته ها، تکنیک را به طور صرف استفاده می کنند ولی در کاردرمانی، تکنیک در غالب فعالیت استفاده می شود . به عنوان مثال، زمانی که یک کودک اوتیسم به مراکز کاردرمانی مراجعه
‏ می کند، تئوری های غالبی در کاردرمانی وجود دارد که این تئوری ها رویکرد کاردرمانگر را برای کار روشن می کند.

واضح است که درصد بهبودی به نوع مشکل بستگی دارد، اما امید به بهبودی با روش های کاردرمانی چقدر است؟
همان طور که اشاره کردید، درصد بهبودی به نوع مشکل بستگی دارد . سن تنها عامل نیست ، شدت ضایعه نیز خود تعیین کننده است. باید ابتدا مشخص شود منظور از بهبود یافتن چیست؟ اگر منظور این است که یک کودک ‏cp‏ (فلج مغزی) به یک کودک طبیعی تبدیل شود، باید گفت این کار با دانش امروزی امکان پذیر نیست. اما کاردرمانگر می تواند کاری کند که کودک با نهایت استقلال و شادی زندگی کند. در بسیاری از مواقع با استفاده از وسیله کمکی یا حتی تغییر محیط فرد، سطح زندگی وی ارتقا پیدا می کند.‏
خوشبختانه نزدیک به دو سال است که شهرداری، مناسب سازی معابر برای همه شهروندان را آغاز کرده است. پیش از این اصلا به این نکته که افراد کم توان هم شهروند این جامعه هستند توجهی
نمی شود. الحاق کشور به کنوانسیون حقوق معلولین، گام بزرگی در حمایت از این حقوق است . ‏
در کشور های نروژ ، دانمارک .... مناسب سازی های شهری در حد فوق العاده انجام شده است . افراد کم توان به راحتی رفت و آمد و کار می کنند و در جامعه حضور فعال دارند . اما در ایران اگر کاردرمانگر برای یک بیمار ویلچر تجویز کند، اکثراً از عهده ید آن برنمی آیند چون بیمه آنها را تحت پوشش قرار نمی دهد. سالها است که بزرگترین مشکل این بیماران این است که بیمه ها خدمات کاردرمانی را پوشش نمی دهند . در زمان تنظیم نظام بیمه ای، هیچ توجهی به خدمات کاردرمانی نشده و فقط فیزیوتراپی را در خدمات توانبخشی در نظر گرفته اند، نه فقط کاردرمانی حتی گفتار درمانی هم جایی در بیمه ندارد .‏
افراد معمولاً در چه سنی به شما مراجعه می کنند؟
مشکل عمده در ایران سیستم ارجاع است که اساسا در سیستم بهداشت - درمان کشور این مشکل وجود دارد . معمولاً بیماران برای تشخیص بیماری خود به چند متخصص مراجعه می کنند، درحالیکه یک پزشک عمومی خوب باید بتواند تشخیص اولیه را انجام داده و بیمار را به متخصص مربوطه ارجاع دهد. این مشکل در نظام سلامت ما وجود دارد و متاسفانه کاردرمانی هم از آن ضربه می خورد . متاسفانه
‏ پزشک ها شناخت کافی نسبت به کاردرمانی ندارند ، اگر بیمار، به خصوص اطفال، در زمان طلایی و بدون اتلاف وقت تحت درمان قرار بگیرند، " کم توانی" در آنان قابل درمان و کنترل است. ولی در صورتی که این زمان طلایی سپری شود، درمان " ناتوانی" ممکن نبوده و تنها می توان بیمار را با محیط تطبیق داد. ‏

دستگاه های مخصوص کاردرمانی در حیطه فعالیت شما کدامند؟
کاردرمانی ابزارهای خیلی پیچیده ای ندارد. عمده وسایلی که در طیف اطفال استفاده می شود، وسایل بازی است. همه اسباب بازی هایی که به طور معمول بچه ها استفاده می کنند، از دید کاردرمان یک وسیله درمانی است . رویکرد ‏sensory integration، تاب های خاص با اه درمانی خاص طراحی می شوند سایر وسایل معمولاً وسایل سبک و ساده و معمولی هستند. ‏
دسته دیگری از تجهیزات، وسایل تمرین درمانی است که برای کار جسمانی بزرگسالان استفاده می شود، وسایلی که برای افزایش قدرت عضلانی و هماهنگی عضلانی به کار می روند . ‏
تاب، نوعی تحریک وستیبولار است . در ک ن اوتیسم به عنوان تحریک حسی از آن استفاده می شود. این وسیله برای کودک هماهنگی حرکتی ایجاد می کند و مشکل حسی او را بهبود می دهد . در ک ن فلج مغزی، شکل خاصی از تاب به نام هات داگ برای تحریک عضلات فل ور تنه را استفاده می شود و در ک نی که ترس درونی دارند، این تاب باعث می شود که کم کم ترس از بین برود . تاب وسیله ساده و در عین حال پر کاربردی است که در حوزه های مختلف کاربرد های مختلفی دارد.

جایگاه کاردرمانی ایران در مقایسه با سایر نقاط جهان چگونه است؟
از نظر دانش و کار بالینی تفاوت جدی وجود ندارد. تنها تفاوت این است که در زمینه ابزارهای مربوطه، ایران مصرف کننده است نه تولید کننده. با این وجود، مدرک فارغ حصیلان ایرانی در تمام دنیا قابل قبول است. ولی از نظر تجهیزات تفاوت زیادی با کشورهای دیگر دارد. ‏
از نظر دانش و کار بالینی کاردرمانگران ایرانی با همتایان خارجی تفاوتی ندارند ، فارغ حصیلان زیادی در این رشته وجود دارند که در کشورهای دیگر کار می کنند و بسیار موفق هستند.‏
دوچرخه ثابت برای کودک ، تردمیل برای ک ن و تردمیل هایی که بتوان در آب از آنها استفاده کرد هزینه بالایی دارند و بنابراین در ایران برای آب درمانی محدودیت هایی وجود دارد. این محدودیت ابزار به درمانگر نیز صدمه وارد نمی کند. مثلا برای جابجا بیمار وسیله مناسبی وجود ندارد، و خود کاردرمان بیمار را جا به جا می کند. در حالی که در کلینیک های مجهز دنیا از لیفت به صورت الکترونیکی یا مکانیکی برای جابجا بیمار استفاده می شود.

و اما نکته آ ...‏
در خاتمه باید به این نکته اشاره کرد که کار تیمی گروه پزشکی در کنار گروه توانبخشی در موفقیت درمان بسیار موثر است. اگر پزشکان محترم به موقع بیمار را برای توانبخشی بعد از عمل ارجاع دهند، بسیاری از مشکلات برطرف می شود و در نهایت، پوشش بیمه خدمات کاردرمانی و توانبخشی از ‏خواسته های جدی است.

کاردرمانی از خمیر تا ت یل

سارا لباف فارغ حصیل رشته کاردرمانی شهید بهشتی در سال 1376 است و با تأسیس کلینیک به توانhttp://medicblog. / در زمینه کاردرمانی ذهنی و جسمی به عنوان کار درمان مشغول به فعالیت است. مرکز به توان دارای یک بخش گفتار درمانی است، چرا که ک نی که به این مراکز مراجعه می کنند معمولاً به خدمات کاردرمانی و گفتاردرمانی در کنار هم نیاز دارند. به عنوان کارشناسی که در زمینه کار درمانی ذهن فعالیت می کند مصاحبه ای کوتاه با ایشان انجام داده ایم که در ادامه شرح آن را خواهیم خواند.‏

در مورد حیطه فعالیت خود برای خوانندگان توضیح دهید؟ کاردرمانی دارای سه حوزه است: جسم، ذهن و روان ‏
بسیاری از افراد این بخش از کار درمانی را نمی شناسند یا با کاردرمانی روان یکی می دانند. هنگامی که از ذهن سخن به میان می آید تصور عموم بر این است که ذهن صرفا مربوط به مسایل یادگیری و آموزش است و کودکی که از نظر آموزشی درحد مطلوب است از ذهن خوبی بر خوردار است، درحالی که گستره ذهن بسیار وسیع تر است. ‏
ذهن منشا و خواستگاه تمام توانایی های گفتار، یادگیری، حرکت، هماهنگی، خلاقیت، رفتار اجتماعی و فردی، ادراک و شناخت است. در همین راستا و به همین نسبت خود ذهن متاثر از عوامل محیطی ذاتی و ژنتیکی است و در صورت وجود فیدبک های مناسب رشد می کند. ‏
ذهن در واقع نمایش گر عملکرد سیستم های مغزی است. تعامل صحیح سیستم های مغزی با هم باعث بروز رفتار، کردار و گفتار صحیح خواهد شد، اما ع آن نیز امکان پذیر است، یعنی عدم تعامل صحیح سیستم های مختلف مغزی باعث ایجاد اختلال و اشکال در فعالیت های فرد بوده یا باعث بروز رفتار های نادرست می شود. همچنین ذهن نیازمند تغذیه صحیح و دریافت محرک های مناسب است تا رشد خوبی داشته باشد. درهای ورود به ذهن شامل حس های مختلف بینایی، شنوایی، بویایی، چشایی، لامسه، حرکت است. ‏
در صورتی که سیستم های مذکور عملکرد سالمی داشته باشند و کودک از لحاظ حسی طبیعی باشد بسیاری از مشکلات رفتاری و ارتباطی وی به میزان زیادی برطرف می شود.‏
به عنوان مثال ک ن پرورشگاهی علی رغم وجود سلامت ظاهری و مغزی به دلیل عدم تعامل حسی با مادر دچار محرومیت حس عاطفی هستند که در رفتار انطباقی آنها با محیط و افراد تاثیر به سزایی می گذارد.‏
بسیاری از این ک ن پس از مدتی علائمی نظیر اضطراب، انزوا، خشم، پرخاشگری، ناسازگاری، عدم تماس چشمی را نشان می دهند که ممکن است کودک حتی عقب مانده به نظر برسد.‏‎ ‎یا کودکی که دچار ترس از ارتفاع و تغییر وضعیت جاذبه است علائم را به صورت ترس از حرکت، بی حرکتی، محتاط بودن و گریز از جمعیت نشان می دهد، که با بررسی مشخص می شود این کودک در سیستم وستیبولار ضعف و نارسایی دارد. ‏
در دبستان ها و مدارس عادی مواردی مشاهده شده است که ک ن به دلیل مشکلات اضطر و رفتاری به عنوان ناسازگار، پرخاشگر و بی نظم معرفی شده اند که پس از بررسی کاردرمانی مشخص شده این کودک مشکل توجه و تمرکز دارد، عدم توجه فراگیر حسی (حس های لامسه، بینایی، بویایی،....) به دلیل مزاحمت های حسی و کانالیزه نشدن محرک های ورودی به مغز ایجاد می شود و اگر این مشکلات به صورت پایه ای برطرف نشوند کودک دچار افسردگی، طردشدگی، پرخاشگری، کاهش اعتماد به نفس و افزایش مشکلات رفتاری می شود. هر چه زمان ارجاع سریع تر باشد روند درمان سریع تر و آسیب های وارده کمتر خواهد بود. علاوه بر سلامت کارکرد حس ها، ارتباط و هماهنگی حس ها و حرکت و به عبارتی یکپارچگی حس -حرکتی در ساختار ذهن تاثیر بسیاری دارد. ‏
به عنوان مثال ک نی که از لحاظ مهارت های حرکتی نظم و هماهنگی بیشتری دارند نسبت به ک نی که ضعیف تر هستند، از سطح هوشیاری، خلاقیت واستدلال بیشتری برخوردارند که این امر نشان دهنده تاثیرات متقابل توانایی های فرد با ذهن کودک است. ‏
در این رابطه کاردرمانی ذهنی به عنوان بخشی از تیم توانبخشی با استفاده از کار و بازی، تکنیک های حسی - حرکتی، تکنیک های بهبود مهارت های درکی - بینایی و فعالیت های مخچه ای سعی دارد به موازات بقیه اعضای تیم درمان کودک را به طرف بهبود مهارت های اجتماعی، مهارت های درکی حرکتی، مهارت های درکی بینایی، استفاده صحیح از دست ها، هماهنگی های حرکتی و رفتاری و بسیاری موارد دیگر سوق دهد. ‏
اگر چه برنامه های درمانی کاملا علمی و بر اساس تحقیقات مشخص شده است، هنر یک کاردرمانگر ذهنی این است که با توجه به ذهن و مشخصه های فردی هر کودک، برنامه را طوری طراحی کند که کودک در قا ضمن لذت بردن، درمان مناسب را هم دریافت کند.‏
کارهایی که کاردرمان گر انجام می دهد شامل یک سری تکنیک های خاص است. هنگامی که کودکی به کاردرمان گر مراجعه می کند در ابتدا ارزی می شود که از نظر ذهنی چه مشکلی دارد؟ به عنوان مثال ممکن است کودکی در هنگام راه رفتن بر روی پنجه پا راه برود یا هنگامی که او را صدا می کنند خیلی دیر پاسخ می دهد یا خیلی تند ع العمل نشان می دهد. ‏

بیماران در چه سنی مراجعه می کنند؟
بیشتر مراجعه کنندگان زیر 7 سال هستند و توسط کاردرمانی برای مدرسه آماده می شوند. این افراد هرچه زودتر مراجعه کنند روند درمان خیلی بهتر خواهد بود و اگر دیر مراجعه کنند عقب ماندگی آنها بیشتر می شود و نمی توان کار موثری برای آنها انجام داد و به مراکز دیگری مانند مراکز درمانی یا مدارس استثنایی معرفی می شوند. این ک ن نمی توانند به مدارس عادی بروند ولی اگر در سن 2 سالگی مراجعه کنند امید آن وجود دارد که بتوانند در مدارس عادی تحصیل کنند. بسیاری از مراجعه کنندگان در ظاهر سالم به نظر می رسند، راحت راه می روند، حرف می زنند، ولی هنگامی که از آنها خواسته می شود چیزی را ترسیم کنند نمی توانند و خلاقیت لازم را ندارند. اگر از یک بچه سالم خواسته شود درختی را ترسیم کند در نهایت با تراوش ذهنی خود تصویری را خواهد کشید ولی ک ن بیمار نمی توانند این کار را انجام دهند و ذهن های بسته ای دارند و حتی نمی توانند آنچه را که می دانند در محیط تعمیم دهند. ‏
بچه های اُوتیسم ضریب هوشی بالایی دارند و بر روی یک سری از جزئیات متمرکز می شوند و در آن زمینه ها بسیار قوی می شوند. مثلا نقاش های ماهری می شوند، ولی نقاشی های آنها خلاقانه نیست.‏

چه ک نی به شما مراجعه می کنند؟
بیماران سندروم ‏down، اوتیسم، (‏‎(psycho motor delay‏ تاخیر روان حرکتی، بچه هایی که مشکلات حسی دارند.

دستگاه های مربوطه را نام ببرید.‏
exer board، ‏pur du peg board، خمیر درمانی(پوتی)، توپ، تردمیل، ‏egg ball، ‏thera band، ‏digi flex، ‏vibrator، ماساژور، فوم، ترامپولین، ‏‎ ladder ‎، ‏‎ tilt band ‎،ramp، ‏cp ball ‎، واکر، ‏step‏ کاردرمانی

جای چه دستگاه هایی در ایران خالی است؟‏
brushing ‎‏ برای تحریک سطحی، دوچرخه ثابت کودک، آسانسور برای حمل کودک و .....‏

ی پزشکی و شهرسازی در خدمت بیماران ضایعه نخاعی

محسن قسامی در سال 1371 از دانشکده توانبخشی علوم پزشکی ایران در رشته کار http://medicblog. /درمانی‏ فارغ حصیل شده است. وی که در حال حاضر در بخش کار درمانی مرکز جامع توانبخشی جمعیت هلال احمر به عنوان کارشناس فعالیت دارد حدود 15 سال سابقه کار داشته و در زمینه توانبخشی ضایعات نخاعی تجربیات فراوانی دارد. در ادامه نظر ایشان را در مورد توانبخشی بیماران با ضایعات نخاعی جویا ‏می شویم.‏

لطفاً به طور مختصر اه کار درمانی را شرح دهید؟
هدف کار درمانی در توانبخشی ضایعات نخاعی توانمند ساختن فرد جهت انجام فعالیت های روزمره زندگی ‏‎(adl)‎‏ برای بازگشت به جامعه با حداکثر میزان استقلال فردی او است. در این زمینه مساعدت رشته های دیگر از قبیل ی شهرسازی لازم است تا طراحی شهری به گونه ای صورت پذیرد که استفاده از اماکن عمومی از قبیل: مساجد، بانک ها، تلفن های عمومی و فرهنگسراها برای معلولین نیز امکان پذیر بوده و مانع از تعاملات اجتماعی آنها نشود و وضعیت وسایل نقلیه از قبیل اتوبوس ها با شرایط حسمانی معلولین هماهنگی یابد. در واقع باید با همکاری نهادهای مربوطه شرایطی فراهم شود تا معلولین نه تنها برای کارهای ضروری، حتی برای تفریح هم مایل به وج از منزل باشند و شاهد فعالیت های اجتماعی بیشتری از سوی معلولین باشیم. ان طراحی صنعتی و معماری هم باید با رعایت استانداردهای لازم در ساختن خانه ها و به کارگیری سطوح شیب دار با زوایای مناسب، امکان زندگی راحت را برای معلولین فراهم آورند.
در واقع هدف کاردرمانی در ضایعاتی چون ضایعات نخاعی، سکته های مغزی و ضربه های مغزی آن است که این افراد با استقلال در زندگی و حرفه خود نیروی انسانی کمتری را به خود مشغول کرده و با فعال بودن در اجتماع بر افسردگی ناشی از وابستگی خود به اطرافیان فائق آیند.‏

جایگاه ایران در زمینه کار درمانی بیماران با ضایعات نخاعی در مقایسه با سایر کشورها در چه حدی می دانید؟‏
در ایران تهیه وسایل توانبخشی از قبیل انواع ویلچرهای مورد نیاز بیماران، هزینه های زیادی را ‏در بر دارد. در واقع علی رغم وجود فضا و امکانات توانبخشی در ایران به دلیل عدم رعایت استانداردها و استفاده از تجهیزات کمکی لازم، امکان استفاده بهینه از آنها وجود ندارد. به عنوان مثال به ندرت می توان است ی را یافت که در مسیر ورودی آن به جای پله از سطح شیب دار استفاده شده باشد یا مجهز به تجهیزات کمکی و ایمنی لازم جهت استفاده معلولین باشد.‏

غوطه خوردن در است توپ بازآموزی توان حسی - حرکتی

پریسا رشیدزاده کارشناس مرکز توانبخشی هلال احمر، در سال 1374 از دانشکده توانبخشی http://medicblog. / علوم پزشکی ایران فارغ حصیل شده و با توجه به علاقه ای که به زمینه های مختلف این رشته داشته، هلال احمر را به عنوان محل خدمت انتخاب کرده است. ایشان به همراه همسرشان (محسن قسامی) حیطه کاردرمانی را در این مرکزگسترش داده اند. کم کم با پذیرش بیماران متعدد و ایجاد ارتباط با گروه های پزشکی توانسته اند کاردرمانی را گسترش داده و این مکان را با مساعدت هلال احمر تبدیل به مکانی مناسب با تجهیزات بیشتر و سرویس دهی متنوع تر تبدیل کنند. در حال حاضر از سوی این سازمان با قرارداد تدریس واحد کارآموزی بسته شده و دانشجویان کارآموزی بالینی از علوم پزشکی ایران و شهید بهشتی در این مکان دوره های کارآموزی را طی می کنند. ایشان تقریبا 13 سال است که در زمینه کار درمانی ک ن فلج مغزی مشغولفعالیت های آموزشی و درمانی است.

در صورت امکان حیطه فعالیت خود را در این رشته شرح دهید؟
کاردرمانی، توانبخشی به معنی واقعی کلمه هست یعنی حمایت بیمار از زمانی که دچار ضایعه می شود تا هنگامی که شخص می خواهد وارد جامعه شود. برخی افراد در این موارد به معلولیت اشاره می کنند، در حالی که در واقعیت باید گفت که این افراد دچار ضایعه شده اند و ممکن است وما دچار معلولیت نشده باشند کاردرمانگر از همان گام اول درکنار بیمار است و به بیمار کمک می کند. اگر چه ضایعه درمان نمی شود اما بیمار با ضایعه اش تطبیق پیدا کند. ممکن است میزان بهبودی این ضایعه از صد، تا ده، پنج یا حتی صفر درصد متغیر باشد. درمان ها را می توان به چند دسته تقسیم کرد: بعضی از‏ درمان ها، درمان های بهبود دهنده هستند، یعنی کاردرمان در کنار بیمار است و همراه با او ضایعه را بهبود می دهد، مثلاً بیماری که پیوند تاندون یا جراحی بر روی وی انجام شده، واقعا بهبودی پیدا می کند. اما در بیماری که دچار ضایعه نخاعی یا فلج حرکتی شده بیماری از بین نمی رود، در این بیماری ها درمان به صورت بازگشت به فعالیت روزمره زندگی (‏adl‏ ) انجام می شود و با اینکه ضایعه از بین نمی رود اما بیمار را هدفمند می سازد، به سمتی که در تطابق با بیماری خود بتواند بیشترین راندمان را درزندگی روزمره داشته باشد. البته درمان با ‏adl‏ آغاز نمی شود بلکه ابتدا آنالیزهای کلی بر روی بیمار انجام می شود، به عنوان مثال بررسی می شود که راندمان عضلات به لحاظ نرولوژیک در چه حد است، میزان اسپاسم چقدر است، دامنه حرکتی مفصل در چه حدی است و.... پس از اینکه این درمان های فیزیکی و آناتومی انجام شدند و پس از مراجعه به تعداد جلسات لازم بیمار توانایی اولیه را ب کرده و به مرحله استفاده از توانش برای ادامه زندگی می رسد. این فرد می تواند کودکی باشد که می خواهد فعالیت های تحصیلی انجام دهد، یک مرد جوان با ضایعه نخاعی باشد که می خواهد به حرفه سابقش برگردد یا حتی می تواند یک خانم خانه دار باشد که در فعالیت های آشپزی یا مراقبت از کودک، دچار مشکل است. ‏

چه بیمارانی به کاردرمانی مراجعه می کنند ؟
شاخه های کاردرمانی عبارتند از: شاخه روان با کاربرد کاردرمانی در روانپزشکی، شاخه کاردرمانی ذهنی، شاخه کاردرمانی جسمی که بیشتر بر روی ضایعاتی که سیستم اعصاب را درگیر می کنند متمرکز می شوند و شاخه کاردرمانی در ضایعات نرولوژیک. ‏
در قسمت نورولوژی بزرگسال هم دسته عمده ای از بیماران را افرادی تشکیل می دهند که دچار سکته مغزی یا ضایعات نخاعی شده اند که در اثر ضربه و تصادف ایجاد شده اند. انواع بیماری های عصبی - عضلانی و سایر بیماری های نورولوژی مثل ‏ms ‎، پارکینسون، انواع مییلیت ها و ضربه های مغزی نیز در این شاخه وجود دارد.‏

بیشتر مراجعین کاردرمانی در چه گروه سنی قرار دارند؟

مراجعه کنندگان در همه محدوده های سنی هستند ولی محدوده مطلوب مورد نظر کار درمان زیر یک سال است. درمان هایی که زیر یک سال شروع می شوند، (درمان های اولیه و بدون تاخیر )، یعنی در زمان طلایی ضایعه بهترین درمان ها هستند. حتی بیمارانی که در سنین کمتر از دو سالگی مراجعه می کنند نیز بهترین درمان را دارند، البته خوشبختانه آگاهی پزشک ها بیشتر شده، اما با این وجود معمولاً تا بیمار به مرحله کاردرمانی برسد آن قدر در مراحل پزشکی و تشخیص های اولیه وقت صرف می شود تا زمان طلایی مربوطه را از دست می دهد.‏
البته بیمارانی نیز وجود دارند که در 5-4 ماهگی مراجعه کرده اند ولی با این وجود زمان طلایی برای آنها از دست رفته بوده است. نکته مهم آن است در افرادی که پس از 4 و 5 سالگی مراجعه می کنند دفرمیتی، کوتاهی تاندون، و سایر مشکلات شکل گرفته است.
در بزرگسالان نیز مثل بیماران سکته مغزی اگر بیمار بعد از دوران کما یا دوره ای که تازه بستری شده اند بلافاصله توانبخشی را آغاز کند ممکن است بتوانند قدرت حرکات ریز انگشتان دست را به دست آورند.

آیا بچه ها همکاری لازمبرای درمان رااز خود نشان می دهند؟
در کاردرمانی به بازی درمانی بسیار استناد می شود. ولی اگر با بازی درمانی همان زمان طلایی از دست داده شود، در حق کودک خیانت می شود. بنابراین در طول دوره درمان ممکن است کودک ناسازگاری کند، اما آنچه مهم است نتیجه کار است. ‏

برخی از دستگاه های مورد استفاده در این زمینه را نام ببرید.‏
اگر قسمت نورولوژی دسال را از بزرگسال جدا کنیم در شاخه نورولوژی دسال از انواع پوزیشنر ها استفاده می شود. بیماری که نمی تواند بایستد حتما به یک پوزیشنر نیاز دارد که بتواند با کمک آن توانایی ایستادن داشته باشد یا بیماری که نمی تواند بنشیند به یک ‏corner seat‏ و انواع صندلی هایی که در این زمینه موجود است نیاز دارد تا بتواند ح نشستن را داشته باشد، یا پوزیشنرهایی که برای ایستادن روی زانو یا انواع دیگر، که در حال حاضر بیشتر پوزیشنرهای دسال چوبی هستند البته انواع پلاستیکی نیز وجود دارند ولی برای بچه ها بیشتر از نوع چوبی استفاده می شود. ‏
انواع وسایل تحریکات سنسوری موتور(حسی- حرکتی) نیز استفاده می شوند که مهم ترین این تحریکات تحریک برای استفاده همزمان از چند حس است. علاوه براین است توپ و تاب نیز استفاده می شوند که اگر چه ابزاری برای بازی ک ن هستند اما به عنوان وسیله ای برای درمان نیز محسوب می شوند. است توپ حس لمس(عمقی) را به کودک می دهد و ‏body image‏ (تصویر بدنی) کودک را تحریک می کند.‏
‏ ترامپولین فنرهایی هستند که بچه ها بر روی آن بالا و پایین می پرند.‏
‏ انواع توپ ها با سایزهای مختلف که بچه ها حرکات تعادلی انجام می دهند.‏
‏ انواع تیلت بورد ها (تخته تعادل) که کودک بر روی آنها می ایستد و تحریکات تعادلی ب می کند. ‏
تجهیزات در قسمت بزرگسال متنوع تر است . پوزیشنر های متنوعی وجود دارند که ف ی و برقی هستند. انواع بیو فیدبک، رولر، ویبراتور، ویج ها، اسلیم، نردبان های دیواری، دوچرخه های ثابت، استپر، دوچرخه های اکتیو و پسیو و ... از این جمله هستند.‏
کاردرمانی ایران در مقایسه با سایر کشورها چگونه است؟
در ایران راندمان کار بسیار بالا است. ولی از نظر تجهیزات اختلاف بسیار زیادی با سایر کشورها وجود دارد. وسایل حمایت کننده که بیمار در زندگی به آنها احتیاج دارد، به عنوان مثال ویلچرها که باید با وضعیت بیمار تطابق پیدا کنند در ایران بسیار اندک هستند. متاسفانه در ایران فقط یک نوع ویلچر وجود دارد و ویلچرهای خاص با سفارش وارد می شوند و تولید کننده ای در این زمینه وجود ندارد.‏

آیا تاکنون وسیله ای در ایران ساخته شده است ؟
خوشبختانه ایرانی ها آن قدر خلاق هستند که به تعداد والدین بیمار ها یا خود بیماران افرادی هستند تلاش می کنند تا وسایل لازم را بسازند گاهی از نمونه های خارجی الگوبرداری می کنند و گاهی نیز خلاقیت خود را نشان می دهند. ‏
در حال حاضر خوشبختانه جای مانور برای کاردرمان های بسیار زیاد است، کاردرمان های ایرانی در سمینار هایی ی نورولوژی، ی توانبخشی، درمان ضایعات دست، که در خارج از کشور بر گزار می شود شرکت می کنند و مقالات بسیار خوبی را ارائه می کنند.

در انتها اگر نکته ای مد نظرتان است، بفرمایید.‏
شاید شعار به نظر برسد، ولی گفتن این نکته ضروری است که در کاردرمانی مهم ترین فاکتور وجود خلاقیت و دست های هنرمند است. یعنی فاکتور های شخصی خود کاردرمانگر بسیار مهم هستند. کاردرمان باید همراه با بیمار زانو بزند و تمرین ها را انجام دهد. وسایل موجود فقط به آسان تر انجام شدن تمرین ها کمک می کنند، ولی کاردرمان همیشه با دست های هنرمند خود بیمار را پوشش می دهد. اگر کار درمان این فاکتور های شخصیتی را نداشته باشد نمی تواند در این کار ماندگار باشد. کار ‏درمان ها با اقشاری در ارتباط هستند که هیچ درمانی جز کار درمانی ندارند و این مسأله می تواند یک پروسه طولانی مدت باشد. کار درمان در کنار بیمار نه مثل یک تراپیست بلکه به عنوان یک دوست قرار می گیرد و واقعا به بیمار آموزش می دهند که اگرچه ضایعه مغزی از بین نمی رود، اما باید یاد گرفت که چگونه می توان با وجود این ضایعات زندگی کرد. ‏

تیم مشترک کار درمانی و جراحی

فیروز مددی در سال 1351 وارد تهران و در سال 1358 به عنوان دانشجوی ممتاز از این http://medicblog. / فارغ حصیل شده است، به همین دلیل بدون گذراندن سربازی و طرح وارد رشته ارتوپدی در بیمارستان شفای یحیائیان شده و در سال 1362 به عنوان فارغ حصیل ممتاز دوره تخصصی را به اتمام رسانده است. از آن زمان تا 1368، به عنوان یار در شهید بهشتی مشغول به فعالیت بوده و در سال 1368 برای گذراندن دوره های فوق تخصصی طب ورزشی، ارتوپدی اطفال و تومورها به کشور کانادا سفر کرده و در toronto و western ontario دوره های مذکور را گذرانده است. برای درک اهمیت کاردرمانی در موفقیت جراحی، نظر آقای فیروز مددی، فوق تخصص ارتوپدی را جویا شدیم.

در مورد نقش کار درمانی در ارتوپدی برای خوانندگان توضیح دهید؟
کاردرمانی شبیه فیزیوتراپی است اما رشته بسیار نوپاتری است. بنابراین حمایت اجتماعی این رشته در مراکز علمی به اندازه فیزیوتراپی نیست. اختلاف کار فیزیوتراپی و کاردرمانی در این است که متخصصان کاردرمان با بیمارانی کار می کنند که بیماری های استخوانی – عضلانی دائمی دارند. مانند بچه هایی که فلج مغزی هستند یا افراد مبتلا به مننگوسل و انی که به دنبال تصادفات دچار صدمات غیر قابل برگشت در سیستم عضلانی استخوانی اندام ها شده اند.کار کاردرمان ها در این موارد به صورت دستی است و به اندازه فیزیوتراپیست ها از دستگاه هایی که به عنوان مدالیتی از آنها نام برده می شود مانند راسوند، ir، دیاترمی و غیره استفاده نمی کنند و بیشتر عملکردهای مختل شده را ترمیم کرده و سعی می کنند شخص را سریع تر به جامعه بازگردانند. در مواردی که صدمات جبران ناپذیری به فرد وارد شده، مثلا پیانیستی 4 انگشت خود را از دست داده ، سعی می شود پس از مدتی وی را با رشته ای دیگر در همان زمینه آشنا کنند، به عنوان مثال او را با ویالون آشنا می کنند و به یک باره او را به حرفه ای غیر مرتبط مانند حسابداری و ... وارد نمی کنند تا جهش سنگینی برای فرد ایجاد شود.

کاردرمانی پس از عمل یا پیش از عمل انجام می شود ؟
بیمارانی که مشکلات عصبی- عضلانی دارند باید به صورت تیمی درمان شوند، توانایی های جراح برای چنین بیمارانی اندک است. در کنار جراح باید یک نرولوژیست، کاردرمان و یک روانپزشک نیز قرار داشته باشد تا خانواده ها را در رابطه با بیماری فرد کاملا آگاه کنند و برای آنها مشخص کنند که ضایعه تا چه حد بهبود خواهد یافت. اغلب خانواده های کم اطلاع گمان می کنند کودکی که دچار فلج مغزی است پس از مدتی با جراحی یا با کار درمانی به زندگی طبیعی بر می گردد، در حالیکه در واقعیت این طور نیست. در واقع این بیماران به عنوان واحد های اجتماعی از ح مصرف کننده صرف به ح تولیدکننده تبدیل می شوند. مثلا فردی که نمی تواند در تیم های مطرح فوتبال بازی کند، می تواند در رشته های پارا المپیک شرکت کند و مدال های جهانی ب کند.
بنابراین بیماری را که جراح درباره جراحی وی تصمیم گیری می کند پیش از جراحی تحت پوشش یک کاردرمان قرار می گیرد. یعنی مراحل توانبخشی را طی می کند و پس از جراحی نیز با کمک کاردرمان به درمان خود ادامه می دهد. فرض کنید که یک مسابقه دو صد متر با مانع در حال اجرا است، کاردرمان ها در دویدن به بیماران کمک می کنند تا به مانع می رسند، برای عبور از مانع جراح وارد می شود و پس از عبور از مانع بیمار دوباره باید به دویدن ادامه دهد، باز هم به کمک عمل کاردرمان نیاز خواهد داشت.
علاوه بر این در بسیاری از مواقع، کاردرمان ها در تشخیص به جراح کمک می کنند و در تعیین چگونگی رفتار با بیماران بسیار کمک کننده هستند. چرا که جراح با بیمار در عرض 10-5 یا در نهایت 30 دقیقه ارتباط برقرار می کند اما در این مدت کوتاه نمی توان به وضعیت روحی و درجه هوشی وی پی برد.

کاردرمان چه تمرین هایی به بیمار قبل یا پس از عمل می دهد ؟
بیمارانی که اسپاسم دارند در تمرین های خود روش هایی مانند rood و bobat، یا چند تکنیک جهانی دیگر را اجرا می کنند. این تمرین ها شدت اسپاسم را

مشاهده متن کامل ...

قانون مالیاتهای مستقیم
درخواست حذف اطلاعات

باب چهارم – در مقررات مختلفه

فصل اول – معافیت ها
ماده 132 – درآمد مشمول مالیات ابرازی ناشی از فعالیت های تولیدی و معدنی در واحدهای تولیدی یا معدنی در بخش های تعاونی و خصوصی که از اول سال 1381 به بعد از طرف وزارتخانه های ذیربط برای آن ها پروانه بهره برداری صادر یا قرارداد است اج و فروش منعقد می شود، از تاریخ شروع بهره برداری یا است اج به میزان هشتاد درصد (80%) و به مدت چهار سال و در مناطق کمتر توسعه یافته به میزان صد در صد (100%) و به مدت ده سال از مالیات موضوع ماده (105) این قانون معاف هستند.
تبصره 1 – فهرست مناطق کمتر توسعه یافته برای بقیه مدت برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ایران و همچنین در آغاز هر دوره برنامه توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و وزارتخانه های امور اقتصادی و دارایی و صنایع و معادن تهیه و به تصویب هیأت ان می رسد.
تبصره 2– معافیت های موضوع این ماده شامل درآمد واحد های تولیدی و معدنی مستقر در شعاع یکصد و بیست کیلومتری مرکز تهران و پنجاه کیلومتری مرکز اصفهان و سی کیلومتری مراکز استانها و ای دارای بیش از سیصد هزار نفر جمعیت براساس آ ین سرشماری به استثنای شهرک های صنعتی استقرار یافته درشعاع سی کیلومتری مراکز استانها و ای مذکور نخواهد بود.
تبصره 3– کلیه تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی دارای پروانه بهره برداری از وزارت فرهنگ و ارشاد ی هر سال از پرداخت 05 درصد مالیات متعلق معاف هستند.
تبصره 4– ضوابط مربوط به تعیین تاریخ شروع بهره برداری واحدهای معاف موضوع این ماده و همچنین تعیین محدوده موضوع تبصره (2) این ماده توسط وزارتخانه های امور اقتصادی و دارائی و صنایع ومعادن تعیین و اعلام می گردد.
ماده 133– صد در صد درآمد شرکت های تعاونی روستائی، عشایری، کشاورزی، صیادان، کارگری، کارمندی، دانشجویان و دانش آموزان و اتحادیه های آن ها از مالیات معاف است.
تبصره – ت مکلف است معادل مالیات بردرآمد متعلق به آن قسمت از سود ابرازی سازمان مرکزی تعاون روستائی ایران را که با تصویب مجمع عمومی برای سرمایه گذاری درشرکت های تعاونی روستائی اختصاص داده می شود، پس از وصول و واریز آن به حساب درآمد عمومی کشور، از محل اعتبار ردیف خاصی که به همین منظور در قانون بودجه کل کشور پیش بینی می شود در وجه سازمان مذکور مسترد نماید.
ماده 134– درآمد حاصل از تعلیم و تربیت مدارس غیرانتفاعی اعم از ابتدائی، راهنمایی، متوسطه، فنی و حرفه ای، ها و مراکز آموزش عالی غیر انتفاعی و درآمد مؤسسات نگهداری معلولین ذهنی وحرکتی بابت نگهداری اشخاص مذکور که حسب مورد دارای پروانه فعالیت از مراجع ذیربط هستند، همچنین درآمد باشگاه ها و مؤسسات ورزشی دارای مجوز از سازمان تربیت بدنی حاصل از فعالیت های منحصراً ورزشی از پرداخت مالیات معاف است. آیین نامه اجرائی این ماده به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی به تصویب هیأت ان خواهد رسید.
ماده 135 – حذف شد.
ماده 136 – وجوه پرداختی بابت بیمه عمر از طرف مؤسسات بیمه که به موجب قراردادهای منعقده بیمه عاید ذینفع می شود از پرداخت مالیات معاف است.
ماده 137 – هزینه های درمانی پرداختی هر مؤدی بابت معالجه خود و یا همسر، اولاد، پدر، مادر، برادر و خواهر تحت تکفل در یک سال مالیاتی به شرط این که اگر دریافت کننده مؤسسه درمانی یا پزشک مقیم ایران باشد دریافت وجه را گواهی نماید و چنانچه به تأیید وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به علت فقدان امکانات لازم معالجه در خارج از ایران صورت گرفته است پرداخت هزینه مزبور به گواهی مقامات رسمی ت ایران در کشور محل معالجه یا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی رسیده باشد، همچنین حق بیمه پرداختی هر شخص حقیقی به مؤسسات بیمه ایرانی بابت بیمه عمر و بیمه های درمانی از درآمد مشمول مالیات مؤدی ر می گردد.
در مورد معلولان و بیــماران خاص و صعب العلاج عــلاوه بر هزینه های مذکور هزینه مراقبت و توانبخشی آنان نیز قابل ر از درآمد مشمول مالیات معلول یا بیمار یا شخصی که تکفل او را عهده دار است می باشد.
ماده 138 – آن قسمت از سود ابرازی شرکت های تعاونی و خصوصی که برای توسعه و بازسازی و نوسازی یا تکمیل واحدهای موجود صنعتی و معدنی خود یا ایجاد واحدهای جدید صنعتی یا معدنی در آن سال مصرف گردد از50 درصد مالیات متعلق موضوع ماده 105 این قانون معاف خواهد بود مشروط بر این که قبلاً اجازه توسعه یا تکمیل یا ایجاد واحد صنعتی و یا معدنی جدید در قالب طرح سرمایه گذاری معین از وزارتخانه ذیربط تحصیل شده باشد. در صورتی که هزینه اجرای طرح یا طرح های یادشده در هر سال مازاد بر سود ابرازی همان سال باشد و یا از هزینه طرح سرمایه گذاری کمتر باشد شرکت می تواند از معافیت مذکور در محاسبه مالیات سود ابرازی سال های بعد حداکثر به مدت سه سال و به میزان مازاد مذکور و یا باقی مانده هزینه اجرای کامل طرح بهره مند شود.
تبصره 1– در صورتی که شرکت، قبل از تکمیل، اجرا طرح را متوقف نماید یا ظرف یک سال پس از مهلت تعیین شده در طرح سرمایه گذاری، آن را به بهره برداری نرساند، یا ظرف پنج سال پس از شروع بهره برداری آن را تعطیل، منحل یا منتقل نماید معادل معافیت های مالیاتی منظور شده در این ماده برای اجرای طرح و جرائم متعلقه موضوع ماده 190 این قانون از شرکت وصول خواهدشد.
تبصره 2– واحدهای صنعتی جدید که با استفاده از معافیت های مندرج در این ماده تاسیس می شوند نمی توانند از معافیت های مالیاتی موضوع ماده 132 این قانون استفاده نمایند.
تبصره 3– کارخانه های واقع در محدوده آبریز تهران که تعداد کارکنان آن ها کمتر از50 نفر نباشند درصورتی که تاسیسات خودرا کلاً به خارج از شعاع 120 کیلومتری مرکز تهران انتقال دهند براساس ضوابطی که از طرف وزارت امور اقتصادی و دارائی و وزارت ذیربط حسب مورد برقرار می شود تا ده سال از تاریخ بهره برداری در محل جدید از پرداخت مالیات بردرآمد ناشی از فعالیت صنعتی مربوط معاف خواهند بود.
تبصره 4– از نظر این قانون محدوده آبریز تهران شامل منطقه آبریز غربی رودخانه حبله رودگرمسار ومنطقه آبریز شرقی رودخانه زیاران وکلیه مناطق رودخانه های دماوند، جاجرود، دارآباد، دربند، اوین، فرحزاد، کن، کرج و کردان بوده وحدود آن عبارت است از:
شمالاً: خط الراس کوههای البرز که آب آن به رشته کویر مرکزی جاری می شود.
شرقاً: ساحل غربی رودخانه حبله رود گرمسار.
غرباً: ساحل شرقی رودخانه زیاران.
جنوباً: خطوط ممتد از غرب به شرق از محل تقاطع رودخانه زیاران با رودخانه شور تا خط القعر دریاچه نمک به سمت غرب تا محل تقاطع با مسیر حبله رود گرمسار.
ماده 139–
الف – موقوفات، نذورات، پذیره، کمک ها وهدایای دریافتی نقدی و غیر نقدی آستان قدس رضوی، آستان حضرت عبد العظیم الحسنی(ع)، آستانه حضرت معصومه، آستان حضرت احمد ابن موسی (شاه چراغ)، آستان مقدس حضرت (ره)، مساجد، حسینیه ها، تکایا و سایر بقاع متبرکه از پرداخت مالیات معاف است.تشخیص سایر بقاع متبرکه به عهده سازمان اوقاف و امور خیریه می باشد.
ب – کمک ها و هدایای دریافتی نقدی و غیر نقدی سازمان هلال احمر ایران از پرداخت مالیات معاف است.
ج – کمک ها و هدایای دریافتی نقدی و غیر نقدی صندوق های پس انداز بازنشستگی و سازمان بیمه خدمات درمانی و سازمان تأمین اجتماعی و همچنین حق بیمه و حق بازنشستگی سهم کارکنان وکارفرما و جریمه های دریافتی مربوط توسط آن ها از پرداخت مالیات معاف است.
د– کمک ها و هدایای دریافتی نقدی و غیر نقدی مدارس علوم ی از پرداخت مالیات معاف است. تشخیص مدارس علوم ی با شورای مدیریت حوزه علمیه قم می باشد.
ﻫ – کمک ها و هدایای دریافتی نقدی و غیر نقدی نهادهای انقلاب ی از پرداخت مالیات معاف است. تشخیص نهادهای انقلاب ی با هیأت ان می باشد.
و– آن قسمت از درآمد صندوق عمران موقوفات کشور که به مصرف عمران موقوفات برسد از پرداخت مالیات معاف است.
ز– درآمد اشخاص از محل وجوه بریه ولی فقیه، خمس و زکات از پرداخت مالیات معاف است.
ح – آن قسمت از درآمد موقوفات عام که طبق موازین شرعی به مصرف اموری از قبیل تبلیغات ی، تحقیقات فرهنگی، علمی، دینی، فنی، اختراعات، اکتشافات، تعلیم وتربیت و بهداشت و درمان، بنا و تعمیر و نگهداری مساجد و مصلاها و حوزه های علمیه و مدارس علوم ی و مدارس و های تی، مراسم تعزیه و اطعام، تعمیر آثار باستانی، امور عمرانی وآبادانی، هزینه یا وام تحصیلی دانش آموزان و دانشجویان، کمک به مستضعفان و آسیب دیدگان حوادث ناشی ازسیل و ز له، آتش سوزی، جنگ و حوادث غیر مترقبه دیگر برسد، مشروط بر اینکه درآمد و هزینه های مزبور به تأیید سازمان اوقاف و امور خیریه رسیده باشد، از پرداخت مالیات معاف است.
ط – کمک ها و هـدایای دریافتی نقدی و غیر نقدی مؤسـسات خیریه وعام الـمنفعه که به ثبت رسیده اند، مشروط بر این که به موجب اساسنامه آن ها صرف امور مذکور در بند (ح) این ماده شود و سازمان امور مالیاتی کشور بردرآمد و هزینه ی آن ها نظارت کند، از پرداخت مالیات معاف است.
ی – کمک ها وهدایای دریافتی نقدی و غیر نقدی و همچنین حق عضویت اعضا مجامع حرفه ای، احزاب و انجمن ها و تشکل های غیر تی که دارای مجوز از مراجع ذیربط باشند و وجوهی که به موجب قانون و مقررات مربوط از درآمد یا حق ا حمه اعضاء آن ها ر و به حساب مجامع مزبور واریز می شود، از پرداخت مالیات معاف است.
ک – موقوفات و کمک ها و هدایای دریافتی نقدی و غیر نقدی انجمن ها و هیأت های مذهبی مربوط به اقلیت های دینی مذکور در قانون اساسی ایران، مشروط بر اینکه رسمیت آن ها به تصویب وزارت کشور برسد، از پرداخت مالیات معاف است.
ل – فعالیت های انتشاراتی و مطبوعاتی، فرهنگی و هنری که به موجب مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد ی انجام می شوند، از پرداخت مالیات معاف است.
تبصره 1– وجوهی که ازفعالیت های غیر انتفاعی و به منظور پیشبرد اه و وظایف اشخاص موضوع این ماده از راه برگزاری دوره های آموزشی، سمینارها، نشرکتاب ونشریه های دوره ای و... در چارچوب اساسنامه آن ها تحصیل می شود و سازمان امور مالیاتی کشور بردرآمد و هزینه آن ها نظارت می کند، از پرداخت مالیات معاف است.
تبصره 2– حکم تبصره (2) ماده (2) این قانون درمورد درآمد مشمول مالیات اشخاص موضوع این ماده جاری می باشد.
تبصره 3– آئین نامه اجرائی موضوع این ماده به وسیله سازمان امور مالیاتی کشور تهیه و با پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارائی به تصویب هیأت ان خواهد رسید.
تبصره 4– مفاد این ماده در مواردی که از طرف حضرت (ره) یا ی دارای مجوز می باشند بر اساس نظر ی انجام می گیرد.
ماده 140– حذف شد.
ماده 141–
الف – صددرصد درآمد حاصل از صادرات محصولات تمام شده کالاهای صنعتی و محصولات بخش کشاورزی (شامل محصولات زراعی، باغی، دام وطیور، شیلات، جنگل و مرتع) و صنایع تبدیلی وتکمیلی آن و پنجاه درصد درآمد حاصل از صادرات سایر کالاهایی که به منظور دست یافتن به اه صادرات کالاهای غیر نفتی به خارج از کشور صادر می شوند از شمول مالیات معاف هستند.
فهرست کالاهای مشمول این ماده در طول هر برنامه به پیشنهاد وزارتخانه های امور اقتصادی و دارایی، بازرگانی، کشاورزی و جهاد سازندگی و وزارتخانه های صنعتی به تصویب هیأت ان می رسد.
ب – صددرصد درآمد حاصل از صادرات کالاهای مختلف که به صورت ترانزیت به ایران وارد شده یا می شوند و بدون تغییر در ماهیت یا با انجام کاری بر روی آن صادر می شوند از شمول مالیات معاف است.
تبصره – زیان حاصل از صدور کالاهای معاف از مالیات در مورد انی که غیر از امور صادراتی فعالیت دیگری هم دارند، در محاسبه مالیات سایر فعالیت های آنان منظور نخواهد شد.
ماده 142– درآمد کارگاه های فرش دستباف و صنایع دستی و شرکت های تعاونی و اتحادیه های تولیدی مربوطه از پرداخت مالیات معاف است.
ماده 143– شرکت هایی که سهام آن ها طبق قانون مربوط از طرف هیأت پذیرش برای معامله در بورس قبول می شود از سال پذیرش تا سالی که از فهرست نرخها در بورس حذف نشده درصورتی که کلیه نقل و انتقالات سهام از طریق کارگزاران بورس انجام و در دفاتر مربوط ثبت گردد معادل 10 درصد مالیات آن ها بخشوده می شود.
تبصره 1– از هر نقل و انتقال سهام و حق تقدم سهام شرکت ها در بورس و همچنین سایر اوراق بهاداری که دربورس معامله می شوند، مالیات مقطوعی به میزان نیم درصد ارزش فروش سهام و حق تقدم سهام وصول و از این بابت وجه دیگری به عنوان مالیات بردرآمد نقل و انتقال سهام و حق تقدم سهام مطالبه نخواهد شد.
کارگزاران بورس مکلف اند مالیات مزبور را به هنگام هر انتقال از انتقال دهنده وصول و به حساب تعیین شده از طرف سازمان امور مالیاتی کشور واریز نمایند و طرف مدت ده روز از تاریخ انتقال رسید آن را به همراه فهرستی حاوی تعداد و مبلغ فروش سهام و حق تقدم سهام مورد انتقال به اداره امور مالیاتی محل ارسال دارند.
تبصره 2– از هر نقل و انتقال سهام و سهم الشرکه و حق تقدم سهام و سهم الشرکه شرکا درسایر شرکت ها مالیات مقطوعی به میزان چهار درصد ارزش اسمی آنها وصول می شود. از این بابت وجه دیگری به عنوان مالیات بردرآمد نقل و انتقال فوق مطالبه نخواهد شد. انتقال دهندگان سهام و سهم الشرکه و حق تقدم سهام مکلف اند قبل از انتقال مالیات متعلق را به حساب سازمان امور مالیاتی کشور واریز کنند.
ادارات ثبت یا دفاتر اسناد رسمی مکلف اند در موقع ثبت تغییرات یا تنظیم سند انتقال حسب مورد گواهی پرداخت مالیات متعلق را اخذ و ضمیمه پرونده مربوط به ثبت یا انتقال کنند.
تبصره 3– درشرکت های سهامی پذیرفته شده در بورس اندوخته صرف سهام مشمول مالیات مقطوع به نرخ نیم درصد خواهد بود و به این درآمد مالیات دیگری تعلق نمی گیرد. شرکت ها مکلف اند ظرف سی روز از تاریخ ثبت افزایش سرمایه آن را به حساب سازمان امور مالیاتی کشور واریز کنند.
ماده 143 مکرر– حذف شده است.
ماده 144– ج ه منقول و مهریه اعم از منقول و غیرمنقول و جوایز علمی و بورس های تحصیلی و همچنین درآمدی که بابت حق اختراع یاحق اکتشاف عاید مخترعین و مکتشفین می گردد بطور کلی و نیز درآمد ناشی از فعـالیت های پژوهـشی و تحـقیقاتی مراکزی که دارای پـروانه تحـقیق از وزارتخانه های ذیصلاح می باشند، به مدت ده سال از تاریخ اجرای این اصلاحیه طبق ضوابط مقرر در آیین نامه ای که به پیشنهاد وزارتخانه های فرهنگ وآموزش عالی، بهداشت ودرمان وآموزش پزشکی وامور اقتصادی و دارایی به تصویب هیأت ان خواهد رسید، ازپرداخت مالیات معاف می باشد.
ماده 145– سود دریافتی به هر عنوان در موارد زیر ازپرداخت مالیات معاف است:
1 – سود متعلق به س های مربوط به ور بازنشستگی و پس انداز کارمندان وکارگران نزد بانک های ایرانی در حدود مقررات استخدامی مربوطه.
2 – سود یا جوایز متعلق به حساب های پس انداز وس های مختلف نزد بانک های ایرانی یا مؤسسات اعتباری غیر بانکی مجاز. این معافیت شامل س هایی که بانک ها یا مؤسسات اعتباری غیر بانکی مجاز نزد هم می گذارند نخواهد بود.
3 – جوایز متعلق به اوراق قرضه تی و اسناد خزانه.
4 – سود پرداختی بانک های ایرانی به بانک های خارج از ایران بابت اضافه برداشت (اوردرافت) و س ثابت به شرط معامله متقابل.
5 – سود و جوایز متعلق به اوراق مشارکت.
تبصره – درمواردی که درقانون مالیات های مستقیم به بانک ها اشاره می شود امتیازات، تسهیلات، ترجیحات و تکالیف ذکر شده شامل مؤسسات اعتباری غیر بانکی که به موجب قانون یا با مجوز بانک مرکزی ایران تاسیس شده اند یا می شوند نیز خواهد شد.
ماده 146– کلیه معافیت های مدت دار که به موجب قوانین مالیاتی و مقررات قبلی مقرر شده است با رعایت مقررات مربوط تا انقضا مدت به قوت خود باقی است.
تبصره – مالیات سود متعلق به قبوض اقساطی اصلاحات ارضی کماکان بخشوده خواهد بود.

فصل دوم – هزینه های قابل قبول و استهلاک
ماده 147– هزینه های قابل قبول برای تشخیص درآمد مشمول مالیات به شرحی که ضمن مقررات این قانون مقرر می گردد عبارت است از:
هزینه هایی که درحدود متعارف متکی به مدارک بوده ومنحصراً مربوط به تحصیل درآمد مؤسسه در دوره مالی مربوط با رعایت حد نصاب های مقرر باشد. در مواردی که هزینه ای در این قانون پیش بینی نشده یا بیش از نصاب های مقرر در این قانون بوده ولی پرداخت آن به موجب قانون و یا مصوبه هیأت ان صورت گرفته باشد قابل قبول خواهد بود.
تبصره – از لحاظ مقررات این فصل مؤسسه عبارت است از کلیه اشخاص حقوقی و همچنین صاحبان مشاغل موضوع بندهای الف و ب ماده 95 این قانون.
ماده 148– هزینه هایی که حائز شرایط مذکور در ماده فوق می باشد به شرح زیر در حساب مالیاتی قابل قبول است:
1 – قیمت ید کالای فروخته شده و یا قیمت ید مواد مصرفی در کالا و خدمات فروخته شده
2 – هزینه های استخدامی متناسب با خدمت کارکنان براساس مقررات استخدامی مؤسسه به شرح زیر:
الف – حقوق یا مزد اصلی و مزایای مستمر اعم از نقدی یا غیر نقدی (مزایای غیر نقدی به قیمت تمام شده برای کارفرما).
ب – مزایای غیر مستمر اعم از نقدی و غیر نقدی از قبیل خواربار، بهره وری، پاداش، عیدی، اضافه کار، هزینه سفر و فوق العاده مسافرت. نصاب هزینه سفر و فوق العاده مسافرت مدیران و بازرسان و کارکنان به خارج از ایران به منظور رفع حوائج مؤسسه ذیربط طبق آیین نامه ای خواهد بود که از طرف وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور تهیه و به تصویب هیأت ان می رسد تعیین خواهد شد.
ج – هزینه های بهداشتی و درمانی و وجوه پرداختی بابت بیمه های بهداشتی و عمر و حوادث ناشی ازکار کارکنان.
د – حقوق بازنشستگی، وظیفه، پایان خدمت طبق مقررات استخدامی مؤسسه و خسارت ا اج و باز ید طبق قوانین موضوعه مازاد بر مانده حساب ذخیره مربوط.
ﻫ – وجوه پرداختی به سازمان تأمین اجتماعی طبق مقررات مربوط و همچنین تا میزان سه درصد حقوق پرداختی سالانه بابت پس انداز کارکنان براساس آیین نامه ای که به پیشنهاد سازمان امور مالیاتی کشور به تصویب امور اقتصادی و دارایی می رسد.
و– معادل یک ماه آ ین حقوق و دستمزد و همچنین ما به فاوت تعدیل حقوق سنوات قبل که به منظور تأمین حقوق بازنشستگی و وظیفه و مزایای پایان خدمت، خسارت ا اج و باز ید کارکنان مؤسسه ذخیره می شود.
این حکم نسبت به ذخائری که تا کنون درحساب بانک ها نگهداری شده است نیز جاری خواهد بود.
3 – کرایه محل مؤسسه در صورتی که اجاری باشد مال الاجاره پرداختی طبق سند رسمی و در غیر اینصورت در حدود متعارف.
4 – اجاره بهای ماشین آلات و ادوات مربوط به مؤسسه در صورتی که اجاری باشد.
5 – مخارج سوخت، برق، روشنائی، آب و مخابرات و ارتباطات.
6 – وجوه پرداختی بابت انواع بیمه مربوط به عملیات و دارایی مؤسسه.
7 – حق الامتیاز پرداختی و همچنین حقوق وعوارض و مالیات هایی که به سبب فعالیت مؤسسه به شهرداری ها و وزارتخانه ها و مؤسسات تی و وابسته به آن ها پرداخت می شود(به استثنای مالیات بر درآمد و ملحقات آن و سایر مالیات هایی که مؤسسه به موجب مقررات این قانون م م به ر از دیگران و پرداخت آن می باشد و همچنین جرایمی که به ت و شهرداری ها پرداخت می گردد).
8 – هزینه های تحقیقاتی، آزمایشی و آموزشی، ید کتاب و نشریات و لوح های فشرده، هزینه های بازاری ، تبلیغات و نمایشگاهی مربوط به فعالیت مؤسسه براساس آیین نامه ای که به پیشنهاد سازمان امور مالیاتی کشور به تصویب امور اقتصادی و دارایی می رسد.
9 – هزینه های مربوط به جبران خسارت وارده مربوط به فعالیت ودارایی مؤسسه مشروط براینکه:
اولاً – وجود خسارت محقق باشد.
ثانیاً – موضوع و میزان آن مشخص باشد.
ثالثاً – طبق مقررات قانون یا قراردادهای موجود جبران آن به عهده دیگری نبوده یا در هر صورت از طریق دیگر جبران نشده باشد.
آیین نامه احراز شروط سه گانه مذکور در این بند به پیشنهاد سازمان امور مالیاتی کشور به تصویب امور اقتصادی و دارایی می رسد.
10 – هزینه های فرهنگی و ورزشی و رفاهی کارگران پرداختی به وزارت کار و امور اجتماعی حداکثر معادل ده هزار ریال به ازای هر کارگر.
11 – ذخیره مطالباتی که وصول آن مشکوک باشد مشروط بر اینکه:
اولاً – مربوط به فعالیت مؤسسه باشد.
ثانیاً – احتمال غالب برای لاوصول ماندن آن موجود باشد.
ثالثاً – در دفاتر مؤسسه به حساب مخصوص منظور شده باشد تا زمانی که طلب وصول گردد یا لاوصول بودن آن محقق شود.
آیین نامه مربوط به این بند به پیشنهاد سازمان امورمالیاتی کشور به تصویب امور اقتصادی و دارایی می رسد.
12 – زیان اشخاص حقیقی و حقوقی که ازطریق رسیدگی به دفاتر آن ها و با توجه به مقررات احراز گردد، از درآمد سال یا سال های بعد استهلاک پذیر است.
13 – هزینه های جزئی مربوط به محل مؤسسه که عرفاً به عهده مستاجر است درصورتیکه اجاری باشد.
14 – هزینه های مربوط به حفظ و نگهداری محل مؤسسه درصورتی که ملکی باشد.
15 – مخارج حمل و نقل.
16 – هزینه های ایاب و ذهاب، پذیرائی و انبارداری.
17 – حق ا حمه های پرداختی متناسب با کار انجام شده از قبیل حق العمل دلالی، حق الوکاله، حق المشاوره، حق حضور، هزینه حسابرسی وخدمات مالی و اداری و بازرسی، هزینه نرم افزاری، طراحی و استقرار سیستم های مورد نیاز مؤسسه، سایر هزینه های کارشناسی در ارتباط با فعالیت مؤسسه و حق ا حمه بازرس قانونی.
18 – سود و کارمزدی که برای انجام دادن عملیات مؤسسه به بانک ها، صندوق تعاون و همچنین مؤسسات اعتباری غیر بانکی مجاز پرداخت شده یا تخصیص یافته باشد.
19 – بهای م ومات اداری و لوازمی که معمولاً ظرف یک سال از بین می روند.
20 – مخارج تعمیر و نگاهداری ماشین آلات و لوازم کار و تعویض قطعات یدکی که به عنوان تعمیر اساسی تلقی نگردد.
21 – هزینه های اکتشاف معادن که منجر به بهره برداری نشده باشد.
22 – هزینه های مربوط به حق عضویت و حق اشتراک پرداختی مربوط به فعالیت مؤسسه.
23 – مطالبات لاوصول به شرط اثبات آن از طرف مؤدی مازاد برمانده حساب ذخیره مشکوک الوصول.
24 – زیان حاصل از تسعیر ارز براساس اصول متداول حسابداری مشروط براتخاذ یک روش یکنواخت طی سال های مختلف از طرف مؤدی.
25 – ضایعات متعارف تولید.
26 – ذخیره مربوط به هزینه های پرداختنی قابل قبول که به سال مورد رسیدگی ارتباط دارد.
27 – هزینه های قابل قبول مربوط به سال های قبلی که پرداخت یا تخصیص آن درسال مالیاتی مورد رسیدگی تحقق می یابد.
28 – هزینه ید کتاب و سایرکالاهای فرهنگی هنری برای کارکنان و افراد تحت تکفل آن ها تا میزان حداکثر 5 درصد معافیت مالیاتی موضوع ماده 84 این قانون به ازای هر نفر.
تبصره 1– هزینه های دیگر که مربوط به تحصیل درآمد مؤسسه تشخیص داده می شود و در این ماده پیش بینی نشده است به پیشنهاد سازمان امور مالیاتی کشور و تصویب امور اقتصادی و دارائی جز هزینه های قابل قبول پذیرفته خواهدشد.
تبصره 2– مدیران و صاحبان سرمایه اشخاص حقوقی درصورتی که دارای شغل موظف در مؤسسات مذکور باشند جزء کارکنان مؤسسه محسوب خواهندشد ولی در مؤسساتی که غیر اشخاص حقوقی باشند حقوق و مزایای صاحب مؤسسه و اولاد تحت تکفل و همسر نامبرده به استثنای هزینه سفر و فوق العاده مسافرت مربوط به شغل که مشمول مقررات جز ب بند 2 این ماده خواهد بود جزء هزینه های قابل قبول منظور نخواهد شد.
تبصره 3– در محاسبه مالیات شرکت ها و اتحادیه های تعاونی، ذخایر موضوع بندهای1و2 ماده 15 قانون شرکت های تعاونی مصوب 16 داد 1350 واصلاحیه های بعدی آن و در مورد شرکت ها و اتحادیه هایی که وضعیت خود را با قانون بخش تعاونی اقتصاد ایران مصوب سال 13 شهریور 1370 تطبیق داده اند یا بدهند ذخیره موضوع بند 1 و حق تعاون و آموزش موضوع بند 3 ماده 25 قانون اخیر الذکر جزء هزینه محسوب می شود.
ماده 149– در تشخیص درآمد مشمول مالیات محاسبه استهلاکات دارایی و هزینه های تاسیس و سرمایه ای با رعایت اصول زیر انجام می شود:
1 – آن قسمت از دارایی ثابت که بر اثر استعمال یا گذشت زمان یا سایر عوامل بدون توجه به تغییر قیمت ها ارزش آن تقلیل می یابد قابل استهلاک است.
2 – مأخذ استهلاک، قیمت تمام شده دارایی می باشد.
3 – استهلاکات از تاریخی محاسبه می شود که دارایی قابل استهلاک آماده برای بهره برداری، در اختیار مؤسسه قرار می گیرد. درصورتی که دارایی قابل استهلاک به استثنای های سینمائی وارده از خارج از کشور که از تاریخ اولین نمایش قابل استهلاک خواهد بود در خلال ماه در اختیار مؤسسه قرار گیرد، ماه مزبور در محاسبه منظور نخواهد شد. در مورد کارخانجات، دوره بهره برداری آزمایشی جزء بهره برداری محسوب نمی گردد.
4 – هزینه های تأسیس از قبیل مخارج ثبت مؤسسه وحق مشاوره و نظایر آن وهزینه های زاید بردرآمد (دوره قبل از بهره برداری ودوره بهره برداری آزمایشی) جز در مواردی که ضمن ج مقرر در ماده 151 این قانون تصریح خواهد شد حداکثرتا مدت ده سال از تاریخ بهره برداری بطور مساوی قابل استهلاک است.
5 – درصورتی که براثر فروش مال قابل استهلاک یا مسلوب المنفعه شدن ماشین آلات زیانی متوجه مؤسسه گردد زیان حاصل معادل ارزش مستهلک نشده دارایی منهای حاصل فروش (در صورت فروش) یک جا قابل احتساب در حساب سود و زیان همان سال می باشد.
تبصره – در مورد محاسبه مالیات تهیه کنندگان های ایرانی که در ایران تهیه می شود قیمت تمام شده در سال اول بهره برداری و درصورتی که درآمد تکافو نکند در سال های بعد در محاسبه درآمد مشمول مالیات منظور خواهد شد.
ماده 150– طرز محاسبه استهلاک به شرح زیر است:
الف – در مواردی که طبق ج مذکور در ماده 151 این قانون برای استهلاک نرخ تعیین شود نرخها ثابت بوده و در هر سال ما به فاوت قیمت تمام شده مال مورد استهلاک و مبلغی که در سال های قبل برای آن به عنوان استهلاک منظور شده است اعمال می گردد.
ب – در مواردی که طبق ج مذکور در ماده 151 این قانون مدت تعیین شده، در هر سال بطور مساوی از قیمت تمام شده مال به نسبت مدت مقرر استهلاک منظور می گردد.
تبصره 1– هزینه مربوط به تغییر یا تعمیر اساسی دارائی قابل استهلاک جز قیمت تمام شده دارائی محسوب می شود.
تبصره 2– مؤسسات می توانند هزینه های نرم افزاری خود را حداکثر تا 5 سال مستهلک کنند.
تبصره 3– مؤسسات می توانند آن مقدار از دارائی های ثابت استهلاک پذیر را که برای بازسازی جایگزینی خطوط تولید یا توسعه و تکمیل یداری گردیده است با دوبرابر نرخ یا نصف مدت استهلاک پیش بینی شده در ج استهلاکات موضوع ماده 151 این قانون حسب مورد مستهلک کنند.
تبصره 4– در اجاره های سرمایه ای دارائی های ثابت استهلاک پذیر نحوه انعکاس هزینه استهلاک در دفاتر طرفین معامله براساس استانداردهای حسابداری خواهد بود.
ماده 151– ج استهلاکات براساس ضوابط مصوب از طرف سازمان امور مالیاتی کشور تهیه و پس از تصویب امور اقتصادی و دارایی به موقع اجرا گذارده می شود.

فصل سوم – قرائن و ضرایب مالیاتی
ماده 152– قرائن مالیاتی عبارتست از:
عواملی که در هررشته از مشاغل با توجه به موقعیت شغلی برای تشخیص درآمد مشمول مالیات بطور علی الراس به کار می رود و فهرست آن به شرح زیر می باشد:
1- ید سالانه.
2- فروش سالانه.
3- درآمد ناویژه.
4- میزان تولید در کارخانجات.
5- ارزش حق واگذاری محل ب.
6- جمع کل وجوهی که بابت حق حریر و حق ا حمه وصول عوارض و مصرف تمبر عاید دفترخانه اسناد رسمی می شود یا میزان تمبر مصرفی آنها.
7 – سایر عوامل به تشخیص کمیسیون تعیین ضرائب.
ماده 153– ضرایب مالیاتی عبارت است از ارقام مشخصه ای که حاصل ضرب آنها در قرینه مالیاتی در موارد تشخیص علی الراس درآمدمشمول مالیات تلقی می گردد.
تبصره – درصورتی که به چند قرینه اعمال ضریب شود معدلی که از نتایج اعمال ضرایب بدست می آید درآمد مشمول مالیات خواهد بود.
ماده 154– ج ضرایب تشخیص درآمد مشمول مالیات به ترتیب زیر تنظیم و ابلاغ می گردد:
الف – برای تعیین ضرایب هر سال کمیسیونی مرکب از نمایندگان سازمان امور مالیاتی کشور، بانک مرکزی ایران، شورای مرکزی اصناف در مورد اصناف، نظام پزشکی در مورد مشاغل وابسته به پزشکی، اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران در مورد سایر مشاغل در سازمان امور مالیاتی کشور تشکیل می شود و با توجه به جریان معاملات و اوضاع و احوال اقتصادی ضرایب مربوط به مالیات های حوزه تهران را نسبت به هریک از قرائن مذکور در ماده 152 این قانون درباره مؤدیان مختلف برحسب نوع مشاغل به طور تفکیک تعیین و فهرست آن را به سازمان امور مالیاتی کشور تسلیم می نماید تصمیمات این کمیسیون از طرف سازمان امور مالیاتی کشور به عنوان ج ضرایب حوزه تهران برای اجرا ابلاغ خواهد شد.
ب – ج مذکور دربند «الف» ازطرف سازمان امورمالیاتی کشوربه ادارات امورمالیاتی شهرستان ها ارسال می گردد.
به محض وصول ج مذکور کمیسیونی مرکب از رئیس اداره امور مالیاتی محل، رئیس بانک ملی ایران، شورای مرکزی اصناف در مورد اصناف، نظام پزشکی در مورد مشاغل وابسته به پزشکی، اتاق بازرگانی وصنایع ومعادن ایران در مورد سایر مشاغل تشکیل می شود. کمیسیون مزبور ج رسیده را مبنای مطالعه قرار داده و با توجه به اوضاع و احوال اقتصادی خاص حوزه جغرافیائی محل درصورت اقتضاء، تغییرات لازم را دراقلام آن با ذکر دلیل به عمل خواهد آورد نتیجه کمیسیون به مرکز گزارش شده و ازطرف سازمان امور مالیاتی کشور مورد بررسی قرار می گیرد وتا حدی که دلایل اقامه شده برای تغییرات ج قانع کننده به نظر برسد ج از طرف سازمان امور مالیاتی کشور برای اصلاح و به عنوان ج ضرایب به اداره امور مالیاتی مربوط ابلاغ خواهد شد.
تبصره 1– در نقاطی که شورای مرکزی اصناف یا اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران یا نظام پزشکی تشکیل نشده است فرماندار محل حسب مورد به جای هریک از نمایندگان آن ها ای بصیر و مطلع را جهت شرکت در کمیسیون ضرایب معرفی خواهد نمود.
تبصره 2– حضور سازمان امور مالیاتی کشور یا رئیس اداره امور مالیاتی همچنین بانک مرکزی یا بانک ملی حسب مورد برای رسمیت جلسات کمیسیون ضروری است و تصمیمات کمیسیون با اکثریت آرای حاضرین در جلسه مناط اعتبار است.
تبصره 3– ضریب مالیاتی در مواردی که درآمد مشمول مالیات موضوع این قانون باید علی الراس تشخیص داده شود درصورتی که به موجب این قانون یا طبق ج ضریبی برای آن تعیین نشده باشد بوسیله هیأت حل اختلاف مالیاتی محل با توجه به ضریب مشاغل مشابه تعیین خواهد شد.
تبصره 4– کمیسیون تعیین ضرایب اتحادیه هر رشته یا صنف را برای ادای توضیحات در جلسه کمیسیون ضرایب دعوت خواهد نمود.

فصل چهارم – مقررات عمومی
ماده 155– سال مالیاتی عبارت است از:
یک سال شمسی که از اول فروردین ماه هرسال شروع و به آ اسفندماه همان سال ختم می شود لکن در مورد اشخاص حقوقی مشمول مالیات که سال مالی آن ها به موجب اساسنامه با سال مالیاتی تطبیق نمی کند درآمد سال مالی آن ها به جای سال مالیاتی مبنای تشخیص مالیات قرارمی گیرد و موعد تسلیم اظهارنامه و ترا مه و حساب سود و زیان و سررسید پرداخت مالیات آن ها چهار ماه شمسی پس از سال مالی می باشد.
ماده 156– اداره امور مالیاتی مکلف است اظهارنامه مؤدیان مالیات بردرآمد را درمورد درآمد هر منبع که در موعد مقرر تسلیم شده است حداکثرتایک سال ازتاریخ انقضای مهلت مقرر برای تسلیم اظهارنامه رسیدگی نماید. در صورتی که ظرف مدت مذکور برگ تشخیص درآمد صادر ننماید و یا تا سه ماه پس از انقضای یک سال فوق الذکر برگ تشخیص درآمد مذکور را به مؤدی ابلاغ نکند اظهارنامه مؤدی قطعی تلقی می شود.
هرگاه پس از قطعی شدن اظهارنامه مالیاتی یا بعد از رسیدگی و صدور ابلاغ برگ تشخیص اعم از این که به قطعیت رسیده یا نرسیده باشد معلوم شود مؤدی درآمد یا فعالیت های انتفاعی کتمان شده ای داشته و مالیات متعلق به آن نیز مطالبه نشده باشد فقط مالیات بردرآمد آن فعالیت ها بارعایت ماده 157 این قانون قابل مطالبه خواهد بود. دراین ح و همچنین در مواردی که اظهارنامه مؤدی به علت عدم رسیدگی قطعی تلقی می گردد اداره امورمالیاتی بایستی یک نسخه از برگ تشخیص صادره به انضمام گزارش توجیهی مربوط را ظرف ده روز از تاریخ صدور جهت رسیدگی به دادستانی انتظامی مالیاتی ارسال نماید.
ماده 157 – نسبت به مؤدیان مالیات بردرآمد که درموعدمقرر از تسلیم اظهارنامه منبع درآمد خودداری نموده اند یا اصولاً طبق مقررات این قانون مکلف به تسلیم اظهارنامه در سررسید پرداخت مالیات نیستند مرور زمان مالیاتی پنج سال از تاریخ سررسید پرداخت مالیات می باشد و پس از گذشتن پنج سال مذکور مالیات متعلق قابل مطالبه نخواهد بود مگر اینکه ظرف این مدت درآمد مؤدی تعیین و برگ تشخیص مالیات صادر و حداکثر ظرف سه ماه پس از انقضای 5 سال مذکور برگ تشخیص صادر به مؤدی ابلاغ شود.
تبصره – در مواردی که مالیات به هر علت از غیر مؤدی مطالبه شده باشد پس از تأیید مراتب از طرف هیات حل اختلاف مالیاتی مطالبه مالیات از غیر مؤدی در هر مرحله ای که باشد کان لم یکن تلقی می گردد و دراین صورت اداره امور مالیاتی مکلف است بدون رعایت مرور زمان موضوع این ماده ظرف یک سال از تاریخ صدور رای هیأت مزبور مالیات متعلق را از مؤدی واقعی مطالبه نماید و گرنه مشمول مرور زمان خواهد بود.
ماده 158 – سازمان امور مالیاتی کشور می تواند درمورد بعضی از منابع مالیاتی کلاً یا جزئاً و در نقاطی که مقتضی بداند طبق آگهی منتشره در نیمه اول هر سال اعلام نماید که در سال بعد اظهارنامه های مؤدیان مزبور را که به موقع تسلیم نموده باشند بدون رسیدگی قبول نموده و فقط تعدادی از آنها را بطور نمونه گیری و طبق مقررات این قانون مورد رسیدگی قرار خواهد داد.
ماده 159– وجوهی که به عنوان مالیات هر منبع از طریق واریز به حساب تعیین شده از طرف سازمان امور مالیاتی کشور یا ابطال تمبر پرداخت می شود در موقع تشخیص و احتساب، مالیات قطعی مؤدی منظور می گردد و در صورتی که مبلغی بیش از مالیات متعلق پرداخت شده باشد اضافه پرداختی مسترد خواهد شد.
تبصره – به سازمان امورمالیاتی کشور اجازه داده می شود که در مورد مؤدیان غیرایرانی واشخاص مقیم خارج از کشور کل مالیات های متعلق را به نرخ مربوط مقرر در منبع وصول نماید.
ماده 160– سازمان امور مالیاتی کشور برای وصول مالیات و جرائم متعلق از مؤدیان و مسئولان پرداخت مالیات نسبت به سایر طلبکاران به استثنای صاحبان حقوق نسبت به مال مورد وثیقه و مطالبات کارگران و کارمندان ناشی از خدمت، حق تقدم خواهد داشت. حکم قسمت اخیر این ماده مانع وصول مالیات متعلق به انتقال مال مورد وثیقه نخواهد بود.
ماده 161– در مواردی که مالیات مؤدی هنوز قطعی نشده یا مراحل اجرائی آن طی نشده است و بیم تفریط مال یا اموال از طرف مؤدی به قصد فرار از پرداخت مالیات می رود اداره امور مالیاتی باید با ارایه دلایل کافی از هیأت حل اختلاف مالیاتی قرار تأمین مالیات را بخواهد و در صورتی که هیأت صدور قرار را لازم تشخیص دهد ضمن تعیین مبلغ، قرار مقتضی صادر خواهد کرد. اداره امور مالیاتی مکلف است معادل همان مبلغ از اموال و وجوه مؤدی که نزد وی یا اشخاص ثالث باشد تأمین نماید در این صورت مؤدی و اشخاص ثالث پس از ابلاغ اخطار کتبی اداره امور مالیاتی حق نخواهند داشت اموال مورد تأمین را از تصرف خود خارج کنند مگر اینکه معادل مبلغ مورد مطالبه تأمین دهند و در صورت تخلف علاوه بر پرداخت مطالبات مذکور مشمول مجازات مقرر در تبصره 2 ماده 199 این قانون خواهند بود.
ماده 162– در مواردی که اشخاص متعدد مسئول پرداخت مالیات شناخته می شوند ادارات امور مالیاتی حق دارند به همه آن ها مجتمعاً یا به هریک جداگانه برای وصول مالیات مراجعه کنند و مراجعه به یکی از آن ها مانع مراجعه به دیگران نخواهد بود.
ماده 163– سازمان امور مالیاتی کشور مجاز است که مشمولان مالیات را در مواردی که مالیات آنان در موقع تحصیل درآمد ر و پرداخت نمی شود کلاً یا بعضاً مکلف نماید درطول سال مالیات متعلق به همان سال را به نسبتی از آ ین مالیات قطعی شده سنوات قبل یا به نسبتی از حجم فعالیت بطور علی الحساب پرداخت نمایند و در صورت تخلف علی الحساب مذکور طبق مقررات این قانون وصول خواهد شد.
ماده 164– سازمان امور مالیاتی کشور مکلف است به منظور تسهیل در پرداخت مالیات و تقلیل موارد مراجعه مؤدیان به ادارات امور مالیاتی حساب مخصوصی از طریق بانک مرکزی در بانک ملی افتتاح نماید تا مؤدیان بتوانند مستقیماً به شعب یا باجه های بانک مزبور مراجعه و مالیات های خود را به حساب مذکور پرداخت نمایند.
ماده 165– درمواردی که براثر حوادث وسوانح از قبیل ز له سیل، آتش سوزی، بروز آفات، خش الی، طوفان و اتفاقات غیر مترقبه دیگر به یک منطقه کشور یا به مؤدی یا مؤدیان خاص خساراتی وارد گردد وخسارت وارده از طریق وزارتخانه ها یا مؤسسات تی یا شهرداری ها یا سازمان های بیمه و یا مؤسسات عام المنفعه جبران نگردد وزارت امور اقتصادی و دارایی می تواند معادل خسارت وارده از درآمد مشمول مالیات در آن سال و سنوات بعد ر و نسبت به آن دسته از مؤدیان که بیش از 50% اموال آنان در اثر حوادث مذکور از بین رفته است و قادر به پرداخت بدهی های مالیاتی خود نمی باشند با تصویب هیأت ان تمام یا قسمتی از بدهی مالیاتی آن ها را بخشوده یا تقسیط طولانی نماید. آیین نامه اجرائی این ماده توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی تهیه و به تصویب هیأت ان خواهد رسید.
تبصره – مؤدیان مالیاتی مناطق جنگ زده غرب و جنوب کشور که فهرست این مناطق بنا به پیشنهاد وزارت اموراقتصادی ودارائی و تصویب هیأت ان اعلام می گردد، از تسهیلات مالیاتی زیر برخوردار خواهند شد:
الف – پنجاه درصد مالیات مؤدیان مزبور بابت درآمد حاصل در نقاط مذکور از اول سال 1368 لغایت 1372 بخشوده می گردد.
ب – به ازای هر سال اشتغال درنقاط فوق از تاریخ اجرای این اصلاحیه یک سوم بدهی مالیاتی تا پایان سال 1367 آن ها بابت درآمد حاصل در نقاط مذکور بخشوده می شود.
ج – مالیات پرداخت شده مؤدیان موصوف بابت درآمدهای حاصل از تاریخ 30 شهریور 1359 لغایت سال 1367 در نقاط مذکور حداکثر معادل یک سوم آن در هر سال از مالیات سنوات بعد آنان در همان نقاط ر خواهد شد.
د – درمواردی که مؤدیان قادر به ادامه فعالیت درنقاط مذکورنباشد با ارایه دلایل مورد قبول وزارت اموراقتصادی و دارائی تمام یا قسمتی از بدهی های موصوف مؤدی بخشوده خواهد شد.
ماده 166– سازمان امور مالیاتی کشور می تواند قبوض پیش پرداخت مالیاتی تهیه و برای استفاده مؤدیان عرضه نماید. قبوض مذکور با نام و غیر قابل انتقال بوده و در موقع واریز مالیات مؤدی مبلغ پیش پرداخت به اضافه دو درصد آن به ازای هر سه ماه زود پرداخت از بدهی مالیاتی مربوط ر خواهد شد.
ماده 167– وزارت امور اقتصادی و دارایی یا سازمان امورمالیاتی کشور می تواند نسبت به مؤدیانی که قادر به پرداخت بدهی مالیاتی خود اعم از اصل و جریمه بطور یک جا نیستند از تاریخ ابلاغ مالیات قطعی بدهی مربوط را حداکثر به مدت سه سال تقسیط نماید.
ماده 168– ت می تواند برای جلوگیری از اخذ مالیات مضاعف و تبادل اطلاعات راجع به درآمد و دارایی مؤدیان با ت های خارجی موافقت نامه های مالیاتی منعقد و پس از تصویب مجلس شورای ی به مرحله اجرا بگذارد. قراردادها یا موافقت نامه های مربوط به امور مالیاتی که تا تاریخ اجرای این قانون با خارجی منعقد و به تصویب قوه مقننه یا هیأت ان رسیده است تا زمانی که لغو نشده به قوت خود باقی است. ت موظف است ظرف یک سال از تاریخ اجرای این قانون قراردادها و موافقت نامه های قبلی را بررسی و نظر خود را مبنی بر ادامه یا لغو آن ها مستدلاً به مجلس شورای ی گزارش نماید.
ماده 169– سازمان امور مالیاتی کشور می تواند در صورتی که به منظور تسهیل در تشخیص درآمد مؤدیان مالیاتی کاربرد وسایل و روش ها و صورت حساب ها و فرم هایی را جهت نگهداری حساب برای هر گروه از آنان ضروری تشخیص دهد مراتب را تا آ دی ماه هرسال دریکی از رو مه های کثیر الانتشار آگهی کند و مؤدیان از اول فروردین سال بعد مکلف به رعایت آن ها می باشند، عدم رعایت موارد مذکور در مورد مؤدیانی که مکلف به نگاهداری دفاتر قانونی هستند موجب بی اعتباری دفاتر مربوط خواهد بود و در مورد سایر مؤدیان موجب تعلق جریمه ای معادل بیست درصد مالیات منبع مربوط می باشد.
تبصره– در صورتی که رعایت موارد مذکور در ماده فوق بنا به تشخیص هیأت حل اختلاف مالیاتی از عهده مؤدی خارج بوده باشد مشمول بی اعتباری دفاتر و جرایم مربوط حسب مورد نخواهد بود.
ماده 169 مکرر– به سازمان امور مالیاتی کشور اجازه داده می شود برای اشخاص حقیقی و حقوقی کارت اقتصادی شامل شماره اقتصادی صادر کند اشخاص حقیقی و حقوقی که حسب اعلام سازمان امور مالیاتی کشورموظف به اخذ کارت می شوند مکلف اند براساس دستورالعملی که توسط سازمان مزبور تهیه و اعلام می شود برای انجام دادن معاملات خود صورتحساب صادر و شماره اقتصادی مربوط را در صورت حساب ها و فرم ها و اوراق مربوط درج نموده و فهرست معاملات خود را به سازمان امور مالیاتی تسلیم کنند. عدم صدور صورتحساب یا عدم درج شماره اقتصادی خود وطرف معامله حسب مورد یا استفاده از شماره اقتصادی خود برای معاملات دیگران یااستفاده ازشماره اقتصادی دیگران برای معاملات خود مشمول جریمه ای معادل ده درصد (10%) مبلغ مورد معامله ای که بدون رعایت ضوابط فوق انجام می شود خواهد بود. عدم ارایه فهرست معاملات انجام شده به سازمان امور مالیاتی کشورطبق دستورالعمل صادره مشمول جریمه ای معادل یک درصد (1%) معاملاتی که فهرست آن ها ارایه نشده است خواهد بود. جرائم مذکور توسط اداره امورمالیاتی مربوط با رعایت مهلت مقرر در ماده 157 این قانون مطالبه خواهد شد و مؤدی مکلف است ظرف سی روز از تاریخ ابلاغ برگ مطالبه نسبت پرداخت آن اقدام کند. در غیر اینصورت معترض شناخته شده و موضوع جهت رسیدگی و صدور رأی به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارجاع خواهد شد. رأی هیأت مزبور قطعی و لازم الاجرا است. جریمه مذکور غیر قابل بخشش است و از طریق مقررات اجرائی موضوع این قانون قابل وصول خواهد بود.
تبصره1– استفاده کنندگان از شماره اقتصادی دیگران نسبت به مالیات بر درآمد و همچنین جرائم موضوع این ماده با اشخاصی که شماره اقتصادی آن ها مورد استفاده قرار گرفته است مسئولیت تضامنی خواهند داشت.
تبصره 2– در صورتیکه طرفین معامله در معاملات خود از انجام دادن هر یک از تکالیف مقرر در این ماده خودداری نمایند، متضامناً مسئول خواهند بود و در مواردی که یدار از ارایه شماره اقتصادی خودداری کند چنانچه فروشنده مشخصات یدار و موضوع معامله را ظرف مهلت یک ماه به سازمان امور مالیاتی کشور اعلام نماید مشمول جریمه تخلف فوق از این بابت نخواهد بود.
تبصره 3– اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل موضوع بندهای (الف) و (ب) ماده (95) این قانون مکلف به نگهداری صورتحساب های مربوط به یدهای خود در سال عملکرد و سال بعد از آن می باشند و در صورت درخواست مأموران مالیاتی باید به آنان ارایه دهند. در غیر این صورت مشمول جریمه ای معادل ده درصد (10 درصد) صورتحساب های ارایه نشده خواهند بود.
ماده 170– مرجع رسیدگی به هرگ

مشاهده متن کامل ...
مشروح پرسش خبرنگاران و پاسخ رئیس کل بیمه مرکزی در نشست خبری
درخواست حذف اطلاعات

خبرنگار ریسک نیوز:
با توجه به اینکه در همه بازار های پولی، موسسات غیر مجاز مطرح است، در خصوص موسسات غیر مجازی که از طریق بیمه مرکزی معرفی شده اند، مانند آتیه سازان حافظ را ار شما چیست؟

رئیس کل بیمه مرکزی:
این مورد مشابهتی با موسسات مالی غیر مجاز ندارد، وقتی صحبت از غیر مجاز می شود یعنی مجوز فعالیت ندارد. این سازمانی که ذکر کردید مجوز فعالیت از وزارت کار، رفاه و امور اجتماعی دارد و زیر مجموعه بیمه سلامت است و تحت عنوان کارگزار بیمه سلامت مجوز فعالیت دارد ولی براساس قانون تاسیس بیمه مرکزی و مصوبات شورای عالی بیمه، اگر یک موسسه ای بخواهد در زمینه بیمه های تجاری که بیمه های مکمل درمان هم بیمه های تجاری محسوب می شوند،فعالیت کند باید از بیمه مرکزی مجوز بگیرد و این سازمان در این حوزه وارد فعالیت شده است بدون اینکه مجوز بیمه مرکزی را داشته باشد.

خبرنگار پول پرس:
بانک ها بابت وثایق از س گذاران و متقاضیان تسهیلات آنرا بیمه می کنند اما در قبال حق بیمه ای که دریافت می کنند بیمه نامه را به بیمه گذاران تحویل نمی دهند، را ار بیمه مرکزی برای این مسئله چیست؟

رئیس کل بیمه مرکزی:
یک بیمه نامه ای به نام مانده بد ار داریم و بانک هایی که به مشتریان وام پرداخت می کنند برای آنها یک بیمه نامه عمر مانده بد ار از یک شرکت بیمه می ند که در صورت فوت یا از کار افتادگی و یا به هر دلیلی که قادر به پرداخت اقساط خود نیستند ، این اقساط را شرکت بیمه بپردازد. این یک بیمه نامه جاری است .طبیعی است در ح هایی که تسهیلات در ازای وثیقه گرفته می شود، بانک ها که این بیمه نامه را می ند برای مشتریان خود در تفاهم نامه بین بانک و بیمه، قید می شود وثایق در اختیار بیمه قرار گیرد. اگر وام گیرنده از پرداخت اقساطش استنکاف کند بیمه گر ریسک آنرا بر عهده گیرد و طبق قانون بیمه ، بیمه گر جایگزین بیمه گذار می شود وقتی که خسارتی را پرداخت می کند و می تواند آن وثایق را وسیله برگشت خسارتی قرار دهد که پرداخت کرده است.

خبرنگار پارس فارس:

به نظر شما در صنعت بیمه انحصار وجود دارد یا خیر و اگر انحصار وجود دارد، موضع شما برای ورود شورای رقابت به نرخ گذاری در صنعت بیمه چیست؟

رئیس کل بیمه مرکزی:

بازار بیمه بازرگانی یک بازاری است که ۲۹ شرکت بیمه در آن مجوز دارند و فعالیت می کنند. اگر ۲ شرکت تخصصی p&i و ۲ شرکت بیمه اتکایی را خارج کنیم، ۲۵ شرکت باقی می مانند که بر سر دو چیز رقابت می کنند.۱- فروش بیمه نامه و ۲- حق بیمه و نرخ است که بیمه ها بر سر آن رقابت می کنند اما تعیین حق بیمه در صنعت بیمه برخلاف برخی از تولیدات و خدمات یک امر تخصصی شناخته شده و پیچیده ای است که بر عهده شرکت های بیمه استو الگوهای جهانی هم این را نشان می دهد که احتمال وقوع حادثه بر تعیین حق بیمه دخ دارد و این احتمال وقوع حادثه مبتنی بر تاریخ و تجربه و اطلاعاتی که جمع آوری شده، می تواند زمینه تعیین نرخ حق بیمه باشد. در زمینه نرخ فنی رقابتی وجود ندارد چرا که این ماهیت ریسک است که تعیین می کند نرخ فنی چقدر است.
رقابتی که شرکت های بیمه باهم دارند بر سر هزینه های بالا سری است. به این معنا که شرکت های بیمه به حق بیمه فنی، هزینه های بیمه گری و سود مورد انتظار سهامداران را اضافه می کنند . اگر یک شرکت بیمه بتواند هزینه هایش را مدیریت کند و هزینه های بالا سری را کاهش دهد در رقابت دست بالاتر را دارد. اگر یک شرکت بیمه سهامدارانش را قانع کند که سود کمتری دریافت کنند، طبیعتا دست بالاتر را دارد. شرکت بیمه است که با اطلاع از سوابق بیمه گذاران خود می تواند نرخ و حق بیمه فنی را تعیین کند و هیچ ارگان دیگری هم صلاحیت حرفه ای ورود به این بحث را ندارند. در زمینه اینکه آیا انحصار وجود دارد، باید گفت خیر. هیچ بازار انحصاری کاملی در اقتصاد دنیا وجود ندارد و نه بازار رقابتی کاملی وجود دارد. همه بازار ها بین این دو در نوسان هستند. ما به لحاظ تعداد در بازارمان، رقابت داریم و همه این رقابت در بخش حق بیمه نیست بلکه در خدمات پس از فروش که در بیمه ارزی و پرداخت خسارت است یکی از مهمترین ملاک ها در صنعت بیمه است. هر چه ما جلو تر می رویم و بر تعداد شرکت های بیمه افزوده می شود الگوهای بیشتری برای خدمت رسانی به مشتری به بازار وارد می شود. مانند: ارسال پیامک پس از صدور بیمه نامه، پرداخت خسارت توسط گروه های سیار، ارزی و پرداخت خسارت در تمام نقاط کشور، کاهش فرآیند پرداخت خسارت، زیباسازی چیدمان شعب شرکت و مکانیزه معرفی به بیمارستان ها. پس، در حوزه صدور انحصار نداریم و در حوزه پرداخت خسارت نیز الگوهای متفاوت داریم پس بازار، بازار انحصاری نیست اما رقابتی هم نیست. به این دلیل که بخش عمده ای از پرتفوی صنعت بیمه را خودرو و درمان تشکیل می دهد و این دو تابع نرخ گذاری هستند. طبیعتا این موارد، مشخصات بازار رقابتی را خدشه دار می کند. چرا که ت با نرخ گذاری برای بازار و فعالان بازار، تصمیم گیری می کند و در نتیجه در حوزه درمان و شخص ثالث اختیار ارزی ریسک به طور کامل در اختیار شرکت های بیمه نیست.

خبرنگار ایران و جهان:

با توجه به نظارت بیمه مرکزی بر صلاحیت مدیران شرکت های بیمه، صورت های مالی برخی از شرکت های بیمه نشان می دهد که وضعیت مالی خوبی ندارند، آیا بیمه مرکزی در بحث مدیریتی شرکت هایی که وضع مناسبی ندارند ورود پیدا می کند؟

رئیس کل بیمه مرکزی:

در دوره اخیر مدیریت بیمه مرکزی ما سه حوزه را در ایفای وظایف قانونی ما که نظارت است مشخصا برنامه ریزی کردیم و دنبال می کنیم. اول نظارت بر توانگری مالی شرکت های بیمه از این بابت که شرکت های بیمه را مانیتور و پایش کنیم به طوری که در هر لحظه توانایی ایفای تعهداتی را که بر عهده دارد داشته باشند. ابزار ما برای این پایش، آیین نامه مصوب شورای عالی بیمه است که مدلی از محاسبه توانگری مالی است که ما آن مدل را درباره شرکت های بیمه پیاده می کنیم. اقدامات دیگری که در حوزه پایش توانگری مالی انجام می دهیم این است که صورت های مالی شرکت های بیمه، نحوه ذخیره گیری را کنترل می کنیم و اگر شرکتی ذخیره کافی لحاظ نکرده باشد برای ریسک ها، باید اصلاح حساب کند و ذخایر کافی در حساب های خود در نظر بگیرد. همین طور سرمایه گذاری های شرکت بیمه را پایش می کنیم که از نصاب های مقرر در آیین نامه های مصوب شورای عالی بیمه فرا تر نرود. درست است که تعدادی از شرکت های بیمه توانگری آنها پایین است اما این ها وضعیت خط قرمز ندارند و اقداماتی برای بهبود توانگری آنها صورت گرفته از جمله کنترل ریسک های انتخ ، محدودیت در صدور بیمه نامه از سوی بیمه مرکزی. این پایش الان به طور کامل در حال انجام است و اگر شرکتی از رهنمودهای بیمه مرکزی پیروی نکند، یکی از مهمترین را ارهای ما اطلاع رسانی به افکار عمومی است. یعنی بیمه مرکزی سیاست شفاف سازی اطلاعات شرکت های بیمه را اتخاذ کرده و همه این اطلاعات را به صورت شفاف در پرتال خود قرار می دهد تا افکار عمومی، رسانه ها و سهامداران این شرکت ها در جریان تنظیم حساب ها در شرکت های بیمه قرار گیرند. اگر شرکت های بیمه به این رهنمود ها توجه نکنند و برای اینکه نمی خواهیم به بازار بیمه شوک وارد کنیم، به بورس اعلام خواهیم کرد و بورس به عنوان نهاد نظارت مالی می تواند با آنها برخورد کند. بیمه مرکز ی هم می تواند از ثبت صورتحساب های مجامعی که رهنمودهای نظارتی بیمه مرکزی را جدی نگرفته اند، جلوگیری کند. در حوزه دوم بحث توانمند سازی حوزه مدیریتی است. تا کنون بیمه مرکزی فقط شرکت های بیمه غیر تی فعال در سرزمین اصلی را می توانست براساس آیین نامه شماره ۴۰ در انتخاب مدیران آنها (مدیر عامل، اعضای هیات مدیره، قائم مقام، مدیران فنی و محاسبان فنی) دخ داشته باشد. هفته گذشته ما آیین نامه ای را در شورای عالی بیمه به تصویب رس م که بزودی ابلاغ می شود. این آیین نامه در زمینه مشاغل کلیدی و نحوه تعیین صلاحیت آنهاست. برای اولین بار در این آیین نامه مشاغل کلیدی و عملیاتی دسته بندی شدند و شرایط و مدارک مورد نیاز برای احراز صلاحیت در این مشاغل به تفکیک مشخص شده است که احراز صلاحیت مشاغل کلیدی بر عهده بیمه مرکزی است و احراز صلاحیت مدیران عملیاتی بر عهده شرکت های بیمه با رعایت شرایط موجود در آیین نامه است. پس در حال حاضر و با تصویب این آیین نامه، بیمه مرکزی احراز صلاحیت تمام مدیران کلیدی شرکت های بیمه اعم از خصوصی و تی و سرزمین اصلی و مناطق آزاد را بر عهده دارد. با این آیین نامه نظارت به صورت منظم و یکپارچه در کل صنعت بیمه صورت می گیرد. حوزه بعدی شفافیت و پاسخگویی است. در این حوزه ما ۲ آیین نامه داریم. یکی آیین نامه حمایت از حقوق بیمه گذاران است که در آن شرکت های بیمه را به پاسخگویی موظف کرده است و بیمه مرکزی به عنوان حافظ حقوق مردم و بیمه گذاران این آیین نامه را در شورای عالی بیمه تصویب و اجرا کرده است. در زمینه شفافیت نیز ما یک آیین نامه با عنوان شفافیت گزارش گری مالی در شورای عالی بیمه تصویب کردیم که بر اساس آن مشخص شده که شرکت های بیمه چه اطلاعاتی را باید در معرض افکار عمومی قرار دهند. با اجرای این ۴ آیین نامه ما این ۴ حوزه را پوشش دادیم، توانگری مالی شرکت های بیمه را رصد می کنیم، توانمندی مدیریتی شرکت های بیمه را نظارت می کنیم، شفافیت و گزارش گری مالی را به عموم مردم و رسانه ها اطلاع رسانی می کنیم و پاسخگویی در مقابل مشتریان را با سامانه دریافت و رسیدگی به شکایات بیمه گذاران که در پرتال بیمه مرکزی فعال است رصد می کنیم. تا کنون بیش از ۳۰ هزار شکایت دریافت و رسیدگی شده است. در نتیجه می توان این اطمینان خاطر را به جامعه و مردم داد که اتفاقاتی که قبلا رخ داده دیگر تکرار نخواهد شد و از حقوق مردم به طور کامل بر اساس موازینی که در همه جای دنیا رایج است حمایت می کند.
آیا این آیین نامه پایش مدیران ، شامل مدیران فعلی هم می شود؟

رئیس کل بیمه مرکزی:

هیچ قانونی عطف به ماسبق نمی شود اما از آنجایی که دوره های مدیریتی معمولا ۲ و یا ۴ ساله است و زمانی که دوره آن مدیر تمام شود مقررات در مورد آن اعمال می شود.

خبرنگار مهر:

به نظر میرسد نمایندگان مجلس با اصلاح قانون بیمه شخص ثالث مخالف کرده اند و قضیه منتفی شده است. این صحت دارد؟

رئیس کل بیمه مرکزی:

خیر. لایحه اصلاح قانون بیمه شخص ثالث در سال گذشته و ۲ ماهه امسال بررسی شد و خوشبختانه نمایندگان عضو کمیسیون اقتصادی مجلس تقریبا به همه دغدغه های ما در مورد این قانون پاسخ مثبت دادند و الان جمع بندی که ما در اختیار داریم و در کمیسیون اقتصادی مجلس هم نهایی و به صحن علنی داده شده است بیش از ۹۰ درصد خواسته های صنعت بیمه را در این لحاظ کرده است. هم ریسک بر مبنای ویژگی های راننده ارزی خواهد شد و هم اصلاحاتی چون در صورت افزایش دیه دیگر نیازی به ید الحاقیه نیست و مازاد بر تعهدات بیمه بر عهده صندوق تامین خسارت های بدنی خواهد بود و به همین دلیل حق بیمه صندوق به ۷ تا ۸ درصد افزایش می یابد.
ساز و کار های دیگری در این لایحه دیده شده از جمله اینکه تمام اطلاعات حوادث رانندگی در یک سامانه متمرکز خواهد شد و همه سازمان های مرتبط اعم از پلیس، وزارت بهداشت، راه و ترابری، پزشکی قانونی و بیمه ها به این سامانه مرتبط می شوند و تمام اطلاعات حوادث رانندگی و ترافیکی در این سامانه قابل دسترس خواهد بود و با تمرکز و تجمیع اطلاعات از تقلب و پرداخت خسارت های غیر واقعی جلوگیری خواهد شد و اینکه این تمرکز اطلاعات به ما امکان استفاده از داده ها برای ارزی ریسک خواهد داد و برداشت ما این است چنانچه لایحه ای که در کمیسیون اقتصادی مجلس جمع بندی شد و در صحن علنی به تصویب نمایندگان محترم برسد هم برای مردم و هم برای شرکت های بیمه تسهیلات بهتری فراهم خواهد شد.

خبرنگار دنیای اقتصاد:

با توجه به اینکه فصل مجامع آغاز شده است، بند نحوه ذخیره گیری که مورد اختلاف شورای عالی بیمه با سازمان حسابرسی است، کما کان هست. آیا برنامه ای برای تفاهم سر این موضوع هست؟

رئیس کل بیمه مرکزی:

در مورد ذخیره گیری، آیین نامه مصوب شورای عالی بیمه در مورد نوع و نحوه ذخیره گیری در شرکت های بیمه را تعیین کرده است. کلا در دنیا بیش از ۲ نوع ذخیره نمی گیرند ما هم یک طرح مطالعاتی را به پژوهشکده بیمه محول کردیم که مطالعه تطبیقی انجام دهد و مستندا به ما بگوید که ذخایر شرکت های بیمه برای اینکه بتوانند در آینده پاسخگوی تعهداتشان باشند چه نوع ذخایری است و باید به چه میزان لحاظ شود. اما در حال حاضر براساس آیین نامه ذخایر عمل می کنیم و همین طور نحوه تنظیم حساب های شرکت های بیمه را براساس قانون تاسیس بیمه گری بر عهده شورای عالی بیمه گذاشته است و شورای عالی بیمه هم در آیین نامه شماره ۲۸ مشخص کرده است صورت های مالی شرکت های بیمه با چه فرم و چارچوبی تنظیم شود و چه ذخایری در آن لحاظ شود.
استاندارد حسابداری که سازمان حسابرسی برای بیمه ها تنظیم کرده است در آن یکی از ذخایر به نام ذخیره فنی تکمیلی را به رسمیت نشناخته است و معتقد است این ذخیره را نباید شرکت های بیمه داشته باشند و دلیل آن این است که در این ۵۰، ۶۰ سال گذشته از آن استفاده نشده است. این ذخیره بیشتر مربوط به ریسک های فاجعه آمیز است و شرکت های بیمه این ذخیره را می گیرند و انباشت می شود که اگر خدای ناکرده حادثه ای مانند ز له رخ داد بتوان با این وسیله بخشی از آن خسارت ها را جبران کرد. اما چون تا کنون اتفاق نیافتاده است سازمان حسابرسی می گوید نباید این ذخیره محاسبه شود. اما ما در صنعت بیمه اعتقاد داریم همیشه احتمال وقوع حادثه وجود دارد و این ذخیره پشتوانه مالی شرکت های بیمه است و ارقام قابل توجهی است و اگر بخواهیم این ذخیره را حذف کنیم بخش عمده ای از دارایی های شرکت های بیمه آزاد می شود و در حقوق صاحبان سهام قرار می گیرند و ممکن است تصمیم گرفته شود آنها را به عنوان سود تقسیم کنند و میلیارد ها پول از شرکت های بیمه خارج می شود و بنیه مالی آنها را ضعیف می کند و ما موافق حذف این ذخیره ها نیستیم اما حسابرسان هر سال در همه صورت های مالیشرکت های بیمه یک بند حسابرسی می آورند که این ذخیره طبق استاندارد حسابرسی نباید گرفته می شد و شرکت های بیمه طبق مصوبه شورای عالی بیمه گرفته اند. اما از آنجایی که شرکت های بیمه تابع مصوبات شورای عالی بیمه هستند ارجحیت داده شده است به سازمان حسابرسی. نرخ ذخیره فنی تکمیلی ۵ درصد حق بیمه است.
سازمان امور مالیاتی رد دفاتر بیمه ای را آغاز کرده است، نظر شما چیست؟

رئیس کل بیمه مرکزی:
رد رد دفاتر به تازگی انجام شده و من نیز از طریق رسانه ها مطلع شدم و هنوز انعکاسی از شرکت های بیمه نداشته ایم و از آنجایی که شرکت های بیمه همه سهامی عام، بورسی و یا فرابورسی هستند، دفاتر رسمی دارند و این دفاتر در مجامع با تایید حسابرسان مطرح می شود و مجامع با حضور بیمه مرکزی، سازمان حسابرسی و سازمان بورس مورد بررسی و تصویب قرار می گیرد در نتیجه اینکه ما بیاییم و دفتر رسمی و قانونی یک شرکت بیمه را که اساسنامه آن مصوب بورس و بیمه مرکزی است و چارچوب صورت های مالی مصوب شورای عالی بیمه است دفاتر همه قانونی و درست تنظیم می شوند و اینکه این دفاتر را رد کنند مسئله از نظر من غیر قابل قبول است اما اینکه در رسانه ها آمده است که دفاتر یک یا دو شرکت بیمه رد شده است شاید مسئله خاصی وجود داشته است.

خبرنگار آنا:

پارسال اقتصاد قول دادند مالیات را از صنعت بیمه حذف کنند اما همچنان پابرجاست؟ بیمه مرکزی سهم بیمه اتکایی اجباری را کجا سرمایه گذاری می کند؟

رئیس کل بیمه مرکزی:

ارزش افزوده یک بحث قانونی است و باید به تصویب مجلس برسد. ت محترم در لایحه اصلاح قانون مالیات بر ارزش افزوده که به مجلس تقدیم کرده است این معافیت را آورده است ولی هنوز در دست بررسی مجلس شورای ی است و امیدواریم با دعوت از ما در کمیسیون اقتصاد و نظر موافق نمایندگان در صحن علنی هم به تصویب برسد.
در مورد بیمه اتکایی، ماهیت بیمه اتکایی آن طور که شما سو ان را مطرح کردید انگار که یک پولی ما از شرکت های بیمه می گیریم و یک درآمد خالص است و در جیبمان می گذاریم. بیمه گر اتکایی مانند بیمه گر مستقیم در مقابل خسارت ها و هزینه های بیمه گری مسئول است. یعنی به همان میزان که بیمه گر مستقیم اولیه که بیمه نامه صادر می کند باید خسارت و کارمزد و حق صدور را بپردازد و بیمه مرکزی هم به همان اندازه که سهم دارد در همه اینها شریک است و از آنجایی که در سالهای اخیر شرکت های بیمه زیان ده شده اند و عملیات بیمه گری سود ده نیست بنابراین بیمه گر اتکایی نیز سودی نمی برد. اما در سالهای قبل که هم سهم اتکایی اجباری بالاتر بود و( در سال ۹۴ سهم اتکایی اجباری از ۵۰ و ۲۵ به ۲۵ و ۱۵ درصد کاهش پیدا کرده است) چنانچه مازادی بر خسارت ها و هزینه بیمه گری به بیمه گر اتکایی برسد، بیمه گر اتکایی هم مانند بیمه گر مستقیم در چارچوب آیین نامه سرمایه گذاری باید اینها را سرمایه گذاری کند.( بازار بورس، بانک، پروژه های ساخت و ساز و ....) بخشی از بیمه مرکزی که بیمه گر اتکایی است یعنی معاونت اتکایی که مانند یک شرکت بیمه اتکایی عمل می کند تابع همان چارچوب هایی است که شرکت های دیگر اتکایی فعال در بازار بیمه ایران هستند.

خبرنگار ایران و جهان:

بیمه ایران زیان هنگفتی داشت که بر روی بیمه اتکایی بیمه مرکزی هم تاثیر گذاشت آیا این برطرف شد؟

رئیس کل بیمه مرکزی:

بله بیمه ایران در عملکرد سال ۹۲ خود که در سال ۹۳ به آن رسیدگی شد به دلیل شفاف سازی حساب ها یک زیانی را شناسایی کرد، شرکت در آن سال زیان ده شد و از آنجایی که بیشترین حجم بازار هم به بیمه ایران تعلق داشت آثار آن بر روی صورت های مالی بیمه مرکزی نمایان شد و بیمه مرکزی هم در عملکرد سال ۹۲ خود زیان ده بود.کل عملیات بیمه گری در ایران سود آور نیست و معاونت اتکایی بیمه مرکزی مانند یک شرکت بیمه اتکایی عمل می کند حاصل عملکردش تصویری است از عملکرد صنعت بیمه. اگر عملکرد صنعت بیمه سود ده باشد آن هم سود ده خواهد بود و اگر زیان دهد بیمه مرکزی هم زیان ده می شود.
برای سال ۹۳ باید همه صورت های مالی شرکت های بیمه بررسی و مجامع آنها تشکیل شود و در شهریور نیز مجمع بیمه مرکزی برگزار شود تا بتوانیم رقم واقعی سود و زیان هر شرکت بیمه و صنعت بیمه را اعلام کنیم.

خبرنگار شبکه خبر:

قرار بود تخفیف بیمه ثالث پس از فروش خودرو برای شخص بماند چرا تا کنون اجرایی نشده است؟

رئیس کل بیمه مرکزی:

اگر منظورتان امتیازاتی است که یک شخص در بیمه نامه شخص ثالث به آن تعلق می گیرد همچون تخفیف عدم خسارت ، اگر در زمان اعتبار بیمه نامه ماشین را فروخت این امتیاز برای آن محفوظ بماند؟ دقیقا از سال گذشته انجام می شود.

خبرنگار نقدینه:

اعلام شده بود سه شرکت جدید وارد صنعت بیمه می شوند و یکی در حال پذیره نویسی است، ممکن است اطلاعاتی در مورد آنها بدهید؟

رئیس کل بیمه مرکزی:

بله سه شرکت بیمه از شورای عالی بیمه مجوز تاسیس دریافت کرده اند اما شورای عالی بیمه مرحله نهایی نیست و باید سرمایه ای را که تعهد کرده اند واریز کنند و مراحل پولشویی آن انجام شود و بعد از این مراحل امور اقتصادی و دارایی تاسیس این شرکت را تایید کند این مرحله آ است و شرکت می تواند وارد بازار شود و پروانه فعالیت از بیمه مرکزی دریافت کند از آنجایی که هیچ کدام از این سه شرکت این مراحل را نگذرانده اند، بعد از انجام این مراحل، اعلام می شود.

خبرنگار جهان اقتصاد:

با توجه به افزایش نرخ دیه و عدم افزایش حق بیمه شخص ثالث شرکت های بیمه با کمبود نقدینگی روبرو شده اند.راه حل بیمه مرکزی برای حل این مشکل چیست؟

رئیس کل بیمه مرکزی:

ما به شرکت های بیمه گفتیم بازار را از تعادل خارج نکنید. تخفیف بدون دلیل ندهید. البته هر شرکتی مجاز است ارزی ریسک کند و تخفیف بدهد وگرنه به صورت عمومی اعلام تخفیف از اصول بیمه گری خارج است. متاسفانه برخی شرکت های بیمه این موضوع را در سال گذشته رعایت ن د و بعضا تا سی درصد تخفیف ارائه د.دلیل بعدی این است که نسبت خسارت در سال گذشته پنج درصد کاهش یافته بود و بالا ه با کاهش تورم و امید به تعادل رسیدن بازارها در ایران، صنعت بیمه نیز که یکی از این بازارها محسوب می شود باید با سیاست های کلی ت و نظام همراهی کند به خصوص زمانی که می خواهد از تخفیف خودش صرف نظر کند. وقتی شرکتی سی درصد تخفیف می دهد به جای اینکه ده درصد نرخ را به خاطر دیه بالا ببرد می تواند این مبلغ را از همان سی در صد خود ر کند.لازم بود این مساله به شرکت های بیمه هشدار داده شود که اگر نهاد ناظر هم احساس کند با سیاست هایش همسویی نمی شود و نظم بازار به هم بخورد به موقع و متناسب با وضعیت موجود، واکنش نشان می دهد. در واقع به نفع شرکت های بیمه است که با این سیاست های کلان دستگاه ناظر همراهی کنند.

خبرنگار رادیو سراسری:

در خصوص آ ین وضعیت شرکت بیمه توسعه وضعیت چگونه است و تا آنجا که اطلاع داریم شورای عالی بیمه هم در این خصوص مصوبه ای دارد و قرار بود املاکی را به بیمه ایران منتقل کنند.

رئیس کل بیمه مرکزی:

همانگونه که استحضار دارید این شرکت به دلیل عدم پاسخگویی به تعهدات خود در برابر بیمه گذاران و زی دگان و همچنین معرفی ن مدیران واجد شرایط و خودداری از اصلاح وضعیت توانگری مالی خود اشکالات بسیاری داشت. بیمه مرکزی با ورود به این مساله تلاش کرد تا از زیان بیشتر ناشی از فروش بیمه نامه های جدید جلوگیری کند و عده بیشتری گرفتار این حلقه ضعیف صنعت بیمه نشوند ،"صدور" این شرکت را متوقف کرد و فرصت داد تا اصلاحات مالی، مدیریتی و سرمایه ای و بهبود توانگری را انجام بدهد تا مجوز صدورش مجددا برقرار شود.
متاسفانه مدیران شرکت به جای اقدام برای اصلاح مشکلات این شرکت و پاسخگویی به مردم، تعلل د و شورای عالی بیمه برای تعیین تکلیف ده ها هزار زیان دیده بلاتکلیف و مقصران حادثه ای که در زندان بودند، به این مساله ورود کرد و با لغو اجازه صدور بیمه نامه های شخص ثالث و عمر و به استناد ماده ۴۴ قانون تاسیس و بیمه گری، حقوق و تعهدات این رشته را به شرکت بیمه ایران منتقل کرد.
از آنجا که تاکنون چنین اتفاقی در صنعت بیمه نیفتاده بود طبیعتا پیاده این تصمیم دشواری هایی داشت. برای انتقال وجوه و املاک شرکت بیمه توسعه به شرکت بیمه ایران به حمایت قضایی نیاز داشتیم. بدون حکم قاضی که چنین چیزی امکان نداشت و به همین خاطر مساله در ستاد مبارزه با مفاسد اقتصادی مطرح شد و از آنجا که به دلیل شکایت های متعدد در سراسر کشور ، مساله به مرحله حاد خود رسیده بود، قاضی ویژه ای تعیین و رسیدگی آغاز شد. به این ترتیب تصویر اسناد املاکی سهامداران شناسایی شد و در اختیار بیمه ایران قرار گرفت. هر چند این اسناد هر یک مشکل حقوقی دارند و دایره حقوقی شرکت بیمه ایران هم اکنون شرایط و شیوه های این انتقال را بررسی می کند.امیدواریم با حمایت قاضی پرونده این فرایند هم طی شود و شرکت بیمه ایران بتواند خسارات باقی مانده و تسویه نشده را هم به نتیجه برساند.ما برآورد می کنیم چیزی حدود پانزده هزار پرونده خسارت رسیدگی شده که باید پرداخت شود و پرونده های دیگری نیز در مسیر دادگاه و پزشکی قانونی و ... وجود دارد و ما پیش بینی می کنیم این روند رسیدن پرونده ها تا سال ۱۳۹۵ هم ادامه پیدا می کند. پیش بینی ما این است که بیمه ایران باید رقمی در حدود هشتصد میلیارد تومان بپردازد که هم اکنون بیمه مرکزی مبلغی حدود ۲۰۰ میلیارد تومان به عنوان علی الحساب در اختیار بیمه ایران گذاشته که با این مبلغ خسارات مربوط به ۱۳۵۰۰ پرونده پرداخت شده که بیش از ۱۵۰ تن از مقصران حوادث که به دلیل عدم پرداخت هزینه های مربوط به خسارت به زندان افتاده بودند، آزاد شدند.
انشالله با همراهی قوه قضاییه و قاضی محترم، املاک یادشده به شرکت بیمه ایران منتقل می شود و باقی خسارات نیز پرداخت خواهد شد. بیمه ایران باید براساس مصوبه شورای عالی بیمه عمل کند و در این مصوبه تصریح شده که تعهدات در ازای انتقال املاک و دارایی ها توسط این شرکت قابل پرداخت خواهد بود. باید به این نکته توجه داشته باشیم که عده ای در یک شرکت، انحرافاتی داشته اند و حقوق مردم را ضایع د و بنا نیست ت متعهد و متکفل تمامی تعهداتی باشد که به واسطه بی کفایتی و بی توجهی عده ای خاص که خود اعتقاد دارند املاک و دارایی هایی بیش از میزان تعهدات خود داریم.
این سهامداران اعلام آمادگی د که املاک خود را تحویل بدهند اما همانطور که پیش از این نیز گفتم مشکلات حقوقی بر سر راه انتقال این اسناد وجود دارد که با تصمیمات خاص قاضی ویژه پرونده حل می شود.

خبرنگار باشگاه خبرنگاران جوان:

در تماسی که هفته گذشته با شرکت بیمه ایران داشتیم اعلام د که دیگر به پرونده های بیمه توسعه رسیدگی نمی کنیم به این دلیل که از سوی بیمه مرکزی حمایت مالی نشدیم.بالا ه مردم امیدوار باشند یا نه؟

رئیس کل بیمه مرکزی:

این حرف را چه ی زده است. آیا این حرف یک مقام مسئول است؟ به هر حال ی که چنین ادعایی کرده باید مسئولیتی داشته باشد. مگر می شود یک مقام مسئول درباره یک مصوبه قانونی اینطوری حرف بزند؟ ما همه تابع قانونیم و خارج از ضوابط و مقررات و مسئولیت های قانونی حرفی نمی زنیم و کاری نمی کنیم. شورای عالی بیمه این تصمیم را گرفته و پرداخت خسارات را به دریافت دارایی ها مشروط کرده است.
پیگیری های لازم هم در حال انجام است و هر سه قوه حمایت و پیگیری می کنند که این اتفاق بیفتد تا خسارات مردم پرداخت شود. تا آن زمان هم در استان ها حضور دارند.پرونده ها را دریافت و ثبت می کنند. حمایت مالی بیمه مرکزی هم در هیچ یک از این ضوابط و مقررات نیامده جز پرداخت علی الحس که شورای عالی بیمه مصوب کرد و بیمه مرکزی هم آن را پرداخته است. این پرونده روال عادی خودش را طی می کند و طبیعی است که تا انتقال این املاک زمان می برد اما این ادعا که دیگر کاری به این پرونده و تعهدات بیمه توسعه نداریم، حرفی نیست که مقامات مسئول آن را بر زبان آورده باشند چون خلاف ضوابط و مقررات است.

خبرنگارایستانیوز:

سالروز تاسیس بیمه مرکزی را تبریک می گویم. بیمه مرکزی علاوه بر بیمه شخص ثالث مجوز صدور بیمه های عمر شرکت بیمه توسعه را نیز ابطال کرده است. با توجه به زمان دار بودن بیمه نامه های عمر چه آینده ای در انتظار بیمه گذاران این شرکت خواهد بود؟ در زمینه منابع ناشی از دریافت حق بیمه اتکایی توسط بیمه مرکزی درباره شیوه سرمایه گذاری و میزان بازدهی و شناسایی سود آن اظهارنظر بفرمایید. درباب احتمال توافق هسته ای و تاثیر آن در بازار بیمه نیز توضیحی ارائه کنید.

رئیس کل بیمه مرکزی:

شما سه سوال مطرح کردید. بیمه توسعه چیزی در حدود سه تا چهارهزار بیمه نامه عمر فروخته که ذخیره ریاضی آن در حدود هفت میلیارد تومان است که اگر قرار به باز ید باشد با این مبلغ می توان این باز ید را انجام داد. من از مدیرعامل درخواست که این مبلغ جزئی را پرداخت کند تا فرایند باز ید انجام بشود و اگر هم نخواستند بیمه نامه جایگزین بیمه ایران (مان) را به آنها بفروشند که خوشبختانه این مساله در هیات مدیره شرکت بیمه ایران به تصویب رسید که به زودی وضعیت این گروه از بیمه گذاران تعیین تکلیف خواهد شد.
در خصوص بازده دارایی های بیمه مرکزی باید بگویم ما فقط در بانک ها س گذاری کرده ایم و مبلغ چهارصد میلیارد تومان نیز در بورس سهام داریم که متاسفانه با نوسانات بازار بورس بازدهی چندانی نداشته و تقریبا در شرایط سر به سر است اما س های بانکی با نرخ رسمی به سوددهی رسیده است.
در خصوص بحث تحریم استحضار دارید پس از سال ۸۸ و ۸۹ تحریم ها شدت گرفت و مدیران بیمه مرکزی نیز تحریم شدند و شرکت های بیمه گر اتکایی که در ایران حضور داشتند، کم کم فاصله گرفتند و از طرفی امکان رد و بدل پول هم وجود نداشت و نمی توانستیم حق بیمه های اتکایی را حواله کنیم و از دیگر سو سهم خسارات آنان را دریافت کنیم بنابراین ارتباطات قطع شد.
از آنجا که ریسک های کشور باید پوشش مناسب بیمه ای داشته باشند چند را ار اتخاذ شد که یکی از آنها ظرفیت های مشترک بازار بود. یعنی تمامی ظرفیت های شرکت های بیمه را جمع کردیم و در واقع صندوقی راه انداختیم و نیازهای اتکایی شرکت های بیمه را در این صندوق واگذار کردیم. ت نیز مبلغی در حدود یک میلیارد دلار در اختیار بیمه مرکزی قرار داد و چنانچه باز هم ریسک های صنعت بیمه از ظرفیت نگهداری و ظرفیت صندوق مشترک فراتر بود به صندوق ویژه اتکایی تحریم با پشتوانه یک میلیارد دلار منتقل می شود.
خدا را شکر تمامی ریسک های کشور در این سال ها پوشش داده شده و ضریب خسارت در این سال ها پایین بوده و در هیچ حوزه ای به مشکل نخورده ایم. در بحث پساتحریم هم برنامه ای مدون داریم که اصولش را به زودی اعلام خواهیم کرد که سیاست های بیمه مرکزی پس از لغو تحریم ها و مواجهه با بازارهای بین المللی چگونه خواهد بود. این سیاست ها از دو وجه که در زمان گذشته غالب بود ، فاصله خواهد گرفت.یکی اینکه دیگر یدار خدمات اتکایی صرف نخواهیم بود و از این پس رابطه ای دوسویه مبتنی بر واردات و صادرات خدمات بیمه ای برقرار خواهیم کرد با شرکت هایی که بخواهند با ما مراودات بیمه ای داشته باشند. استراتژی دوم ما این است که از شرکت ها و ت هایی که از شرایط تحریم ما سوء استفاده د و بعضا در خصوص پرداخت برخی خسارت ها طفره رفتند یا کمک ن د همه و همه را در روابط خود مدنظر قرار خواهیم داد. در حال تدوین برنامه ای مفصل هستیم که از تجارب زمان تحریم و ظرفیت های پدید آمده صنعت بیمه کشور در روزگار پس از تحریم استفاده کنیم.

خبرنگار رو مه آسیا:

کمی در خصوص آسیب شناسی صنعت بیمه بگویید و راه هایی که برای حل مشکلات این صنعت وجود دارد.

رئیس کل بیمه مرکزی:

یکی از بزرگترین ایراداتی که بر صنعت بیمه های بازرگانی وارد می شود موضوع ترکیب پرتفوی بازار بیمه کشور است.در بازارهای توسعه یافته بیمه های اموال سی تا چهل درصد، بیمه های زندگی چیزی بین پنجاه تا هفتاد درصد که این ترکیب پرتفوی در ایران با یازده درصد بیمه های زندگی ترکیب مناسبی به نظر نمی رسد. اما باید نگاهی به بدیل های اقتصادی بیمه در سطح کشور داشته باشیم.کالای جایگزین بیمه عمر در کشور چیست که مردم از آن بهره مند می شوند و از ید بیمه نامه عمر خودداری می کنند. انی که با سیستم رفاه اجتماعی کشور آشنایی دارند قطعا تصدیق خواهند کرد که بخش عمده ای از مردم تحت پوشش رفاه اجتماعی هستند که این خود بدیل و جایگزین بیمه عمر محسوب می شود.
در جوامعی که خدمات بیمه های تامین اجتماعی وجود ندارد ضریب نفوذ بیمه عمر کم می شود. هر چند کیفیت خدمات بیمه نامه های بازرگانی با تامین اجتماعی شامل بازنشستگی ، از کارافتادگی ، مستمری و عمر و حادثه قابل قیاس نیست. اگر چنین خدماتی ارائه نمی شد تمامی این ظرفیت ها به بیمه های بازرگانی منتقل می شد که این موضوع یکی از دلایل رشد نیافتگی بیمه عمر در کشور به حساب می آید.
ما مقالاتی در این خصوص منتشر کردیم. من چهار سال پیش در مقاله ای محاسبه که ضریب نفوذ بیمه در ایران هفت و نیم درصد است و سال گذشته از پژوهشکده بیمه درخواست کردیم که با در نظر گرفتن شرایطی که ظرفیت بدیل های بیمه عمر را به بیمه های بازرگانی منتقل می کند، بررسی و احصا کنند که پژوهشکده ضریب نفوذ بیمه های عمر را ده درصد اعلام کرد. اینها مسائلی است که نمی توان به آن توجه نداشت اما نمی شود ض

مشاهده متن کامل ...
o.t و equipments
درخواست حذف اطلاعات
کاردرمانی روش ها و ابزارها

جسم، ذهن، روان زیر چتر کار درمانی

کاردرمانی علم و هنر مشارکت بیمار در انجام فعالیت های هدفمند به منظور اصلاح تقویت، افزایش عملکرد و تسهیل درکاردرمانی روش ها و ابزارها http://medicblog. / یادگیری مهارت های ضروری جهت انطباق با محیط است . به عبارتی دیگر، کار درمانی قابلیت انجام اعمال و نقش هایی است که لازمه یک زندگی مفید و تسلط فرد بر خود و محیط، همراه با احساس رضایتمندی از خود و دیگران در طول عمر است . پیشگامان حرفه کار درمانی معتقد بوده اند که می توان استفاده همزمان از عضلات و ذهن را در حین ورزش، تمرین، بازی و کار به عنوان روش های درمانی مورد استفاده قرار داد. جنگ جهانی اول موجب شناخت توانبخشی و کار درمانی شد، اما گسترش و پیشرفت روش های این علم در طول جنگ جهانی دوم صورت گرفت. به طوری که پس از جنگ جهانی دوم، هزار کاردرمانگر در بخش های مختلف ارتوپدی و نورولوژی و روانپزشکی در جهان مشغول به کار شدند. این رشته در سال 1350 در بیمارستان توانبخشی شفا یحیاییان تهران پایه گذاری شد. فارغ حصیلان این رشته پس از گذراندن یک دوره چهار ساله کارشناسی در مراکز توانبخشی و بیمارستان های مربوطه مشغول به کار شده و به آموزش، درمان ، مشاوره و بازدید منزل بیماران در زمینه های جسمانی - روانی و ک ن می پردازند .
در ادامه اصول کاردرمانی را در سه گروه اصلی شرح خواهیم داد: الف)کار درمانی در بیماران جسمی، ب) کاردرمانی در بیماران روانی،ج) کاردرمانی برای عقب ماندگان ذهنی و د)کار درمانی برای ک ن مبتلا به فلج مغزی.

کار درمانی در بیماران جسمی

بیماران و معلولین این بخش افرادی هستند که به علل مادرزادی یا در اثر صدمات و بیماری های مغز و اعصاب و روماتولوژی و.. دچار کاهش دایمی یا موقتی توانایی های جسمی شده و قادر به ادامه زندگی به طور مستقل نیستند.

اه کاردرمانی در این بیماران
جلوگیری از پیشرفت بیماری و معلولیت و باز گرداندن توانایی های از دست رفته تا حد امکان جهت بازگشت بیمار به زندگی قبلی.

روش های مورد استفاده در کار درمانی
وجه افتراق و امتیاز کار درمانی تاکید آن بر استفاده گسترده از " فعالیت هد فمند" است . فعالیت هدفمند به فعالیت هایی گفته می شود که فرد به طور فعا ل در آن شرکت دارد. این فعالیت ها موجب هماهنگی سیستم های جسمی، ذهنی، عاطفی و شناختی شده و در طی انجام آن توجه فرد معطوف به انجام فعالیت است.
فعالیت هایی که برای درمان انتخاب می شوند باید دارای خصوصیات زیر باشند:

• هدف مشخصی داشته باشند .
• منجر به افزایش مهارت های فردی و بالا بردن عملکردهای بیمار شوند.
• مطابقت با جنس ، سن و علاقه بیمار باشند.
• بر اساس آگاهی و حرفه بیمار انجام شوند.
• باعث ایجاد حرکات و وضعیت های نادرست و نامطمئن نشوند .
• بیمار را در زمینه های مختلف جسمی و ذهنی در بر گیرند .
• تمرینات درمانی عبارتند از: کاربرد اختصاصی حرکات یا انقباض عضلات بدن جهت افزایش حداکثر عملکرد عضلانی و اسکلتی .

اه درمان
• افزایش آگاهی از الگوهای حرکات طبیعی و پیشرفت پاسخ های ارادی و غیر ارادی کاردرمانی روش ها و ابزارها http://medicblog. /
• افزایش قدرت و تحمل الگوهای حرکتی طبیعی
• افزایش هماهنگی
• افزایش قدرت عضله یا گروه عضلانی
• کاهش یا رفع محدودیت دامنه حرکتی مفاصل
• افزایش تحمل کاری و تحمل بدنی
• جلوگیری از پیشرفت یا رفع کوتاهی عضلات
• یکی از وظایف کاردرمانگر تجویز و طرح ریزی انواع اسپیلنت ها است (اسپیلنت وسیله ای است که برای حمایت یا افزایش عملکردی عضوی از بدن به کار می رود).
• جلوگیری از تغییر شکل اعضای بدن
• کمک و حمایت و تقویت عضلات ضعیف
• حمایت از عضو دردناک
• قرار دادن دست در وضعیت صحیح پس از جراحی و پیوند پوست و ....

پس از انجام روش های درمانی فوق کاردرمانگر از طریق زیر نیز می تواند در مستقل بیمار در امور روزمره زندگی استفاده کند :
1. تجویز وسایل کمکی نظیر صندلی چرخ دار و وسایل کمکی غذا خوردن و ...
2. باز دید در منزل و محل کار و محل تحصیل بیمار جهت رفع موانع معماری و انجام تطبیق های لازم
3. مشاوره
4. ارزی پیش حرفه ای

کاردرمانی در بیماران روانی

بیماران روانی به دو دسته حاد و مزمن تقسیم می شوند.طول مدت بستری شدن این یبماران کوتاه است، در نتیجه وظایف کاردرمان نیز در این موارد خاص است ولی بیماران مزمن همیشه باید حضور داشته باشند و ترخیص آنها به طور موقت صورت می گیرد.
بیمارانی با این شرایط را می توان به دو گروه سایکوتیک و نوروتیک تقسیم کرد.‏
و این تقسیم بندی وابسته به دو عامل است:
1-بینش:بیمار خود را بیمار می داند یا خیر.
2-قضاوت:برخورد و تعامل مناسب داشتن و در هر موقعیت اقدام مقتضی را انجام دادن.
بیماران سایکوتیک بیمارانی هستند که دچار جنون و حملات ناگهانی هستند یا در خود فرو رفته و توهم دارند،این افراد از حد معمول جامعه فراتر رفته و نسبت به بیماری خود آگاهی ندارند.‏
بیماران نوروتیک بیمارانی هستند که دچار اضطراب و وسواس هستند.
هنگامی که بیمار به بخش روانی ارجاع داده می شود از هر لحاظ مورد ارزی قرار می گیرد و مجموعه گزارشاتی از کلیه جنبه ها تهیه شده و به روان پزشک ارجاع داده می شود تا روند درمانی را مشخص کند، این ارزی در چند بخش حسی، حرکتی و درکی ـ شناختی صورت می گیرد.

کار درمانگر به عنوان یکی از اعضای تیم درمان در هماهنگی کامل با سایر اعضا نقش های گوناگونی ایفا می کند :
کمک به تشخیص بیماری و تشخیص نهایی و ترخیص از بیمارستان
برقراری ارتباط اصولی با بیمار
بهبود و استقلال بخشیدن به سلامت روانی و جسمانی بیمار
کاهش علائم و نگرش های نادرست بیمار و عوارض دارویی
تسهیل و سرعت بخشیدن به بهبودی بیمار و ترخیص وی
حمایت بیمار از نظر جسمی و روانی و ...
پیشگیری از عود مجدد بیماری و ارائه آگاهی صحیح و آموزش جهت برقراری سلامت روانی
مشاوره با خانواده.

کار درمانگر در درمان اختلالات روانی - اجتماعی از تئوری های متعدد برخواسته از علوم روانشناختی و جامعه شناختی و زیست شناختی بهره می جوید و بنا به نگرش انتخ و شیوه درمان و نحوه به کار گیری و نوع فعالیت و برخورد و ارتباط درمانی با بیمار را به مرحله عمل در می آورد .
انواع فعالیت های مورد استفاده در کار درمانی به طور انفرادی یا گروهی عبارت است از:
1. فعالیت های اجتماعی
2. فعالیت های حرفه ای
3. فعالیت های تفریحی

کار درمانی برای عقب ماندگی ذهنی
کار درمانی با کمک از ارزی و آموزش و تسهیل رشد ک ن عقب مانده ذهنی را جهت تسلط بر خود و محیط در محدوده توانایی های آنها یاری می کند.
عمده ترین اه کار درمانی برای عقب ماندگان ذهنی عبارت است از :
o تسهیل رشد در محدوده ای که توقف عاطفی یا ذهنی صورت گرفته است.
o کاهش اثرات ناتوانی های ذهنی
o رشد و گسترش طرز تلقی و مهارت های پایه جهت کار کرد مستقل، که از طریق فعالیت های آموزشی حرکات درشت و حرکات ظریف و و یکپارچگی حسی صورت می گیرد .
o فعالیت های خود نگهداری، خود مراقبتی و فعالیت های داخل منزل و خارج منزل و فعالیت های عمومی
o فعالیت های حرفه ای که شامل ارزشی پیش حرفه ای و آموزش حرفه ای است .
o فعالیت های تطابقی از طریق استفاده از وسایل کمکی موقتی و دائمی
o روان درمانی شامل بازی درمانی و رفتار درمانی و موسیقی درمانی
o مشاوره خانوادگی به دو صورت انفرادی و گروهی .
کار درمانی برای ک ن مبتلا به فلج مغزی
ک ن مبتلا به فلج مغزی ک نی هستند که اختلالات حرکتی بارزترین علامت آنها است . کار درمانگر پس از ارزی بر اساس نوع بیماری و شدت ضایعه برنامه درمانی را طراحی و اجرا می کند.

ارزی
کاردرمانگر با انجام ارزی های لازم، قادر به تشخیص و طبقه بندی انواع فلج مغزی فیزیولوژیک شامل اسپاستیک، فلسید، آتتوئید، آتا یک، ریجیدیتی و مختلط، توپو گرافیک شامل کوادروپلژیک، دایپلژیک، پاراپلژیک، همی پلژیک، تری پلژیک و مونو پلژیک خواهد بود .
این ارزی شامل موارد زیر است :
1. ارزی تونوسیته عضلات
2. ارزی رشد رفل ها
3. ارزی وضعیت و حرکت
4 . ارزی فعالیت های روزمره زندگی.

اه :
• ایجاد کشش عضلانی طبیعی
• تقویت حرکات ارادی فعال مفاصل
• تحریک و تقویت واکنش های تعادلی و چرخشی و بهبود و تسریع مراحل رشد حرکتی کودک
• رفع کوتاهی عضلانی و جلوگیری از انقباض عضلانی و بد شکلی مفاصل
• تحریک و تقویت حس ها یعنی باز آموزی حسی در مواردی که اختلال حس وجود داشته باشد.

جامعه پذیری بیماران روانی با کار درمانی

مهدی رضایی در سال 1367 تحصیل رشته کار درمانی را در شهید بهشتی آغاhttp://medicblog. /ز کرد و دوره کارشناسی ارشد را نیز در همین رشته ادامه داد، در سال 1377 با مدرک کارشناسی ارشد فارغ حصیل شد و در حال حاضر به عنوان عضو هیئت علمی در شهید بهشتی مشغول به فعالیت است. در ادامه مصاحبه ایشان را در مورد کار درمانی در حوزه روان خواهیم خواند.‏

لطفا در مورد حیطه فعالیت خود برای خوانندگان توضیح دهید؟
متاسفانه اگرچه کار درمانی قدمت زیادی دارد ولی بسیار مهجور و غریب واقع شده است. البته شناخت جامعه در مورد این رشته خیلی بهتر شده ولی هنوز هم این شناخت اندک است. رشته کار درمانی
‏ رشته ای است که با توجه به فعالیت های هدفمندی که یک فرد عادی در طول روز انجام می دهد سعی در برگرداندن فرد به زندگی دارد یعنی هر عاملی که باعث خارج شدن فرد از روال عادی زندگی می شود و باعث می شود که نتواند نقش های عادی خود را انجام دهد و به عنوان یک عامل م ب ( فیزیکی یا روانی) فرد را از زندگی جدا کند را از پیش پای وی بر می دارد. هدف کار درمانی این است که با توجه به فعالیت های هدفمندی که فرد به صورت روزمره انجام می داده و برای وی معنا داشته به زندگی و نقش های قبلی خود بازگردد . با این تعریف حیطه عملکرد کار درمانی بسیار گسترده است یعنی ک ن، بزرگسالان، افرادی که مشکلات جسمی و ذهنی دارند را شامل می شود. بنابراین از بعد پیشگیری نیز رشته کار درمانی به عنوان راه حلی مناسب مطرح است. اگر بتوان تعادل و تناسب درستی بین حیطه های مختلف زندگی ایجاد کرد می توان زندگی بهتری داشت و هر گاه این تناسب به هم بخورد فاکتور خطری ایجاد می شود که نشان می دهد فرد در حال دور شدن از سلامتی است.

بیماران اغلب به صورت دائم مراجعه می کنند یا موقت؟
هم به صورت دائم و هم موقت . یعنی بیماران اسکیزوفرنی وجود دارند که بیماری آنها مزمن و ادامه دار است و اصلا درمان پذیر نیست ، در مقابل بیمارانی نیز وجود دارند که افسرده هستند و پس از مدتی کوتاه درمان می شوند . ولی آنچه مهم است جلوگیری از بازگشت بیماری است پس باید دوره های عود را تا جای امکان به حداقل رساند. ‏

در حیطه کاری خود از چه دستگاه هایی استفاده می کنید؟
در بخش روانپزشکی دستگاه ها خیلی عادی به نظر می رسند. در واقع می توان گفت دستگاه نیست بلکه ابزارهایی هستند که افراد به طور روزمره هم ممکن است با آنها برخورد داشته باشند. میز پینگ پنگ ، شطرنج ، بوم نقاشی ، کارگاه های قلاب بافی و گلدوزی همگی وسایلی رایج و جزئی از زندگی روزمره هستند، اما برای اینکه فرد درگیر فعالیت های هدفمندی شود از آنها استفاده می شود.‏

تنیس روی میز یا پینگ پنگ چگونه برای درمان استفاده می شود؟
وقتی بیمار وارد چنین فعالیتی می شود می تواند انرژی خود را تخلیه کند، خود این بازی یک نوع برقراری ارتباط محسوب می شود. ‏

در این رشته چه کمبود هایی وجود دارد؟
در کشور ما پیشگیری سه دسته است : پیشگیری اولیه ، ثانویه ، ثالثیه ‏
پیشگیری های اولیه و ثانویه معمولا از سوی افراد رعایت می شوند. پیشگیری اولیه همان وا ن زدن است . پیشگیری ثانویه استفاده از دارو است. اما پیشگیری ثالثیه این است که از عوارض بیماری جلوگیری شود و از اینکه فرد بیشتر از جامعه دور شود جلوگیری به عمل آید که در این زمینه ایران هنوز خیلی جای کار دارد . ‏
در بعضی از بیمارستان ها که بخش کاردرمانی وجود دارد به علت هزینه بر بودن این بخش و فضای زیاد و بازده مالی اندک برای بیمارستان و به علت وجود این تفکر که می توان تخت های بیشتری در این فضاها قرار داد به این بخش بهای زیادی داده نمی شود، بنابراین بودجه لازم برای توانبخشی در نظر گرفته نمی شود.‏

آیا در ایران دستگاهی ساخته شده است ؟
در رابطه با حیطه های مختلف کاری مانند کار با ک ن و کارهای جسمی دستگاه هایی با توجه به نمونه های خارجی و حتی به صورت نوآوری ساخته شده است. برای چهار دست و پا راه رفتن بچه های‏cp‏ و ایجاد تحریک حسی دستگاه هایی طراحی شده است اما متاسفانه حمایت مالی وجود ندارد و سازندگان این دستگاه ها تشویق نمی شوند. ‏

ایران در مقایسه با سایر کشورها چه جایگاهی دارد؟
انجمن کاردرمانی ایران به عنوان یک شاخه از انجمن جهانی کاردرمانی است و ایران از سال قبل عضو ‏wfot‏ شده است و مدارک کارشناسی ایران در این رشته در سایر کشورها قبول است. ‏

تاب خوردن و دور ریختن اوهام روانی

رزی زینعلی سال در 1367 تحصیل در رشته کار درمانی را در شهید بهشتی آغاز کرده و http://medicblog. /تحصیلات دوره کارشناسی ارشد را در علوم پزشکی ایران به پایان رسانده است و از سال 1371 تا کنون به عنوان کاردرمانگر و هیات علمی در مشغول به کار در زمینه کار درمانی روان است.‏وی عضو کنوانسیون بین المللی کاردرمانی است که در ادامه نظر ایشان را در مورد کار درمانی در حوزه روان خواهیم خواند.

چه بیمارانی به شما مراجعه می کنند؟‏
مراجعه کنندگان را طیف های مختلفی تشکیل می دهند که همه آنها به نوعی مشکل سلامتی دارند. افراد کم توان و معلول جسمی ، معلول ذهنی ، ک ن و بزرگسالانی که مشکلات روانپزشکی دارند( مانند اوُتیسم )، ک نی مبتلا به اختلالات یادگیری ، ، افراد افسرده و مبتلا به اسکیزوفرنی ، معتادان ، بیماری های جسمانی، ارتوپدی یا نورولوژی. ‏
تکنیک های بسیار تخصصی تری برای درمان این بیماری ها وجود دارد، ولی در کاردرمانی همه آنها در غالب فعالیت استفاده می شود . تفاوت عمده ای کاردرمانی با رشته های دیگر مانند روانشناسی ، فیزیوتراپی در این است که سایر رشته ها، تکنیک را به طور صرف استفاده می کنند ولی در کاردرمانی، تکنیک در غالب فعالیت استفاده می شود . به عنوان مثال، زمانی که یک کودک اوتیسم به مراکز کاردرمانی مراجعه
‏ می کند، تئوری های غالبی در کاردرمانی وجود دارد که این تئوری ها رویکرد کاردرمانگر را برای کار روشن می کند.

واضح است که درصد بهبودی به نوع مشکل بستگی دارد، اما امید به بهبودی با روش های کاردرمانی چقدر است؟
همان طور که اشاره کردید، درصد بهبودی به نوع مشکل بستگی دارد . سن تنها عامل نیست ، شدت ضایعه نیز خود تعیین کننده است. باید ابتدا مشخص شود منظور از بهبود یافتن چیست؟ اگر منظور این است که یک کودک ‏cp‏ (فلج مغزی) به یک کودک طبیعی تبدیل شود، باید گفت این کار با دانش امروزی امکان پذیر نیست. اما کاردرمانگر می تواند کاری کند که کودک با نهایت استقلال و شادی زندگی کند. در بسیاری از مواقع با استفاده از وسیله کمکی یا حتی تغییر محیط فرد، سطح زندگی وی ارتقا پیدا می کند.‏
خوشبختانه نزدیک به دو سال است که شهرداری، مناسب سازی معابر برای همه شهروندان را آغاز کرده است. پیش از این اصلا به این نکته که افراد کم توان هم شهروند این جامعه هستند توجهی
نمی شود. الحاق کشور به کنوانسیون حقوق معلولین، گام بزرگی در حمایت از این حقوق است . ‏
در کشور های نروژ ، دانمارک .... مناسب سازی های شهری در حد فوق العاده انجام شده است . افراد کم توان به راحتی رفت و آمد و کار می کنند و در جامعه حضور فعال دارند . اما در ایران اگر کاردرمانگر برای یک بیمار ویلچر تجویز کند، اکثراً از عهده ید آن برنمی آیند چون بیمه آنها را تحت پوشش قرار نمی دهد. سالها است که بزرگترین مشکل این بیماران این است که بیمه ها خدمات کاردرمانی را پوشش نمی دهند . در زمان تنظیم نظام بیمه ای، هیچ توجهی به خدمات کاردرمانی نشده و فقط فیزیوتراپی را در خدمات توانبخشی در نظر گرفته اند، نه فقط کاردرمانی حتی گفتار درمانی هم جایی در بیمه ندارد .‏
افراد معمولاً در چه سنی به شما مراجعه می کنند؟
مشکل عمده در ایران سیستم ارجاع است که اساسا در سیستم بهداشت - درمان کشور این مشکل وجود دارد . معمولاً بیماران برای تشخیص بیماری خود به چند متخصص مراجعه می کنند، درحالیکه یک پزشک عمومی خوب باید بتواند تشخیص اولیه را انجام داده و بیمار را به متخصص مربوطه ارجاع دهد. این مشکل در نظام سلامت ما وجود دارد و متاسفانه کاردرمانی هم از آن ضربه می خورد . متاسفانه
‏ پزشک ها شناخت کافی نسبت به کاردرمانی ندارند ، اگر بیمار، به خصوص اطفال، در زمان طلایی و بدون اتلاف وقت تحت درمان قرار بگیرند، " کم توانی" در آنان قابل درمان و کنترل است. ولی در صورتی که این زمان طلایی سپری شود، درمان " ناتوانی" ممکن نبوده و تنها می توان بیمار را با محیط تطبیق داد. ‏

دستگاه های مخصوص کاردرمانی در حیطه فعالیت شما کدامند؟
کاردرمانی ابزارهای خیلی پیچیده ای ندارد. عمده وسایلی که در طیف اطفال استفاده می شود، وسایل بازی است. همه اسباب بازی هایی که به طور معمول بچه ها استفاده می کنند، از دید کاردرمان یک وسیله درمانی است . رویکرد ‏sensory integration، تاب های خاص با اه درمانی خاص طراحی می شوند سایر وسایل معمولاً وسایل سبک و ساده و معمولی هستند. ‏
دسته دیگری از تجهیزات، وسایل تمرین درمانی است که برای کار جسمانی بزرگسالان استفاده می شود، وسایلی که برای افزایش قدرت عضلانی و هماهنگی عضلانی به کار می روند . ‏
تاب، نوعی تحریک وستیبولار است . در ک ن اوتیسم به عنوان تحریک حسی از آن استفاده می شود. این وسیله برای کودک هماهنگی حرکتی ایجاد می کند و مشکل حسی او را بهبود می دهد . در ک ن فلج مغزی، شکل خاصی از تاب به نام هات داگ برای تحریک عضلات فل ور تنه را استفاده می شود و در ک نی که ترس درونی دارند، این تاب باعث می شود که کم کم ترس از بین برود . تاب وسیله ساده و در عین حال پر کاربردی است که در حوزه های مختلف کاربرد های مختلفی دارد.

جایگاه کاردرمانی ایران در مقایسه با سایر نقاط جهان چگونه است؟
از نظر دانش و کار بالینی تفاوت جدی وجود ندارد. تنها تفاوت این است که در زمینه ابزارهای مربوطه، ایران مصرف کننده است نه تولید کننده. با این وجود، مدرک فارغ حصیلان ایرانی در تمام دنیا قابل قبول است. ولی از نظر تجهیزات تفاوت زیادی با کشورهای دیگر دارد. ‏
از نظر دانش و کار بالینی کاردرمانگران ایرانی با همتایان خارجی تفاوتی ندارند ، فارغ حصیلان زیادی در این رشته وجود دارند که در کشورهای دیگر کار می کنند و بسیار موفق هستند.‏
دوچرخه ثابت برای کودک ، تردمیل برای ک ن و تردمیل هایی که بتوان در آب از آنها استفاده کرد هزینه بالایی دارند و بنابراین در ایران برای آب درمانی محدودیت هایی وجود دارد. این محدودیت ابزار به درمانگر نیز صدمه وارد نمی کند. مثلا برای جابجا بیمار وسیله مناسبی وجود ندارد، و خود کاردرمان بیمار را جا به جا می کند. در حالی که در کلینیک های مجهز دنیا از لیفت به صورت الکترونیکی یا مکانیکی برای جابجا بیمار استفاده می شود.

و اما نکته آ ...‏
در خاتمه باید به این نکته اشاره کرد که کار تیمی گروه پزشکی در کنار گروه توانبخشی در موفقیت درمان بسیار موثر است. اگر پزشکان محترم به موقع بیمار را برای توانبخشی بعد از عمل ارجاع دهند، بسیاری از مشکلات برطرف می شود و در نهایت، پوشش بیمه خدمات کاردرمانی و توانبخشی از ‏خواسته های جدی است.

کاردرمانی از خمیر تا ت یل

سارا لباف فارغ حصیل رشته کاردرمانی شهید بهشتی در سال 1376 است و با تأسیس کلینیک به توانhttp://medicblog. / در زمینه کاردرمانی ذهنی و جسمی به عنوان کار درمان مشغول به فعالیت است. مرکز به توان دارای یک بخش گفتار درمانی است، چرا که ک نی که به این مراکز مراجعه می کنند معمولاً به خدمات کاردرمانی و گفتاردرمانی در کنار هم نیاز دارند. به عنوان کارشناسی که در زمینه کار درمانی ذهن فعالیت می کند مصاحبه ای کوتاه با ایشان انجام داده ایم که در ادامه شرح آن را خواهیم خواند.‏

در مورد حیطه فعالیت خود برای خوانندگان توضیح دهید؟ کاردرمانی دارای سه حوزه است: جسم، ذهن و روان ‏
بسیاری از افراد این بخش از کار درمانی را نمی شناسند یا با کاردرمانی روان یکی می دانند. هنگامی که از ذهن سخن به میان می آید تصور عموم بر این است که ذهن صرفا مربوط به مسایل یادگیری و آموزش است و کودکی که از نظر آموزشی درحد مطلوب است از ذهن خوبی بر خوردار است، درحالی که گستره ذهن بسیار وسیع تر است. ‏
ذهن منشا و خواستگاه تمام توانایی های گفتار، یادگیری، حرکت، هماهنگی، خلاقیت، رفتار اجتماعی و فردی، ادراک و شناخت است. در همین راستا و به همین نسبت خود ذهن متاثر از عوامل محیطی ذاتی و ژنتیکی است و در صورت وجود فیدبک های مناسب رشد می کند. ‏
ذهن در واقع نمایش گر عملکرد سیستم های مغزی است. تعامل صحیح سیستم های مغزی با هم باعث بروز رفتار، کردار و گفتار صحیح خواهد شد، اما ع آن نیز امکان پذیر است، یعنی عدم تعامل صحیح سیستم های مختلف مغزی باعث ایجاد اختلال و اشکال در فعالیت های فرد بوده یا باعث بروز رفتار های نادرست می شود. همچنین ذهن نیازمند تغذیه صحیح و دریافت محرک های مناسب است تا رشد خوبی داشته باشد. درهای ورود به ذهن شامل حس های مختلف بینایی، شنوایی، بویایی، چشایی، لامسه، حرکت است. ‏
در صورتی که سیستم های مذکور عملکرد سالمی داشته باشند و کودک از لحاظ حسی طبیعی باشد بسیاری از مشکلات رفتاری و ارتباطی وی به میزان زیادی برطرف می شود.‏
به عنوان مثال ک ن پرورشگاهی علی رغم وجود سلامت ظاهری و مغزی به دلیل عدم تعامل حسی با مادر دچار محرومیت حس عاطفی هستند که در رفتار انطباقی آنها با محیط و افراد تاثیر به سزایی می گذارد.‏
بسیاری از این ک ن پس از مدتی علائمی نظیر اضطراب، انزوا، خشم، پرخاشگری، ناسازگاری، عدم تماس چشمی را نشان می دهند که ممکن است کودک حتی عقب مانده به نظر برسد.‏‎ ‎یا کودکی که دچار ترس از ارتفاع و تغییر وضعیت جاذبه است علائم را به صورت ترس از حرکت، بی حرکتی، محتاط بودن و گریز از جمعیت نشان می دهد، که با بررسی مشخص می شود این کودک در سیستم وستیبولار ضعف و نارسایی دارد. ‏
در دبستان ها و مدارس عادی مواردی مشاهده شده است که ک ن به دلیل مشکلات اضطر و رفتاری به عنوان ناسازگار، پرخاشگر و بی نظم معرفی شده اند که پس از بررسی کاردرمانی مشخص شده این کودک مشکل توجه و تمرکز دارد، عدم توجه فراگیر حسی (حس های لامسه، بینایی، بویایی،....) به دلیل مزاحمت های حسی و کانالیزه نشدن محرک های ورودی به مغز ایجاد می شود و اگر این مشکلات به صورت پایه ای برطرف نشوند کودک دچار افسردگی، طردشدگی، پرخاشگری، کاهش اعتماد به نفس و افزایش مشکلات رفتاری می شود. هر چه زمان ارجاع سریع تر باشد روند درمان سریع تر و آسیب های وارده کمتر خواهد بود. علاوه بر سلامت کارکرد حس ها، ارتباط و هماهنگی حس ها و حرکت و به عبارتی یکپارچگی حس -حرکتی در ساختار ذهن تاثیر بسیاری دارد. ‏
به عنوان مثال ک نی که از لحاظ مهارت های حرکتی نظم و هماهنگی بیشتری دارند نسبت به ک نی که ضعیف تر هستند، از سطح هوشیاری، خلاقیت واستدلال بیشتری برخوردارند که این امر نشان دهنده تاثیرات متقابل توانایی های فرد با ذهن کودک است. ‏
در این رابطه کاردرمانی ذهنی به عنوان بخشی از تیم توانبخشی با استفاده از کار و بازی، تکنیک های حسی - حرکتی، تکنیک های بهبود مهارت های درکی - بینایی و فعالیت های مخچه ای سعی دارد به موازات بقیه اعضای تیم درمان کودک را به طرف بهبود مهارت های اجتماعی، مهارت های درکی حرکتی، مهارت های درکی بینایی، استفاده صحیح از دست ها، هماهنگی های حرکتی و رفتاری و بسیاری موارد دیگر سوق دهد. ‏
اگر چه برنامه های درمانی کاملا علمی و بر اساس تحقیقات مشخص شده است، هنر یک کاردرمانگر ذهنی این است که با توجه به ذهن و مشخصه های فردی هر کودک، برنامه را طوری طراحی کند که کودک در قا ضمن لذت بردن، درمان مناسب را هم دریافت کند.‏
کارهایی که کاردرمان گر انجام می دهد شامل یک سری تکنیک های خاص است. هنگامی که کودکی به کاردرمان گر مراجعه می کند در ابتدا ارزی می شود که از نظر ذهنی چه مشکلی دارد؟ به عنوان مثال ممکن است کودکی در هنگام راه رفتن بر روی پنجه پا راه برود یا هنگامی که او را صدا می کنند خیلی دیر پاسخ می دهد یا خیلی تند ع العمل نشان می دهد. ‏

بیماران در چه سنی مراجعه می کنند؟
بیشتر مراجعه کنندگان زیر 7 سال هستند و توسط کاردرمانی برای مدرسه آماده می شوند. این افراد هرچه زودتر مراجعه کنند روند درمان خیلی بهتر خواهد بود و اگر دیر مراجعه کنند عقب ماندگی آنها بیشتر می شود و نمی توان کار موثری برای آنها انجام داد و به مراکز دیگری مانند مراکز درمانی یا مدارس استثنایی معرفی می شوند. این ک ن نمی توانند به مدارس عادی بروند ولی اگر در سن 2 سالگی مراجعه کنند امید آن وجود دارد که بتوانند در مدارس عادی تحصیل کنند. بسیاری از مراجعه کنندگان در ظاهر سالم به نظر می رسند، راحت راه می روند، حرف می زنند، ولی هنگامی که از آنها خواسته می شود چیزی را ترسیم کنند نمی توانند و خلاقیت لازم را ندارند. اگر از یک بچه سالم خواسته شود درختی را ترسیم کند در نهایت با تراوش ذهنی خود تصویری را خواهد کشید ولی ک ن بیمار نمی توانند این کار را انجام دهند و ذهن های بسته ای دارند و حتی نمی توانند آنچه را که می دانند در محیط تعمیم دهند. ‏
بچه های اُوتیسم ضریب هوشی بالایی دارند و بر روی یک سری از جزئیات متمرکز می شوند و در آن زمینه ها بسیار قوی می شوند. مثلا نقاش های ماهری می شوند، ولی نقاشی های آنها خلاقانه نیست.‏

چه ک نی به شما مراجعه می کنند؟
بیماران سندروم ‏down، اوتیسم، (‏‎(psycho motor delay‏ تاخیر روان حرکتی، بچه هایی که مشکلات حسی دارند.

دستگاه های مربوطه را نام ببرید.‏
exer board، ‏pur du peg board، خمیر درمانی(پوتی)، توپ، تردمیل، ‏egg ball، ‏thera band، ‏digi flex، ‏vibrator، ماساژور، فوم، ترامپولین، ‏‎ ladder ‎، ‏‎ tilt band ‎،ramp، ‏cp ball ‎، واکر، ‏step‏ کاردرمانی

جای چه دستگاه هایی در ایران خالی است؟‏
brushing ‎‏ برای تحریک سطحی، دوچرخه ثابت کودک، آسانسور برای حمل کودک و .....‏

ی پزشکی و شهرسازی در خدمت بیماران ضایعه نخاعی

محسن قسامی در سال 1371 از دانشکده توانبخشی علوم پزشکی ایران در رشته کار http://medicblog. /درمانی‏ فارغ حصیل شده است. وی که در حال حاضر در بخش کار درمانی مرکز جامع توانبخشی جمعیت هلال احمر به عنوان کارشناس فعالیت دارد حدود 15 سال سابقه کار داشته و در زمینه توانبخشی ضایعات نخاعی تجربیات فراوانی دارد. در ادامه نظر ایشان را در مورد توانبخشی بیماران با ضایعات نخاعی جویا ‏می شویم.‏

لطفاً به طور مختصر اه کار درمانی را شرح دهید؟
هدف کار درمانی در توانبخشی ضایعات نخاعی توانمند ساختن فرد جهت انجام فعالیت های روزمره زندگی ‏‎(adl)‎‏ برای بازگشت به جامعه با حداکثر میزان استقلال فردی او است. در این زمینه مساعدت رشته های دیگر از قبیل ی شهرسازی لازم است تا طراحی شهری به گونه ای صورت پذیرد که استفاده از اماکن عمومی از قبیل: مساجد، بانک ها، تلفن های عمومی و فرهنگسراها برای معلولین نیز امکان پذیر بوده و مانع از تعاملات اجتماعی آنها نشود و وضعیت وسایل نقلیه از قبیل اتوبوس ها با شرایط حسمانی معلولین هماهنگی یابد. در واقع باید با همکاری نهادهای مربوطه شرایطی فراهم شود تا معلولین نه تنها برای کارهای ضروری، حتی برای تفریح هم مایل به وج از منزل باشند و شاهد فعالیت های اجتماعی بیشتری از سوی معلولین باشیم. ان طراحی صنعتی و معماری هم باید با رعایت استانداردهای لازم در ساختن خانه ها و به کارگیری سطوح شیب دار با زوایای مناسب، امکان زندگی راحت را برای معلولین فراهم آورند.
در واقع هدف کاردرمانی در ضایعاتی چون ضایعات نخاعی، سکته های مغزی و ضربه های مغزی آن است که این افراد با استقلال در زندگی و حرفه خود نیروی انسانی کمتری را به خود مشغول کرده و با فعال بودن در اجتماع بر افسردگی ناشی از وابستگی خود به اطرافیان فائق آیند.‏

جایگاه ایران در زمینه کار درمانی بیماران با ضایعات نخاعی در مقایسه با سایر کشورها در چه حدی می دانید؟‏
در ایران تهیه وسایل توانبخشی از قبیل انواع ویلچرهای مورد نیاز بیماران، هزینه های زیادی را ‏در بر دارد. در واقع علی رغم وجود فضا و امکانات توانبخشی در ایران به دلیل عدم رعایت استانداردها و استفاده از تجهیزات کمکی لازم، امکان استفاده بهینه از آنها وجود ندارد. به عنوان مثال به ندرت می توان است ی را یافت که در مسیر ورودی آن به جای پله از سطح شیب دار استفاده شده باشد یا مجهز به تجهیزات کمکی و ایمنی لازم جهت استفاده معلولین باشد.‏

غوطه خوردن در است توپ بازآموزی توان حسی - حرکتی

پریسا رشیدزاده کارشناس مرکز توانبخشی هلال احمر، در سال 1374 از دانشکده توانبخشی http://medicblog. / علوم پزشکی ایران فارغ حصیل شده و با توجه به علاقه ای که به زمینه های مختلف این رشته داشته، هلال احمر را به عنوان محل خدمت انتخاب کرده است. ایشان به همراه همسرشان (محسن قسامی) حیطه کاردرمانی را در این مرکزگسترش داده اند. کم کم با پذیرش بیماران متعدد و ایجاد ارتباط با گروه های پزشکی توانسته اند کاردرمانی را گسترش داده و این مکان را با مساعدت هلال احمر تبدیل به مکانی مناسب با تجهیزات بیشتر و سرویس دهی متنوع تر تبدیل کنند. در حال حاضر از سوی این سازمان با قرارداد تدریس واحد کارآموزی بسته شده و دانشجویان کارآموزی بالینی از علوم پزشکی ایران و شهید بهشتی در این مکان دوره های کارآموزی را طی می کنند. ایشان تقریبا 13 سال است که در زمینه کار درمانی ک ن فلج مغزی مشغولفعالیت های آموزشی و درمانی است.

در صورت امکان حیطه فعالیت خود را در این رشته شرح دهید؟
کاردرمانی، توانبخشی به معنی واقعی کلمه هست یعنی حمایت بیمار از زمانی که دچار ضایعه می شود تا هنگامی که شخص می خواهد وارد جامعه شود. برخی افراد در این موارد به معلولیت اشاره می کنند، در حالی که در واقعیت باید گفت که این افراد دچار ضایعه شده اند و ممکن است وما دچار معلولیت نشده باشند کاردرمانگر از همان گام اول درکنار بیمار است و به بیمار کمک می کند. اگر چه ضایعه درمان نمی شود اما بیمار با ضایعه اش تطبیق پیدا کند. ممکن است میزان بهبودی این ضایعه از صد، تا ده، پنج یا حتی صفر درصد متغیر باشد. درمان ها را می توان به چند دسته تقسیم کرد: بعضی از‏ درمان ها، درمان های بهبود دهنده هستند، یعنی کاردرمان در کنار بیمار است و همراه با او ضایعه را بهبود می دهد، مثلاً بیماری که پیوند تاندون یا جراحی بر روی وی انجام شده، واقعا بهبودی پیدا می کند. اما در بیماری که دچار ضایعه نخاعی یا فلج حرکتی شده بیماری از بین نمی رود، در این بیماری ها درمان به صورت بازگشت به فعالیت روزمره زندگی (‏adl‏ ) انجام می شود و با اینکه ضایعه از بین نمی رود اما بیمار را هدفمند می سازد، به سمتی که در تطابق با بیماری خود بتواند بیشترین راندمان را درزندگی روزمره داشته باشد. البته درمان با ‏adl‏ آغاز نمی شود بلکه ابتدا آنالیزهای کلی بر روی بیمار انجام می شود، به عنوان مثال بررسی می شود که راندمان عضلات به لحاظ نرولوژیک در چه حد است، میزان اسپاسم چقدر است، دامنه حرکتی مفصل در چه حدی است و.... پس از اینکه این درمان های فیزیکی و آناتومی انجام شدند و پس از مراجعه به تعداد جلسات لازم بیمار توانایی اولیه را ب کرده و به مرحله استفاده از توانش برای ادامه زندگی می رسد. این فرد می تواند کودکی باشد که می خواهد فعالیت های تحصیلی انجام دهد، یک مرد جوان با ضایعه نخاعی باشد که می خواهد به حرفه سابقش برگردد یا حتی می تواند یک خانم خانه دار باشد که در فعالیت های آشپزی یا مراقبت از کودک، دچار مشکل است. ‏

چه بیمارانی به کاردرمانی مراجعه می کنند ؟
شاخه های کاردرمانی عبارتند از: شاخه روان با کاربرد کاردرمانی در روانپزشکی، شاخه کاردرمانی ذهنی، شاخه کاردرمانی جسمی که بیشتر بر روی ضایعاتی که سیستم اعصاب را درگیر می کنند متمرکز می شوند و شاخه کاردرمانی در ضایعات نرولوژیک. ‏
در قسمت نورولوژی بزرگسال هم دسته عمده ای از بیماران را افرادی تشکیل می دهند که دچار سکته مغزی یا ضایعات نخاعی شده اند که در اثر ضربه و تصادف ایجاد شده اند. انواع بیماری های عصبی - عضلانی و سایر بیماری های نورولوژی مثل ‏ms ‎، پارکینسون، انواع مییلیت ها و ضربه های مغزی نیز در این شاخه وجود دارد.‏

بیشتر مراجعین کاردرمانی در چه گروه سنی قرار دارند؟

مراجعه کنندگان در همه محدوده های سنی هستند ولی محدوده مطلوب مورد نظر کار درمان زیر یک سال است. درمان هایی که زیر یک سال شروع می شوند، (درمان های اولیه و بدون تاخیر )، یعنی در زمان طلایی ضایعه بهترین درمان ها هستند. حتی بیمارانی که در سنین کمتر از دو سالگی مراجعه می کنند نیز بهترین درمان را دارند، البته خوشبختانه آگاهی پزشک ها بیشتر شده، اما با این وجود معمولاً تا بیمار به مرحله کاردرمانی برسد آن قدر در مراحل پزشکی و تشخیص های اولیه وقت صرف می شود تا زمان طلایی مربوطه را از دست می دهد.‏
البته بیمارانی نیز وجود دارند که در 5-4 ماهگی مراجعه کرده اند ولی با این وجود زمان طلایی برای آنها از دست رفته بوده است. نکته مهم آن است در افرادی که پس از 4 و 5 سالگی مراجعه می کنند دفرمیتی، کوتاهی تاندون، و سایر مشکلات شکل گرفته است.
در بزرگسالان نیز مثل بیماران سکته مغزی اگر بیمار بعد از دوران کما یا دوره ای که تازه بستری شده اند بلافاصله توانبخشی را آغاز کند ممکن است بتوانند قدرت حرکات ریز انگشتان دست را به دست آورند.

آیا بچه ها همکاری لازمبرای درمان رااز خود نشان می دهند؟
در کاردرمانی به بازی درمانی بسیار استناد می شود. ولی اگر با بازی درمانی همان زمان طلایی از دست داده شود، در حق کودک خیانت می شود. بنابراین در طول دوره درمان ممکن است کودک ناسازگاری کند، اما آنچه مهم است نتیجه کار است. ‏

برخی از دستگاه های مورد استفاده در این زمینه را نام ببرید.‏
اگر قسمت نورولوژی دسال را از بزرگسال جدا کنیم در شاخه نورولوژی دسال از انواع پوزیشنر ها استفاده می شود. بیماری که نمی تواند بایستد حتما به یک پوزیشنر نیاز دارد که بتواند با کمک آن توانایی ایستادن داشته باشد یا بیماری که نمی تواند بنشیند به یک ‏corner seat‏ و انواع صندلی هایی که در این زمینه موجود است نیاز دارد تا بتواند ح نشستن را داشته باشد، یا پوزیشنرهایی که برای ایستادن روی زانو یا انواع دیگر، که در حال حاضر بیشتر پوزیشنرهای دسال چوبی هستند البته انواع پلاستیکی نیز وجود دارند ولی برای بچه ها بیشتر از نوع چوبی استفاده می شود. ‏
انواع وسایل تحریکات سنسوری موتور(حسی- حرکتی) نیز استفاده می شوند که مهم ترین این تحریکات تحریک برای استفاده همزمان از چند حس است. علاوه براین است توپ و تاب نیز استفاده می شوند که اگر چه ابزاری برای بازی ک ن هستند اما به عنوان وسیله ای برای درمان نیز محسوب می شوند. است توپ حس لمس(عمقی) را به کودک می دهد و ‏body image‏ (تصویر بدنی) کودک را تحریک می کند.‏
‏ ترامپولین فنرهایی هستند که بچه ها بر روی آن بالا و پایین می پرند.‏
‏ انواع توپ ها با سایزهای مختلف که بچه ها حرکات تعادلی انجام می دهند.‏
‏ انواع تیلت بورد ها (تخته تعادل) که کودک بر روی آنها می ایستد و تحریکات تعادلی ب می کند. ‏
تجهیزات در قسمت بزرگسال متنوع تر است . پوزیشنر های متنوعی وجود دارند که ف ی و برقی هستند. انواع بیو فیدبک، رولر، ویبراتور، ویج ها، اسلیم، نردبان های دیواری، دوچرخه های ثابت، استپر، دوچرخه های اکتیو و پسیو و ... از این جمله هستند.‏
کاردرمانی ایران در مقایسه با سایر کشورها چگونه است؟
در ایران راندمان کار بسیار بالا است. ولی از نظر تجهیزات اختلاف بسیار زیادی با سایر کشورها وجود دارد. وسایل حمایت کننده که بیمار در زندگی به آنها احتیاج دارد، به عنوان مثال ویلچرها که باید با وضعیت بیمار تطابق پیدا کنند در ایران بسیار اندک هستند. متاسفانه در ایران فقط یک نوع ویلچر وجود دارد و ویلچرهای خاص با سفارش وارد می شوند و تولید کننده ای در این زمینه وجود ندارد.‏

آیا تاکنون وسیله ای در ایران ساخته شده است ؟
خوشبختانه ایرانی ها آن قدر خلاق هستند که به تعداد والدین بیمار ها یا خود بیماران افرادی هستند تلاش می کنند تا وسایل لازم را بسازند گاهی از نمونه های خارجی الگوبرداری می کنند و گاهی نیز خلاقیت خود را نشان می دهند. ‏
در حال حاضر خوشبختانه جای مانور برای کاردرمان های بسیار زیاد است، کاردرمان های ایرانی در سمینار هایی ی نورولوژی، ی توانبخشی، درمان ضایعات دست، که در خارج از کشور بر گزار می شود شرکت می کنند و مقالات بسیار خوبی را ارائه می کنند.

در انتها اگر نکته ای مد نظرتان است، بفرمایید.‏
شاید شعار به نظر برسد، ولی گفتن این نکته ضروری است که در کاردرمانی مهم ترین فاکتور وجود خلاقیت و دست های هنرمند است. یعنی فاکتور های شخصی خود کاردرمانگر بسیار مهم هستند. کاردرمان باید همراه با بیمار زانو بزند و تمرین ها را انجام دهد. وسایل موجود فقط به آسان تر انجام شدن تمرین ها کمک می کنند، ولی کاردرمان همیشه با دست های هنرمند خود بیمار را پوشش می دهد. اگر کار درمان این فاکتور های شخصیتی را نداشته باشد نمی تواند در این کار ماندگار باشد. کار ‏درمان ها با اقشاری در ارتباط هستند که هیچ درمانی جز کار درمانی ندارند و این مسأله می تواند یک پروسه طولانی مدت باشد. کار درمان در کنار بیمار نه مثل یک تراپیست بلکه به عنوان یک دوست قرار می گیرد و واقعا به بیمار آموزش می دهند که اگرچه ضایعه مغزی از بین نمی رود، اما باید یاد گرفت که چگونه می توان با وجود این ضایعات زندگی کرد. ‏

تیم مشترک کار درمانی و جراحی

فیروز مددی در سال 1351 وارد تهران و در سال 1358 به عنوان دانشجوی ممتاز از این http://medicblog. / فارغ حصیل شده است، به همین دلیل بدون گذراندن سربازی و طرح وارد رشته ارتوپدی در بیمارستان شفای یحیائیان شده و در سال 1362 به عنوان فارغ حصیل ممتاز دوره تخصصی را به اتمام رسانده است. از آن زمان تا 1368، به عنوان یار در شهید بهشتی مشغول به فعالیت بوده و در سال 1368 برای گذراندن دوره های فوق تخصصی طب ورزشی، ارتوپدی اطفال و تومورها به کشور کانادا سفر کرده و در toronto و western ontario دوره های مذکور را گذرانده است. برای درک اهمیت کاردرمانی در موفقیت جراحی، نظر آقای فیروز مددی، فوق تخصص ارتوپدی را جویا شدیم.

در مورد نقش کار درمانی در ارتوپدی برای خوانندگان توضیح دهید؟
کاردرمانی شبیه فیزیوتراپی است اما رشته بسیار نوپاتری است. بنابراین حمایت اجتماعی این رشته در مراکز علمی به اندازه فیزیوتراپی نیست. اختلاف کار فیزیوتراپی و کاردرمانی در این است که متخصصان کاردرمان با بیمارانی کار می کنند که بیماری های استخوانی – عضلانی دائمی دارند. مانند بچه هایی که فلج مغزی هستند یا افراد مبتلا به مننگوسل و انی که به دنبال تصادفات دچار صدمات غیر قابل برگشت در سیستم عضلانی استخوانی اندام ها شده اند.کار کاردرمان ها در این موارد به صورت دستی است و به اندازه فیزیوتراپیست ها از دستگاه هایی که به عنوان مدالیتی از آنها نام برده می شود مانند راسوند، ir، دیاترمی و غیره استفاده نمی کنند و بیشتر عملکردهای مختل شده را ترمیم کرده و سعی می کنند شخص را سریع تر به جامعه بازگردانند. در مواردی که صدمات جبران ناپذیری به فرد وارد شده، مثلا پیانیستی 4 انگشت خود را از دست داده ، سعی می شود پس از مدتی وی را با رشته ای دیگر در همان زمینه آشنا کنند، به عنوان مثال او را با ویالون آشنا می کنند و به یک باره او را به حرفه ای غیر مرتبط مانند حسابداری و ... وارد نمی کنند تا جهش سنگینی برای فرد ایجاد شود.

کاردرمانی پس از عمل یا پیش از عمل انجام می شود ؟
بیمارانی که مشکلات عصبی-

مشاهده متن کامل ...

o.t و equipments
درخواست حذف اطلاعات
کاردرمانی روش ها و ابزارها

جسم، ذهن، روان زیر چتر کار درمانی

کاردرمانی علم و هنر مشارکت بیمار در انجام فعالیت های هدفمند به منظور اصلاح تقویت، افزایش عملکرد و تسهیل درکاردرمانی روش ها و ابزارها http://medicblog. / یادگیری مهارت های ضروری جهت انطباق با محیط است . به عبارتی دیگر، کار درمانی قابلیت انجام اعمال و نقش هایی است که لازمه یک زندگی مفید و تسلط فرد بر خود و محیط، همراه با احساس رضایتمندی از خود و دیگران در طول عمر است . پیشگامان حرفه کار درمانی معتقد بوده اند که می توان استفاده همزمان از عضلات و ذهن را در حین ورزش، تمرین، بازی و کار به عنوان روش های درمانی مورد استفاده قرار داد. جنگ جهانی اول موجب شناخت توانبخشی و کار درمانی شد، اما گسترش و پیشرفت روش های این علم در طول جنگ جهانی دوم صورت گرفت. به طوری که پس از جنگ جهانی دوم، هزار کاردرمانگر در بخش های مختلف ارتوپدی و نورولوژی و روانپزشکی در جهان مشغول به کار شدند. این رشته در سال 1350 در بیمارستان توانبخشی شفا یحیاییان تهران پایه گذاری شد. فارغ حصیلان این رشته پس از گذراندن یک دوره چهار ساله کارشناسی در مراکز توانبخشی و بیمارستان های مربوطه مشغول به کار شده و به آموزش، درمان ، مشاوره و بازدید منزل بیماران در زمینه های جسمانی - روانی و ک ن می پردازند .
در ادامه اصول کاردرمانی را در سه گروه اصلی شرح خواهیم داد: الف)کار درمانی در بیماران جسمی، ب) کاردرمانی در بیماران روانی،ج) کاردرمانی برای عقب ماندگان ذهنی و د)کار درمانی برای ک ن مبتلا به فلج مغزی.

کار درمانی در بیماران جسمی

بیماران و معلولین این بخش افرادی هستند که به علل مادرزادی یا در اثر صدمات و بیماری های مغز و اعصاب و روماتولوژی و.. دچار کاهش دایمی یا موقتی توانایی های جسمی شده و قادر به ادامه زندگی به طور مستقل نیستند.

اه کاردرمانی در این بیماران
جلوگیری از پیشرفت بیماری و معلولیت و باز گرداندن توانایی های از دست رفته تا حد امکان جهت بازگشت بیمار به زندگی قبلی.

روش های مورد استفاده در کار درمانی
وجه افتراق و امتیاز کار درمانی تاکید آن بر استفاده گسترده از " فعالیت هد فمند" است . فعالیت هدفمند به فعالیت هایی گفته می شود که فرد به طور فعا ل در آن شرکت دارد. این فعالیت ها موجب هماهنگی سیستم های جسمی، ذهنی، عاطفی و شناختی شده و در طی انجام آن توجه فرد معطوف به انجام فعالیت است.
فعالیت هایی که برای درمان انتخاب می شوند باید دارای خصوصیات زیر باشند:

• هدف مشخصی داشته باشند .
• منجر به افزایش مهارت های فردی و بالا بردن عملکردهای بیمار شوند.
• مطابقت با جنس ، سن و علاقه بیمار باشند.
• بر اساس آگاهی و حرفه بیمار انجام شوند.
• باعث ایجاد حرکات و وضعیت های نادرست و نامطمئن نشوند .
• بیمار را در زمینه های مختلف جسمی و ذهنی در بر گیرند .
• تمرینات درمانی عبارتند از: کاربرد اختصاصی حرکات یا انقباض عضلات بدن جهت افزایش حداکثر عملکرد عضلانی و اسکلتی .

اه درمان
• افزایش آگاهی از الگوهای حرکات طبیعی و پیشرفت پاسخ های ارادی و غیر ارادی کاردرمانی روش ها و ابزارها http://medicblog. /
• افزایش قدرت و تحمل الگوهای حرکتی طبیعی
• افزایش هماهنگی
• افزایش قدرت عضله یا گروه عضلانی
• کاهش یا رفع محدودیت دامنه حرکتی مفاصل
• افزایش تحمل کاری و تحمل بدنی
• جلوگیری از پیشرفت یا رفع کوتاهی عضلات
• یکی از وظایف کاردرمانگر تجویز و طرح ریزی انواع اسپیلنت ها است (اسپیلنت وسیله ای است که برای حمایت یا افزایش عملکردی عضوی از بدن به کار می رود).
• جلوگیری از تغییر شکل اعضای بدن
• کمک و حمایت و تقویت عضلات ضعیف
• حمایت از عضو دردناک
• قرار دادن دست در وضعیت صحیح پس از جراحی و پیوند پوست و ....

پس از انجام روش های درمانی فوق کاردرمانگر از طریق زیر نیز می تواند در مستقل بیمار در امور روزمره زندگی استفاده کند :
1. تجویز وسایل کمکی نظیر صندلی چرخ دار و وسایل کمکی غذا خوردن و ...
2. باز دید در منزل و محل کار و محل تحصیل بیمار جهت رفع موانع معماری و انجام تطبیق های لازم
3. مشاوره
4. ارزی پیش حرفه ای

کاردرمانی در بیماران روانی

بیماران روانی به دو دسته حاد و مزمن تقسیم می شوند.طول مدت بستری شدن این یبماران کوتاه است، در نتیجه وظایف کاردرمان نیز در این موارد خاص است ولی بیماران مزمن همیشه باید حضور داشته باشند و ترخیص آنها به طور موقت صورت می گیرد.
بیمارانی با این شرایط را می توان به دو گروه سایکوتیک و نوروتیک تقسیم کرد.‏
و این تقسیم بندی وابسته به دو عامل است:
1-بینش:بیمار خود را بیمار می داند یا خیر.
2-قضاوت:برخورد و تعامل مناسب داشتن و در هر موقعیت اقدام مقتضی را انجام دادن.
بیماران سایکوتیک بیمارانی هستند که دچار جنون و حملات ناگهانی هستند یا در خود فرو رفته و توهم دارند،این افراد از حد معمول جامعه فراتر رفته و نسبت به بیماری خود آگاهی ندارند.‏
بیماران نوروتیک بیمارانی هستند که دچار اضطراب و وسواس هستند.
هنگامی که بیمار به بخش روانی ارجاع داده می شود از هر لحاظ مورد ارزی قرار می گیرد و مجموعه گزارشاتی از کلیه جنبه ها تهیه شده و به روان پزشک ارجاع داده می شود تا روند درمانی را مشخص کند، این ارزی در چند بخش حسی، حرکتی و درکی ـ شناختی صورت می گیرد.

کار درمانگر به عنوان یکی از اعضای تیم درمان در هماهنگی کامل با سایر اعضا نقش های گوناگونی ایفا می کند :
کمک به تشخیص بیماری و تشخیص نهایی و ترخیص از بیمارستان
برقراری ارتباط اصولی با بیمار
بهبود و استقلال بخشیدن به سلامت روانی و جسمانی بیمار
کاهش علائم و نگرش های نادرست بیمار و عوارض دارویی
تسهیل و سرعت بخشیدن به بهبودی بیمار و ترخیص وی
حمایت بیمار از نظر جسمی و روانی و ...
پیشگیری از عود مجدد بیماری و ارائه آگاهی صحیح و آموزش جهت برقراری سلامت روانی
مشاوره با خانواده.

کار درمانگر در درمان اختلالات روانی - اجتماعی از تئوری های متعدد برخواسته از علوم روانشناختی و جامعه شناختی و زیست شناختی بهره می جوید و بنا به نگرش انتخ و شیوه درمان و نحوه به کار گیری و نوع فعالیت و برخورد و ارتباط درمانی با بیمار را به مرحله عمل در می آورد .
انواع فعالیت های مورد استفاده در کار درمانی به طور انفرادی یا گروهی عبارت است از:
1. فعالیت های اجتماعی
2. فعالیت های حرفه ای
3. فعالیت های تفریحی

کار درمانی برای عقب ماندگی ذهنی
کار درمانی با کمک از ارزی و آموزش و تسهیل رشد ک ن عقب مانده ذهنی را جهت تسلط بر خود و محیط در محدوده توانایی های آنها یاری می کند.
عمده ترین اه کار درمانی برای عقب ماندگان ذهنی عبارت است از :
o تسهیل رشد در محدوده ای که توقف عاطفی یا ذهنی صورت گرفته است.
o کاهش اثرات ناتوانی های ذهنی
o رشد و گسترش طرز تلقی و مهارت های پایه جهت کار کرد مستقل، که از طریق فعالیت های آموزشی حرکات درشت و حرکات ظریف و و یکپارچگی حسی صورت می گیرد .
o فعالیت های خود نگهداری، خود مراقبتی و فعالیت های داخل منزل و خارج منزل و فعالیت های عمومی
o فعالیت های حرفه ای که شامل ارزشی پیش حرفه ای و آموزش حرفه ای است .
o فعالیت های تطابقی از طریق استفاده از وسایل کمکی موقتی و دائمی
o روان درمانی شامل بازی درمانی و رفتار درمانی و موسیقی درمانی
o مشاوره خانوادگی به دو صورت انفرادی و گروهی .
کار درمانی برای ک ن مبتلا به فلج مغزی
ک ن مبتلا به فلج مغزی ک نی هستند که اختلالات حرکتی بارزترین علامت آنها است . کار درمانگر پس از ارزی بر اساس نوع بیماری و شدت ضایعه برنامه درمانی را طراحی و اجرا می کند.

ارزی
کاردرمانگر با انجام ارزی های لازم، قادر به تشخیص و طبقه بندی انواع فلج مغزی فیزیولوژیک شامل اسپاستیک، فلسید، آتتوئید، آتا یک، ریجیدیتی و مختلط، توپو گرافیک شامل کوادروپلژیک، دایپلژیک، پاراپلژیک، همی پلژیک، تری پلژیک و مونو پلژیک خواهد بود .
این ارزی شامل موارد زیر است :
1. ارزی تونوسیته عضلات
2. ارزی رشد رفل ها
3. ارزی وضعیت و حرکت
4 . ارزی فعالیت های روزمره زندگی.

اه :
• ایجاد کشش عضلانی طبیعی
• تقویت حرکات ارادی فعال مفاصل
• تحریک و تقویت واکنش های تعادلی و چرخشی و بهبود و تسریع مراحل رشد حرکتی کودک
• رفع کوتاهی عضلانی و جلوگیری از انقباض عضلانی و بد شکلی مفاصل
• تحریک و تقویت حس ها یعنی باز آموزی حسی در مواردی که اختلال حس وجود داشته باشد.

جامعه پذیری بیماران روانی با کار درمانی

مهدی رضایی در سال 1367 تحصیل رشته کار درمانی را در شهید بهشتی آغاhttp://medicblog. /ز کرد و دوره کارشناسی ارشد را نیز در همین رشته ادامه داد، در سال 1377 با مدرک کارشناسی ارشد فارغ حصیل شد و در حال حاضر به عنوان عضو هیئت علمی در شهید بهشتی مشغول به فعالیت است. در ادامه مصاحبه ایشان را در مورد کار درمانی در حوزه روان خواهیم خواند.‏

لطفا در مورد حیطه فعالیت خود برای خوانندگان توضیح دهید؟
متاسفانه اگرچه کار درمانی قدمت زیادی دارد ولی بسیار مهجور و غریب واقع شده است. البته شناخت جامعه در مورد این رشته خیلی بهتر شده ولی هنوز هم این شناخت اندک است. رشته کار درمانی
‏ رشته ای است که با توجه به فعالیت های هدفمندی که یک فرد عادی در طول روز انجام می دهد سعی در برگرداندن فرد به زندگی دارد یعنی هر عاملی که باعث خارج شدن فرد از روال عادی زندگی می شود و باعث می شود که نتواند نقش های عادی خود را انجام دهد و به عنوان یک عامل م ب ( فیزیکی یا روانی) فرد را از زندگی جدا کند را از پیش پای وی بر می دارد. هدف کار درمانی این است که با توجه به فعالیت های هدفمندی که فرد به صورت روزمره انجام می داده و برای وی معنا داشته به زندگی و نقش های قبلی خود بازگردد . با این تعریف حیطه عملکرد کار درمانی بسیار گسترده است یعنی ک ن، بزرگسالان، افرادی که مشکلات جسمی و ذهنی دارند را شامل می شود. بنابراین از بعد پیشگیری نیز رشته کار درمانی به عنوان راه حلی مناسب مطرح است. اگر بتوان تعادل و تناسب درستی بین حیطه های مختلف زندگی ایجاد کرد می توان زندگی بهتری داشت و هر گاه این تناسب به هم بخورد فاکتور خطری ایجاد می شود که نشان می دهد فرد در حال دور شدن از سلامتی است.

بیماران اغلب به صورت دائم مراجعه می کنند یا موقت؟
هم به صورت دائم و هم موقت . یعنی بیماران اسکیزوفرنی وجود دارند که بیماری آنها مزمن و ادامه دار است و اصلا درمان پذیر نیست ، در مقابل بیمارانی نیز وجود دارند که افسرده هستند و پس از مدتی کوتاه درمان می شوند . ولی آنچه مهم است جلوگیری از بازگشت بیماری است پس باید دوره های عود را تا جای امکان به حداقل رساند. ‏

در حیطه کاری خود از چه دستگاه هایی استفاده می کنید؟
در بخش روانپزشکی دستگاه ها خیلی عادی به نظر می رسند. در واقع می توان گفت دستگاه نیست بلکه ابزارهایی هستند که افراد به طور روزمره هم ممکن است با آنها برخورد داشته باشند. میز پینگ پنگ ، شطرنج ، بوم نقاشی ، کارگاه های قلاب بافی و گلدوزی همگی وسایلی رایج و جزئی از زندگی روزمره هستند، اما برای اینکه فرد درگیر فعالیت های هدفمندی شود از آنها استفاده می شود.‏

تنیس روی میز یا پینگ پنگ چگونه برای درمان استفاده می شود؟
وقتی بیمار وارد چنین فعالیتی می شود می تواند انرژی خود را تخلیه کند، خود این بازی یک نوع برقراری ارتباط محسوب می شود. ‏

در این رشته چه کمبود هایی وجود دارد؟
در کشور ما پیشگیری سه دسته است : پیشگیری اولیه ، ثانویه ، ثالثیه ‏
پیشگیری های اولیه و ثانویه معمولا از سوی افراد رعایت می شوند. پیشگیری اولیه همان وا ن زدن است . پیشگیری ثانویه استفاده از دارو است. اما پیشگیری ثالثیه این است که از عوارض بیماری جلوگیری شود و از اینکه فرد بیشتر از جامعه دور شود جلوگیری به عمل آید که در این زمینه ایران هنوز خیلی جای کار دارد . ‏
در بعضی از بیمارستان ها که بخش کاردرمانی وجود دارد به علت هزینه بر بودن این بخش و فضای زیاد و بازده مالی اندک برای بیمارستان و به علت وجود این تفکر که می توان تخت های بیشتری در این فضاها قرار داد به این بخش بهای زیادی داده نمی شود، بنابراین بودجه لازم برای توانبخشی در نظر گرفته نمی شود.‏

آیا در ایران دستگاهی ساخته شده است ؟
در رابطه با حیطه های مختلف کاری مانند کار با ک ن و کارهای جسمی دستگاه هایی با توجه به نمونه های خارجی و حتی به صورت نوآوری ساخته شده است. برای چهار دست و پا راه رفتن بچه های‏cp‏ و ایجاد تحریک حسی دستگاه هایی طراحی شده است اما متاسفانه حمایت مالی وجود ندارد و سازندگان این دستگاه ها تشویق نمی شوند. ‏

ایران در مقایسه با سایر کشورها چه جایگاهی دارد؟
انجمن کاردرمانی ایران به عنوان یک شاخه از انجمن جهانی کاردرمانی است و ایران از سال قبل عضو ‏wfot‏ شده است و مدارک کارشناسی ایران در این رشته در سایر کشورها قبول است. ‏

تاب خوردن و دور ریختن اوهام روانی

رزی زینعلی سال در 1367 تحصیل در رشته کار درمانی را در شهید بهشتی آغاز کرده و http://medicblog. /تحصیلات دوره کارشناسی ارشد را در علوم پزشکی ایران به پایان رسانده است و از سال 1371 تا کنون به عنوان کاردرمانگر و هیات علمی در مشغول به کار در زمینه کار درمانی روان است.‏وی عضو کنوانسیون بین المللی کاردرمانی است که در ادامه نظر ایشان را در مورد کار درمانی در حوزه روان خواهیم خواند.

چه بیمارانی به شما مراجعه می کنند؟‏
مراجعه کنندگان را طیف های مختلفی تشکیل می دهند که همه آنها به نوعی مشکل سلامتی دارند. افراد کم توان و معلول جسمی ، معلول ذهنی ، ک ن و بزرگسالانی که مشکلات روانپزشکی دارند( مانند اوُتیسم )، ک نی مبتلا به اختلالات یادگیری ، ، افراد افسرده و مبتلا به اسکیزوفرنی ، معتادان ، بیماری های جسمانی، ارتوپدی یا نورولوژی. ‏
تکنیک های بسیار تخصصی تری برای درمان این بیماری ها وجود دارد، ولی در کاردرمانی همه آنها در غالب فعالیت استفاده می شود . تفاوت عمده ای کاردرمانی با رشته های دیگر مانند روانشناسی ، فیزیوتراپی در این است که سایر رشته ها، تکنیک را به طور صرف استفاده می کنند ولی در کاردرمانی، تکنیک در غالب فعالیت استفاده می شود . به عنوان مثال، زمانی که یک کودک اوتیسم به مراکز کاردرمانی مراجعه
‏ می کند، تئوری های غالبی در کاردرمانی وجود دارد که این تئوری ها رویکرد کاردرمانگر را برای کار روشن می کند.

واضح است که درصد بهبودی به نوع مشکل بستگی دارد، اما امید به بهبودی با روش های کاردرمانی چقدر است؟
همان طور که اشاره کردید، درصد بهبودی به نوع مشکل بستگی دارد . سن تنها عامل نیست ، شدت ضایعه نیز خود تعیین کننده است. باید ابتدا مشخص شود منظور از بهبود یافتن چیست؟ اگر منظور این است که یک کودک ‏cp‏ (فلج مغزی) به یک کودک طبیعی تبدیل شود، باید گفت این کار با دانش امروزی امکان پذیر نیست. اما کاردرمانگر می تواند کاری کند که کودک با نهایت استقلال و شادی زندگی کند. در بسیاری از مواقع با استفاده از وسیله کمکی یا حتی تغییر محیط فرد، سطح زندگی وی ارتقا پیدا می کند.‏
خوشبختانه نزدیک به دو سال است که شهرداری، مناسب سازی معابر برای همه شهروندان را آغاز کرده است. پیش از این اصلا به این نکته که افراد کم توان هم شهروند این جامعه هستند توجهی
نمی شود. الحاق کشور به کنوانسیون حقوق معلولین، گام بزرگی در حمایت از این حقوق است . ‏
در کشور های نروژ ، دانمارک .... مناسب سازی های شهری در حد فوق العاده انجام شده است . افراد کم توان به راحتی رفت و آمد و کار می کنند و در جامعه حضور فعال دارند . اما در ایران اگر کاردرمانگر برای یک بیمار ویلچر تجویز کند، اکثراً از عهده ید آن برنمی آیند چون بیمه آنها را تحت پوشش قرار نمی دهد. سالها است که بزرگترین مشکل این بیماران این است که بیمه ها خدمات کاردرمانی را پوشش نمی دهند . در زمان تنظیم نظام بیمه ای، هیچ توجهی به خدمات کاردرمانی نشده و فقط فیزیوتراپی را در خدمات توانبخشی در نظر گرفته اند، نه فقط کاردرمانی حتی گفتار درمانی هم جایی در بیمه ندارد .‏
افراد معمولاً در چه سنی به شما مراجعه می کنند؟
مشکل عمده در ایران سیستم ارجاع است که اساسا در سیستم بهداشت - درمان کشور این مشکل وجود دارد . معمولاً بیماران برای تشخیص بیماری خود به چند متخصص مراجعه می کنند، درحالیکه یک پزشک عمومی خوب باید بتواند تشخیص اولیه را انجام داده و بیمار را به متخصص مربوطه ارجاع دهد. این مشکل در نظام سلامت ما وجود دارد و متاسفانه کاردرمانی هم از آن ضربه می خورد . متاسفانه
‏ پزشک ها شناخت کافی نسبت به کاردرمانی ندارند ، اگر بیمار، به خصوص اطفال، در زمان طلایی و بدون اتلاف وقت تحت درمان قرار بگیرند، " کم توانی" در آنان قابل درمان و کنترل است. ولی در صورتی که این زمان طلایی سپری شود، درمان " ناتوانی" ممکن نبوده و تنها می توان بیمار را با محیط تطبیق داد. ‏

دستگاه های مخصوص کاردرمانی در حیطه فعالیت شما کدامند؟
کاردرمانی ابزارهای خیلی پیچیده ای ندارد. عمده وسایلی که در طیف اطفال استفاده می شود، وسایل بازی است. همه اسباب بازی هایی که به طور معمول بچه ها استفاده می کنند، از دید کاردرمان یک وسیله درمانی است . رویکرد ‏sensory integration، تاب های خاص با اه درمانی خاص طراحی می شوند سایر وسایل معمولاً وسایل سبک و ساده و معمولی هستند. ‏
دسته دیگری از تجهیزات، وسایل تمرین درمانی است که برای کار جسمانی بزرگسالان استفاده می شود، وسایلی که برای افزایش قدرت عضلانی و هماهنگی عضلانی به کار می روند . ‏
تاب، نوعی تحریک وستیبولار است . در ک ن اوتیسم به عنوان تحریک حسی از آن استفاده می شود. این وسیله برای کودک هماهنگی حرکتی ایجاد می کند و مشکل حسی او را بهبود می دهد . در ک ن فلج مغزی، شکل خاصی از تاب به نام هات داگ برای تحریک عضلات فل ور تنه را استفاده می شود و در ک نی که ترس درونی دارند، این تاب باعث می شود که کم کم ترس از بین برود . تاب وسیله ساده و در عین حال پر کاربردی است که در حوزه های مختلف کاربرد های مختلفی دارد.

جایگاه کاردرمانی ایران در مقایسه با سایر نقاط جهان چگونه است؟
از نظر دانش و کار بالینی تفاوت جدی وجود ندارد. تنها تفاوت این است که در زمینه ابزارهای مربوطه، ایران مصرف کننده است نه تولید کننده. با این وجود، مدرک فارغ حصیلان ایرانی در تمام دنیا قابل قبول است. ولی از نظر تجهیزات تفاوت زیادی با کشورهای دیگر دارد. ‏
از نظر دانش و کار بالینی کاردرمانگران ایرانی با همتایان خارجی تفاوتی ندارند ، فارغ حصیلان زیادی در این رشته وجود دارند که در کشورهای دیگر کار می کنند و بسیار موفق هستند.‏
دوچرخه ثابت برای کودک ، تردمیل برای ک ن و تردمیل هایی که بتوان در آب از آنها استفاده کرد هزینه بالایی دارند و بنابراین در ایران برای آب درمانی محدودیت هایی وجود دارد. این محدودیت ابزار به درمانگر نیز صدمه وارد نمی کند. مثلا برای جابجا بیمار وسیله مناسبی وجود ندارد، و خود کاردرمان بیمار را جا به جا می کند. در حالی که در کلینیک های مجهز دنیا از لیفت به صورت الکترونیکی یا مکانیکی برای جابجا بیمار استفاده می شود.

و اما نکته آ ...‏
در خاتمه باید به این نکته اشاره کرد که کار تیمی گروه پزشکی در کنار گروه توانبخشی در موفقیت درمان بسیار موثر است. اگر پزشکان محترم به موقع بیمار را برای توانبخشی بعد از عمل ارجاع دهند، بسیاری از مشکلات برطرف می شود و در نهایت، پوشش بیمه خدمات کاردرمانی و توانبخشی از ‏خواسته های جدی است.

کاردرمانی از خمیر تا ت یل

سارا لباف فارغ حصیل رشته کاردرمانی شهید بهشتی در سال 1376 است و با تأسیس کلینیک به توانhttp://medicblog. / در زمینه کاردرمانی ذهنی و جسمی به عنوان کار درمان مشغول به فعالیت است. مرکز به توان دارای یک بخش گفتار درمانی است، چرا که ک نی که به این مراکز مراجعه می کنند معمولاً به خدمات کاردرمانی و گفتاردرمانی در کنار هم نیاز دارند. به عنوان کارشناسی که در زمینه کار درمانی ذهن فعالیت می کند مصاحبه ای کوتاه با ایشان انجام داده ایم که در ادامه شرح آن را خواهیم خواند.‏

در مورد حیطه فعالیت خود برای خوانندگان توضیح دهید؟ کاردرمانی دارای سه حوزه است: جسم، ذهن و روان ‏
بسیاری از افراد این بخش از کار درمانی را نمی شناسند یا با کاردرمانی روان یکی می دانند. هنگامی که از ذهن سخن به میان می آید تصور عموم بر این است که ذهن صرفا مربوط به مسایل یادگیری و آموزش است و کودکی که از نظر آموزشی درحد مطلوب است از ذهن خوبی بر خوردار است، درحالی که گستره ذهن بسیار وسیع تر است. ‏
ذهن منشا و خواستگاه تمام توانایی های گفتار، یادگیری، حرکت، هماهنگی، خلاقیت، رفتار اجتماعی و فردی، ادراک و شناخت است. در همین راستا و به همین نسبت خود ذهن متاثر از عوامل محیطی ذاتی و ژنتیکی است و در صورت وجود فیدبک های مناسب رشد می کند. ‏
ذهن در واقع نمایش گر عملکرد سیستم های مغزی است. تعامل صحیح سیستم های مغزی با هم باعث بروز رفتار، کردار و گفتار صحیح خواهد شد، اما ع آن نیز امکان پذیر است، یعنی عدم تعامل صحیح سیستم های مختلف مغزی باعث ایجاد اختلال و اشکال در فعالیت های فرد بوده یا باعث بروز رفتار های نادرست می شود. همچنین ذهن نیازمند تغذیه صحیح و دریافت محرک های مناسب است تا رشد خوبی داشته باشد. درهای ورود به ذهن شامل حس های مختلف بینایی، شنوایی، بویایی، چشایی، لامسه، حرکت است. ‏
در صورتی که سیستم های مذکور عملکرد سالمی داشته باشند و کودک از لحاظ حسی طبیعی باشد بسیاری از مشکلات رفتاری و ارتباطی وی به میزان زیادی برطرف می شود.‏
به عنوان مثال ک ن پرورشگاهی علی رغم وجود سلامت ظاهری و مغزی به دلیل عدم تعامل حسی با مادر دچار محرومیت حس عاطفی هستند که در رفتار انطباقی آنها با محیط و افراد تاثیر به سزایی می گذارد.‏
بسیاری از این ک ن پس از مدتی علائمی نظیر اضطراب، انزوا، خشم، پرخاشگری، ناسازگاری، عدم تماس چشمی را نشان می دهند که ممکن است کودک حتی عقب مانده به نظر برسد.‏‎ ‎یا کودکی که دچار ترس از ارتفاع و تغییر وضعیت جاذبه است علائم را به صورت ترس از حرکت، بی حرکتی، محتاط بودن و گریز از جمعیت نشان می دهد، که با بررسی مشخص می شود این کودک در سیستم وستیبولار ضعف و نارسایی دارد. ‏
در دبستان ها و مدارس عادی مواردی مشاهده شده است که ک ن به دلیل مشکلات اضطر و رفتاری به عنوان ناسازگار، پرخاشگر و بی نظم معرفی شده اند که پس از بررسی کاردرمانی مشخص شده این کودک مشکل توجه و تمرکز دارد، عدم توجه فراگیر حسی (حس های لامسه، بینایی، بویایی،....) به دلیل مزاحمت های حسی و کانالیزه نشدن محرک های ورودی به مغز ایجاد می شود و اگر این مشکلات به صورت پایه ای برطرف نشوند کودک دچار افسردگی، طردشدگی، پرخاشگری، کاهش اعتماد به نفس و افزایش مشکلات رفتاری می شود. هر چه زمان ارجاع سریع تر باشد روند درمان سریع تر و آسیب های وارده کمتر خواهد بود. علاوه بر سلامت کارکرد حس ها، ارتباط و هماهنگی حس ها و حرکت و به عبارتی یکپارچگی حس -حرکتی در ساختار ذهن تاثیر بسیاری دارد. ‏
به عنوان مثال ک نی که از لحاظ مهارت های حرکتی نظم و هماهنگی بیشتری دارند نسبت به ک نی که ضعیف تر هستند، از سطح هوشیاری، خلاقیت واستدلال بیشتری برخوردارند که این امر نشان دهنده تاثیرات متقابل توانایی های فرد با ذهن کودک است. ‏
در این رابطه کاردرمانی ذهنی به عنوان بخشی از تیم توانبخشی با استفاده از کار و بازی، تکنیک های حسی - حرکتی، تکنیک های بهبود مهارت های درکی - بینایی و فعالیت های مخچه ای سعی دارد به موازات بقیه اعضای تیم درمان کودک را به طرف بهبود مهارت های اجتماعی، مهارت های درکی حرکتی، مهارت های درکی بینایی، استفاده صحیح از دست ها، هماهنگی های حرکتی و رفتاری و بسیاری موارد دیگر سوق دهد. ‏
اگر چه برنامه های درمانی کاملا علمی و بر اساس تحقیقات مشخص شده است، هنر یک کاردرمانگر ذهنی این است که با توجه به ذهن و مشخصه های فردی هر کودک، برنامه را طوری طراحی کند که کودک در قا ضمن لذت بردن، درمان مناسب را هم دریافت کند.‏
کارهایی که کاردرمان گر انجام می دهد شامل یک سری تکنیک های خاص است. هنگامی که کودکی به کاردرمان گر مراجعه می کند در ابتدا ارزی می شود که از نظر ذهنی چه مشکلی دارد؟ به عنوان مثال ممکن است کودکی در هنگام راه رفتن بر روی پنجه پا راه برود یا هنگامی که او را صدا می کنند خیلی دیر پاسخ می دهد یا خیلی تند ع العمل نشان می دهد. ‏

بیماران در چه سنی مراجعه می کنند؟
بیشتر مراجعه کنندگان زیر 7 سال هستند و توسط کاردرمانی برای مدرسه آماده می شوند. این افراد هرچه زودتر مراجعه کنند روند درمان خیلی بهتر خواهد بود و اگر دیر مراجعه کنند عقب ماندگی آنها بیشتر می شود و نمی توان کار موثری برای آنها انجام داد و به مراکز دیگری مانند مراکز درمانی یا مدارس استثنایی معرفی می شوند. این ک ن نمی توانند به مدارس عادی بروند ولی اگر در سن 2 سالگی مراجعه کنند امید آن وجود دارد که بتوانند در مدارس عادی تحصیل کنند. بسیاری از مراجعه کنندگان در ظاهر سالم به نظر می رسند، راحت راه می روند، حرف می زنند، ولی هنگامی که از آنها خواسته می شود چیزی را ترسیم کنند نمی توانند و خلاقیت لازم را ندارند. اگر از یک بچه سالم خواسته شود درختی را ترسیم کند در نهایت با تراوش ذهنی خود تصویری را خواهد کشید ولی ک ن بیمار نمی توانند این کار را انجام دهند و ذهن های بسته ای دارند و حتی نمی توانند آنچه را که می دانند در محیط تعمیم دهند. ‏
بچه های اُوتیسم ضریب هوشی بالایی دارند و بر روی یک سری از جزئیات متمرکز می شوند و در آن زمینه ها بسیار قوی می شوند. مثلا نقاش های ماهری می شوند، ولی نقاشی های آنها خلاقانه نیست.‏

چه ک نی به شما مراجعه می کنند؟
بیماران سندروم ‏down، اوتیسم، (‏‎(psycho motor delay‏ تاخیر روان حرکتی، بچه هایی که مشکلات حسی دارند.

دستگاه های مربوطه را نام ببرید.‏
exer board، ‏pur du peg board، خمیر درمانی(پوتی)، توپ، تردمیل، ‏egg ball، ‏thera band، ‏digi flex، ‏vibrator، ماساژور، فوم، ترامپولین، ‏‎ ladder ‎، ‏‎ tilt band ‎،ramp، ‏cp ball ‎، واکر، ‏step‏ کاردرمانی

جای چه دستگاه هایی در ایران خالی است؟‏
brushing ‎‏ برای تحریک سطحی، دوچرخه ثابت کودک، آسانسور برای حمل کودک و .....‏

ی پزشکی و شهرسازی در خدمت بیماران ضایعه نخاعی

محسن قسامی در سال 1371 از دانشکده توانبخشی علوم پزشکی ایران در رشته کار http://medicblog. /درمانی‏ فارغ حصیل شده است. وی که در حال حاضر در بخش کار درمانی مرکز جامع توانبخشی جمعیت هلال احمر به عنوان کارشناس فعالیت دارد حدود 15 سال سابقه کار داشته و در زمینه توانبخشی ضایعات نخاعی تجربیات فراوانی دارد. در ادامه نظر ایشان را در مورد توانبخشی بیماران با ضایعات نخاعی جویا ‏می شویم.‏

لطفاً به طور مختصر اه کار درمانی را شرح دهید؟
هدف کار درمانی در توانبخشی ضایعات نخاعی توانمند ساختن فرد جهت انجام فعالیت های روزمره زندگی ‏‎(adl)‎‏ برای بازگشت به جامعه با حداکثر میزان استقلال فردی او است. در این زمینه مساعدت رشته های دیگر از قبیل ی شهرسازی لازم است تا طراحی شهری به گونه ای صورت پذیرد که استفاده از اماکن عمومی از قبیل: مساجد، بانک ها، تلفن های عمومی و فرهنگسراها برای معلولین نیز امکان پذیر بوده و مانع از تعاملات اجتماعی آنها نشود و وضعیت وسایل نقلیه از قبیل اتوبوس ها با شرایط حسمانی معلولین هماهنگی یابد. در واقع باید با همکاری نهادهای مربوطه شرایطی فراهم شود تا معلولین نه تنها برای کارهای ضروری، حتی برای تفریح هم مایل به وج از منزل باشند و شاهد فعالیت های اجتماعی بیشتری از سوی معلولین باشیم. ان طراحی صنعتی و معماری هم باید با رعایت استانداردهای لازم در ساختن خانه ها و به کارگیری سطوح شیب دار با زوایای مناسب، امکان زندگی راحت را برای معلولین فراهم آورند.
در واقع هدف کاردرمانی در ضایعاتی چون ضایعات نخاعی، سکته های مغزی و ضربه های مغزی آن است که این افراد با استقلال در زندگی و حرفه خود نیروی انسانی کمتری را به خود مشغول کرده و با فعال بودن در اجتماع بر افسردگی ناشی از وابستگی خود به اطرافیان فائق آیند.‏

جایگاه ایران در زمینه کار درمانی بیماران با ضایعات نخاعی در مقایسه با سایر کشورها در چه حدی می دانید؟‏
در ایران تهیه وسایل توانبخشی از قبیل انواع ویلچرهای مورد نیاز بیماران، هزینه های زیادی را ‏در بر دارد. در واقع علی رغم وجود فضا و امکانات توانبخشی در ایران به دلیل عدم رعایت استانداردها و استفاده از تجهیزات کمکی لازم، امکان استفاده بهینه از آنها وجود ندارد. به عنوان مثال به ندرت می توان است ی را یافت که در مسیر ورودی آن به جای پله از سطح شیب دار استفاده شده باشد یا مجهز به تجهیزات کمکی و ایمنی لازم جهت استفاده معلولین باشد.‏

غوطه خوردن در است توپ بازآموزی توان حسی - حرکتی

پریسا رشیدزاده کارشناس مرکز توانبخشی هلال احمر، در سال 1374 از دانشکده توانبخشی http://medicblog. / علوم پزشکی ایران فارغ حصیل شده و با توجه به علاقه ای که به زمینه های مختلف این رشته داشته، هلال احمر را به عنوان محل خدمت انتخاب کرده است. ایشان به همراه همسرشان (محسن قسامی) حیطه کاردرمانی را در این مرکزگسترش داده اند. کم کم با پذیرش بیماران متعدد و ایجاد ارتباط با گروه های پزشکی توانسته اند کاردرمانی را گسترش داده و این مکان را با مساعدت هلال احمر تبدیل به مکانی مناسب با تجهیزات بیشتر و سرویس دهی متنوع تر تبدیل کنند. در حال حاضر از سوی این سازمان با قرارداد تدریس واحد کارآموزی بسته شده و دانشجویان کارآموزی بالینی از علوم پزشکی ایران و شهید بهشتی در این مکان دوره های کارآموزی را طی می کنند. ایشان تقریبا 13 سال است که در زمینه کار درمانی ک ن فلج مغزی مشغولفعالیت های آموزشی و درمانی است.

در صورت امکان حیطه فعالیت خود را در این رشته شرح دهید؟
کاردرمانی، توانبخشی به معنی واقعی کلمه هست یعنی حمایت بیمار از زمانی که دچار ضایعه می شود تا هنگامی که شخص می خواهد وارد جامعه شود. برخی افراد در این موارد به معلولیت اشاره می کنند، در حالی که در واقعیت باید گفت که این افراد دچار ضایعه شده اند و ممکن است وما دچار معلولیت نشده باشند کاردرمانگر از همان گام اول درکنار بیمار است و به بیمار کمک می کند. اگر چه ضایعه درمان نمی شود اما بیمار با ضایعه اش تطبیق پیدا کند. ممکن است میزان بهبودی این ضایعه از صد، تا ده، پنج یا حتی صفر درصد متغیر باشد. درمان ها را می توان به چند دسته تقسیم کرد: بعضی از‏ درمان ها، درمان های بهبود دهنده هستند، یعنی کاردرمان در کنار بیمار است و همراه با او ضایعه را بهبود می دهد، مثلاً بیماری که پیوند تاندون یا جراحی بر روی وی انجام شده، واقعا بهبودی پیدا می کند. اما در بیماری که دچار ضایعه نخاعی یا فلج حرکتی شده بیماری از بین نمی رود، در این بیماری ها درمان به صورت بازگشت به فعالیت روزمره زندگی (‏adl‏ ) انجام می شود و با اینکه ضایعه از بین نمی رود اما بیمار را هدفمند می سازد، به سمتی که در تطابق با بیماری خود بتواند بیشترین راندمان را درزندگی روزمره داشته باشد. البته درمان با ‏adl‏ آغاز نمی شود بلکه ابتدا آنالیزهای کلی بر روی بیمار انجام می شود، به عنوان مثال بررسی می شود که راندمان عضلات به لحاظ نرولوژیک در چه حد است، میزان اسپاسم چقدر است، دامنه حرکتی مفصل در چه حدی است و.... پس از اینکه این درمان های فیزیکی و آناتومی انجام شدند و پس از مراجعه به تعداد جلسات لازم بیمار توانایی اولیه را ب کرده و به مرحله استفاده از توانش برای ادامه زندگی می رسد. این فرد می تواند کودکی باشد که می خواهد فعالیت های تحصیلی انجام دهد، یک مرد جوان با ضایعه نخاعی باشد که می خواهد به حرفه سابقش برگردد یا حتی می تواند یک خانم خانه دار باشد که در فعالیت های آشپزی یا مراقبت از کودک، دچار مشکل است. ‏

چه بیمارانی به کاردرمانی مراجعه می کنند ؟
شاخه های کاردرمانی عبارتند از: شاخه روان با کاربرد کاردرمانی در روانپزشکی، شاخه کاردرمانی ذهنی، شاخه کاردرمانی جسمی که بیشتر بر روی ضایعاتی که سیستم اعصاب را درگیر می کنند متمرکز می شوند و شاخه کاردرمانی در ضایعات نرولوژیک. ‏
در قسمت نورولوژی بزرگسال هم دسته عمده ای از بیماران را افرادی تشکیل می دهند که دچار سکته مغزی یا ضایعات نخاعی شده اند که در اثر ضربه و تصادف ایجاد شده اند. انواع بیماری های عصبی - عضلانی و سایر بیماری های نورولوژی مثل ‏ms ‎، پارکینسون، انواع مییلیت ها و ضربه های مغزی نیز در این شاخه وجود دارد.‏

بیشتر مراجعین کاردرمانی در چه گروه سنی قرار دارند؟

مراجعه کنندگان در همه محدوده های سنی هستند ولی محدوده مطلوب مورد نظر کار درمان زیر یک سال است. درمان هایی که زیر یک سال شروع می شوند، (درمان های اولیه و بدون تاخیر )، یعنی در زمان طلایی ضایعه بهترین درمان ها هستند. حتی بیمارانی که در سنین کمتر از دو سالگی مراجعه می کنند نیز بهترین درمان را دارند، البته خوشبختانه آگاهی پزشک ها بیشتر شده، اما با این وجود معمولاً تا بیمار به مرحله کاردرمانی برسد آن قدر در مراحل پزشکی و تشخیص های اولیه وقت صرف می شود تا زمان طلایی مربوطه را از دست می دهد.‏
البته بیمارانی نیز وجود دارند که در 5-4 ماهگی مراجعه کرده اند ولی با این وجود زمان طلایی برای آنها از دست رفته بوده است. نکته مهم آن است در افرادی که پس از 4 و 5 سالگی مراجعه می کنند دفرمیتی، کوتاهی تاندون، و سایر مشکلات شکل گرفته است.
در بزرگسالان نیز مثل بیماران سکته مغزی اگر بیمار بعد از دوران کما یا دوره ای که تازه بستری شده اند بلافاصله توانبخشی را آغاز کند ممکن است بتوانند قدرت حرکات ریز انگشتان دست را به دست آورند.

آیا بچه ها همکاری لازمبرای درمان رااز خود نشان می دهند؟
در کاردرمانی به بازی درمانی بسیار استناد می شود. ولی اگر با بازی درمانی همان زمان طلایی از دست داده شود، در حق کودک خیانت می شود. بنابراین در طول دوره درمان ممکن است کودک ناسازگاری کند، اما آنچه مهم است نتیجه کار است. ‏

برخی از دستگاه های مورد استفاده در این زمینه را نام ببرید.‏
اگر قسمت نورولوژی دسال را از بزرگسال جدا کنیم در شاخه نورولوژی دسال از انواع پوزیشنر ها استفاده می شود. بیماری که نمی تواند بایستد حتما به یک پوزیشنر نیاز دارد که بتواند با کمک آن توانایی ایستادن داشته باشد یا بیماری که نمی تواند بنشیند به یک ‏corner seat‏ و انواع صندلی هایی که در این زمینه موجود است نیاز دارد تا بتواند ح نشستن را داشته باشد، یا پوزیشنرهایی که برای ایستادن روی زانو یا انواع دیگر، که در حال حاضر بیشتر پوزیشنرهای دسال چوبی هستند البته انواع پلاستیکی نیز وجود دارند ولی برای بچه ها بیشتر از نوع چوبی استفاده می شود. ‏
انواع وسایل تحریکات سنسوری موتور(حسی- حرکتی) نیز استفاده می شوند که مهم ترین این تحریکات تحریک برای استفاده همزمان از چند حس است. علاوه براین است توپ و تاب نیز استفاده می شوند که اگر چه ابزاری برای بازی ک ن هستند اما به عنوان وسیله ای برای درمان نیز محسوب می شوند. است توپ حس لمس(عمقی) را به کودک می دهد و ‏body image‏ (تصویر بدنی) کودک را تحریک می کند.‏
‏ ترامپولین فنرهایی هستند که بچه ها بر روی آن بالا و پایین می پرند.‏
‏ انواع توپ ها با سایزهای مختلف که بچه ها حرکات تعادلی انجام می دهند.‏
‏ انواع تیلت بورد ها (تخته تعادل) که کودک بر روی آنها می ایستد و تحریکات تعادلی ب می کند. ‏
تجهیزات در قسمت بزرگسال متنوع تر است . پوزیشنر های متنوعی وجود دارند که ف ی و برقی هستند. انواع بیو فیدبک، رولر، ویبراتور، ویج ها، اسلیم، نردبان های دیواری، دوچرخه های ثابت، استپر، دوچرخه های اکتیو و پسیو و ... از این جمله هستند.‏
کاردرمانی ایران در مقایسه با سایر کشورها چگونه است؟
در ایران راندمان کار بسیار بالا است. ولی از نظر تجهیزات اختلاف بسیار زیادی با سایر کشورها وجود دارد. وسایل حمایت کننده که بیمار در زندگی به آنها احتیاج دارد، به عنوان مثال ویلچرها که باید با وضعیت بیمار تطابق پیدا کنند در ایران بسیار اندک هستند. متاسفانه در ایران فقط یک نوع ویلچر وجود دارد و ویلچرهای خاص با سفارش وارد می شوند و تولید کننده ای در این زمینه وجود ندارد.‏

آیا تاکنون وسیله ای در ایران ساخته شده است ؟
خوشبختانه ایرانی ها آن قدر خلاق هستند که به تعداد والدین بیمار ها یا خود بیماران افرادی هستند تلاش می کنند تا وسایل لازم را بسازند گاهی از نمونه های خارجی الگوبرداری می کنند و گاهی نیز خلاقیت خود را نشان می دهند. ‏
در حال حاضر خوشبختانه جای مانور برای کاردرمان های بسیار زیاد است، کاردرمان های ایرانی در سمینار هایی ی نورولوژی، ی توانبخشی، درمان ضایعات دست، که در خارج از کشور بر گزار می شود شرکت می کنند و مقالات بسیار خوبی را ارائه می کنند.

در انتها اگر نکته ای مد نظرتان است، بفرمایید.‏
شاید شعار به نظر برسد، ولی گفتن این نکته ضروری است که در کاردرمانی مهم ترین فاکتور وجود خلاقیت و دست های هنرمند است. یعنی فاکتور های شخصی خود کاردرمانگر بسیار مهم هستند. کاردرمان باید همراه با بیمار زانو بزند و تمرین ها را انجام دهد. وسایل موجود فقط به آسان تر انجام شدن تمرین ها کمک می کنند، ولی کاردرمان همیشه با دست های هنرمند خود بیمار را پوشش می دهد. اگر کار درمان این فاکتور های شخصیتی را نداشته باشد نمی تواند در این کار ماندگار باشد. کار ‏درمان ها با اقشاری در ارتباط هستند که هیچ درمانی جز کار درمانی ندارند و این مسأله می تواند یک پروسه طولانی مدت باشد. کار درمان در کنار بیمار نه مثل یک تراپیست بلکه به عنوان یک دوست قرار می گیرد و واقعا به بیمار آموزش می دهند که اگرچه ضایعه مغزی از بین نمی رود، اما باید یاد گرفت که چگونه می توان با وجود این ضایعات زندگی کرد. ‏

تیم مشترک کار درمانی و جراحی

فیروز مددی در سال 1351 وارد تهران و در سال 1358 به عنوان دانشجوی ممتاز از این http://medicblog. / فارغ حصیل شده است، به همین دلیل بدون گذراندن سربازی و طرح وارد رشته ارتوپدی در بیمارستان شفای یحیائیان شده و در سال 1362 به عنوان فارغ حصیل ممتاز دوره تخصصی را به اتمام رسانده است. از آن زمان تا 1368، به عنوان یار در شهید بهشتی مشغول به فعالیت بوده و در سال 1368 برای گذراندن دوره های فوق تخصصی طب ورزشی، ارتوپدی اطفال و تومورها به کشور کانادا سفر کرده و در toronto و western ontario دوره های مذکور را گذرانده است. برای درک اهمیت کاردرمانی در موفقیت جراحی، نظر آقای فیروز مددی، فوق تخصص ارتوپدی را جویا شدیم.

در مورد نقش کار درمانی در ارتوپدی برای خوانندگان توضیح دهید؟
کاردرمانی شبیه فیزیوتراپی است اما رشته بسیار نوپاتری است. بنابراین حمایت اجتماعی این رشته در مراکز علمی به اندازه فیزیوتراپی نیست. اختلاف کار فیزیوتراپی و کاردرمانی در این است که متخصصان کاردرمان با بیمارانی کار می کنند که بیماری های استخوانی – عضلانی دائمی دارند. مانند بچه هایی که فلج مغزی هستند یا افراد مبتلا به مننگوسل و انی که به دنبال تصادفات دچار صدمات غیر قابل برگشت در سیستم عضلانی استخوانی اندام ها شده اند.کار کاردرمان ها در این موارد به صورت دستی است و به اندازه فیزیوتراپیست ها از دستگاه هایی که به عنوان مدالیتی از آنها نام برده می شود مانند راسوند، ir، دیاترمی و غیره استفاده نمی کنند و بیشتر عملکردهای مختل شده را ترمیم کرده و سعی می کنند شخص را سریع تر به جامعه بازگردانند. در مواردی که صدمات جبران ناپذیری به فرد وارد شده، مثلا پیانیستی 4 انگشت خود را از دست داده ، سعی می شود پس از مدتی وی را با رشته ای دیگر در همان زمینه آشنا کنند، به عنوان مثال او را با ویالون آشنا می کنند و به یک باره او را به حرفه ای غیر مرتبط مانند حسابداری و ... وارد نمی کنند تا جهش سنگینی برای فرد ایجاد شود.

کاردرمانی پس از عمل یا پیش از عمل انجام می شود ؟
بیمارانی که مشکلات عصبی-

مشاهده متن کامل ...

o.t و equipments
درخواست حذف اطلاعات
کاردرمانی روش ها و ابزارها

جسم، ذهن، روان زیر چتر کار درمانی

کاردرمانی علم و هنر مشارکت بیمار در انجام فعالیت های هدفمند به منظور اصلاح تقویت، افزایش عملکرد و تسهیل درکاردرمانی روش ها و ابزارها http://medicblog. / یادگیری مهارت های ضروری جهت انطباق با محیط است . به عبارتی دیگر، کار درمانی قابلیت انجام اعمال و نقش هایی است که لازمه یک زندگی مفید و تسلط فرد بر خود و محیط، همراه با احساس رضایتمندی از خود و دیگران در طول عمر است . پیشگامان حرفه کار درمانی معتقد بوده اند که می توان استفاده همزمان از عضلات و ذهن را در حین ورزش، تمرین، بازی و کار به عنوان روش های درمانی مورد استفاده قرار داد. جنگ جهانی اول موجب شناخت توانبخشی و کار درمانی شد، اما گسترش و پیشرفت روش های این علم در طول جنگ جهانی دوم صورت گرفت. به طوری که پس از جنگ جهانی دوم، هزار کاردرمانگر در بخش های مختلف ارتوپدی و نورولوژی و روانپزشکی در جهان مشغول به کار شدند. این رشته در سال 1350 در بیمارستان توانبخشی شفا یحیاییان تهران پایه گذاری شد. فارغ حصیلان این رشته پس از گذراندن یک دوره چهار ساله کارشناسی در مراکز توانبخشی و بیمارستان های مربوطه مشغول به کار شده و به آموزش، درمان ، مشاوره و بازدید منزل بیماران در زمینه های جسمانی - روانی و ک ن می پردازند .
در ادامه اصول کاردرمانی را در سه گروه اصلی شرح خواهیم داد: الف)کار درمانی در بیماران جسمی، ب) کاردرمانی در بیماران روانی،ج) کاردرمانی برای عقب ماندگان ذهنی و د)کار درمانی برای ک ن مبتلا به فلج مغزی.

کار درمانی در بیماران جسمی

بیماران و معلولین این بخش افرادی هستند که به علل مادرزادی یا در اثر صدمات و بیماری های مغز و اعصاب و روماتولوژی و.. دچار کاهش دایمی یا موقتی توانایی های جسمی شده و قادر به ادامه زندگی به طور مستقل نیستند.

اه کاردرمانی در این بیماران
جلوگیری از پیشرفت بیماری و معلولیت و باز گرداندن توانایی های از دست رفته تا حد امکان جهت بازگشت بیمار به زندگی قبلی.

روش های مورد استفاده در کار درمانی
وجه افتراق و امتیاز کار درمانی تاکید آن بر استفاده گسترده از " فعالیت هد فمند" است . فعالیت هدفمند به فعالیت هایی گفته می شود که فرد به طور فعا ل در آن شرکت دارد. این فعالیت ها موجب هماهنگی سیستم های جسمی، ذهنی، عاطفی و شناختی شده و در طی انجام آن توجه فرد معطوف به انجام فعالیت است.
فعالیت هایی که برای درمان انتخاب می شوند باید دارای خصوصیات زیر باشند:

• هدف مشخصی داشته باشند .
• منجر به افزایش مهارت های فردی و بالا بردن عملکردهای بیمار شوند.
• مطابقت با جنس ، سن و علاقه بیمار باشند.
• بر اساس آگاهی و حرفه بیمار انجام شوند.
• باعث ایجاد حرکات و وضعیت های نادرست و نامطمئن نشوند .
• بیمار را در زمینه های مختلف جسمی و ذهنی در بر گیرند .
• تمرینات درمانی عبارتند از: کاربرد اختصاصی حرکات یا انقباض عضلات بدن جهت افزایش حداکثر عملکرد عضلانی و اسکلتی .

اه درمان
• افزایش آگاهی از الگوهای حرکات طبیعی و پیشرفت پاسخ های ارادی و غیر ارادی کاردرمانی روش ها و ابزارها http://medicblog. /
• افزایش قدرت و تحمل الگوهای حرکتی طبیعی
• افزایش هماهنگی
• افزایش قدرت عضله یا گروه عضلانی
• کاهش یا رفع محدودیت دامنه حرکتی مفاصل
• افزایش تحمل کاری و تحمل بدنی
• جلوگیری از پیشرفت یا رفع کوتاهی عضلات
• یکی از وظایف کاردرمانگر تجویز و طرح ریزی انواع اسپیلنت ها است (اسپیلنت وسیله ای است که برای حمایت یا افزایش عملکردی عضوی از بدن به کار می رود).
• جلوگیری از تغییر شکل اعضای بدن
• کمک و حمایت و تقویت عضلات ضعیف
• حمایت از عضو دردناک
• قرار دادن دست در وضعیت صحیح پس از جراحی و پیوند پوست و ....

پس از انجام روش های درمانی فوق کاردرمانگر از طریق زیر نیز می تواند در مستقل بیمار در امور روزمره زندگی استفاده کند :
1. تجویز وسایل کمکی نظیر صندلی چرخ دار و وسایل کمکی غذا خوردن و ...
2. باز دید در منزل و محل کار و محل تحصیل بیمار جهت رفع موانع معماری و انجام تطبیق های لازم
3. مشاوره
4. ارزی پیش حرفه ای

کاردرمانی در بیماران روانی

بیماران روانی به دو دسته حاد و مزمن تقسیم می شوند.طول مدت بستری شدن این یبماران کوتاه است، در نتیجه وظایف کاردرمان نیز در این موارد خاص است ولی بیماران مزمن همیشه باید حضور داشته باشند و ترخیص آنها به طور موقت صورت می گیرد.
بیمارانی با این شرایط را می توان به دو گروه سایکوتیک و نوروتیک تقسیم کرد.‏
و این تقسیم بندی وابسته به دو عامل است:
1-بینش:بیمار خود را بیمار می داند یا خیر.
2-قضاوت:برخورد و تعامل مناسب داشتن و در هر موقعیت اقدام مقتضی را انجام دادن.
بیماران سایکوتیک بیمارانی هستند که دچار جنون و حملات ناگهانی هستند یا در خود فرو رفته و توهم دارند،این افراد از حد معمول جامعه فراتر رفته و نسبت به بیماری خود آگاهی ندارند.‏
بیماران نوروتیک بیمارانی هستند که دچار اضطراب و وسواس هستند.
هنگامی که بیمار به بخش روانی ارجاع داده می شود از هر لحاظ مورد ارزی قرار می گیرد و مجموعه گزارشاتی از کلیه جنبه ها تهیه شده و به روان پزشک ارجاع داده می شود تا روند درمانی را مشخص کند، این ارزی در چند بخش حسی، حرکتی و درکی ـ شناختی صورت می گیرد.

کار درمانگر به عنوان یکی از اعضای تیم درمان در هماهنگی کامل با سایر اعضا نقش های گوناگونی ایفا می کند :
کمک به تشخیص بیماری و تشخیص نهایی و ترخیص از بیمارستان
برقراری ارتباط اصولی با بیمار
بهبود و استقلال بخشیدن به سلامت روانی و جسمانی بیمار
کاهش علائم و نگرش های نادرست بیمار و عوارض دارویی
تسهیل و سرعت بخشیدن به بهبودی بیمار و ترخیص وی
حمایت بیمار از نظر جسمی و روانی و ...
پیشگیری از عود مجدد بیماری و ارائه آگاهی صحیح و آموزش جهت برقراری سلامت روانی
مشاوره با خانواده.

کار درمانگر در درمان اختلالات روانی - اجتماعی از تئوری های متعدد برخواسته از علوم روانشناختی و جامعه شناختی و زیست شناختی بهره می جوید و بنا به نگرش انتخ و شیوه درمان و نحوه به کار گیری و نوع فعالیت و برخورد و ارتباط درمانی با بیمار را به مرحله عمل در می آورد .
انواع فعالیت های مورد استفاده در کار درمانی به طور انفرادی یا گروهی عبارت است از:
1. فعالیت های اجتماعی
2. فعالیت های حرفه ای
3. فعالیت های تفریحی

کار درمانی برای عقب ماندگی ذهنی
کار درمانی با کمک از ارزی و آموزش و تسهیل رشد ک ن عقب مانده ذهنی را جهت تسلط بر خود و محیط در محدوده توانایی های آنها یاری می کند.
عمده ترین اه کار درمانی برای عقب ماندگان ذهنی عبارت است از :
o تسهیل رشد در محدوده ای که توقف عاطفی یا ذهنی صورت گرفته است.
o کاهش اثرات ناتوانی های ذهنی
o رشد و گسترش طرز تلقی و مهارت های پایه جهت کار کرد مستقل، که از طریق فعالیت های آموزشی حرکات درشت و حرکات ظریف و و یکپارچگی حسی صورت می گیرد .
o فعالیت های خود نگهداری، خود مراقبتی و فعالیت های داخل منزل و خارج منزل و فعالیت های عمومی
o فعالیت های حرفه ای که شامل ارزشی پیش حرفه ای و آموزش حرفه ای است .
o فعالیت های تطابقی از طریق استفاده از وسایل کمکی موقتی و دائمی
o روان درمانی شامل بازی درمانی و رفتار درمانی و موسیقی درمانی
o مشاوره خانوادگی به دو صورت انفرادی و گروهی .
کار درمانی برای ک ن مبتلا به فلج مغزی
ک ن مبتلا به فلج مغزی ک نی هستند که اختلالات حرکتی بارزترین علامت آنها است . کار درمانگر پس از ارزی بر اساس نوع بیماری و شدت ضایعه برنامه درمانی را طراحی و اجرا می کند.

ارزی
کاردرمانگر با انجام ارزی های لازم، قادر به تشخیص و طبقه بندی انواع فلج مغزی فیزیولوژیک شامل اسپاستیک، فلسید، آتتوئید، آتا یک، ریجیدیتی و مختلط، توپو گرافیک شامل کوادروپلژیک، دایپلژیک، پاراپلژیک، همی پلژیک، تری پلژیک و مونو پلژیک خواهد بود .
این ارزی شامل موارد زیر است :
1. ارزی تونوسیته عضلات
2. ارزی رشد رفل ها
3. ارزی وضعیت و حرکت
4 . ارزی فعالیت های روزمره زندگی.

اه :
• ایجاد کشش عضلانی طبیعی
• تقویت حرکات ارادی فعال مفاصل
• تحریک و تقویت واکنش های تعادلی و چرخشی و بهبود و تسریع مراحل رشد حرکتی کودک
• رفع کوتاهی عضلانی و جلوگیری از انقباض عضلانی و بد شکلی مفاصل
• تحریک و تقویت حس ها یعنی باز آموزی حسی در مواردی که اختلال حس وجود داشته باشد.

جامعه پذیری بیماران روانی با کار درمانی

مهدی رضایی در سال 1367 تحصیل رشته کار درمانی را در شهید بهشتی آغاhttp://medicblog. /ز کرد و دوره کارشناسی ارشد را نیز در همین رشته ادامه داد، در سال 1377 با مدرک کارشناسی ارشد فارغ حصیل شد و در حال حاضر به عنوان عضو هیئت علمی در شهید بهشتی مشغول به فعالیت است. در ادامه مصاحبه ایشان را در مورد کار درمانی در حوزه روان خواهیم خواند.‏

لطفا در مورد حیطه فعالیت خود برای خوانندگان توضیح دهید؟
متاسفانه اگرچه کار درمانی قدمت زیادی دارد ولی بسیار مهجور و غریب واقع شده است. البته شناخت جامعه در مورد این رشته خیلی بهتر شده ولی هنوز هم این شناخت اندک است. رشته کار درمانی
‏ رشته ای است که با توجه به فعالیت های هدفمندی که یک فرد عادی در طول روز انجام می دهد سعی در برگرداندن فرد به زندگی دارد یعنی هر عاملی که باعث خارج شدن فرد از روال عادی زندگی می شود و باعث می شود که نتواند نقش های عادی خود را انجام دهد و به عنوان یک عامل م ب ( فیزیکی یا روانی) فرد را از زندگی جدا کند را از پیش پای وی بر می دارد. هدف کار درمانی این است که با توجه به فعالیت های هدفمندی که فرد به صورت روزمره انجام می داده و برای وی معنا داشته به زندگی و نقش های قبلی خود بازگردد . با این تعریف حیطه عملکرد کار درمانی بسیار گسترده است یعنی ک ن، بزرگسالان، افرادی که مشکلات جسمی و ذهنی دارند را شامل می شود. بنابراین از بعد پیشگیری نیز رشته کار درمانی به عنوان راه حلی مناسب مطرح است. اگر بتوان تعادل و تناسب درستی بین حیطه های مختلف زندگی ایجاد کرد می توان زندگی بهتری داشت و هر گاه این تناسب به هم بخورد فاکتور خطری ایجاد می شود که نشان می دهد فرد در حال دور شدن از سلامتی است.

بیماران اغلب به صورت دائم مراجعه می کنند یا موقت؟
هم به صورت دائم و هم موقت . یعنی بیماران اسکیزوفرنی وجود دارند که بیماری آنها مزمن و ادامه دار است و اصلا درمان پذیر نیست ، در مقابل بیمارانی نیز وجود دارند که افسرده هستند و پس از مدتی کوتاه درمان می شوند . ولی آنچه مهم است جلوگیری از بازگشت بیماری است پس باید دوره های عود را تا جای امکان به حداقل رساند. ‏

در حیطه کاری خود از چه دستگاه هایی استفاده می کنید؟
در بخش روانپزشکی دستگاه ها خیلی عادی به نظر می رسند. در واقع می توان گفت دستگاه نیست بلکه ابزارهایی هستند که افراد به طور روزمره هم ممکن است با آنها برخورد داشته باشند. میز پینگ پنگ ، شطرنج ، بوم نقاشی ، کارگاه های قلاب بافی و گلدوزی همگی وسایلی رایج و جزئی از زندگی روزمره هستند، اما برای اینکه فرد درگیر فعالیت های هدفمندی شود از آنها استفاده می شود.‏

تنیس روی میز یا پینگ پنگ چگونه برای درمان استفاده می شود؟
وقتی بیمار وارد چنین فعالیتی می شود می تواند انرژی خود را تخلیه کند، خود این بازی یک نوع برقراری ارتباط محسوب می شود. ‏

در این رشته چه کمبود هایی وجود دارد؟
در کشور ما پیشگیری سه دسته است : پیشگیری اولیه ، ثانویه ، ثالثیه ‏
پیشگیری های اولیه و ثانویه معمولا از سوی افراد رعایت می شوند. پیشگیری اولیه همان وا ن زدن است . پیشگیری ثانویه استفاده از دارو است. اما پیشگیری ثالثیه این است که از عوارض بیماری جلوگیری شود و از اینکه فرد بیشتر از جامعه دور شود جلوگیری به عمل آید که در این زمینه ایران هنوز خیلی جای کار دارد . ‏
در بعضی از بیمارستان ها که بخش کاردرمانی وجود دارد به علت هزینه بر بودن این بخش و فضای زیاد و بازده مالی اندک برای بیمارستان و به علت وجود این تفکر که می توان تخت های بیشتری در این فضاها قرار داد به این بخش بهای زیادی داده نمی شود، بنابراین بودجه لازم برای توانبخشی در نظر گرفته نمی شود.‏

آیا در ایران دستگاهی ساخته شده است ؟
در رابطه با حیطه های مختلف کاری مانند کار با ک ن و کارهای جسمی دستگاه هایی با توجه به نمونه های خارجی و حتی به صورت نوآوری ساخته شده است. برای چهار دست و پا راه رفتن بچه های‏cp‏ و ایجاد تحریک حسی دستگاه هایی طراحی شده است اما متاسفانه حمایت مالی وجود ندارد و سازندگان این دستگاه ها تشویق نمی شوند. ‏

ایران در مقایسه با سایر کشورها چه جایگاهی دارد؟
انجمن کاردرمانی ایران به عنوان یک شاخه از انجمن جهانی کاردرمانی است و ایران از سال قبل عضو ‏wfot‏ شده است و مدارک کارشناسی ایران در این رشته در سایر کشورها قبول است. ‏

تاب خوردن و دور ریختن اوهام روانی

رزی زینعلی سال در 1367 تحصیل در رشته کار درمانی را در شهید بهشتی آغاز کرده و http://medicblog. /تحصیلات دوره کارشناسی ارشد را در علوم پزشکی ایران به پایان رسانده است و از سال 1371 تا کنون به عنوان کاردرمانگر و هیات علمی در مشغول به کار در زمینه کار درمانی روان است.‏وی عضو کنوانسیون بین المللی کاردرمانی است که در ادامه نظر ایشان را در مورد کار درمانی در حوزه روان خواهیم خواند.

چه بیمارانی به شما مراجعه می کنند؟‏
مراجعه کنندگان را طیف های مختلفی تشکیل می دهند که همه آنها به نوعی مشکل سلامتی دارند. افراد کم توان و معلول جسمی ، معلول ذهنی ، ک ن و بزرگسالانی که مشکلات روانپزشکی دارند( مانند اوُتیسم )، ک نی مبتلا به اختلالات یادگیری ، ، افراد افسرده و مبتلا به اسکیزوفرنی ، معتادان ، بیماری های جسمانی، ارتوپدی یا نورولوژی. ‏
تکنیک های بسیار تخصصی تری برای درمان این بیماری ها وجود دارد، ولی در کاردرمانی همه آنها در غالب فعالیت استفاده می شود . تفاوت عمده ای کاردرمانی با رشته های دیگر مانند روانشناسی ، فیزیوتراپی در این است که سایر رشته ها، تکنیک را به طور صرف استفاده می کنند ولی در کاردرمانی، تکنیک در غالب فعالیت استفاده می شود . به عنوان مثال، زمانی که یک کودک اوتیسم به مراکز کاردرمانی مراجعه
‏ می کند، تئوری های غالبی در کاردرمانی وجود دارد که این تئوری ها رویکرد کاردرمانگر را برای کار روشن می کند.

واضح است که درصد بهبودی به نوع مشکل بستگی دارد، اما امید به بهبودی با روش های کاردرمانی چقدر است؟
همان طور که اشاره کردید، درصد بهبودی به نوع مشکل بستگی دارد . سن تنها عامل نیست ، شدت ضایعه نیز خود تعیین کننده است. باید ابتدا مشخص شود منظور از بهبود یافتن چیست؟ اگر منظور این است که یک کودک ‏cp‏ (فلج مغزی) به یک کودک طبیعی تبدیل شود، باید گفت این کار با دانش امروزی امکان پذیر نیست. اما کاردرمانگر می تواند کاری کند که کودک با نهایت استقلال و شادی زندگی کند. در بسیاری از مواقع با استفاده از وسیله کمکی یا حتی تغییر محیط فرد، سطح زندگی وی ارتقا پیدا می کند.‏
خوشبختانه نزدیک به دو سال است که شهرداری، مناسب سازی معابر برای همه شهروندان را آغاز کرده است. پیش از این اصلا به این نکته که افراد کم توان هم شهروند این جامعه هستند توجهی
نمی شود. الحاق کشور به کنوانسیون حقوق معلولین، گام بزرگی در حمایت از این حقوق است . ‏
در کشور های نروژ ، دانمارک .... مناسب سازی های شهری در حد فوق العاده انجام شده است . افراد کم توان به راحتی رفت و آمد و کار می کنند و در جامعه حضور فعال دارند . اما در ایران اگر کاردرمانگر برای یک بیمار ویلچر تجویز کند، اکثراً از عهده ید آن برنمی آیند چون بیمه آنها را تحت پوشش قرار نمی دهد. سالها است که بزرگترین مشکل این بیماران این است که بیمه ها خدمات کاردرمانی را پوشش نمی دهند . در زمان تنظیم نظام بیمه ای، هیچ توجهی به خدمات کاردرمانی نشده و فقط فیزیوتراپی را در خدمات توانبخشی در نظر گرفته اند، نه فقط کاردرمانی حتی گفتار درمانی هم جایی در بیمه ندارد .‏
افراد معمولاً در چه سنی به شما مراجعه می کنند؟
مشکل عمده در ایران سیستم ارجاع است که اساسا در سیستم بهداشت - درمان کشور این مشکل وجود دارد . معمولاً بیماران برای تشخیص بیماری خود به چند متخصص مراجعه می کنند، درحالیکه یک پزشک عمومی خوب باید بتواند تشخیص اولیه را انجام داده و بیمار را به متخصص مربوطه ارجاع دهد. این مشکل در نظام سلامت ما وجود دارد و متاسفانه کاردرمانی هم از آن ضربه می خورد . متاسفانه
‏ پزشک ها شناخت کافی نسبت به کاردرمانی ندارند ، اگر بیمار، به خصوص اطفال، در زمان طلایی و بدون اتلاف وقت تحت درمان قرار بگیرند، " کم توانی" در آنان قابل درمان و کنترل است. ولی در صورتی که این زمان طلایی سپری شود، درمان " ناتوانی" ممکن نبوده و تنها می توان بیمار را با محیط تطبیق داد. ‏

دستگاه های مخصوص کاردرمانی در حیطه فعالیت شما کدامند؟
کاردرمانی ابزارهای خیلی پیچیده ای ندارد. عمده وسایلی که در طیف اطفال استفاده می شود، وسایل بازی است. همه اسباب بازی هایی که به طور معمول بچه ها استفاده می کنند، از دید کاردرمان یک وسیله درمانی است . رویکرد ‏sensory integration، تاب های خاص با اه درمانی خاص طراحی می شوند سایر وسایل معمولاً وسایل سبک و ساده و معمولی هستند. ‏
دسته دیگری از تجهیزات، وسایل تمرین درمانی است که برای کار جسمانی بزرگسالان استفاده می شود، وسایلی که برای افزایش قدرت عضلانی و هماهنگی عضلانی به کار می روند . ‏
تاب، نوعی تحریک وستیبولار است . در ک ن اوتیسم به عنوان تحریک حسی از آن استفاده می شود. این وسیله برای کودک هماهنگی حرکتی ایجاد می کند و مشکل حسی او را بهبود می دهد . در ک ن فلج مغزی، شکل خاصی از تاب به نام هات داگ برای تحریک عضلات فل ور تنه را استفاده می شود و در ک نی که ترس درونی دارند، این تاب باعث می شود که کم کم ترس از بین برود . تاب وسیله ساده و در عین حال پر کاربردی است که در حوزه های مختلف کاربرد های مختلفی دارد.

جایگاه کاردرمانی ایران در مقایسه با سایر نقاط جهان چگونه است؟
از نظر دانش و کار بالینی تفاوت جدی وجود ندارد. تنها تفاوت این است که در زمینه ابزارهای مربوطه، ایران مصرف کننده است نه تولید کننده. با این وجود، مدرک فارغ حصیلان ایرانی در تمام دنیا قابل قبول است. ولی از نظر تجهیزات تفاوت زیادی با کشورهای دیگر دارد. ‏
از نظر دانش و کار بالینی کاردرمانگران ایرانی با همتایان خارجی تفاوتی ندارند ، فارغ حصیلان زیادی در این رشته وجود دارند که در کشورهای دیگر کار می کنند و بسیار موفق هستند.‏
دوچرخه ثابت برای کودک ، تردمیل برای ک ن و تردمیل هایی که بتوان در آب از آنها استفاده کرد هزینه بالایی دارند و بنابراین در ایران برای آب درمانی محدودیت هایی وجود دارد. این محدودیت ابزار به درمانگر نیز صدمه وارد نمی کند. مثلا برای جابجا بیمار وسیله مناسبی وجود ندارد، و خود کاردرمان بیمار را جا به جا می کند. در حالی که در کلینیک های مجهز دنیا از لیفت به صورت الکترونیکی یا مکانیکی برای جابجا بیمار استفاده می شود.

و اما نکته آ ...‏
در خاتمه باید به این نکته اشاره کرد که کار تیمی گروه پزشکی در کنار گروه توانبخشی در موفقیت درمان بسیار موثر است. اگر پزشکان محترم به موقع بیمار را برای توانبخشی بعد از عمل ارجاع دهند، بسیاری از مشکلات برطرف می شود و در نهایت، پوشش بیمه خدمات کاردرمانی و توانبخشی از ‏خواسته های جدی است.

کاردرمانی از خمیر تا ت یل

سارا لباف فارغ حصیل رشته کاردرمانی شهید بهشتی در سال 1376 است و با تأسیس کلینیک به توانhttp://medicblog. / در زمینه کاردرمانی ذهنی و جسمی به عنوان کار درمان مشغول به فعالیت است. مرکز به توان دارای یک بخش گفتار درمانی است، چرا که ک نی که به این مراکز مراجعه می کنند معمولاً به خدمات کاردرمانی و گفتاردرمانی در کنار هم نیاز دارند. به عنوان کارشناسی که در زمینه کار درمانی ذهن فعالیت می کند مصاحبه ای کوتاه با ایشان انجام داده ایم که در ادامه شرح آن را خواهیم خواند.‏

در مورد حیطه فعالیت خود برای خوانندگان توضیح دهید؟ کاردرمانی دارای سه حوزه است: جسم، ذهن و روان ‏
بسیاری از افراد این بخش از کار درمانی را نمی شناسند یا با کاردرمانی روان یکی می دانند. هنگامی که از ذهن سخن به میان می آید تصور عموم بر این است که ذهن صرفا مربوط به مسایل یادگیری و آموزش است و کودکی که از نظر آموزشی درحد مطلوب است از ذهن خوبی بر خوردار است، درحالی که گستره ذهن بسیار وسیع تر است. ‏
ذهن منشا و خواستگاه تمام توانایی های گفتار، یادگیری، حرکت، هماهنگی، خلاقیت، رفتار اجتماعی و فردی، ادراک و شناخت است. در همین راستا و به همین نسبت خود ذهن متاثر از عوامل محیطی ذاتی و ژنتیکی است و در صورت وجود فیدبک های مناسب رشد می کند. ‏
ذهن در واقع نمایش گر عملکرد سیستم های مغزی است. تعامل صحیح سیستم های مغزی با هم باعث بروز رفتار، کردار و گفتار صحیح خواهد شد، اما ع آن نیز امکان پذیر است، یعنی عدم تعامل صحیح سیستم های مختلف مغزی باعث ایجاد اختلال و اشکال در فعالیت های فرد بوده یا باعث بروز رفتار های نادرست می شود. همچنین ذهن نیازمند تغذیه صحیح و دریافت محرک های مناسب است تا رشد خوبی داشته باشد. درهای ورود به ذهن شامل حس های مختلف بینایی، شنوایی، بویایی، چشایی، لامسه، حرکت است. ‏
در صورتی که سیستم های مذکور عملکرد سالمی داشته باشند و کودک از لحاظ حسی طبیعی باشد بسیاری از مشکلات رفتاری و ارتباطی وی به میزان زیادی برطرف می شود.‏
به عنوان مثال ک ن پرورشگاهی علی رغم وجود سلامت ظاهری و مغزی به دلیل عدم تعامل حسی با مادر دچار محرومیت حس عاطفی هستند که در رفتار انطباقی آنها با محیط و افراد تاثیر به سزایی می گذارد.‏
بسیاری از این ک ن پس از مدتی علائمی نظیر اضطراب، انزوا، خشم، پرخاشگری، ناسازگاری، عدم تماس چشمی را نشان می دهند که ممکن است کودک حتی عقب مانده به نظر برسد.‏‎ ‎یا کودکی که دچار ترس از ارتفاع و تغییر وضعیت جاذبه است علائم را به صورت ترس از حرکت، بی حرکتی، محتاط بودن و گریز از جمعیت نشان می دهد، که با بررسی مشخص می شود این کودک در سیستم وستیبولار ضعف و نارسایی دارد. ‏
در دبستان ها و مدارس عادی مواردی مشاهده شده است که ک ن به دلیل مشکلات اضطر و رفتاری به عنوان ناسازگار، پرخاشگر و بی نظم معرفی شده اند که پس از بررسی کاردرمانی مشخص شده این کودک مشکل توجه و تمرکز دارد، عدم توجه فراگیر حسی (حس های لامسه، بینایی، بویایی،....) به دلیل مزاحمت های حسی و کانالیزه نشدن محرک های ورودی به مغز ایجاد می شود و اگر این مشکلات به صورت پایه ای برطرف نشوند کودک دچار افسردگی، طردشدگی، پرخاشگری، کاهش اعتماد به نفس و افزایش مشکلات رفتاری می شود. هر چه زمان ارجاع سریع تر باشد روند درمان سریع تر و آسیب های وارده کمتر خواهد بود. علاوه بر سلامت کارکرد حس ها، ارتباط و هماهنگی حس ها و حرکت و به عبارتی یکپارچگی حس -حرکتی در ساختار ذهن تاثیر بسیاری دارد. ‏
به عنوان مثال ک نی که از لحاظ مهارت های حرکتی نظم و هماهنگی بیشتری دارند نسبت به ک نی که ضعیف تر هستند، از سطح هوشیاری، خلاقیت واستدلال بیشتری برخوردارند که این امر نشان دهنده تاثیرات متقابل توانایی های فرد با ذهن کودک است. ‏
در این رابطه کاردرمانی ذهنی به عنوان بخشی از تیم توانبخشی با استفاده از کار و بازی، تکنیک های حسی - حرکتی، تکنیک های بهبود مهارت های درکی - بینایی و فعالیت های مخچه ای سعی دارد به موازات بقیه اعضای تیم درمان کودک را به طرف بهبود مهارت های اجتماعی، مهارت های درکی حرکتی، مهارت های درکی بینایی، استفاده صحیح از دست ها، هماهنگی های حرکتی و رفتاری و بسیاری موارد دیگر سوق دهد. ‏
اگر چه برنامه های درمانی کاملا علمی و بر اساس تحقیقات مشخص شده است، هنر یک کاردرمانگر ذهنی این است که با توجه به ذهن و مشخصه های فردی هر کودک، برنامه را طوری طراحی کند که کودک در قا ضمن لذت بردن، درمان مناسب را هم دریافت کند.‏
کارهایی که کاردرمان گر انجام می دهد شامل یک سری تکنیک های خاص است. هنگامی که کودکی به کاردرمان گر مراجعه می کند در ابتدا ارزی می شود که از نظر ذهنی چه مشکلی دارد؟ به عنوان مثال ممکن است کودکی در هنگام راه رفتن بر روی پنجه پا راه برود یا هنگامی که او را صدا می کنند خیلی دیر پاسخ می دهد یا خیلی تند ع العمل نشان می دهد. ‏

بیماران در چه سنی مراجعه می کنند؟
بیشتر مراجعه کنندگان زیر 7 سال هستند و توسط کاردرمانی برای مدرسه آماده می شوند. این افراد هرچه زودتر مراجعه کنند روند درمان خیلی بهتر خواهد بود و اگر دیر مراجعه کنند عقب ماندگی آنها بیشتر می شود و نمی توان کار موثری برای آنها انجام داد و به مراکز دیگری مانند مراکز درمانی یا مدارس استثنایی معرفی می شوند. این ک ن نمی توانند به مدارس عادی بروند ولی اگر در سن 2 سالگی مراجعه کنند امید آن وجود دارد که بتوانند در مدارس عادی تحصیل کنند. بسیاری از مراجعه کنندگان در ظاهر سالم به نظر می رسند، راحت راه می روند، حرف می زنند، ولی هنگامی که از آنها خواسته می شود چیزی را ترسیم کنند نمی توانند و خلاقیت لازم را ندارند. اگر از یک بچه سالم خواسته شود درختی را ترسیم کند در نهایت با تراوش ذهنی خود تصویری را خواهد کشید ولی ک ن بیمار نمی توانند این کار را انجام دهند و ذهن های بسته ای دارند و حتی نمی توانند آنچه را که می دانند در محیط تعمیم دهند. ‏
بچه های اُوتیسم ضریب هوشی بالایی دارند و بر روی یک سری از جزئیات متمرکز می شوند و در آن زمینه ها بسیار قوی می شوند. مثلا نقاش های ماهری می شوند، ولی نقاشی های آنها خلاقانه نیست.‏

چه ک نی به شما مراجعه می کنند؟
بیماران سندروم ‏down، اوتیسم، (‏‎(psycho motor delay‏ تاخیر روان حرکتی، بچه هایی که مشکلات حسی دارند.

دستگاه های مربوطه را نام ببرید.‏
exer board، ‏pur du peg board، خمیر درمانی(پوتی)، توپ، تردمیل، ‏egg ball، ‏thera band، ‏digi flex، ‏vibrator، ماساژور، فوم، ترامپولین، ‏‎ ladder ‎، ‏‎ tilt band ‎،ramp، ‏cp ball ‎، واکر، ‏step‏ کاردرمانی

جای چه دستگاه هایی در ایران خالی است؟‏
brushing ‎‏ برای تحریک سطحی، دوچرخه ثابت کودک، آسانسور برای حمل کودک و .....‏

ی پزشکی و شهرسازی در خدمت بیماران ضایعه نخاعی

محسن قسامی در سال 1371 از دانشکده توانبخشی علوم پزشکی ایران در رشته کار http://medicblog. /درمانی‏ فارغ حصیل شده است. وی که در حال حاضر در بخش کار درمانی مرکز جامع توانبخشی جمعیت هلال احمر به عنوان کارشناس فعالیت دارد حدود 15 سال سابقه کار داشته و در زمینه توانبخشی ضایعات نخاعی تجربیات فراوانی دارد. در ادامه نظر ایشان را در مورد توانبخشی بیماران با ضایعات نخاعی جویا ‏می شویم.‏

لطفاً به طور مختصر اه کار درمانی را شرح دهید؟
هدف کار درمانی در توانبخشی ضایعات نخاعی توانمند ساختن فرد جهت انجام فعالیت های روزمره زندگی ‏‎(adl)‎‏ برای بازگشت به جامعه با حداکثر میزان استقلال فردی او است. در این زمینه مساعدت رشته های دیگر از قبیل ی شهرسازی لازم است تا طراحی شهری به گونه ای صورت پذیرد که استفاده از اماکن عمومی از قبیل: مساجد، بانک ها، تلفن های عمومی و فرهنگسراها برای معلولین نیز امکان پذیر بوده و مانع از تعاملات اجتماعی آنها نشود و وضعیت وسایل نقلیه از قبیل اتوبوس ها با شرایط حسمانی معلولین هماهنگی یابد. در واقع باید با همکاری نهادهای مربوطه شرایطی فراهم شود تا معلولین نه تنها برای کارهای ضروری، حتی برای تفریح هم مایل به وج از منزل باشند و شاهد فعالیت های اجتماعی بیشتری از سوی معلولین باشیم. ان طراحی صنعتی و معماری هم باید با رعایت استانداردهای لازم در ساختن خانه ها و به کارگیری سطوح شیب دار با زوایای مناسب، امکان زندگی راحت را برای معلولین فراهم آورند.
در واقع هدف کاردرمانی در ضایعاتی چون ضایعات نخاعی، سکته های مغزی و ضربه های مغزی آن است که این افراد با استقلال در زندگی و حرفه خود نیروی انسانی کمتری را به خود مشغول کرده و با فعال بودن در اجتماع بر افسردگی ناشی از وابستگی خود به اطرافیان فائق آیند.‏

جایگاه ایران در زمینه کار درمانی بیماران با ضایعات نخاعی در مقایسه با سایر کشورها در چه حدی می دانید؟‏
در ایران تهیه وسایل توانبخشی از قبیل انواع ویلچرهای مورد نیاز بیماران، هزینه های زیادی را ‏در بر دارد. در واقع علی رغم وجود فضا و امکانات توانبخشی در ایران به دلیل عدم رعایت استانداردها و استفاده از تجهیزات کمکی لازم، امکان استفاده بهینه از آنها وجود ندارد. به عنوان مثال به ندرت می توان است ی را یافت که در مسیر ورودی آن به جای پله از سطح شیب دار استفاده شده باشد یا مجهز به تجهیزات کمکی و ایمنی لازم جهت استفاده معلولین باشد.‏

غوطه خوردن در است توپ بازآموزی توان حسی - حرکتی

پریسا رشیدزاده کارشناس مرکز توانبخشی هلال احمر، در سال 1374 از دانشکده توانبخشی http://medicblog. / علوم پزشکی ایران فارغ حصیل شده و با توجه به علاقه ای که به زمینه های مختلف این رشته داشته، هلال احمر را به عنوان محل خدمت انتخاب کرده است. ایشان به همراه همسرشان (محسن قسامی) حیطه کاردرمانی را در این مرکزگسترش داده اند. کم کم با پذیرش بیماران متعدد و ایجاد ارتباط با گروه های پزشکی توانسته اند کاردرمانی را گسترش داده و این مکان را با مساعدت هلال احمر تبدیل به مکانی مناسب با تجهیزات بیشتر و سرویس دهی متنوع تر تبدیل کنند. در حال حاضر از سوی این سازمان با قرارداد تدریس واحد کارآموزی بسته شده و دانشجویان کارآموزی بالینی از علوم پزشکی ایران و شهید بهشتی در این مکان دوره های کارآموزی را طی می کنند. ایشان تقریبا 13 سال است که در زمینه کار درمانی ک ن فلج مغزی مشغولفعالیت های آموزشی و درمانی است.

در صورت امکان حیطه فعالیت خود را در این رشته شرح دهید؟
کاردرمانی، توانبخشی به معنی واقعی کلمه هست یعنی حمایت بیمار از زمانی که دچار ضایعه می شود تا هنگامی که شخص می خواهد وارد جامعه شود. برخی افراد در این موارد به معلولیت اشاره می کنند، در حالی که در واقعیت باید گفت که این افراد دچار ضایعه شده اند و ممکن است وما دچار معلولیت نشده باشند کاردرمانگر از همان گام اول درکنار بیمار است و به بیمار کمک می کند. اگر چه ضایعه درمان نمی شود اما بیمار با ضایعه اش تطبیق پیدا کند. ممکن است میزان بهبودی این ضایعه از صد، تا ده، پنج یا حتی صفر درصد متغیر باشد. درمان ها را می توان به چند دسته تقسیم کرد: بعضی از‏ درمان ها، درمان های بهبود دهنده هستند، یعنی کاردرمان در کنار بیمار است و همراه با او ضایعه را بهبود می دهد، مثلاً بیماری که پیوند تاندون یا جراحی بر روی وی انجام شده، واقعا بهبودی پیدا می کند. اما در بیماری که دچار ضایعه نخاعی یا فلج حرکتی شده بیماری از بین نمی رود، در این بیماری ها درمان به صورت بازگشت به فعالیت روزمره زندگی (‏adl‏ ) انجام می شود و با اینکه ضایعه از بین نمی رود اما بیمار را هدفمند می سازد، به سمتی که در تطابق با بیماری خود بتواند بیشترین راندمان را درزندگی روزمره داشته باشد. البته درمان با ‏adl‏ آغاز نمی شود بلکه ابتدا آنالیزهای کلی بر روی بیمار انجام می شود، به عنوان مثال بررسی می شود که راندمان عضلات به لحاظ نرولوژیک در چه حد است، میزان اسپاسم چقدر است، دامنه حرکتی مفصل در چه حدی است و.... پس از اینکه این درمان های فیزیکی و آناتومی انجام شدند و پس از مراجعه به تعداد جلسات لازم بیمار توانایی اولیه را ب کرده و به مرحله استفاده از توانش برای ادامه زندگی می رسد. این فرد می تواند کودکی باشد که می خواهد فعالیت های تحصیلی انجام دهد، یک مرد جوان با ضایعه نخاعی باشد که می خواهد به حرفه سابقش برگردد یا حتی می تواند یک خانم خانه دار باشد که در فعالیت های آشپزی یا مراقبت از کودک، دچار مشکل است. ‏

چه بیمارانی به کاردرمانی مراجعه می کنند ؟
شاخه های کاردرمانی عبارتند از: شاخه روان با کاربرد کاردرمانی در روانپزشکی، شاخه کاردرمانی ذهنی، شاخه کاردرمانی جسمی که بیشتر بر روی ضایعاتی که سیستم اعصاب را درگیر می کنند متمرکز می شوند و شاخه کاردرمانی در ضایعات نرولوژیک. ‏
در قسمت نورولوژی بزرگسال هم دسته عمده ای از بیماران را افرادی تشکیل می دهند که دچار سکته مغزی یا ضایعات نخاعی شده اند که در اثر ضربه و تصادف ایجاد شده اند. انواع بیماری های عصبی - عضلانی و سایر بیماری های نورولوژی مثل ‏ms ‎، پارکینسون، انواع مییلیت ها و ضربه های مغزی نیز در این شاخه وجود دارد.‏

بیشتر مراجعین کاردرمانی در چه گروه سنی قرار دارند؟

مراجعه کنندگان در همه محدوده های سنی هستند ولی محدوده مطلوب مورد نظر کار درمان زیر یک سال است. درمان هایی که زیر یک سال شروع می شوند، (درمان های اولیه و بدون تاخیر )، یعنی در زمان طلایی ضایعه بهترین درمان ها هستند. حتی بیمارانی که در سنین کمتر از دو سالگی مراجعه می کنند نیز بهترین درمان را دارند، البته خوشبختانه آگاهی پزشک ها بیشتر شده، اما با این وجود معمولاً تا بیمار به مرحله کاردرمانی برسد آن قدر در مراحل پزشکی و تشخیص های اولیه وقت صرف می شود تا زمان طلایی مربوطه را از دست می دهد.‏
البته بیمارانی نیز وجود دارند که در 5-4 ماهگی مراجعه کرده اند ولی با این وجود زمان طلایی برای آنها از دست رفته بوده است. نکته مهم آن است در افرادی که پس از 4 و 5 سالگی مراجعه می کنند دفرمیتی، کوتاهی تاندون، و سایر مشکلات شکل گرفته است.
در بزرگسالان نیز مثل بیماران سکته مغزی اگر بیمار بعد از دوران کما یا دوره ای که تازه بستری شده اند بلافاصله توانبخشی را آغاز کند ممکن است بتوانند قدرت حرکات ریز انگشتان دست را به دست آورند.

آیا بچه ها همکاری لازمبرای درمان رااز خود نشان می دهند؟
در کاردرمانی به بازی درمانی بسیار استناد می شود. ولی اگر با بازی درمانی همان زمان طلایی از دست داده شود، در حق کودک خیانت می شود. بنابراین در طول دوره درمان ممکن است کودک ناسازگاری کند، اما آنچه مهم است نتیجه کار است. ‏

برخی از دستگاه های مورد استفاده در این زمینه را نام ببرید.‏
اگر قسمت نورولوژی دسال را از بزرگسال جدا کنیم در شاخه نورولوژی دسال از انواع پوزیشنر ها استفاده می شود. بیماری که نمی تواند بایستد حتما به یک پوزیشنر نیاز دارد که بتواند با کمک آن توانایی ایستادن داشته باشد یا بیماری که نمی تواند بنشیند به یک ‏corner seat‏ و انواع صندلی هایی که در این زمینه موجود است نیاز دارد تا بتواند ح نشستن را داشته باشد، یا پوزیشنرهایی که برای ایستادن روی زانو یا انواع دیگر، که در حال حاضر بیشتر پوزیشنرهای دسال چوبی هستند البته انواع پلاستیکی نیز وجود دارند ولی برای بچه ها بیشتر از نوع چوبی استفاده می شود. ‏
انواع وسایل تحریکات سنسوری موتور(حسی- حرکتی) نیز استفاده می شوند که مهم ترین این تحریکات تحریک برای استفاده همزمان از چند حس است. علاوه براین است توپ و تاب نیز استفاده می شوند که اگر چه ابزاری برای بازی ک ن هستند اما به عنوان وسیله ای برای درمان نیز محسوب می شوند. است توپ حس لمس(عمقی) را به کودک می دهد و ‏body image‏ (تصویر بدنی) کودک را تحریک می کند.‏
‏ ترامپولین فنرهایی هستند که بچه ها بر روی آن بالا و پایین می پرند.‏
‏ انواع توپ ها با سایزهای مختلف که بچه ها حرکات تعادلی انجام می دهند.‏
‏ انواع تیلت بورد ها (تخته تعادل) که کودک بر روی آنها می ایستد و تحریکات تعادلی ب می کند. ‏
تجهیزات در قسمت بزرگسال متنوع تر است . پوزیشنر های متنوعی وجود دارند که ف ی و برقی هستند. انواع بیو فیدبک، رولر، ویبراتور، ویج ها، اسلیم، نردبان های دیواری، دوچرخه های ثابت، استپر، دوچرخه های اکتیو و پسیو و ... از این جمله هستند.‏
کاردرمانی ایران در مقایسه با سایر کشورها چگونه است؟
در ایران راندمان کار بسیار بالا است. ولی از نظر تجهیزات اختلاف بسیار زیادی با سایر کشورها وجود دارد. وسایل حمایت کننده که بیمار در زندگی به آنها احتیاج دارد، به عنوان مثال ویلچرها که باید با وضعیت بیمار تطابق پیدا کنند در ایران بسیار اندک هستند. متاسفانه در ایران فقط یک نوع ویلچر وجود دارد و ویلچرهای خاص با سفارش وارد می شوند و تولید کننده ای در این زمینه وجود ندارد.‏

آیا تاکنون وسیله ای در ایران ساخته شده است ؟
خوشبختانه ایرانی ها آن قدر خلاق هستند که به تعداد والدین بیمار ها یا خود بیماران افرادی هستند تلاش می کنند تا وسایل لازم را بسازند گاهی از نمونه های خارجی الگوبرداری می کنند و گاهی نیز خلاقیت خود را نشان می دهند. ‏
در حال حاضر خوشبختانه جای مانور برای کاردرمان های بسیار زیاد است، کاردرمان های ایرانی در سمینار هایی ی نورولوژی، ی توانبخشی، درمان ضایعات دست، که در خارج از کشور بر گزار می شود شرکت می کنند و مقالات بسیار خوبی را ارائه می کنند.

در انتها اگر نکته ای مد نظرتان است، بفرمایید.‏
شاید شعار به نظر برسد، ولی گفتن این نکته ضروری است که در کاردرمانی مهم ترین فاکتور وجود خلاقیت و دست های هنرمند است. یعنی فاکتور های شخصی خود کاردرمانگر بسیار مهم هستند. کاردرمان باید همراه با بیمار زانو بزند و تمرین ها را انجام دهد. وسایل موجود فقط به آسان تر انجام شدن تمرین ها کمک می کنند، ولی کاردرمان همیشه با دست های هنرمند خود بیمار را پوشش می دهد. اگر کار درمان این فاکتور های شخصیتی را نداشته باشد نمی تواند در این کار ماندگار باشد. کار ‏درمان ها با اقشاری در ارتباط هستند که هیچ درمانی جز کار درمانی ندارند و این مسأله می تواند یک پروسه طولانی مدت باشد. کار درمان در کنار بیمار نه مثل یک تراپیست بلکه به عنوان یک دوست قرار می گیرد و واقعا به بیمار آموزش می دهند که اگرچه ضایعه مغزی از بین نمی رود، اما باید یاد گرفت که چگونه می توان با وجود این ضایعات زندگی کرد. ‏

تیم مشترک کار درمانی و جراحی

فیروز مددی در سال 1351 وارد تهران و در سال 1358 به عنوان دانشجوی ممتاز از این http://medicblog. / فارغ حصیل شده است، به همین دلیل بدون گذراندن سربازی و طرح وارد رشته ارتوپدی در بیمارستان شفای یحیائیان شده و در سال 1362 به عنوان فارغ حصیل ممتاز دوره تخصصی را به اتمام رسانده است. از آن زمان تا 1368، به عنوان یار در شهید بهشتی مشغول به فعالیت بوده و در سال 1368 برای گذراندن دوره های فوق تخصصی طب ورزشی، ارتوپدی اطفال و تومورها به کشور کانادا سفر کرده و در toronto و western ontario دوره های مذکور را گذرانده است. برای درک اهمیت کاردرمانی در موفقیت جراحی، نظر آقای فیروز مددی، فوق تخصص ارتوپدی را جویا شدیم.

در مورد نقش کار درمانی در ارتوپدی برای خوانندگان توضیح دهید؟
کاردرمانی شبیه فیزیوتراپی است اما رشته بسیار نوپاتری است. بنابراین حمایت اجتماعی این رشته در مراکز علمی به اندازه فیزیوتراپی نیست. اختلاف کار فیزیوتراپی و کاردرمانی در این است که متخصصان کاردرمان با بیمارانی کار می کنند که بیماری های استخوانی – عضلانی دائمی دارند. مانند بچه هایی که فلج مغزی هستند یا افراد مبتلا به مننگوسل و انی که به دنبال تصادفات دچار صدمات غیر قابل برگشت در سیستم عضلانی استخوانی اندام ها شده اند.کار کاردرمان ها در این موارد به صورت دستی است و به اندازه فیزیوتراپیست ها از دستگاه هایی که به عنوان مدالیتی از آنها نام برده می شود مانند راسوند، ir، دیاترمی و غیره استفاده نمی کنند و بیشتر عملکردهای مختل شده را ترمیم کرده و سعی می کنند شخص را سریع تر به جامعه بازگردانند. در مواردی که صدمات جبران ناپذیری به فرد وارد شده، مثلا پیانیستی 4 انگشت خود را از دست داده ، سعی می شود پس از مدتی وی را با رشته ای دیگر در همان زمینه آشنا کنند، به عنوان مثال او را با ویالون آشنا می کنند و به یک باره او را به حرفه ای غیر مرتبط مانند حسابداری و ... وارد نمی کنند تا جهش سنگینی برای فرد ایجاد شود.

کاردرمانی پس از عمل یا پیش از عمل انجام می شود ؟
بیمارانی که مشکلات عصبی-

مشاهده متن کامل ...

با فوتبال دوستان گلپایگانی از خندق هفده تن تا یوم های برزیل
درخواست حذف اطلاعات
از تیتر نا متعارف این مقاله شگفت زده نشوید. انتخاب آن به خاطره ای از اوایل دهه ۱۳۵۰ باز می گردد که ذکر آن در این قسمت از مقاله خالی از لطف نیست. در سال های دهه ۴۰ و ۵۰ بخصوص قبل از افتتاح یوم فوتبال در گلپایگان ، کوچه های خاکی و زمین های زراعی محل بازی فوتبال بچه ها بود. یکی از مکان های تثبیت شده برای بازی بچه های محل ما (محل چال علیا) خندقی در کنار هفده تن بود که امروز به یک پارک باصفا تبدیل شده است. بسمه تعالی فوتبال ایران در گذر زمان با فوتبال دوستان گلپایگانی از خندق هفده تن تا یوم های برزیل هرکه نامخت از گذشت روزگار هیچ ناموزد ز هیچ آموزگار مردمان ب د اندر هر زمان راز دانش را به هرگونه زبان گرد د و گرامی داشتند تا به سنگ اندر همی بنگاشتند دانش اندردل چراغ روشن است وز همه بد برتن تو جوشن است «رودکی» با شروع بیستمین دوره مسابقات جام جهانی فوتبال بار دیگر بحث ها، گمانه زنی ها و تجزیه و تحلیل ها در این رشته محبوب ورزشی در جهان و ازجمله ایران در هر کوی و برزن فراگیر می شود. از این رو طی یک ماه آینده که ذهن مردم با فوتبال و بخصوص تیم ملی کشورمان آمیخته است، فرصتی به وجود می آید تا در آینه جام جهانی فوتبال، بسیاری از مسائل فرهنگی، اخلاقی، معرفتی و ... را تماشا کنیم و درس های لازم را از آن فراگیریم؛ زیرا این تورنمنت ورزشی بین المللی را می توان مهمترین همایش ملی ملت ها که در لوای فوتبال برگزار می شود، قلمداد کرد. ابتدا خاطر نشان می سازم اینجانب از کودکی به موضوع فوتبال علاقه زیادی داشته ام. اگرچه هوادار هیچ تیمی نیستم، اما همیشه سعی کرده ام تا فوتبال را از منظر علمی مورد مطالعه قرار دهم. که به نمونه ای از آن اشاره می کنم. طی تحصیل در مقطع ا درسی داشتیم به نام «روش های تحقیق کیفی در ارتباطات» که جناب آقای محسنیان راد آن را تدریس می نمودند. برای کار عملی (پژوهشی)، ایشان از دانشجویان خواستند که هرکدام با حضور در اجتماعاتی با ویژگی های خاص در یک دوره زمانی معین حضور مستمر پیدا نموده و با ثبت تمام جزئیات ارتباطی حاکم بر آن ها، به یک مطالعه عمیق کیفی بپردازیم. از آنجا که بررسی رفتار ارتباطی هواداران فوتبال در ایران برای من همیشه جذاب بوده است، این موضوع را برای بررسی وتحقیق انتخاب نمودم. پس از 14 بار حضور در جمع هواداران متعصب استقلال و پیروزی در مسابقات فوتبال لیگ برتر در ورزشگاه و ثبت مشاهدات به نتایج قابل توجهی دست یافتم که به فضل خداوند متعال در مناسبتی دیگر بازگو خواهم نمود. از تیتر نا متعارف بالا شگفت زده نشوید. انتخاب آن به خاطره ای از اوایل دهه 1350 باز می گردد که ذکر آن در این قسمت از مقاله خالی از لطف نیست. در سال های دهه 40 و 50 بخصوص قبل از افتتاح یوم فوتبال در گلپایگان ، کوچه های خاکی و زمین های زراعی محل بازی فوتبال بچه ها بود. یکی از مکان های تثبیت شده برای بازی بچه های محل ما (محل چال علیا) خندقی در کنار هفده تن بود که امروز به یک پارک باصفا تبدیل شده است. درسال 1352 که دانش آموز سال چهارم دبیرستان بودم، بچه های محل در من استعداد گزارشگری فوتبال را کشف کرده بودند؛ زیرا با پیگیری مسابقات فوتبال به طور مرتب از طریق رادیو و گوش فرادادن به گزارش های فوتبال توسط آقایان عطاء ا.. بهمنش و بعدها حبیب ا.. روشن زاده، نحوه گزارشگری و تکیه کلام آنها همواره ورد زبان من بود. روزی بچه ها به این فکر افتادند تا یک مسابقه جدی بین بازیکنان بالای محل و پایین محل راه اندازی کنند و برای این منظور تمهیدات خاص و تبلیغات ویژه ای را در دستور کار خود قرار دادند. از جمله تمهیدات این بود که مسابقه مهم مورد نظر، با گزارشگری اینجانب بر روی نوار کاست همراه باشد. لازم به یادآوری است که دستگاه ضبط کاست در آن مقطع زمانی تازه به بازار آمده بود و همه مردم از آن برخوردار نبودند. بچه ها با جمع آوری پول های د، باطری، نوار، توپ، سوت، پرچم و ... یدند و هنگام مسابقه این اقلام آماده شده بود. در یک عصر دل انگیز بهاری از شروع تا پایان مسابقه فوتبال گزارش بازی با صدای اینجانب ضبط گردید. برای اکثر افراد خارج از میدان مسابقه این اقدام ، نوآورانه و با تعجب همراه بود. شاید برای شما مخاطب گرانقدر باور ی نباشد، اما این نوار تا 10 سال گذشته یعنی 30 سال پس از آن مسابقه به یادماندنی در دست بچه ها بود. امروز بعد از 41 سال آرزو داشتم این نوار در اختیار من بود تا روی سایت آ قرار دهم. برهمین اساس نقل این خاطره را مناسب دانستم تا مقدمه دلپذیری را برای ورود جامعه ایران به دنیای فوتبال و جام جهانی فراهم سازم. نگاهی گذرا به تاریخچه فوتبال در ایران اگر از هر ایرانی بپرسید ورزش ملی ایران چیست؟ پاسخ کشتی خواهدبود. رشته ای که تاریخ آن در ایران در مقایسه با حدود یک قرنی که از حضور فوتبال در ایران سپری می شود، به بیش ازچند هزار سال قبل باز می گردد. تا میانه های دهه 1960 کشتی آزاد که شبیه کشتی سنتی ایرانی بود و به سرعت توسط ایرانیان پذیرفته شد، محبوب ترین ورزش ایران باقی ماند. بزرگترین اسطوره ورزشی ایران یعنی غلامرضا تختی یک قهرمان کشتی بود و امروز در ایران، حتی بسیاری از ورزشگاه های فوتبال به اسم او نامگذاری شده است. کشتی آزاد رشته ای است که ایرانیان در آن بیشترین مدال ها را از زمان آغاز رقابت های بین المللی شان، یعنی از المپیک 1948 لندن ب کرده اند، با این حال قهرمانی ایران در مسابقات جهانی کشتی تهران در سال 1998 در قیاس با صعود ایران به جام جهانی فوتبال فرانسه هیجان کمتری برانگیخت؛ ملی گرایی به اوج خود رسید، چراکه بسیاری کنش جمعی (collective action) را در قیاس با استعدادهای فردی، ملاک و گواهی اصیل تری برای روح یک ملت می دانستند. گذر از کشتی به عنوان محبوب ترین ورزش ایران به فوتبال ، بازتاب دهنده تغییرات اجتماعی و می باشد که در کشور رخ داده است. جالب توجه این که چگونگی این تغییر در ذائقه ها، مفهوم دورکهیمی گذار از (همبستگی مکانیکی )به (همبستگی ارگانیکی) را تداعی می کند. کشتی که در آن همه ورزشکاران کار ی انی انجام می دهند، قرابتی با همبستگی مکانیکی دارد. همبستگی که ناشی از شباهت اعضای گروه به یکدیگر است، در حالی که فوتبال نمونه همبستگی ارگانیکی می باشد که این نوع همبستگی بر مکمل بودن مبتنی بر تقسیم کار دل دارد. فوتبال به عنوان یک بازی ورزشی گروهی و رقابتی ابتدا توسط ایرانیان از غرب برگشته و غربی های ن ایران به مردم ما معرفی شد. اولین بازی فوتبال در کشور ما توسط انگلیسی ها و ارامنه ایران در سال 1898 در اصفهان برگزارشده است. پسران حاکم استان یعنی ظل السلطان، شاهد بازی بودند و به داخل بازی نیز راه یافتند. به طور کلی می توان گفت فوتبال از سه مجرای نوسازی (modernization) به ایرانی ها معرفی شد. مدارس مبلغان مذهبی (میسیونری)، صنعت نفت و . برای مثال تربیت بدنی بخش مهمی از برنامه درسی مدرسه یی (که بعدها به موسسه البرز معروف شد) را تشکیل می داد. مدیر این مدرسه ساموئل جردن در کوششی آگاهانه برای جا انداختن ارزش تلاش های دسته جمعی و همکارانه، دانش آموزان را وادار کرد تا بیل و کلنگ بردارند و به ساخت زمین فوتبال مدرسه کمک کنند. در حالی که مدارس مذهبی ( ی) فوتبال را به پسران نخبگان ایرانی معرفی د، ایرانیان طبقه کارگر از طریق کارکنان شرکت نفت انگلیس – ایران با این بازی آشنا شدند. فوتبال در میدان های نفتی آبادان و مسجد سلیمان بازی می شد و حتی در مسجد سلیمان یک لیگ فوتبال و مسابقه بین المللی بین تیم هایی از انگلیس و اسکاتلند برگزارشد. کارگران ایرانی ابتدا فقط نظاره می د و سپس به صورت انفرادی جایگزین خارجی ها شدند تا این که در نهایت تیم خودشان را تشکیل دادند. در تهران نیز انگلیسی هایی که با امور مرتبط با سفارت، کنسولگری، بانک شاهنشاهی و اداره تلگراف هند و اروپا سروکار داشتند، بازی ها را غالبا در میدان مشق که بعدها به میدان توپخانه موسوم گشت، برگزار می د. بازی های آن ها توجه مردان جوان تماشاگر را جلب کرد. در سال 1908 جوانان ایرانی کم کم در تیم های انگلیسی به صورت فردی جایگزین بازیکنان آنها می شدند و به زودی فوتبالیست های ایرانی تیم خودشان را شکل دادند. در جاهایی که نشان چندانی از خارجی ها وجود نداشت، مثل اردبیل، فوتبال در دهه 1920 توسط مردان جوانی که مدتی را در قفقاز به سر برده بودند، معرفی شد. در سال 1926 در مسابقه ای که بین تیمی از ایران و تیمی از انگلستان برگزار شد، برای اولین بار ایرانی ها، انگلیسی ها را در بازی فوتبال ش ت دادند. با به دست آوردن اعتماد به نفس در فوتبال در پاییز آن سال ک نه ایران تصمیم گرفت تیمی متشکل از 15 فوتبالیست ایرانی را به س رستی رئیس مدرسه تربیت بدنی یعنی میرمهدی ورزنده به نشانه ارتقاء روابط با شوروی (سابق) به تورنمنتی بین المللی به باکو اعزام کند. این تیم چهار بازی برابر تیم های مختلف باکو انجام داد که نتیجه آن سه ش ت و یک پیروزی بود. حسین مفتاح یکی از بازیکنانی که در باکو بازی کرده بود، درسی سازنده از این ش ت ها ارائه کرد و بعدها نوشت: سفر به باکو این مزیت را داشت که ما دریافتیم دریبل زنی و تکروی فایده ای ندارد... ما در حرکات فردی خوب بودیم و این چیزی است که مردم دوست داشتند اما وقتی بازی های خارجی و تیم های باکویی را دیدیم، آموختیم که هدف فوتبال متفاوت از آن چیزی است که ما تاکنون دنبال می کردیم. به طور خلاصه فوتبال در ایران، پیش از جنگ جهانی اول تا اواسط دهه 1930 با معرفی ورزش های غربی به اقلیتی کوچک از ایرانیان همراه بود و فوتبال که توسط مقامات تی مورد حمایت قرار می گرفت، تا حد زیادی در انحصار نخبگان باقی ماند. حمایت تی از این رشته ورزشی در قلمرو سریعا روبه رشد نیروهای مسلح و نظام آموزش همگانی و بخصوص ورزش های ی، فوتبال را به سرگرمی محبوب برای جوانان مبدل کرد. جام ملت‏های فوتبال آسیا در سال 1968 بالای دستان ملی‏پوشان وقت ایران پس از پیروزی بر با عبور از فراز و فرودهای تاریخی فوتبال از دهه 1930 تا 1970 خاطر نشان می سازم که سال 1968 سالی تعیین کننده در تاریخ فوتبال ایران است . از یک لحاظ مرگ تختی در ایران کشتی را از تحسین برانگیزترین چهره اش محروم کرد، اما مهم تر از آن در سال 1968 ایران و رژیم گر قدس ( ) فینالیست های جام ملت های آسیا بودند. تنها یک سال پیش از آن (1967) همسایگان عربش را در جنگ شش روزه ش ت داده بود و این امر همدلی بسیاری از مردم ایران را با ملتهای عرب موجب شده بود. در پایان بازی تیم ملی فوتبال ایران با نتیجه 2-1 را ش ت داد. این پیروزی درخشان همچون ستاره ای فروزان همواره در آسمان یوم امجدیه تهران (شهید شیرودی ) می درخشد. با قهرمانی ایران تماشاگران تا دو ساعت در یوم ماندند و سرودهای میهن پرستانه سردادند. مردم هم با پخش شیرینی، خوشحالی زایدالوصفی از خود بروز دادند. بدون تردید، پیروزی سال 1968 که میلیون ها نفر آن را پای گیرنده ها به نظاره نشستند و یا از طریق رادیو گزارش لحظه به لحظه آن را شنیدند، فوتبال را در ایران به یک پدیده مردمی تبدیل کرد. بعد از این رویداد تاریخی بود که توپ های پلاستیکی در کوچه های خاکی و زمین های متروک حتی در میان روستائیان رایج شد و فوتبال به بازی همگانی در میان مردم و به طور ویژه جوانان تبدیل گردید. ع های فوتبالیست ها حتی در خانه ها نصب شد و بازیکنان فوتبال به عنوان الگوی زندگی جوانان تبدیل شدند. هر چند نخستین بازی رسمی تیم ملی فوتبال ایران در چهارم شهریور ماه 1320 آن هم در برابر تیم ملی فوتبال افغانستان انجام شد ، اما نقطه پیوند اجتماعی شدن فوتبال در ایران پیروزی بر تیم رژیم صهیونیستی بود. در این جا بود که فوتبال در ایران پیوند محکمی با جامعه بست، پیوندی که تا امروز ناگسستنی باقی مانده است. با عبور از تونل زمان به سال 1376 می رسیم که پس از افت و خیزها ایران پس از نتیجه تساوی با تیم ملی فوتبال استرالیا به شانزدهمین دوره مسابقات جام جهانی 1998 فرانسه راه یافت و هنگامه عظیمی در سطح شهرستانهای بزرگ بخصوص تهران ایجاد شد. اگرچه نیز تیم ملی فوتبال ایران به مسابقات جام جهانی آرژانتین در سال 1978 راه یافته بود که در جای خود حائز اهمیت می باشد، اما راهی به فرانسه با آن همه تلاطم در بازی ها،در حالی که کمترین امیدی به صعود ایران نبود، واکنش منحصربه فرد و خیره کننده ای را به همراه داشت. اینجانب پس از پایان بازی در خیابان طالقانی تهران و میدان ولیعصر شاهد آن لحظات وصف ناپذیر از شور و نشاط مردمی بودم. زن و مرد ، روستایی و شهری، پیر و جوان، و ... به پایکوبی وشادمانی پرداختند و به راستی خاطرات آن روز فراموش نشدنی است. صاحب نظران علوم انسانی در همایش هایی که به این موضوع اختصاص داشت، خاطرنشان ساخته اند که این اتفاق یعنی خیزش ناگهانی مردم در ایجاد شور و شعف می تواند دستمایه پژوهش های اجتماعی بوده و موضوع های جدیدی را برای تحقیقات علمی فراهم سازد. این حضور گسترده خیابانی بار دیگر پس از پیروزی تیم ملی فوتبال ایران بر در جام جهانی 1998 تکرارشد. در شب پیروزی مردم تا صبح بیدار مانده و به پایکوبی و دست افشانی پرداختند. دامنه خوشحالی به سایر مناطق جهان نیز کشیده شد، به ویژه در مناطق شیعه نشین لبنان، مردم وفادار به حزب الله ش ت تیم ملی را جشن گرفتند و رو مه البیان هر گل ایران را در جام جهانی شلیک به قلب توصیف نمود. تب فوتبال در اوا دهه 1990 بدون شک به افزایش همبستگی ملی در ایران منجر شد. ن و مردان در هر رده سنی در پرتو حمایت از تیم ملی اتحاد یافتند و نتایج فراز و نشیب دار آن را با لذت واضطراب دنبال می د. آنچه تاکنون در این مقاله مطالعه نمودید، به سیر ورود فوتبال به ایران و نفوذ در میان مردم اختصاص داشت. متاسفانه سهم جوانان ما از فوتبال فقط برخوردهای هیجانی، احساسی و سطحی است. ما هنوز از فوتبال و ماهیت آن نتوانسته ایم را ارهای عملی برای زندگی بهتر و کیفی تر برگزینیم. ادعای نگارنده این است که ما می توانیم از مکتب آموزشی فوتبال دستاوردهای گرانبهای فرهنگی و اجتماعی داشته باشیم. بسمه تعالی فوتبال ایران در گذر زمان با فوتبال دوستان گلپایگانی از خندق هفده تن تا یوم های برزیل هرکه نامخت از گذشت روزگار هیچ ناموزد ز هیچ آموزگار مردمان ب د اندر هر زمان راز دانش را به هرگونه زبان گرد د و گرامی داشتند تا به سنگ اندر همی بنگاشتند دانش اندردل چراغ روشن است وز همه بد برتن تو جوشن است «رودکی» با شروع بیستمین دوره مسابقات جام جهانی فوتبال بار دیگر بحث ها، گمانه زنی ها و تجزیه و تحلیل ها در این رشته محبوب ورزشی در جهان و ازجمله ایران در هر کوی و برزن فراگیر می شود. از این رو طی یک ماه آینده که ذهن مردم با فوتبال و بخصوص تیم ملی کشورمان آمیخته است، فرصتی به وجود می آید تا در آینه جام جهانی فوتبال، بسیاری از مسائل فرهنگی، اخلاقی، معرفتی و ... را تماشا کنیم و درس های لازم را از آن فراگیریم؛ زیرا این تورنمنت ورزشی بین المللی را می توان مهمترین همایش ملی ملت ها که در لوای فوتبال برگزار می شود، قلمداد کرد. ابتدا خاطر نشان می سازم اینجانب از کودکی به موضوع فوتبال علاقه زیادی داشته ام. اگرچه هوادار هیچ تیمی نیستم، اما همیشه سعی کرده ام تا فوتبال را از منظر علمی مورد مطالعه قرار دهم. که به نمونه ای از آن اشاره می کنم. طی تحصیل در مقطع ا درسی داشتیم به نام «روش های تحقیق کیفی در ارتباطات» که جناب آقای محسنیان راد آن را تدریس می نمودند. برای کار عملی (پژوهشی)، ایشان از دانشجویان خواستند که هرکدام با حضور در اجتماعاتی با ویژگی های خاص در یک دوره زمانی معین حضور مستمر پیدا نموده و با ثبت تمام جزئیات ارتباطی حاکم بر آن ها، به یک مطالعه عمیق کیفی بپردازیم. از آنجا که بررسی رفتار ارتباطی هواداران فوتبال در ایران برای من همیشه جذاب بوده است، این موضوع را برای بررسی وتحقیق انتخاب نمودم. پس از 14 بار حضور در جمع هواداران متعصب استقلال و پیروزی در مسابقات فوتبال لیگ برتر در ورزشگاه و ثبت مشاهدات به نتایج قابل توجهی دست یافتم که به فضل خداوند متعال در مناسبتی دیگر بازگو خواهم نمود. از تیتر نا متعارف بالا شگفت زده نشوید. انتخاب آن به خاطره ای از اوایل دهه 1350 باز می گردد که ذکر آن در این قسمت از مقاله خالی از لطف نیست. در سال های دهه 40 و 50 بخصوص قبل از افتتاح یوم فوتبال در گلپایگان ، کوچه های خاکی و زمین های زراعی محل بازی فوتبال بچه ها بود. یکی از مکان های تثبیت شده برای بازی بچه های محل ما (محل چال علیا) خندقی در کنار هفده تن بود که امروز به یک پارک باصفا تبدیل شده است. درسال 1352 که دانش آموز سال چهارم دبیرستان بودم، بچه های محل در من استعداد گزارشگری فوتبال را کشف کرده بودند؛ زیرا با پیگیری مسابقات فوتبال به طور مرتب از طریق رادیو و گوش فرادادن به گزارش های فوتبال توسط آقایان عطاء ا.. بهمنش و بعدها حبیب ا.. روشن زاده، نحوه گزارشگری و تکیه کلام آنها همواره ورد زبان من بود. روزی بچه ها به این فکر افتادند تا یک مسابقه جدی بین بازیکنان بالای محل و پایین محل راه اندازی کنند و برای این منظور تمهیدات خاص و تبلیغات ویژه ای را در دستور کار خود قرار دادند. از جمله تمهیدات این بود که مسابقه مهم مورد نظر، با گزارشگری اینجانب بر روی نوار کاست همراه باشد. لازم به یادآوری است که دستگاه ضبط کاست در آن مقطع زمانی تازه به بازار آمده بود و همه مردم از آن برخوردار نبودند. بچه ها با جمع آوری پول های د، باطری، نوار، توپ، سوت، پرچم و ... یدند و هنگام مسابقه این اقلام آماده شده بود. در یک عصر دل انگیز بهاری از شروع تا پایان مسابقه فوتبال گزارش بازی با صدای اینجانب ضبط گردید. برای اکثر افراد خارج از میدان مسابقه این اقدام ، نوآورانه و با تعجب همراه بود. شاید برای شما مخاطب گرانقدر باور ی نباشد، اما این نوار تا 10 سال گذشته یعنی 30 سال پس از آن مسابقه به یادماندنی در دست بچه ها بود. امروز بعد از 41 سال آرزو داشتم این نوار در اختیار من بود تا روی سایت آ قرار دهم. برهمین اساس نقل این خاطره را مناسب دانستم تا مقدمه دلپذیری را برای ورود جامعه ایران به دنیای فوتبال و جام جهانی فراهم سازم. نگاهی گذرا به تاریخچه فوتبال در ایران اگر از هر ایرانی بپرسید ورزش ملی ایران چیست؟ پاسخ کشتی خواهدبود. رشته ای که تاریخ آن در ایران در مقایسه با حدود یک قرنی که از حضور فوتبال در ایران سپری می شود، به بیش ازچند هزار سال قبل باز می گردد. تا میانه های دهه 1960 کشتی آزاد که شبیه کشتی سنتی ایرانی بود و به سرعت توسط ایرانیان پذیرفته شد، محبوب ترین ورزش ایران باقی ماند. بزرگترین اسطوره ورزشی ایران یعنی غلامرضا تختی یک قهرمان کشتی بود و امروز در ایران، حتی بسیاری از ورزشگاه های فوتبال به اسم او نامگذاری شده است. کشتی آزاد رشته ای است که ایرانیان در آن بیشترین مدال ها را از زمان آغاز رقابت های بین المللی شان، یعنی از المپیک 1948 لندن ب کرده اند، با این حال قهرمانی ایران در مسابقات جهانی کشتی تهران در سال 1998 در قیاس با صعود ایران به جام جهانی فوتبال فرانسه هیجان کمتری برانگیخت؛ ملی گرایی به اوج خود رسید، چراکه بسیاری کنش جمعی (collective action) را در قیاس با استعدادهای فردی، ملاک و گواهی اصیل تری برای روح یک ملت می دانستند. گذر از کشتی به عنوان محبوب ترین ورزش ایران به فوتبال ، بازتاب دهنده تغییرات اجتماعی و می باشد که در کشور رخ داده است. جالب توجه این که چگونگی این تغییر در ذائقه ها، مفهوم دورکهیمی گذار از (همبستگی مکانیکی )به (همبستگی ارگانیکی) را تداعی می کند. کشتی که در آن همه ورزشکاران کار ی انی انجام می دهند، قرابتی با همبستگی مکانیکی دارد. همبستگی که ناشی از شباهت اعضای گروه به یکدیگر است، در حالی که فوتبال نمونه همبستگی ارگانیکی می باشد که این نوع همبستگی بر مکمل بودن مبتنی بر تقسیم کار دل دارد. فوتبال به عنوان یک بازی ورزشی گروهی و رقابتی ابتدا توسط ایرانیان از غرب برگشته و غربی های ن ایران به مردم ما معرفی شد. اولین بازی فوتبال در کشور ما توسط انگلیسی ها و ارامنه ایران در سال 1898 در اصفهان برگزارشده است. پسران حاکم استان یعنی ظل السلطان، شاهد بازی بودند و به داخل بازی نیز راه یافتند. به طور کلی می توان گفت فوتبال از سه مجرای نوسازی (modernization) به ایرانی ها معرفی شد. مدارس مبلغان مذهبی (میسیونری)، صنعت نفت و . برای مثال تربیت بدنی بخش مهمی از برنامه درسی مدرسه یی (که بعدها به موسسه البرز معروف شد) را تشکیل می داد. مدیر این مدرسه ساموئل جردن در کوششی آگاهانه برای جا انداختن ارزش تلاش های دسته جمعی و همکارانه، دانش آموزان را وادار کرد تا بیل و کلنگ بردارند و به ساخت زمین فوتبال مدرسه کمک کنند. در حالی که مدارس مذهبی ( ی) فوتبال را به پسران نخبگان ایرانی معرفی د، ایرانیان طبقه کارگر از طریق کارکنان شرکت نفت انگلیس – ایران با این بازی آشنا شدند. فوتبال در میدان های نفتی آبادان و مسجد سلیمان بازی می شد و حتی در مسجد سلیمان یک لیگ فوتبال و مسابقه بین المللی بین تیم هایی از انگلیس و اسکاتلند برگزارشد. کارگران ایرانی ابتدا فقط نظاره می د و سپس به صورت انفرادی جایگزین خارجی ها شدند تا این که در نهایت تیم خودشان را تشکیل دادند. در تهران نیز انگلیسی هایی که با امور مرتبط با سفارت، کنسولگری، بانک شاهنشاهی و اداره تلگراف هند و اروپا سروکار داشتند، بازی ها را غالبا در میدان مشق که بعدها به میدان توپخانه موسوم گشت، برگزار می د. بازی های آن ها توجه مردان جوان تماشاگر را جلب کرد. در سال 1908 جوانان ایرانی کم کم در تیم های انگلیسی به صورت فردی جایگزین بازیکنان آنها می شدند و به زودی فوتبالیست های ایرانی تیم خودشان را شکل دادند. در جاهایی که نشان چندانی از خارجی ها وجود نداشت، مثل اردبیل، فوتبال در دهه 1920 توسط مردان جوانی که مدتی را در قفقاز به سر برده بودند، معرفی شد. در سال 1926 در مسابقه ای که بین تیمی از ایران و تیمی از انگلستان برگزار شد، برای اولین بار ایرانی ها، انگلیسی ها را در بازی فوتبال ش ت دادند. با به دست آوردن اعتماد به نفس در فوتبال در پاییز آن سال ک نه ایران تصمیم گرفت تیمی متشکل از 15 فوتبالیست ایرانی را به س رستی رئیس مدرسه تربیت بدنی یعنی میرمهدی ورزنده به نشانه ارتقاء روابط با شوروی (سابق) به تورنمنتی بین المللی به باکو اعزام کند. این تیم چهار بازی برابر تیم های مختلف باکو انجام داد که نتیجه آن سه ش ت و یک پیروزی بود. حسین مفتاح یکی از بازیکنانی که در باکو بازی کرده بود، درسی سازنده از این ش ت ها ارائه کرد و بعدها نوشت: سفر به باکو این مزیت را داشت که ما دریافتیم دریبل زنی و تکروی فایده ای ندارد... ما در حرکات فردی خوب بودیم و این چیزی است که مردم دوست داشتند اما وقتی بازی های خارجی و تیم های باکویی را دیدیم، آموختیم که هدف فوتبال متفاوت از آن چیزی است که ما تاکنون دنبال می کردیم. به طور خلاصه فوتبال در ایران، پیش از جنگ جهانی اول تا اواسط دهه 1930 با معرفی ورزش های غربی به اقلیتی کوچک از ایرانیان همراه بود و فوتبال که توسط مقامات تی مورد حمایت قرار می گرفت، تا حد زیادی در انحصار نخبگان باقی ماند. حمایت تی از این رشته ورزشی در قلمرو سریعا روبه رشد نیروهای مسلح و نظام آموزش همگانی و بخصوص ورزش های ی، فوتبال را به سرگرمی محبوب برای جوانان مبدل کرد. جام ملت‏های فوتبال آسیا در سال 1968 بالای دستان ملی‏پوشان وقت ایران پس از پیروزی بر با عبور از فراز و فرودهای تاریخی فوتبال از دهه 1930 تا 1970 خاطر نشان می سازم که سال 1968 سالی تعیین کننده در تاریخ فوتبال ایران است . از یک لحاظ مرگ تختی در ایران کشتی را از تحسین برانگیزترین چهره اش محروم کرد، اما مهم تر از آن در سال 1968 ایران و رژیم گر قدس ( ) فینالیست های جام ملت های آسیا بودند. تنها یک سال پیش از آن (1967) همسایگان عربش را در جنگ شش روزه ش ت داده بود و این امر همدلی بسیاری از مردم ایران را با ملتهای عرب موجب شده بود. در پایان بازی تیم ملی فوتبال ایران با نتیجه 2-1 را ش ت داد. این پیروزی درخشان همچون ستاره ای فروزان همواره در آسمان یوم امجدیه تهران (شهید شیرودی ) می درخشد. با قهرمانی ایران تماشاگران تا دو ساعت در یوم ماندند و سرودهای میهن پرستانه سردادند. مردم هم با پخش شیرینی، خوشحالی زایدالوصفی از خود بروز دادند. بدون تردید، پیروزی سال 1968 که میلیون ها نفر آن را پای گیرنده ها به نظاره نشستند و یا از طریق رادیو گزارش لحظه به لحظه آن را شنیدند، فوتبال را در ایران به یک پدیده مردمی تبدیل کرد. بعد از این رویداد تاریخی بود که توپ های پلاستیکی در کوچه های خاکی و زمین های متروک حتی در میان روستائیان رایج شد و فوتبال به بازی همگانی در میان مردم و به طور ویژه جوانان تبدیل گردید. ع های فوتبالیست ها حتی در خانه ها نصب شد و بازیکنان فوتبال به عنوان الگوی زندگی جوانان تبدیل شدند. هر چند نخستین بازی رسمی تیم ملی فوتبال ایران در چهارم شهریور ماه 1320 آن هم در برابر تیم ملی فوتبال افغانستان انجام شد ، اما نقطه پیوند اجتماعی شدن فوتبال در ایران پیروزی بر تیم رژیم صهیونیستی بود. در این جا بود که فوتبال در ایران پیوند محکمی با جامعه بست، پیوندی که تا امروز ناگسستنی باقی مانده است. با عبور از تونل زمان به سال 1376 می رسیم که پس از افت و خیزها ایران پس از نتیجه تساوی با تیم ملی فوتبال استرالیا به شانزدهمین دوره مسابقات جام جهانی 1998 فرانسه راه یافت و هنگامه عظیمی در سطح شهرستانهای بزرگ بخصوص تهران ایجاد شد. اگرچه نیز تیم ملی فوتبال ایران به مسابقات جام جهانی آرژانتین در سال 1978 راه یافته بود که در جای خود حائز اهمیت می باشد، اما راهی به فرانسه با آن همه تلاطم در بازی ها،در حالی که کمترین امیدی به صعود ایران نبود، واکنش منحصربه فرد و خیره کننده ای را به همراه داشت. اینجانب پس از پایان بازی در خیابان طالقانی تهران و میدان ولیعصر شاهد آن لحظات وصف ناپذیر از شور و نشاط مردمی بودم. زن و مرد ، روستایی و شهری، پیر و جوان، و ... به پایکوبی وشادمانی پرداختند و به راستی خاطرات آن روز فراموش نشدنی است. صاحب نظران علوم انسانی در همایش هایی که به این موضوع اختصاص داشت، خاطرنشان ساخته اند که این اتفاق یعنی خیزش ناگهانی مردم در ایجاد شور و شعف می تواند دستمایه پژوهش های اجتماعی بوده و موضوع های جدیدی را برای تحقیقات علمی فراهم سازد. این حضور گسترده خیابانی بار دیگر پس از پیروزی تیم ملی فوتبال ایران بر در جام جهانی 1998 تکرارشد. در شب پیروزی مردم تا صبح بیدار مانده و به پایکوبی و دست افشانی پرداختند. دامنه خوشحالی به سایر مناطق جهان نیز کشیده شد، به ویژه در مناطق شیعه نشین لبنان، مردم وفادار به حزب الله ش ت تیم ملی را جشن گرفتند و رو مه البیان هر گل ایران را در جام جهانی شلیک به قلب توصیف نمود. تب فوتبال در اوا دهه 1990 بدون شک به افزایش همبستگی ملی در ایران منجر شد. ن و مردان در هر رده سنی در پرتو حمایت از تیم ملی اتحاد یافتند و نتایج فراز و نشیب دار آن را با لذت واضطراب دنبال می د. آنچه تاکنون در این مقاله مطالعه نمودید، به سیر ورود فوتبال به ایران و نفوذ در میان مردم اختصاص داشت. متاسفانه سهم جوانان ما از فوتبال فقط برخوردهای هیجانی، احساسی و سطحی است. ما هنوز از فوتبال و ماهیت آن نتوانسته ایم را ارهای عملی برای زندگی بهتر و کیفی تر برگزینیم. ادعای نگارنده این است که ما می توانیم از مکتب آموزشی فوتبال دستاوردهای گرانبهای فرهنگی و اجتماعی داشته باشیم. از این رو علاقمندان به این ورزش محبوب و دوست داشتنی را دعوت می کنم که بازی های جام جهانی بخصوص بازی های تیم ملی فوتبال ایران را با نگاهی ژرف تر از گذشته تماشا کنند و از این فرصت طلایی، اندوخته هایی فراتر از برد و باخت و اشک و لبخندهای تیم ها را مورد توجه قرار دهند. از آنجا که این متن طولانی شد، ترجیح می دهم آنچه را در این زمینه مورد نظر دارم، در مقاله دیگری با یاری خداوند بعد از پایان مسابقات جام جهانی خدمت شما عزیزان تقدیم نمایم. با آرزوی توفیق برای تیم ملی فوتبال کشورمان، امیدواریم که با سلاح غیرت و جوانمردی و روحیه پهلوانی که از مولای متقیان حضرت علی (ع) آموخته اند، در آوردگاه جام جهانی نماد فرزانگی، اخلاق و فرهنگ ایران ی باشند. در پایان جا دارد به یاد همه بازیکنان مخصوصا همشهری عزیزمان، جواد ن ام کاپیتان شایسته تیم ملی فوتبال ایران که هرچند متولد شهر ری می باشد، اما ریشه واصل او سعید آبادی و گلپایگانی است، این بیت شعرحضرت حافظ را که مورد علاقه او می باشد، یادآور شوم. یار با ماست چه حاجت که زیادت طلبیم ت صحبت آن مونس جان ما را بس از این رو علاقمندان به این ورزش محبوب و دوست داشتنی را دعوت می کنم که بازی های جام جهانی بخصوص بازی های تیم ملی فوتبال ایران را با نگاهی ژرف تر از گذشته تماشا کنند و از این فرصت طلایی، اندوخته هایی فراتر از برد و باخت و اشک و لبخندهای تیم ها را مورد توجه قرار دهند. از آنجا که این متن طولانی شد، ترجیح می دهم آنچه را در این زمینه مورد نظر دارم، در مقاله دیگری با یاری خداوند بعد از پایان مسابقات جام جهانی خدمت شما عزیزان تقدیم نمایم. با آرزوی توفیق برای تیم ملی فوتبال کشورمان، امیدواریم که با سلاح غیرت و جوانمردی و روحیه پهلوانی که از مولای متقیان حضرت علی (ع) آموخته اند، در آوردگاه جام جهانی نماد فرزانگی، اخلاق و فرهنگ ایران ی باشند. در پایان جا دارد به یاد همه بازیکنان مخصوصا همشهری عزیزمان، جواد ن ام کاپیتان شایسته تیم ملی فوتبال ایران که هرچند متولد شهر ری می باشد، اما ریشه واصل او سعید آبادی و گلپایگانی است، این بیت شعرحضرت حافظ را که مورد علاقه او می باشد، یادآور شوم. یار با ماست چه حاجت که زیادت طلبیم ت صحبت آن مونس جان ما را بس

مشاهده متن کامل ...
برنامه ت برای پیش بینی پذیری اقتصاد شفانامه اقتصادی ت یازدهم منتشر شد
درخواست حذف اطلاعات

متن کامل سیاست های اقتصادی ت برای وج غیرتورمی از رکود در سال های ۹۳ و ۹۴ منتشر شد که مجموعه این گزارش را می توان در دو عبارت ایجاد ثبات در اقتصاد کلان و بهبود محیط نامساعد ب و کارخلاصه کرد.

برنامه ت برای وج از رکود از یک سو بر رفع تنگناهای مالی و از سوی دیگر بر ایجاد تحرّک در بخش های پیشران اقتصاد کشور(نفت، گاز، پتروشیمی، صنعت و مسکن ) در کنار تسهیل و تشویق صادرات (به عنوان را اری برای افزایش تقاضای مؤثر) بنا نهاده شده است. این در حالی است که ت سعی دارد زمینه مناسبی جهت پیوند بهینه بین بخش مالی و بخش واقعی (شامل تحرّک بخش های پیشران و توسعه صادرات غیرنفتی) برقرار شود.
به اعتقاد ت بخش مهمی از تخصیص ناکارای منابع مالی کشور، ناشی از مسائل ریشه دار و بلندمدت اقتصاد ایران مانند تورم بالا، نظام نرخ ارز دوگانه و چندگانه، بازارهای انحصاری و تی، مداخلات ت در قیمت گذاری و تخصیص منابع و مقررات دست و پاگیر اداری بوده است. با این حال آنچه در طرح مذکور آمده است بیشتر ناظر به متعهد شدن ت در چارچوب ارقام بودجه، وصول طلب و پرداخت بدهی ها، افزایش مالیات ها و حذف قیمت گذاری کالاها ست و مهم تر از انشای این را ارهای خوب اجرای آن و متعهد بودن به اجرا و نترسیدن از کاهش مقبولیت با این جراحی جدید است. در این طرح آمده است: برقراری ارتباط بهینه بین تجهیز منابع مالی محدود و بخش های پیشران و صادراتی اقتصاد ایران در گرو وجود محیط مساعد اقتصاد کلان و بهبود شرایط محیط ب و کار است و رس اصلی سیاست های اقتصاد کلان برای وج از رکود، تأمین فضای با ثبات از نظر تورم، بازار ارز و وجود بودجه متوازن است که منجر به پیش بینی پذیری بیشتر آینده خواهد شد و رس اصلی فضای ب و کار نیز، کاهش هزینه های معاملاتی و فراهم آوردن فضای رقابتی در سطح اقتصاد د خواهد بود. لذا مجموعه سیاست های ثبات اقتصاد کلان و سیاست های بهبود محیط فضای ب و کار سبب خواهد شد کارایی سیاست های تجهیز منابع مالی و سیاست های تحرّک بخش های پیشران و توسعه و تسهیل فعالیت های صادراتی در برنامه وج از رکود افزایش یابد.
بر اساس آنچه ذکر شد، گزارش ت در فصول چهارگانه به تشریح سیاست های اقتصاد کلان، سیاست های بهبود فضای ب و کار، تأمین منابع مالی و فعالیت ها و محرک های وج از رکود پرداخته است.
1- سیاست های اقتصاد کلان: این سیاست ها در سه بخش سیاست های پولی، ارزی و مالی ارائه می شود.
1- 1- سیاست های پولی: رویکرد و جهت گیری اصلی ت در تدوین سیاست های پولی «انضباط پولی»، «ثبات اقتصاد کلان » و «پیش بینی پذیری تحولات متغیرهای اقتصاد کلان از جمله نرخ تورم » است. ت از طریق اجرای سیاست هایی چون مدیریت و کاهش بدهی بانک ها به بانک مرکزی، عدم افزایش بدهی بخش تی به بانک مرکزی، افزایش ضریب فزاینده نقدینگی، اصلاح و انعطاف در نرخ های سود بانکی متناسب با تورم انتظاری و فراهم نمودن زمینه رقابت بین بانک ها، ی ان سازی و کاهش تدریجی نسبت س قانونی بانک ها متناسب با تحولات نرخ تورم، بهبود ترکیب پایه پولی به نفع دارایی های خارجی، افزایش و بهبود کارایی ابزارهای در اختیار بانک مرکزی برای کنترل پایه پولی و منوط هرگونه برداشت از منابع صندوق توسعه ملی به عدم افزایش پایه پولی در نظر دارد تا زمینه وج از رکود را فراهم آورد.
1- 2- سیاست های ارزی: ت در این بخش در تلاش است تا با سیاست های ارزی در سال 1393 بر مبنای کاهش نوسانات نرخ ارز، حفظ رقابت پذیری بنگاه های داخلی در مقابل بنگاه های خارجی، زمینه سازی برای اجرای برنامه ی ان سازی نرخ ارز تا پایان سال 94 و تسهیل دسترسی به خدمات ارزی استوار برسد. اصلاح ترکیب ترا مه بانک مرکزی، افزایش قدرت مداخله مؤثر در بازار ارز، کاهش تدریجی شکاف بین نرخ ارز مبادله ای و بازار، کاهش هزینه های جانبی نقل و انتقال ارز، بازبینی در مقررات موجود در راستای بهبود مبادلات ارزی و شناسایی و معرفی ابزارهای جذب منابع خارجی ارز از جمله برنامه ها در این بخش است.

1- 3- سیاست های مالی: همچنین در بخش سیاست های مالی ت برنامه های خود را در سیاست های مالیاتی، سیاست های بودجه ای و را ارهای مدیریت و تسویه بدهی های ت دنبال خواهد کرد. آنچه در این گزارش به عنوان سیاست های مالیاتی مورد بحث قرار می گیرد، مترتب بر اعمال برخی تغییرات کلیدی در «قوانین مالیاتی موجود » در جهت حمایت از تولید و سرمایه گذاری است. این سیاست قرار است از راه اعمال مشوق ها و معافیت های مختلف و در چارچوب قوانین موجود عملی شود. همچنین در این برنامه بر حفظ توازن بودجه در راستای سیاست های کنترل تورم تأکید شده و توازن بودجه ای به عنوان ارتباط دهنده سیاست های پولی و مالی نقش ایفا می کند.
بنابر این گزارش، از دیگر برنامه های مالیاتی ت می توان به موارد زیر اشاره کرد: افزایش معافیت مالیاتی حقوق بگیران و صاحبان مشاغل، ی ان سازی نرخ مالیات بر حقوق کارکنان بخش خصوصی با کارکنان تی، حذف مالیات تکلیفی فعالیت های پیمانکاری، کاهش نرخ نهایی مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی و افزایش طبقات درآمدی مشمول مالیات، اصلاح ساختار مشوق های مالیاتی، حمایت از تعاونی های مرزنشینان، آموزشگاه های فنی و حرفه ای آزاد و صادرات غیرنفتی، اصلاح ساختار معافیت های مالیاتی از طریق تبدیل معافیت ها به مالیات با نرخ صفر، اصلاح ساختار استهلاکات مالیاتی، اعطای معافیت مالیاتی به تجدید ارزی دارایی ها با هدف کمک به اصلاح ساختار مالی شرکت ها، وضع مالیات بر سود تقسیم شده بین سهامداران با هدف تقویت اصلاح ساختار سرمایه شرکت ها، تعویق مالیات و پذیرش استهلاک شتابان کالاهای سرمایه ای با تکنولوژی بالا، معاف نمودن آورده نقدی سهامداران از مالیات سود، اعطای اعتبار مالیاتی برای سرمایه گذاری های مشترک داخلی و خارجی، اعطای اعتبار مالیاتی به سرمایه گذاران خارجی که با استفاده از امکانات تولیدی داخل فعالیت نمایند و همچنین وضع مالیات بر سود سرمایه ای در املاک و مستغلات.
تسهیلات در واگذاری طرح های نیمه تمام
در بخش دیگری از برنامه به سیاست های بودجه ای اشاره شده و آمده است: رویکرد ت در تدوین سیاست های بودجه ای برای ایجاد تحرک بیشتر در بخش های اقتصادی توسط بودجه های عمرانی با قید حفظ توازن بودجه است (پس از ر تعهدات غیر قابل اجتناب جاری).
همچنین ت در تلاش است با واگذاری طرح های نیمه تمام نسبت به وج از رکود اقدام کند.
تولد نهاد متولی بدهی های تی
در ادامه این طرح آمده است: افزایش بدهی های ت به ویژه به پیمانکاران و بانک ها در کنار آشفتگی حساب های مربوط، سبب ایجاد عوارض قابل ملاحظه ای در هر سه ضلع مرتبط با این موضوع یعنی ت، پیمانکاران و بانک ها شده است. لذا اقدامات متعددی برای این مهم پیش بینی شده است که تعیین نهاد متولی، ایجاد ساختار اجرایی مدیریت بدهی ها به عنوان اولین گام در زمینه ساماندهی بدهی های ت مورد توجه قرار گرفته است هدف از تشکیل آن احصاء، ثبت و پایش بدهی ها، تسویه بدهی های ت به بخش خصوصی از محل مطالبات ت است.
2- بهبود فضای ب و کار
در بخش دوم این طرح تلاش شده تا با کاهش دخ های ناروای ت در تنظیم رفتار آحاد اقتصادی، نه تنها به بهبود در تخصیص منابع منجر شود بلکه کارایی را به همراه بیاورد. هر چند که مجموعه سیاست های بهبود شرایط محیط ب و کار ذکر شده را نقطه شروعی از یک فرآیند نسبتاً طولانی عنوان کرده است.
ت در این بخش یکی از کلیدی ترین برنامه های خود را حذف تدریجی قیمت گذاری تی تا پایان سال 1393 به غیر از کالاهای اساسی و انحصاری عنوان کرده است. ارتباط منظم با فعالان اقتصادی و پایش مداوم شرایط محیطی ب و کار و تهیه فهرست مشکلات و پیگیری تا رفع مشکلات، از جمله پیگیری اخذ گواهی عدم سوء پیشینه از نیروی انتظامی، پیگیری مشکل عدم ثبت صورتجلسات و. . . از سوی دفتر بهبود فضای ب و کار وزارت امور اقتصادی و دارایی، حذف استعلامات مالیاتی به صورت انفرادی و ارائه فهرست برخط برای کلیه دستگاه ها، مکلف نمودن بانک مرکزی ایران به پیشنهاد اصلاحات قانونی لازم جهت اصلاح شاخص اخذ اعتبار، مکلف نمودن سازمان بورس و اوراق بهادار به پیشنهاد تغییرات قانونی لازم جهت ارتقای شاخص مسئولیت مدیران در سال 1393، مکلف نمودن سازمان امور مالیاتی به بهبود شاخص پرداخت مالیات با الکترونیکی دریافت لیست حقوق در سال 1393، مکلف نمودن دستگاه های اجرایی به ارائه گزارش اجزای شاخص های بهبود فضای ب و کار به صورت سه ماهه به هیئت ت از دیگر فعالیت های ت در بخش بهبود فضای ب و کار است.
3- تأمین منابع مالی
سیستم بانکی که بار اصلی تأمین مالی را بر دوش دارد، نیازمند ساز وکارهای اصلاحی فراوانی است که در نتیجه اجرای آن بتواند اولاً پس اندازهای بیشتری را تجهیز کند و ثانیا منابع تجهیز شده را به مصارف کاراتری - در سطح بنگاه- که تحرک بیشتری ایجاد می کنند، تخصیص دهد. علاوه بر آن، ضروری است بازار سرمایه که در حال حاضر نقشی محدود در تأمین مالی بر عهده دارد، با طراحی ابزارها و نهادهای جدید، بار بیشتری را در تأمین منابع برای سرمایه گذاری، به ویژه در بنگاه های بزرگ، به دوش بکشد. علاوه بر این، به خصوص در سال 1393، تأمین سرمایه در گردش از طریق بانک ها اولویت بسیار بالا خواهد داشت.
3- 1- سیاست های بانکی و اعتباری
لذا یکی از اصلی ترین برنامه های ت برای پیشبرد سیاست های وج از رکود « افزایش توان تسهیلات دهی بانک ها»، « هدایت منابع اعتباری بانک ها به سمت فعالیت های تولیدی با تأکید بر فعال سازی ظرفیت های بلااستفاده » و « انضباط بخشی به بازار پولی و قراردادن مؤسسات اعتباری فاقد مجوز در چارچوب مقررات و ضوابط بانک مرکزی » است. در کنار این سه رویکرد، « گسترش عمق و سطح بازار بین بانکی » نیز از جمله اه سیاست های بانکی و اعتباری تعیین شده است.
در ادامه اهم سیاست های اعتباری و بانکی ت که با توجه به رویکردهای ذکر شده در بندهای قبل و با هدف وج از رکود طراحی شده اند، ذکر شده است: کاهش بدهی بخش تی به بانک، تسری معافیت های مالیاتی بازار سرمایه به بازار پول، تسهیل وصول مطالبات معوق بانک ها، ممنوعیت باز ید اوراق مشارکت پیش از سررسید، کاهش نسبت مطالبات غیرجاری بانک ها به میزان حداقل 2 واحد درصد در سال، تشکیل کارگروه مشترک با قوه قضائیه برای پیگیری مسائل مشترک بین بانک ها و دستگاه قضایی، ا ام بانک ها به فروش اموال غیرمنقول مازاد، ا ام بانک ها به فروش سهام و شرکت های متعلق به بانک، افزایش سهم تأمین سرمایه در گردش بنگاه ها، ساماندهی مؤسسات اعتباری بدون مجوز، ا ام بانک ها به ب اطمینان از تأمین حداقل 25 درصد از منابع مالی مورد نیاز پروژه های سرمایه گذاری از محل حقوق صاحبان سهام، منوط نمودن اعطای تسهیلات به بنگاه های بزرگ به ارائه صورت های مالی حسابرسی شده، تعدیل مستمر سقف تسهیلات انفرادی (خُرد)، منطقی سهم تسهیلات عقود غیرمشارکتی در شبکه بانکی، ا ام بانک مرکزی به ارائه ضوابط لازم به بانک ها برای اصلاح حدود اعتباری بنگاه های اقتصادی، گسترش دامنه نفوذ کارت های اعتباری برای ید کالاهای بادوام تولید داخل و استفاده از ظرفیت گواهی س خاص در تأمین منابع مالی طرح های تولیدی کل سیاست های مد نظر ت جهت بهبود این حوزه پولی می باشد.
3-2- بازار سرمایه
حدود 43سیاست در بخش بازار سرمایه از سوی ت تدوین شده است که اهم آنها از این قرار است: تقویت نقش بازار اولیه در تشکیل سرمایه، گسترش بازار اوراق بهادار تی - جذب سرمایه گذاری خارجی در بازار اوراق بهادار، افزایش نقش تأمین مالی مبتنی بر کالا، کمک به تأمین مالی بنگاه های اقتصادی از طریق اوراق بهادار- تنوع دادن به ابزارها و نهادهای تأمین مالی به منظور پوشش دادن کلیه نیازهای سرمایه گذاران و شرکت های سرمایه پذیر.
4- فعالیت ها و محرک های وج از رکود
در بخش دیگری از این طرح به را ارهای وج از رکود با توجه به محدود بودن منابع و ضعف تخصیص منابع، محدودیت های بین المللی به تعیین برخی « معیارها » و « اولویت ها » در تخصیص منابع محدود پرداخته است. در این بین ت در نظر دارد از طریق اجرای سیاست هایی در چهار حوزه 1- بهینه سازی مصرف انرژی، گاز، نفت و پتروشیمی ، 2- صادرات غیرنفتی 3- صنعت و معدن و 4- مسکن، پتانسیل لازم برای ایجاد رونق در اقتصاد را در سال های 93 و 94 ایجاد کند.
4-1- انرژی
بهینه سازی و کاهش مصرف انرژی در بخش هایی چون حمل و نقل و ساختمان، نیروگاه ها که بیشترین سهم را در مصرف انرژی از آن خود کرده اند، افزایش ظرفیت تولید گاز، نفت، پتروشیمی و فرآورده های نفتی، اجرای سیاست هایی برای تسهیل روند صادرات غیر نفتی نیز از جمله کارهایی است که ظاهراً در دستور کار سریع ت قرار دارد تا از این رهگذر به موهباتی چون افزایش اشتغال، تنوع منابع ارزی و کاهش وابستگی به نفت برسد.
4-2- صادرات غیر نفتی
در ادامه به مهم ترین اجزای مجموعه سیاست های ت در جهت توسعه صادرات غیرنفتی در دوره کوتاه مدت و سپس به سیاست هایی با هدف تسهیل تجارت اشاره شده است.
استرداد مالیات بر ارزش افزوده کالاهای صادراتی توسط سازمان امور مالیاتی حداکثر ظرف مدت 30روز، تخصیص درآمد حاصل از عوارض صادراتی برای تشویق صادرات کالاهای با ارزش افزوده بالا، تنظیم ساعات فعالیت گمرکات مرزی و سازمان های مرتبط با کشورهای طرف تجارت، ایجاد شعب بانک های ایرانی در گمرکات مرزی، اقدام و پیگیری وزارت امور خارجه برای راه اندازی باجه های صدور ویزای مسافری و تجاری در مبادی ورودی، لغو روادید برای بازرگانان کشورهای هدف، انعقاد تفاهمنامه تجارت آزاد یا ترجیحی با کشورهای هدف، اعزام رای ن بازرگانی به حداقل 30 کشور هدف، جزو اهم این اقدامات است.
4-3- صنعت و معدن
سه ملاحظه کلیدی در تدوین سیاست های صنعتی برای پیشبرد برنامه وج از رکود مد نظر بوده است؛ اول آن که قرار نیست منابع محدود موجود صرفاً به سمت چند صنعت خاص گسیل شود و دوم آنکه موضوع بهره وری مد نظر قرار گیرد و دست آ سیاست های صنعتی با سایر سیاست های این مجموعه از جمله سیاست های تجاری و توسعه صادرات و سیاست های بانکی و اعتباری همخوانی داشته باشد. در این رابطه سیاست های اجرایی برای تأمین مالی صنعت، تحریک تقاضای داخلی و تعدیل حوزه قوانین و پشتیبانی در نظر گرفته شده است. سیاست های اجرایی برای تأمین مالی بخش از طریق تشکیل کارگروهی با هدف پیگیری نیازمندی ها و مشکلات بنگاه های تولیدی و ارائه مشاوره به نظام بانکی توسط شاخص هایی چون صنایع با ارزش افزوده بیشتر، صادراتی بودن محصول تولیدی به استثنای صادر کنندگان مواد اولیه و خام، پیشران بودن و جایگاه در زنجیره ارزش، کوتاه بودن دوره گردش مالی، واحدهای نمونه صنعتی و معدنی چند سال اخیر، برخوردار از توان اشتغال زایی و دارا بودن صورت های مالی حسابرسی شده یا جریان نقدی قابل قبول انجام می گیرد. از سوی دیگر سیاست های اجرایی برای تحریک تقاضای داخلی نیز از این قرار است:
1- توسعه فعالیت لیزینگ با اولویت کالاهای بادوام و سرمایه ای.
2- تخصیص تسهیلات نظارت شده بانکی به یداران کالاهای با دوام و سرمایه ای به روش اعتبار یدار.
3- تسهیل صدور ضمانت نامه ها برای پیمانکاران و ارائه کنندگان خدمات فنی و ی جهت اجرای طرح های داخلی و خارجی.
4- افزایش سرمایه صندوق های حمایتی تحت پوشش وزارت صنعت، معدن و تجارت.
5- نوسازی ناوگان حمل و نقل کشور اعم از جاده ای و ریلی.
در سومین گام نیز سیاست های اجرایی حوزه قوانین و پشتیبانی تدوین شده است که اهم این موارد از این قرار است:
1- ارائه آمار و اطلاعات شفاف و به هنگام جهت دسترسی آسان ذی نفعان.
2- پشتیبانی از ایجاد و توسعه کنسرسیوم بین واحدهای صنعتی جهت شرکت در مناقصات داخلی و خارجی.
3- تسریع در رفع ابهام و تعیین تکلیف بد اران ارزی و پیش بینی مشوق های مناسب برای خوش حساب ها.
4- تشویق مصرف تولیدات داخلی و اعتبار بخشی به جایگاه تولید کننده و کارآفرین.
5- اضافه شـدن شهرک های فناوری به حمـایت از شـهرک ها و مؤسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری ها و اختراعات.
4-4- مسکن
حوزه مسکن به عنوان آ ین بخش و به دلیل آنکه ارتباطات پسین قوی با سایر بخش های اقتصادی به عنوان یکی از بخش های محرک رشد اقتصادی در کشور مطرح بوده و هرگونه تحرک تولید در این بخش زمینه ساز رشد تولید و اشتغال در سایر بخش های وابسته می شود.
یکی از برنامه های قطعی ت در بخش مسکن، تشکیل صندوق های پس انداز مسکن با هدف ارائه تسهیلات با مبلغ و نرخ سود مناسب به خانوارها است تا از این طریق اولاً امکان خانه دار شدن بخش بزرگی از خانوارهای کشور فراهم شود و ثانیا با تحریک سمت تقاضای مسکن، تولید در بخش مسکن و بخش های وابسته به آن از رکود فعلی خارج شوند.
در گام بعدی نیز بانک مرکزی پس از دریافت تقاضای تأسیس صندوق از سوی بانک ها، موارد را مورد بررسی قرار داده و پس از حصول اطمینان از تعادل پایدار منابع و مصارف و عدم تأمین ری های احتمالی صندوق از منابع بانک مرکزی نسبت به صدور مجوز اقدام خواهد نمود.



مشاهده متن کامل ...
گردشگری: 30 ترفند ساده و جالب برای سفر
درخواست حذف اطلاعات


30 ترفند ساده و جالب برای سفر

برای اینکه راحت تر و سریع تر چمدان سفر خود را جمع کنید و در طول سفر هم کمترین وقت و پول را هزینه کنید، ترفندهای زیر را در ذهن خود داشته باشید.



1. برای ید بلیط از پنجره های ناشناس و محرمانه مرورگر استفاده کنید.

سفر,مسافرت رفتن,دانستنی های سفر,

2. کابل های شارژر را در جعبه های عینک نگهداری کنید تا سالم بمانند.

سفر,مسافرت رفتن,دانستنی های سفر,

3. بسته های کوچکی از کرم ها و لوسیون های موردنیاز پوست بردارید تا حجم زیادی از کیف را نکنند.

سفر,مسافرت رفتن,دانستنی های سفر,

4. دستمال خشک کن در انتهای چمدان قرار دهید تا لباس ها بوی تازگی و تمیزی خود را حفظ کنند.

سفر,مسافرت رفتن,دانستنی های سفر,

5. با استفاده از فنر خ رهای قدیمی و از کار افتاده، از اب یا ش ته شدن شارژر خود جلوگیری کنید.

سفر,مسافرت رفتن,دانستنی های سفر,

6. در فرودگاه به دستشویی هایی که نزدیک هستند، نروید زیرا همیشه شلوغ تر هستند و ممکن است مجبور باشید در صف بایستید.

سفر,مسافرت رفتن,دانستنی های سفر,

7. برای محافظت از تیغ ژیلت از کلیپس های دفتر و کتاب استفاده کنید.

سفر,مسافرت رفتن,دانستنی های سفر,

8. اگر شارژر دیواری موبایل خود را فراموش کردید، کابل یواس بی را به تلویزیون وصل و گوشی خود را شارژ کنید.

سفر,مسافرت رفتن,دانستنی های سفر,

9. لباس ها را به جای تا ، رول کنید تا فضای کمتری کنند.

سفر,مسافرت رفتن,دانستنی های سفر,

10. اگر مجبور هستید لباس خود را تا کنید، از دستمال کاغذی استفاده کنید تا چروک نشود.

سفر,مسافرت رفتن,دانستنی های سفر,

11. از جعبه های قرص برای سازمان دادن زیورآلات استفاده کنید تا در هم گره نخورند و آسیبی به هیچ کدام وارد نشود.

سفر,مسافرت رفتن,دانستنی های سفر,

12. از مدارک مهم و شناسنامه خود اسکن بگیرید تا نسخه الکترونیک آنها را نیز همراه داشته باشید.

سفر,مسافرت رفتن,دانستنی های سفر,

13. پیش از اینکه به بازرسی و بخش امنیت فرودگاه برسید، کیف پول، کلیدها و دیگر وسایلی که دم دست نیاز ندارید را در قرار دهید تا هر چه سریع تر از بخش گشت و چک اثاثیه بیرون بیایید.

سفر,مسافرت رفتن,دانستنی های سفر,

14. صابون و وسایل خود را در کیسه ای کوچک قرار دهید تا فضای کمی کنند.

سفر,مسافرت رفتن,دانستنی های سفر,

15. برای کفش می توانید از کلاه های رنگ مو استفاده کنید تا کاملا کف آنها را بپوشاند.

سفر,مسافرت رفتن,دانستنی های سفر,

16. قرار دادن گوشی موبایل در ح «پرواز» به حفظ بیشتر باتری و شارژ سریع تر کمک می کند.

سفر,مسافرت رفتن,دانستنی های سفر,

17. برای اینکه سیم هدفون گره نخورد، آن را دور کلیپس کاغذ بپیچید.

سفر,مسافرت رفتن,دانستنی های سفر,

18. سنجاق های مو را درون جعبه های آدامس می توانید نگهداری کنید.

سفر,مسافرت رفتن,دانستنی های سفر,

19. برای حفظ خط تای پیراهن های مردانه، کمربندها را دور یقه آنها بپیچید. یا مقوایی در قسمت یقه قرار دهید.

سفر,مسافرت رفتن,دانستنی های سفر,

20. ترجیحا صندلی نزدیک به بال هواپیما را انتخاب کنید تا کمترین مشکل را داشته باشید.

سفر,مسافرت رفتن,دانستنی های سفر,

21. خمیردندان، شامپو و دیگر وسایل بهداشتی را وقتی یک بار اندازه کوچک آنها را می ید، ظرف آنها را نگهدارید و برای سفرهای بعدی، فقط داخل آنها را پر کنید و دوباره برای ید گزینه های جدید هزینه نکنید.

سفر,مسافرت رفتن,دانستنی های سفر,

22. برای استفاده آفلاین از نقشه گوگل، روی گزینه ok maps کلیک کنید تا بدون اینترنت هم بتوانید به نقشه خیابان ها دسترسی داشته باشید.

سفر,مسافرت رفتن,دانستنی های سفر,

23. برای استفاده بهینه از فضای چمدان، لباس های خود را مرتب تا کنید. سپس آنها را درون کیسه های وکیوم بگذارید و هوایشان را بگیرید تا در کمترین حجم، بیشترین لباس و وسایل را در چمدان جمع کنید.

سفر,مسافرت رفتن,دانستنی های سفر,

24. به جای یدن آب در فرودگاه که اصولا چند برابر قیمت دارند، یک بطری خالی با خود بیاورید و پس از عبور از بازرسی آن را پر کنید.

سفر,مسافرت رفتن,دانستنی های سفر,

25. اگر دو نفر هستید، دو صندلی کنار پنجره را ب ید.

سفر,مسافرت رفتن,دانستنی های سفر,

26. بهترین زمان برای رفتن به دستشویی در هواپیما موقعی است که مهماندارها در حال پذیرایی از مسافران هستند. در بیشتر طول پرواز مسافران اجازه بلند شدن از جای خود را ندارند، اما از این زمان می توانید استفاده کنید.

سفر,مسافرت رفتن,دانستنی های سفر,

27. در طول سفرهای خارجی حتما از gps استفاده کنید.

سفر,مسافرت رفتن,دانستنی های سفر,

28. برای اینکه چمدان خود را سریع تر از قسمت بار تحویل بگیرید، روی آن برچسب ش تنی بچسبانید. ان بار هواپیما این چمدان ها را روی بقیه می گذارند تا به محتویات داخلی آنها آسیب نرسد. به همین دلیل، جزو اولین چمدان هایی خواهد بود که در روی چرخ گردان قرار داده می شود.

سفر,مسافرت رفتن,دانستنی های سفر,

29. تصویر گردشگران دیگر را از ع های خود حذف کنید.

سفر,مسافرت رفتن,دانستنی های سفر,

30. به جای استفاده از صرافی های فرودگاه، از دستگاه های خودپرداز برای تبدیل ارز خود استفاده کنید تا مجبور نشوید پول اضافه تری پرداخت کنید.

سفر,مسافرت رفتن,دانستنی های سفر,


برگرفته از: سالی جون



مشاهده متن کامل ...
معیارهای استعدادی در ورزش ایران
درخواست حذف اطلاعات
نکات مهمی که مربیان و والیدین محترم باید بدانند

مقدمه

استعدادی موضوعی است که در دنیای ورزش اهمیت ویژه ای دارد . شناسایی عوامل موفقیت راه را برای رسیدن به قله افتخار هموار می کند . این که مشخص شود چه ویژگی هایی ورزشکاران معمولی را از ورزشکاران نخبه متمایز می سازد کاری بس دشوار است که موضوع پرداختن به استعدادی را دشوارتر ساخته است .
بیشتر والدین علاقمندند تا ک نشان موفقیت در یک رشته ورزشی را تجربه کنند . برخی والدین حتی ممکن است تمایل داشته باشند کودک خود را در سطح نخبگان ورزشی و قهرمانان ملی و بین المللی ببینند . پیشرفت از سطوح ابت به سطوح نخبگی در ورزش فرآیندی بسیار پیچیده است . این فرآیند نیازمند شناسایی و انتخاب افراد با استعدادی است که شرایط لازم جسمانی ، مهارتی و رفتاری برای موفقیت در یک رشته ورزشی خاص را داشته باشند .
فرآیند کشف ورزشکاران با استعدادی شرکت در یک برنامه تمرینی سازماندهی شده ، یکی از مهمترین موضوعاتی است که امروزه در ورزش مطرح می باشد . لذا در ورزش به عنوان یک هنر ، کشف افراد بااستعداد و انتخاب آنها در سنین پایین ، سپس هدایت ، کنترل و ارزی آنها در صعود به بالاترین سطح از مهارت اهمیت زیادی دارند . تا آنجایی که به ورزشکاران نخبه مربوط می شود ، کار و زمان مربی باید برای انی صرف شود که دارای توانایی هایی بالقوه باشند . در غیر این صورت ، استعداد ، زمان و انرژی مربی تلف شده و یا بهترین شکل آن این است که ورزشکار متوسطی به وجود خواهد آمد. بنابراین هدف اصلی استعدادی ، شناسایی و انتخاب ورزشکارانی است که بیشترین توانایی را برای رشته ورزشی خاص دارا باشند .
در عالم ورزش ، شناسایی استعداد مفهوم جدیدی نیست . با این حال به این موضوع توجه علمی و درست و حس نشده است . در اوا سال1960 و اوایل 1970 در اکثر کشورهای اروپای شرقی ، روش های ویژه ای برای شناسایی ورزشکارانی که دارای توانایی های بالقوه بالایی بودند ، کشف شد . برخی از این روش های مورد استفاده در انتخاب ورزشکاران مستعد توسط متخصصان کشف و تنظیم شد . این دانشمندان در پی آن بودند که مربیان را در انتخاب ورزشکاران مستعد برای یک رشته ورزشی خاص ، نسبت به توانایی های لازم برای آن رشته آگاه سازند. نتایج حاصله در این مورد ، غیرقابل تصور و حیرت انگیز بودند . بیشتر افرادی که در بازی های المپیک 1972 مدال گرفته بودند ، به ویژه از کشور آلمان شرقی که به طور علمی انتخاب شده بودند ; نتیجه فرآیند شناسایی استعدادها بود .

تعریف استعدادی
"استعداد" در فرهنگ های لغت به معنای "توانایی ویژه و طبیعی" و "ظرفیت دستی به موفقیت" تعریف شده است.
ریلی و ای. ام ویلیامز عقیده دارند استعدادی عبارت است از "فرآیند شناسایی ورزشکاران فعلی که توان بالقوه ای برای نخبه شدن دارند".
رینگر در تعریف کاربردی استعدادی اعتقاد دارد : استعدادی یعنی پیش بینی اجرا» (عملکرد) از طریق سنجش ویژگی های جسمانی ، روانی و اجتماعی و همچنین توانایی های تکنیکی.

فواید استعدادی
استفاده از معیارهای ویژه برای استعدادی فواید و امتیازات متعددی دارد :
1 زمان لازم برای رسیدن به اجراهای ورزشی بهینه توسط ورزشکاران برگزیده را کاهش می دهد.
2 صرف کار ، انرژی ، استعداد و توانایی های مربی را کاهش می دهد. ورزشکارانی که دارای توانایی های بالاتری هستند، موجب افزایش کارآیی برنامه های تمرینی مربی می شوند.
3 توانایی شرکت در مسابقه و نیز تعداد ورزشکارانی را که به اجراهای ورزشی بهینه دست می یابند افزایش می دهد. در نتیجه تیم ملی هماهنگی به وجود خواهد آمد که در مسابقات بین المللی توانا و قدرتمند ظاهر خواهد شد.
4 اعتماد به نفس ورزشکار را بالا می برد ، چراکه اجراهای ورزشکار نخبه در مقایسه با ورزشکاران هم سن انتخاب نشده به طور قابل توجهی بالاتر است .
5 کاربرد تمرینات علمی را میسر می سازد و بدین طریق متخصصان و کارشناسان علوم ورزشی با انگیزه بیشتری کار خود را ادامه خواهند داد .

والدین و استعدادی
مشخص است که والدین به عنوان حامی ورزشکار نقش مهمی در گرایش یا عدم گرایش یک فرد به یک ورزش خاص دارند . درگیری و انتظارات والدین با موفقیت و لذت و همچنین فشار و استرس مرتبط است "بلوم" اعتقاد دارد والدین می خواهند در سال های اول شرکت بچه ها در مسابقات (و همچنین تمرینات) نقش حمایت کننده داشته باشند آنها تصمیم گیرنده اصلی هستند . در اواسط، والدین و ورزشکاران نقش مشارکتی بیشتری از خود نشان می دهند و در اوا ، ورزشکاران خود را به بهبود اجرای کامل م م می کنند در حالیکه نقش والدین کاملا محدود می شود و صرفا حمایت مالی را انجام می دهند .

بچه ها باید تصمیم بگیرند که یک ورزشکار نخبه شوند نه والدین
مطلوب نیست که والدین تصمیم بگیرند که زندگی یک کودک (نوجوان) باید در جهت یک ورزشکار نخبه شدن یا یک ورزش خاص باشد (خود کودک باید تصمیم گیرنده اصلی باشد). ممکن است والدین علیرغم میل باطنی یک نوجوان تصمیم بگیرند او را در ورزش دلخواهشان شرکت دهند . این موضوع می تواند علاوه براتلاف وقت، سبب سرخوردگی و کناره گیری فرد از آن رشته ورزشی شود و چه بسا او را نسبت به محیط ورزش بدبین کند. فرصت های ورزشکار نخبه شدن کاملا محدود است لذا بر اساس این واقعیت نمی توان به طور خودخواهانه با تصادفی کودک را به سمت یک ورزش خاص سوق داد .

مستعد بودن همیشه از طریق مشاهده مشخص نمی شود
برای مستعد بودن در یک رشته ورزشی ، مجموعه ای از ویژگی ها و عوامل تاثیرگذارند . به عنوان مثال در وزنه برداری علاوه بر این که قدرت یک عامل مهم است ولی با این حال ، توانایی اعمال نیروی سریع (توان) و همچنین داشتن دست های کوتاه و پاهای بلند یک مزیت است یا این که درست است که پاهای تنومند در رشته های سرعتی موثر است ولی قطر پاها باید عضلانی باشد نه اینکه دارای چربی زیاد باشد . موضوع مهم تر این که باید علاوه بر عضلانی بودن ، تارهای عضلانی از نوع تند انقباض باشند. نکته مهم این استکه اغلب هر ورزش یک سری عناصر کلیدی مهم دارد که باید هنگام پیش بینی اجرا» در آن رشته ورزش مدنظر قرار داد . اغلب والدین به اصول علمی و مبانی سنجش و شناخت این ویژگی ها اشراف کامل ندارند و لذا ممکن است از دید آنها پنهان بماند .

ماهی بزرگ در حوض بزرگ است
مقایسه استعداد کودک با سایر گروه ها ، دوستان و اعضای خانواده می تواند به یک ایده بزرگ نما درباره استعداد کودک منجر شود . استعداد باید با اجرا» (عملکرد) یا ویژگی های گروه های بزرگ مقایسه شود و این کار باید از طریق ارزی عملکرد کودک توسط یک سری آزمون ها یا شاخص های استاندارد که قبلا در سطح ملی انجام شده اند، صورت گیرد . مقایسه عملکرد کودک با داده های هنجاری (نورم ها) یا داده های قبلی یک سازمان ورزشی مفید است . لذا والدین باید توجه داشته باشند که هیچگاه توان یا استعداد کودک را با ک ن محله ، فامیل و اقوام و برادران یا خواهران خود مقایسه نکنند و فقط عملکرد او را از طریق داده هایی که در سطح کشوری یا استانی و جهانی وجود دارد ارزی نمایند .

ضروتی ندارد که کودک فقط در یک رشته ورزشی شرکت کند بلکه سعی کنید او را در چندین رشته ورزشی شرکت دهید
ضرورتی ندارد که کودک فقط در یک رشته ورزشی شرکت کند . به استثنای بعضی رشته ها (به عنوان مثال ژیمناستیک) بهتر است برای ب برتری در ورزش کودک در ابتدا در چند رشته ورزشی شرکت کند تا حفظ یک رشته . قبل از سنین نوجوانی، والدین می توانند حداکثر فرصت ممکن را برای فرزندان خود به منظور موفقیت در ورزش هایی از طریق امکان شرکت در فعالیت های ذیل فراهم کنند :
فعالیت های دارای ماهیت هوازی یا استقامتی (مثل دویدن ، شنا ، دوچرخه سواری و قایقرانی).
فعالیت های دارای ماهیت حرکتی مهارتی یا هماهنگی (مثل ورزش های ضربه ای ، ضربات پا و پرت و ژیمناستیک)
فعالیت های دارای ماهیت ارتباطی (تعاملی) یا اجتماعی (به عنوان مثال ورزش های تیمی).
بنابراین ، اگرچه نقش حمایتی خانواده و دوستان در زندگی ورزشکاران نخبه مهم است ولی موضوع استعدادی پدیده ای علمی و تخصصی است که فقط باید بر اساس اصول علمی تعریف شده و با نظر و مشاور کارشناسان و متخصصین علمی صورت گیرد .
توصیه های ذیل می تواند به عنوان راهنما برای والدین مفید باشد :
1 به کودک اجازه دهید تا در فرآیند تصمیم گیری شرکت کند . همچنین این امکان را برای کودک فراهم کنید تا در صورتیکه او مایل است برنامه انتخاب شده برای خود ترک نماید .
2 برای ک ن خود مربی انتخاب کنید که از یک طرف قابلیت های ک نتان را بهبود بخشد و از طرف دیگر محیط سرگرم کننده ای را برای او ایجاد نماید .
3 بعضی از نوجوانان ممکن است در ابتدای ورود به برنامه ورزش پیشرفت قابل توجهی داشته باشند به گونه ای که کودک ، والدین و مربیان مایل به تسریع رشد در آن رشته ورزشی باشند . لازم است والدین و مربیان مشکلات مربوط به جهش سریع در آن رشته ورزشی را بشناسند .
4 محیط برنامه تمرینی را کنترل کنید . رفتارهای مربی را مشاهده کنید و به بازخورد ارائه شده از جانب مربی به ورزشکاران جوان گوش دهید . آیا مفید است ، مضر است و یا خطرناک ؟ آیا ممکن است فشارهای ناشی از رژیم غذایی ، تنظیم تمرین ، تمرین با وزنه و برنامه های بدنسازی برای کودک نامناسب و به طور بالقوه مضر باشد؟ شرکت در ورزش باید مفرح و لذت بخش باشد : این کار نباید شغل تلقی گردد .
5 مراقب توجه بیش از حد ک ن به تمرین ورزشی و آرزوهای آنان باشید.
6 به پیامدهای سبک زندگی ورزشکاران جوان و خانواده توجه داشته باشید .
7 به خاطر داشته باشید ورزش باید جنبه سرگرمی داشته باشد. به صحبت های کودک خود گوش دهید!
8 خود را به عنوان عضوی از تیم و گروه در نظر بگیرید .
9 مشوق و حامی مربیان و معلمان خود باشید و در نتیجه از ایجاد تضاد و نازسازگاری بین والدین و مربیان در ذهن کودک خود جلوگیری کنید .
10 هنگامی که می خواهید توقعات و انتظارات خود را از کودک تان تعیین کنید، توانایی ها و قابلیت های واقعی او را در نظر بگیرید .
11 کوشش کنید تا خواسته او از ورزش را شناخته و درک کنید . برنده شدن و ب مقام همیشه نمی تواند انگیزه اصلی او برای شرکت در رشته ورزشی باشد .
12 رقابت ها و بازی او را دنبال کنید . از کودک تان بپرسید به و خوش گذشته است؟ چیز جدیدی در مورد ورزش آموخته است و چه مهارت هایی را توسعه داده یا جدیدا یاد گرفته است؟
13 هرگز فراموش نکنید که خود نیز روزی کودک بوده اید!!!

شناخت مراحل رشد کودک در استعدادی مهم است
ک ن در سنین مختلف دارای میزان رشد متفاوتی هستند و ک ن متفاوت هم دارای توانایی های متفاوتی هستند و لذا بعضی سریع و بعضی دیر شد می کنند . نه تنها میزان رشد متفاوت است بلکه همچنین تغییرات بخش های بدن نیز متفاوت است و این موضوع به طور مستقیم بر توانایی عملکرد اثر می گذارد . معلمین و مربیان باید به خوبی آگاه باشند که ک نی که جهش رشدی سریع دارند ، گروه خاصی هستند که از توان و هماهنگی پایین تری برخوردار هستند . بنابراین وقتی بلوغ فرا می رسد تفاوت های اندازه و بخش های بدنی بین جنس پدید می آید و این تغییرات سبب بروز مشکلاتی می شود . ضعف ساختار عضلانی برای حمایت و کمک به هماهنگی مهم ترین مشکل ناشی از جهش رشد است .
الگوی رشد جسمانی به گونه ای است که سریع ترین دوره رشدی بلافاصله بعد از تولد رخ می دهد و سپس میزان رشد به تدریج در دوره کودکی کند شده و به ح یکنواخت می رسد ، سپس در دوره بلوغ (نوجوانی) جهش رشدی صورت گرفته و سپس الگوی رشد به تدریج متوقف می شود .

سن مرفولوژیکی
سن مرفولوژیکی به ما کمک می کند تا توضیح دهیم چرا برخی از ک ن مهارت ها و توانایی های حرکتی خود را سریع تر یا کندتر از دیگران توسعه می دهند . اگرچه بیشتر ک ن در رشد ، الگوهای مشابهی را دنبال می کنند اما تفاوت های زیادی نیز در این زمینه وجود دارد . برای مثال شرایط آب و هوایی (آب و هوای کوهستانی در برابر آب و هوای هموار و مسطح) و محیط زندگی (شهری در برابر روستایی) به طور چشمگیری در روند رشد و تکامل ک ن و نوجوانان تاثیرگذار است .
توام با پیشرفت سن به سمت بلوغ آمادگی رقابت در رشته های ورزشی برای نوجوانان نسبت به گروه همسال تغییر می کند ; وجود تفاوت های قابل توجه در سن رشد جهش رشدی بدین معناست که برنامه های ورزشی جدید اگر براساس سن خاصی برنامه ریزی شوند ممکن است برخی از افراد شرکت کننده به واسطه بلوغ دیررس متضرر شوند . در دوره کودکی هم پسران و هم دختران توان بالقوه توسعه قدرت و افزایش توانایی انجام مهارت های حرکتی پیش از بلوغ دارا هستند . در دوره بلوغ ، پسران نسبت به دختران قدرت بیشتر و افزایش بیشتری در اجرا و استقامت از خود نشان می دهند.
مرحله سوم در سن مرفولوژیکی (18-16 سالگی) از نقطه نظر رشد و تکامل بیشترین اهمیت را داراست.

سن بیولوژیکی
به پیشرفت و تکامل عملکردی (فیزیولوژیکی) اندام ها و دستگاه های بدن اطلاق می شود. هنگام انتخاب و طبقه بندی ورزشکاران لازم است که سن بیولوژیکی آنان نیز در نظر گرفته شود . اگر روش طبقه بندی در ورزش فقط براساس سن تقویمی انجام گیرد اغلب به قضاوت و تشخیص اشتباه ، ارزی ناقص و نیز تصمیم گیری ضعیف و نامناسب منجر می شود .

سن ورزشی
به دلیل مشکلاتی که در برآورد و ارزی دقیق و کامل سن بیولوژیکی (زیستی) و سن ریخت شناسی یا ظاهری (مرفولوژیکی) وجود دارد، آنها را غالبا به صورت ذهنی مشخص و برآورد می کنند . سن ورزشی به ویژه حداقل سن و سن برگزیده (مناسب ترین سن) برای شرکت در مسابقات بزرگ و رقابت های رده بزرگسالان سطح بالا، کاربرد مهمی در طرح ریزی برنامه های تمرین درازمدت دارد .

رشد روانی
از لحاظ روانشناسی ، تغییرات عزت نفس در طی دوره رشد کودک اهمیت بسزایی دارد. مشخص شده شرکت در فعالیت های ورزشی در سن 12سالگی به اوج خود می رسد و تجربیات ب شده در اوایل زندگی می تواند در نگرش کودک به سمت ورزش و فعالیت جسمانی تعیین کننده باشد. برخلاف باور عموم ، شرکت در ورزش های سازمان یافته (قانونمند) همیشه سودمند نیست و می تواند از لحاظ روابط انسانی و ورزش اثرمنفی داشته باشد.
نتایج تحقیق هارتر بیان می کند که توام با تغییرات بلوغ جسمانی و شناختی ، تغییراتی در حوزه رفتاری یا روانی به وجود می آید . پاسر (1996) سه مورد روانی که مربوط به شرکت ک ن در ورزش است را بررسی کرده است. این سه مورد عبارتند از : آمادگی انگیزشی ، آمادگی شناختی و پیامدهای بالقوه مضر شرکت در مسابقه .
اولین مورد یعنی آمادگی انگیزشی رابطه بسیار با رفتار مقایسه اجتماعی ک ن دارد. از نقطه نظر ورزشی مقایسه اجتماعی زمانی حادث می شود که ک ن به دنبال ب فرصت هایی باشند که عملکرد جسمانی و توانایی های آنان را با سایرین مقایسه می کند. تحقیقات نشان داده که بچه های کم سن و سال نمی توانند مسابقه دهند زیرا آنها یا قادر و یا علاقمند به مقایسه اجتماعی نیستند. لذا مهم است سنی که در آن کودک مقایسه اجتماعی را انجام می دهد تعیین شود. در این خصوص به نظر می رسد که کودک در سن 7 تا 8 سالگی بتواند در مسابقه شرکت نماید .
دومین دوره آمادگی شناختی است و بیشتر متکی بر توانایی های پردازش اطلاعات است . لازم است که ورزشکاران نوجوان اطلاعاتی را برای موفقیت در انجام مهارت های لازم برای یک ورزش یا فعالیت خاص به خاطر داشته باشند (یادآوری کنند). کودک در سنین پیش از دبستان ظرفیت توجهی پایینی دارد و به راحتی دچار آشفتگی می شود و وقتی که به مدرسه ابت وارد می شود بهتر می تواند روی تکالیف لازم توجه کند .
در سن 12-10 سالگی ک ن بالا ه ظرفیت تشخیص دیدگاه های دیگران را دارند و ضمن آن می توانند با نقطه نظرات سایر افراد گروه سازگار شوند . کوکلی (1986) عقیده دارد کودک تا سن 7 سالگی وقتی به ورزش تیمی می پردازد کاملا نسبت به آن چه که سایر اعضای تیم انجام می دهند فراموشکار است و فقط به توپ و خودش توجه دارد . سومین مورد ، پیامدهای بالقوه مضر شرکت در مسابقه (ورزش) است . تحقیقات نشان داده اند مسابقه ورزشی اگر که خوب برگزار نشود و متناسب با گروه سنی کودک نباشد می تواند اثر منفی داشته باشد.
فشار والدین و ارزی مداوم گروه همسال ، فشار زیادی به کودک تحمیل می کند و در نتیجه به یک جز» رقابتی غیرضروری منجر می شود که دوباره کودک را از ورزش مورد نظر دور می کند . وقتی کودک به این خاطر در ورزش شرکت می کند که والدینش را راضی سازد ، لذا فشار رقابتی بالایی ایجاد می کند . تحقیقات چند محقق نشان داده ک نی که در برنامه های ورزشی با هدف ب رضایت والدین خود شرکت می کنند ، کمتر از تجربیات ورزشی احساس رضایت دارند و زودتر ورزش را ترک می کنند . لذا والدین و مربیان باید بدانند ک ن به طور کامل پیچیدگی های روابط سببی (علی و معلولی) را نمی فهمند و در نتیجه ممکن است ارزی نادرستی از قابلیت مهارت های جسمانی بر اساس میزان موفقیت یا ش ت در ورزش داشته باشند . این موضوع می تواند منجر به ب فزاینده ادراکات نادرست کودک از نتایج (پیامدهای) عملکردهای خود شده و در نهایت موجب انتظارات غیرواقعی و تشخیص نارست شود .
برنامه ریزی دقیق و قدردانی به موقع توسط والدین و مربی از وضعیتی که کودک با آن مواجه است می تواند به مرور زمان از بروز انتظارات غیرواقعی از مهارت های جسمانی و شناختی جلوگیری نماید .

چرا ک ن در ورزش شرکت می کنند
در استعدادی لازم است هدف ک ن از شرکت در ورزش مشخص شود. بسیاری از بزرگسالان عقیده دارند برنده شدن و ب مقام برای ک ن مهم است . ک ن در ابتدا ممکن است بگویند برنده شدن برای آنها اهمیت دارد اما دلایل شخصی و مهم تری برای شرکت آنان در ورزش وجود دارد . بعضی از این دلایل عبارتند از : وابستگی و تعلق به گروه ، افزایش مهارت ، هیجان ، موفقیت ، شهرت و حفظ تندرستی .
اگرچه این دلایل بیشتر منبع درونی دارد تا بیرونی ، ولی شکی نیست که هرچه کودک بیشتر رشد کرده و در محیط رقابت شرکت می کند ، ارزش های بیرونی مثل جوایز ، برنده شدن ، عامل انگیزشی اولیه می شوند . مهم است دلایل ک ن برای شرکت در ورزش که تحت تاثیر رشد جسمانی و روانی است ، شناخته شود.
نقش والدین و گروه های همسال نیز مهم است . تحقیقات نشان داده اند که بچه های کم سن و سال (9-8 سال) بیشتر از ارزی گروه همسال استفاده می کنند . در دوران بلوغ ، بیشتر افراد از شاخص های درونی و چندگانه مثل نائل شدن به هدف پیشرفت فردی ، سهولت یادگیری مهارت های جدید و لذت از فعالیت استفاده می کنند. بنابراین لازم است والدین در مورد هدف ک ن و انگیزه اولیه شرکت در ورزش آگاه بوده و ضمن توجه به خواست ها و نیازهای کودک ، فرصت و امکانات مورد نیاز را برای آنان تهیه و تامین کنند .

چرا ک ن ورزش را رها می کنند
شرکت ک ن در ورزش بین سنین 13-10 سالگی به اوج خود می رسد و سپس به تدریج تا سن 18 سالگی کاهش می یابد . به گونه ای که فقط درصد کمی از افراد در ورزش رقابتی شرکت می کنند . دلایل ترک ورزش یا عدم شرکت ، متعدد و متنوع است . مل ، پرداختن به سایر کارها ، عدم موفقیت ، فشار بیش از حد ، ضعف مربی ، گرفتاری ، مورد تمس قرار گرفتن ، طرد ، ترک دوستان ، هزینه ، آسیب دیدگی و سایر موارد از جمله این دلایل است .
تفسیر ک ن از موفقیت بر احساسات آنها نسبت به ورزش و لذت و رفتار در محیط اثر می گذارد . موفقیت و لذت موجب افزایش پشتکار می شود و عوامل خارجی می توانند سبب گرایش فرد به سایر ورزش ها گردند.
رها ورزش می تواند مربوط به علت و انگیزه شرکت در فعالیت های ورزشی مربوط باشد ، به عنوان مثال ، در تحقیقی که صورت گرفته ، اجبار و تحمیل از جانب والدین و دوستان (25%)، شناخته شدن و محبوبیت در اجتماع (40%) و توسعه و پیشرفت در مهارت ها و قابلیت ها (35%) علت اولیه شرکت افراد در ورزش بوده است . لذا والدین باید توجه داشته باشند اجبار و تحمیل ک ن به شرکت در یک ورزش خاص علاوه بر تبعات منفی می تواند موجب د دگی و کناره گیری کودک از ورزش شوند و چه بسا موجب اتلاف وقت و عمر ورزشی کودک گردند .

روش های استعدادی
در ورزش ، دو روش اصلی انتخاب و شناسایی ورزشکاران مستعد وجود دارد :
الف) روش طبیعی یا غیرمنظم : روشی معمول است و راه طبیعی پیشرفت ورزشکار در یک رشته ورزشی است. فرض بر این است که ورزشکار در نتیجه تاثیرات موضعی و مقطعی به یک رشته ورزشی روی می آورد. با این حال ، پیشرفت تدریجی در اجراهای ورزشی ورزشکاران که به وسیله انتخاب طبیعی برگزیده شده اند، به مستعد بودن یا نبودن این ورزشکاران در رشته ورزشی که برگزیده شده اند ، بستگی دارد . با توجه به این مطالب ، اغلب اتفاق می افتد که پیشرفت و تکامل اجراهای ورزشی ورزشکار اکثرا به دلیل انتخاب نادرست رشته ورزشی ، بسیار کند انجام می شود .
ب) روش علمی یا منظم : در این روش با انجام آزمون ها و آزمایش های علمی توسط متخصصان و کارشناسان علوم ورزشی ، افراد با استعداد به طور علمی شناسایی و به سمت رشته ورزشی مناسب راهنمایی می شوند. انی که به طور علمی انتخاب می شوند در مقایسه با ورزشکارانی که از طریق روش طبیعی انتخاب می گردند، برای رسیدن به اجراهای ورزشی بهینه و ماهرانه به زمان کمتری نیاز دارند . در رشته هایی که قد و وزن امتیاز محسوب می گردد (مانند : بسکتبال ، والیبال ، فوتبال ، قایقرانی ، پرتاب ها و غیره) انتخاب به روش علمی باید دقیقا مورد توجه قرار گیرد . به همین ترتیب ، این امر در مورد رشته هایی که سرعت ، زمان ع العمل ، سازگاری و قدرت تعیین کننده هستند نیز صدق می کند (مانند : دوهای سریع ، جودو و هاکی ، پرش ها و غیره) . به کمک متخصصان و کارشناسان علوم ورزشی ، چنین توانایی هایی کشف و آشکار می شوند . در نتیجه آزمون ها و آزمایشات علمی، انتخاب می شوند یا به سمت رشته ورزشی که مستعد آن هستند راهنمایی می گردند .

مراحل استعدادی
شناسایی استعدادها در طول چندین سال و طی سه مرحله صورت می گیرد .
مرحله اول استعدادی ، در بیشتر رشته های ورزشی در سنین 3 تا 8 سالگی انجام می شود . این مرحله اکثرا توسط آزمایش های پزشکی در مورد سلامتی و رشد عمومی جسمانی صورت می گیرد و به منظور شناسایی هرگونه اختلال بدنی از لحاظ علمی یا امراض احتمالی است .
مرحله دوم استعدادی در بیشتر موارد در سنین 9 تا 15 سالگی برای دختران و 9 تا 17 سالگی برای پسران صورت می گیرد و بهترین مرحله انتخاب است . این مرحله برای نوجوانانی کاربرد دارد که تجربه تمرینات منسجم را داشته باشند . فنون مورد استفاده شده در مرحله دوم ، باید نحوه عمل پارامترهای بیومتریکی و عملکردی را مورد ارزی و سنجش قرار بدهد . در این مرحله استعدادی ، روانشناسان ورزشی نقش مهمی ایفا» می کنند.
مرحله نهایی استعدادی ، در مورد بازیکنان تیم ملی استفاده می شود . از جمله عواملی که باید مورد ارزی قرار گیرد ، سلامتی ورزشکار ، سازگاری فیزیولوژیکی او نسبت به تمرین و مسابقه ، توانایی او در مقابله با فشار و مهم تر از همه ، قابلیت ورزشکار برای پیشرفت در آینده است .

معیارهای استعدادی
بدیهی است که استعدادی به معیارهای ویژه ای نیاز دارد . این معیارها از این جهت ضرورت دارند که فرد توانا از ناتوان متمایز شده و آنهایی که مناسب یک رشته ورزشی بوده به این ورزش روی می آورند و افرادی که به معیارهای لازم دست نیابند در جهت دیگر هدایت می شوند . این معیارها عبارتند از :
1 بهداشت (سلامت جسمانی) : سلامت جسمانی نیاز مطلق هر فردی است که در رشته های مختلف به فعالیت می پردازد . لذا ورزشکاران پیش از عضویت در یک تیم یا باشگاه باید آزمایشات پزشکی را انجام داده باشند. مربی نیز باید افرادی را انتخاب نماید که از نقطه نظر سلامتی در وضعیت خوبی باشند . همچنین هنگام آزمایشات ، کارشناسان طب و آزمون باید اختلال عملکرد جسمانی و ارگانیک را مورد توجه قرار دهند و براساس آن دستورالعمل هایی را ارائه نمایند . در رشته های ورزشی پویا (مانند هاکی ، بسکتبال ، دوومیدانی ، شنا ، بو و غیره) فردی که دارای ناهنجاری ظاهری است نباید انتخاب شود ، اما در رشته هایی که ماهیت پویا ندارند (مثل تیراندازی ، بولینگ و غیره) این گونه ناهنجاری ها چندان مهم نیست . به همین ترتیب وضعیت عملکردی فرد مثل توانایی حرکت دادن دست ها و پاها در فرآیند استعدادی مهم است ، زیرا اختلالات عملکردی عامل محدود کننده است . لازم به ذکر است که تفاوت های بین افراد براساس نیازها و ویژگی های عملی یک رشته مشخص شوند .
2 توانایی بیومتریکی : این عامل ، یکی از عوامل کمکی در رشته های مختلف ورزشی و از جمله ملاک های اصلی در استعدادی است . قد ، وزن ، طول اعضای بدن ، اغلب در رشته های مختلف ورزشی ، نقش تعیین کننده ای ایفا» می کنند . با این حال ، در مرحله اولیه استعدادی که در برخی رشته ها بین 4 تا 6 سالگی انجام می گردد (مانند ژیمناستیک ، اسکی ما یچ ، شنا) پیشگیری و چگونگی رشد و تکامل فرد کار بسیار دشواری است . این امر زمانی عملی است که مفاصل پا ، پهنای لگن و شانه و نسبت بین لگن و شانه ها مورد آزمایش قرار گیرد.
در سنین بعد (سنین نوجوانی) ، تکنیک های ع برداری از ناحیه صفحات رشد در ناحیه مچ و رادیوگرافی از دست برای تعیین وضعیت رشد مورد استفاده قرار می گیرد . در صورتی که آزمایشگر نتیجه بگیرد که رشد کامل شده است ، مربی می داند مثلا قد ورزشکار برای رشته های مورد نظر مطلوب است یا خیر .
3 وراثت : وراثت پدیده بیولوژیکی بسیار پیچیده ای است که اغلب در ورزش نقش مهمی ایفا» می کند. اگرچه از طریق تعلیم و تربیت ، تمرین و شرایط اجتماعی ، قابلیت ارثی ممکن است اندکی تغییر کند ، اما ک ن اغلب ویژگی های بیولوژیکی و روانی والدین خود را به ارث می برند . دیدگاه های مختلفی در مورد نقش وراثت در تمرین وجود دارد . "رادوت" وراثت را عامل مهمی در تمرین می داند ولی نقش آن را مطلق توصیف نمی کند. در حالی که کیسوراس و همکارانش ، بهبود توانایی های عملکردی که در نهایت به ظرفیت ژنتیکی فرد ، محدود می شود را مورد توجه قرار داد. پژوهشگران بعدی نشان دادند سیستم ها و عملکردهای بدن نشان دادند سیستم ها و عملکردهای بدن انسان مانند سیستم اسیدلاکتیک (81/4%)، ضربان قلب (85/9%) و حجم ا یژن مصرفی بیشینه (93/4%) به طور ژنتیکی تعیین می شوند .
به نظر می رسد نسبت تارهای عضلانی قرمز و سفید در انسان به طور ژنتیکی تعیین می گردد . به همین ترتیب ، عملکرد متابولیکی این تارها نیز متفاوت است . تارهای قرمز یا کند انقباض ، دارای میوگلوبین زیادی هستند و از نظر بیوشیمیایی برای کارهای هوازی تجهیز شده اند.
از طرفی ، تارهای سفید یا تند انقباض دارای مقادیر زیادی گلیکوژن (کربوهیدرات) هستند و برای انواع تمرینات کوتاه مدت بی هوازی و شدید مناسب هستند . تمرین ورزشی درصد تارهای عضلانی را تغییر نمی دهد. تمرینات ویژه ممکن است قابلیت های تارهای عضلانی را افزایش داده و ساختار بیوشیمیایی آنها را عوض نماید. لذا ورزشکارانی که تارهای قرمز بیشتری را به ارث می برند به احتمال زیاد در رشته هایی که استقامت عامل تعیین کننده است ، موفق هستند . به همین ترتیب ، زمانی که تارهای سفید زیاد هستند ، ورزشکار به طور طبیعی برای رشته های قدرتی و سرعتی مناسب است .
اخیرا محققین دپارتمان ژنتیک بالینی و مولکولی به دنبال کشف ژن هایی هستند که می تواند در پیش بینی توانایی طبیعی ورزش مفید باشد . خون گیری از ورزشکاران نخبه با غیرورزشکاران مقایسه می شود تا تفاوت های ژنی قابل توجه (مهم) مشخص شود. همین محققین قبلا کشف کرده بودند قایقرانان نخبه دارای کدهای ژنتیکی ای هستند که در سلامت سیستم قلبی عروقی نقش دارند . در آینده ، خون گیری (آزمون خون گیری) هرگز جایگزین روش های سنتی استعدادی نخواهد شد بلکه می تواند به عنوان یک جز» مکمل (کمکی) در پیش بینی آنها موثر باشد.
4 تسهیلات و امکانات ورزشی و شرایط آب و هوایی : نوع رشته هایی که ورزشکاران در آن انتخاب شده اند، نقش حدود کننده ای ایفا» می کند. بنابراین ، بدون در نظر گرفتن قابلیت های ذاتی ورزشکار برای یک رشته ورزشی خاص (مانند قایقرانی) ، اگر امکانات و شرایط طبیعی یا تجهیزات مربوطه وجود نداشته باشد ورزشکار ممکن است در رشته هایی به فعالیت بپردازد که استعداد کافی نداشته باشد .
5 وجود متخصص یا میزان آگاهی و دانش مربی در استعدادی و آزمون گیری ، انتخاب ورزشکاران را محدود می سازد . در صورتی که برای استعدادی از روش های علمی و پیشرفته استفاده شود ، به احتمال زیاد چهره های مستعد برای رشته های مختلف ورزشی کشف خواهند شد. مراکز ی که به ابراز آزمون گیری به خوبی تجهیز شده اند و متخصصان علمی این مراکز باید به طور گسترده ای در انتخاب و هدایت برنامه های تمرینی ورزشکاران به کار گرفته شوند . مربی نمی تواند با خیل بی شمار خواسته ها مقابله نماید . همکاری بین پرسنل مجرب ، متخصصان علم ورزش و مربیان امری حیاتی است .
از نقطه نظر تمرینات و فعالیت های ورزشی ، رشد ورزشکاران و پیشرفت آنان را می توان در یک هرم از پایین به بالا به این صورت طبقه بندی کرد :
الف) رشد همه جانبه و کامل : رشد و تکامل چند جانبه یا همه جانبه از مهم ترین اصول و قواعد تمرینات ک ن و نوجوانان است . اگر ورزشکاران می خواهند به درجات بالای آمادگی جسمانی و برتری و مهارت تکنیکی برسند، لازم است رشد و تکامل جامع و چندجانبه را پایه ریزی کنند.
ب) تخصصی شدن ورزش : تخصصی شدن هنگامی رخ می دهد که ورزشکاران ، پایه و اساس ورزشی چندجانبه و مستحکمی را گسترش دهند . تخصصی شدن برای رسیدن به عملکرد بسیار موفق و برتر در هر رشته ورزشی ضروری و مهم است .
ج) اوج اجرا ، یعنی زمانی که ورزشکار به حداکثر ممکن قابلیت خود در رشته ورزشی مورد نظر دست می یابد.



مشاهده متن کامل ...
داوطلبین آزمون کارشناسی ارشد ی نفت سال ۱۳۹۳
درخواست حذف اطلاعات

دروس مشترک سه گرایش ی نفت



زبان انگلیسی:

کتاب زبان عمومی و تخصصی ی نفت

(جلد چهارم از مجموعه کتب ی نفت راهیان ارشد)

ریاضی ۱:

کتاب ریاضی ۱ تألیف حاجی جمشیدی (انتشارات پوران پژوهش)

ریاضی ۲:

کتاب ریاضی 2 تألیف حاجی جمشیدی (انتشارات پوران پژوهش)

معادلات دیفرانسیل:

کتاب جامع معادلات دیفرانسیل تألیف بهزاد خداکرمی (انتشارات راهیان ارشد)

ریاضیات ی:

کتاب ریاضی ی تألیف معتقدی (انتشارات پارسه)

زمین شناسی عمومی:

بخش زمین شناسی عمومی جلد سوم از مجموعه کتب ی نفت راهیان ارشد + تستهای موجود در این کتاب (شامل کلیه تستهای ی نفت، ی معدن و گلچینی از سوالات مجموعه رشته های زمین شناسی) + جزوه زمین شناسی عمومی ربانی

زمین شناسی ساختمانی:

بخش زمین شناسی ساختمانی جلد سوم از مجموعه کتب ی نفت راهیان ارشد + تستهای موجود در این کتاب (شامل کلیه تستهای ی نفت، ی معدن و گلچینی از سوالات مجموعه رشته های زمین شناسی) + جزوه زمین شناسی ساختمانی شهید بهشتی + جزوه شکاری فرد

زمین شناسی نفت:

کتاب زمین شناسی نفت رضایی (فصل های ۲- ۳- ۴- ۶- ۸- ۹ بهمراه صفحات ۱۶۵ الی ۲۳0) + بخش زمین شناسی نفت جلد دوم از مجموعه کتب ی نفت راهیان ارشد + جزوه زمین شناسی نفت ربانی (بسیار کلیدی و مهم)

*** فریدون سح که از این بزرگوار تحت عنوان پدر زمین شناسی نفت ایران یاد میشه الان حدود ۸۰ سال دارند و به دلیل کهولت سن چند سالی هست که جزء طراحان کنکور نیستند، لذا به هیچ وجه کتاب ایشان توصیه نمی شود.

"گروه آموزشی راهیان نفت" برای این گرانقدر آرزوی سلامتی و طول عمر دارد.

خواص سنگ های مخزن (پتروفیزیک):

کتاب ویژه خواص سنگ های مخزن

(جلد هفتم از مجموعه کتب ی نفت راهیان ارشد)

قابل توجه داوطلبین گرایش اکتشاف نفت:

مطالعه کتاب اصول پتروفیزیک قاسم العسکری به شدت توصیه می شود.

ی مخازن (۱):

بخش مخازن (۱)جلد اول و جلد سوم از مجموعه کتب ی نفت راهیان ارشد (تکمیل شده جزوه هلالی زاده)

اصول و مبانی ی حفاری (۱):

بخش حفاری جلد دوم از مجموعه کتب ی نفت/مخازن هیدروکربوری راهیان ارشد + جزوه حفاری دگتر جمشیدی (نسخه شریف)

مبانی نمودارگیری (چاه پیمایی):

کتاب جامع اصول و مبانی چاه پیمایی

(جلد پنجم از مجموعه کتب ی نفت راهیان ارشد)

اصول و مبانی ی بهره برداری:

جزوه پورافشاری + بخش بهره برداری جلد دوم از مجموعه کتب ی نفت/مخازن هیدروکربوری راهیان ارشد



دروس ویژه گرایش ی مخازن هیدروکربوری



خواص سیالات مخزن:

بخش خواص سیالات مخزن جلد اول از مجموعه کتب ی نفت راهیان ارشد (تکمیل شده جزوه هلالی زاده) + مطالعه ترجمه کتاب خواص سیالات مک کین غیر از فصل 1

مبانی چاه آزمایی:

کتاب ویژه اصول و مبانی چاه آزمایی

(جلد ششم از مجموعه کتب ی نفت راهیان ارشد)

ی مخازن (۲):

بخش مخازن (2) جلد اول و جلد سوم از مجموعه کتب ی نفت راهیان ارشد (تکمیل شده جزوه هلالی زاده) + جزوات مخازن 2 و تخمین مخازن عاشوری

مکانیک سیالات دوفازی:

کتاب اصول طراحی خطوط لوله سیالات دوفازی تألیف علی وطنی + خلاصه نکات و تستهای مربوطه کنکورهای سال های گذشته آورده شده در کتاب ی نفت مخازن هیدروکربوری راهیان ارشد (جلد دوم) + جزوه تقی خانی (به طور رایگان کنید)



دروس ویژه گرایش ی حفاری و بهره برداری



خواص سیالات مخزن:

بخش خواص سیالات مخزن جلد اول از مجموعه کتب ی نفت راهیان ارشد (تکمیل شده جزوه هلالی زاده) + مطالعه ترجمه کتاب خواص سیالات مک کین غیر از فصل 1

مبانی چاه آزمایی:

کتاب ویژه اصول و مبانی چاه آزمایی

(جلد ششم از مجموعه کتب ی نفت راهیان ارشد)

ی حفاری (2):

ضروری: جزوه حفاری (۲) برادران + بخش ی حفاری جلد اول جلد اول از مجموعه کتب ی نفت راهیان ارشد + تستهای مربوطه کنکورهای سال های گذشته آورده شده در این کتاب + کتاب اصول و مبانی ی حفاری (.applied drilling eng. )

مبانی گل و سیمان حفاری:

کتاب اصول و مبانی ی حفاری (.applied drilling eng. ) (فصلهای ۲، ۳ و ۴) + جزوه برادران و جزوه ایی

مکانیک سیالات دوفازی:

کتاب اصول طراحی خطوط لوله سیالات دوفازی تألیف علی وطنی + خلاصه نکات و تستهای مربوطه کنکورهای سال های گذشته آورده شده در کتاب ی نفت ی حفاری و بهره برداری راهیان ارشد (جلد دوم) + جزوه تقی خانی



دروس ویژه گرایش ی اکتشاف نفت



ژئوشیمی اکتشافی:

کتاب تخصصی ی اکتشاف نفت راهیان ارشد به همراه تستهای کنکورهای سال های گذشته آورده شده در این کتاب + جزوه ربانی( کبیر)

ژئوفیزیک اکتشافی:

کتاب تخصصی ی اکتشاف نفت راهیان ارشد به همراه تستهای کنکورهای سال های گذشته آورده شده در این کتاب + جزوه جواهریان و جزوه بختیاری ( کبیر)، کتاب ژئوفیزیک ی و زیست محیطی ترجمه ریاحی (انتشارات ابروان- به عنوان مرجع)

زمین شناسی تخصصی:

زمین نفت ایران: کتاب تخصصی ی اکتشاف نفت راهیان ارشد به همراه تستهای کنکورهای سال های گذشته آورده شده در این کتاب + جزوه شکاری فرد (تهران) + جزوه ربانی ( کبیر)

سنگ شناسی رسوبی: کتاب تخصصی ی اکتشاف نفت راهیان ارشد به همراه تستهای کنکورهای سال های گذشته آورده شده در این کتاب + جزوه ربانی( کبیر)

زمین شناسی تحت الارضی: کتاب تخصصی ی اکتشاف نفت راهیان ارشد به همراه تستهای کنکورهای سال های گذشته آورده شده در این کتاب + جزوه معلمی (نسخه کبیر)



مشاهده متن کامل ...
موثرترین را ارهای ترویج فرهنگ ایثار و شهادت درجامعه
درخواست حذف اطلاعات
http://ts3.mm.bing.net/th?id=hn.608000608540299232&pid=1.7
نوشتار حاضر تلاش می کند تا با تحلیلی علمی و با رویکردی الهیاتی و جامعه شناختی پس از تشریح و تبیین مفهوم راستین ایثار و شهادت و واکاوی ابعاد مختلف آن ، به شناسائی و معرفی عمده ترین موانع و عوامل بازدارنده فرهنگ ایثار و شهادت در جامعه بپردازد تا بدین طریق با تشخیص ضرورت ها به ارائه ی مناسب ترین و در عین حال عملیاتی ترین را ارها و پیشنهادات جهت ترویج و اشاعه ی فرهنگ ایثار و شهادت در بین سطوح مختلف جامعه بپردازد تا اینکه فضای عمومی جامعه ی ما بهترین و بیشترین تأثیر را در جنبه های گوناگون از وجود این فرهنگ متع الی ببرد و در مسیر الهی گام بردارد .

مقدمه

ایثار و شهادت ، به عنوان یک فرهنگ متعالی(high culture) در زمره ی عالی ترین مفاهیم الهی و نتیجه والاترین ارزش هایی می باشند که یک انسان متعهد می تواند به آن مقام دست یابد . این مفاهیم اثر گذار و حرکت آفرین قادرند تا فضای یک جامعه را بصورت گسترده تحت تأثیر قرار دهند و والاترین برکات را برای آن به همراه داشته باشند. حقیقت امر آنست که اگر رشادت ها و خدمات و ایثار گران بخوبی برای مردم معرفی گردد و به قالب های کلیشه ای و بیان های ژورنالیستی محدود نگردد ، بیشترین و بهترین نتایج را به همراه خوهد داشت . تقویت باورهای دینی و ملی که امروزه جزءاصلی ترین مسائل اعتقادی و فرهنگی به حساب می آید ودرردیف مهمترین وظایف ماست ، از جمله مواردی است که با معرفی و تعمیق شخصیت، منزلت ، عقاید و آرمان های ناب آن بزرگواران در سطحی فراگیر تحت تأثیر قرار می گیرد . فلذا همه ی ما مدیون ء و ایثار گران بوده و یکی از طرقی که می توانیم ادای دین نماییم ، شناساندن همه جانبه ی آنان بر نسل هایی است که ء و مسیری که در آن ممارست داشته اند را ، بخوبی درک نکرده اند .

بنابراین نباید فراموش کرد که فرهنگ ایثار و شهادت دربردارنده ی آثار و برکات عظیمی است که به شکل مستقیم و غیرمستقیم جامعه ی ما را شامل می شود . چرا که ایثار و شهادت یکی از غنی ترین گنجینه های فرهنگ ی و شیعی است که جلوه های اعجاب انگیز آن در طول سالهای انقلاب و دفاع مقدس به روشنی آشکار گردید و شگرف ترین و عظیم ترین صحنه های از خود گذشتگی انسان ها در آن تبلور یافت .(فرهنگ ایثار ، 1373 و ص( 27 اما مسأله ی اساسی در این زمینه این می باشد که ، چنین گنج گران بهائی را نمی توان با نگرش های سطحی و روش های صوری کارآمد ساخت و آن را انتقال و اشاعه داد . در نتیجه ضرورت توجه به فرهنگ ایثار و شهادت و همچنین ترویج آن در جامعه و مشاهده ی آثار و کارکردهای مثبت آن در گروه داشتن باور عمیق و شه ی بلند است و می بایست چنین تفکری را با ساز و کارهای مناسب بصورت عمیق در بین مردم نهادینه ساخت . و پر واضح است که شناسایی راهها و اتخاذ شیوه هایی که بتواند این فرهنگ را به بهترین شکل ممکن در جامعه مطرح سازد ، طبعاً نیازمند بررسی دقیق ، همه جانبه و مستمر است و یقیناً دست اندرکاران این حوزه باید به این مسئله توجه جدی داشته باشند . چرا که عمل به این وظیفه خطیر در نهایت به بیداری و آگاهی جامعه نسبت به مقوله ی ایثار و شهادت منجر خواهد شد .

اهمیت و ضرورت تحقیق

این موضوع و انتخاب آن بدین جهت دارای اهمیت می باشد که " فرهنگ ایثار و شهادت " بعنوان یک پدیده ی اجتماعی و دینی علاوه بر اینکه در دوره ی معاصر بر ضرورت آن تأکید می گردد ، بلحاظ مصداقی نیز از همان دوران نزول قرآن بر اهمیت آن اشاره شده است ، بطوریکه واژه ی " شهادت " و مشتقات آن 150 بار در قرآن کریم آمده و جالب آنکه در فرهنگ قرآنی از شهادت با تعبیر "گواه" یاد شده است که برای نمونه می توان به این آیه ی شریفه اشاره نمود :" ولا تحسبن الذین قتلوا فی سبیل الله امواتاً بل احیاء عند ربهم یرزقون" ) آل عمران169 ( البته نپندارید که شهیدان راه خدا مرده اند بلکه زنده به حیات ابدی شده اند و در نزد پروردگارشان متنعم خواهند بود .پس با این تفاسیر بهتر می توان ضرورت و اهمیت ترویج و اشاعه ی فرهنگ ایثار و شهادت در جامعه را درک نمود .

سوالات و اه تحقیق

ما در این پژوهش برای رسیدن به هدف خود و پاسخگویی به مسئله ی مورد نظر که همان "بررسی و ارائه ی را ارهای عملی برای ترویج فرهنگ ایثار و شهادت در جامعه " است ، سعی خواهیم نمود تا با پاسخگویی به دو سؤال اساسی ذیل که تا حدودی سوالات فرعی پژوهش را نیز شامل می شوند ، مسئله ی خود را حل کرده و بدین ترتیب به اه کلی ) عنوان پژوهش ( و جزئی مورد نظر که در اثنای این سوالات قرار دارند ، دست ی م . به این صورت که:

1- فرهنگ ایثار و شهادت چیست ؟ به ارائه ی تبیین مفهومی از این واژگان ، تحلیل جایگاه این فرهنگ در دین و رابطه ی آن با ارزشهای متعالی ، شاخص ها و فضیلت ها ی آن و غیره خواهیم پرداخت.

2- و نیز در پاسخ به این سوال که را ارهای ترویج فرهنگ ایثار و شهادت کدامند؟ پس از شناسائی ، تبیین و تفسیر عمده ترین موانع اشاعه ی این فرهنگ ، به معرفی اهم را ارهای عملیاتی جهت فراگیر نمودن این فرهنگ در جامعه می پردازیم

تعریف ایثار و شهادت

ایثار در لغت به معنی برگزیدن ، غرض دیگران را بر غرض خویش مقدم داشتن و منفعت غیر را بر مصلحت خود مقدم داشتن (دهخدا ، 1377 ، ص 3682 ) و در به معنای تلاش ، فداکاری ، بخشش و اخلاص در راه خدا آمده است که بیانگر رشد و معرفت الهی انسان است و با مفاهیمی همچون شهادت ، خیرخواهی و دیگر خواهی همراه است . و همینطور شهادت در لغت به معنی گواه و در اصطلاح ی که در مورد مسئله ای گواهی و شهادت بدهد، مطرح گردیده است. ( ابن منظور ، 1405 ، ص 225 ) با این توضیح که در این مقاله تلقی ما از ایثارو شهادت، جهاد و کشته شدن در راه خدا می باشد.

جایگاه ایثار و شهادت نزد

بارزترین جلوه های ایثار و شهادت در دین تجلی پیدا می کند و آنقدر حائز اهمیت است که دین ایثارگری و شهادت طلبی را در راه تعمیق آرمان های مذهبی تشویق نموده و بیشترازهرچیز دیگری بدان پرداخته است . چرا که در کشته شدن آگاهانه در راه خدا که در راستای گسترش اه الهی و ی است بارها مورد تأکید قرارگرفته است . پس بطورخلاصه فرهنگ ایثارو شهادت در دین دربردارنده ی مجموعه ای از آگاهی ها، باورها ، اعتقادات واعمالی است که موجب تقرب انسان به عالی ترین درجه کمال یعنی انتخاب آگاهانه مرگ درراه خدا می گردد .( فرهنگ عمومی،1383 ، ص54 )

ارتباط بین ایثار و شهادت با ارزش ها و هنجارهای متعالی

ارزشها(values) بعنوان امری که مورد پذیرش همگان بوده و واقعیت ها و اموری را تشکیل می دهند که مطلوبیت دارند ( وثوقی ، 1378 ، ص 234 ) و به نوعی اولویت های افراد را مشخص نموده و برای رفتار آنها را ار ارائه می نمایند آنچنان مهم است که ، مطالعه درباره ی کنش های افراد بدون مراجعه به ارزشهای آنها امری ناقص است و در سطح کلان نیز برنامه ریزی برای امور اجتماعی و جامعه با مراجعه به ارزش های آن جامعه محقق می گردد . فلذا اشخاص برای صیانت از ارزشها مبارزه می کنند و برای حفظ آن از بذل مال و جان خود دریغ نمی ورزند . ( شاعری ، 1381 ، ص 150 ) که با توجه به این تفاسیر می توان گفت که " ایثار و شهادت طلبی " در بسیاری از فرهنگ ها )خصوصاٌ فرهنگ متعالی تشیع( هم خودش یک ارزش است و هم نوعی فدا شدن در راه ارزش های الهی آن فرهنگ بحساب می آید .

ایدئولوژی ی و نقش آن در ترویج فرهنگ ایثار و شهادت

ترویج فرهنگ ایثارو شهادت بدون ایدئولوژی مشروعیت بخش غیرممکن است. و نقش ایدئولوژیها در اشاعه ی آن آنگاه که سخن از نهادینه سازی این فرهنگ می شود بیشتر آشکار می گردد . ایدئولوژی توجیه گر ایثار و شهادت در جامعه ما توجهی به امور دنیوی ندارد و در مقابل زهد ا وی را جایگزین آن ساخته است . مطابق باایدئولوژی ی اوج تجلی رفتار ایثارگرانه جایی است که انسان از عزیزترین کالای خود که جان اوست درگذرد .در ایدئولوژی ی این متعالی ترین مرتبت ایثارگری درسلسله مراتب ایثاراست . (اقبال ، 1355 ، ص 70 )

اهم شاخص های ایثار و شهادت در فرهنگ تشیع

عمده ترین شاخص های شهادت از منظر آیات قرآن و احادیث عبارتند از:

1- ایمان به وحدانیت خداوند واقراربه رس رسول اکرم (ص) و زام عملی بر آن.

2- نیت بعنوان شرط اصلی پذیرش تمام عبادات و اعمال بعنوان انگیزه الهی جهاد د ر راه خدا .

3- اطاعت از ی و تبعیت از مفهوم با توجه به روحیه ی فداکارانه . ( ولوی، 1378 ، ص( 11

فضیلت های ایثار و شهادت در فرهنگ ی

در نگرش ی شهادت در راه خدا از قداست و اهمیت والائی برخوردار بوده و اولیاء خدا و برگزیدگان همواره در طلب آن بوده اند . (فکرت ، 1379 ،ص 60 ) و این امر آنقدر ارزشمند است که می تواند برای شهید بعنوان متعالی ترین هدف تلقی شود . (جمالی ، 1381 ، ص 1 ) با توجه به اینکه فضیلت های بی شماری را می توان به شهادت و ایثارگری برشمرددر اینجا فقط فهرست وار به تعدادی از این امتیازات اشاره می گردد :

1- وعده ی بهشت بر طبق آیات قرآن و روایات معصومین

2- ب بالاترین نیکی

3- تقرب در جوار الهی

4- راحتی و آسودگی روح شهید

5- استقبال بهشتیان از آنان

6- احترام انبیاء نسبت به آنان

7- شفاعت اطرافیان

8- شریف ترین مرگ در راه خدا

9- خداوند مسئول بازماندگان اوست

10- آمرزش گناهان

11- تماس با فرشتگان هنگام شهادت

12- پوشیدگی بدن او با لباسهای بهشتی

13- آسانی مرگ

14- مردگان در راه خدا زنده اند (167-

15- معامله ی با خداوند) گوهری ، 1361 ، ص 171 )

عمده ترین موانع باز دارنده ترویج فرهنگ ایثار و شهادت در جامعه

یکی از بخش های فرهنگ غنی و ناب ، فرهنگ ایثار و شهادت می باشد( ء 1380 ، ص 94 ) که شناخت صحیح و کافی درباره ی ابعاد گوناگون آن و اشاعه ی آن ، » در سطح جامعه علاوه بر شرایط و فضای مناسب فردی و اجتماعی نیازمند شناسائی و رفع "اصلی ترین موانع و عوامل باز دارنده" دراین ارتباط است که در این مجال ، فهرست واربه عمده ترین آنها اشاره می گردد تا بدین طریق بستر مناسبی جهت ترویج این فرهنگ در جامعه ایجاد گردد .

1- عدم شناخت صحیح و کافی نسل های جدید از فرهنگ ایثار و شهادت بواسطه ی ایجاد شکاف بین نسل جوان با نسل ء و ایثار گران که منشأبخشی از مشکلات بوده و عدم پاسخگویی به شبهات فکری ایجاد شده برای نسل جوان در این زمینه.

2- تهاجم فرهنگی دشمنان خارجی و داخلی در قالب تبلیغات سوء رسانه ای و جنگ نرم نسبت به عناصر اصیل فرهنگ ی از جمله فرهنگ ایثار و شهادت و کمرنگ ساختن پیامدهای مثبت آن برای جامعه.

3- وجود دغدغه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی در سطح جامعه و اولویت منافع فردی بر مصالح همگانی که منجر به تضعیف باورهای فرهنگی - ی ( روحیه ی ایثار و شهادت طلبی ) در نزد اقشار مختلف جامعه می شود .

4- نبود ارتباط کافی خانواده ها با سازمان های فرهنگی و مذهبی از جمله ؛ بنیاد شهید و امور ایثارگران و همینطور روابط اندک این مراکز با نهادهای علمی و پژوهشی خصوصاً ها و بالع و کمبود محسوس فعالیت های پژوهشی در این حوزه.

5- ضعف در ساختار و محتوای سازمان ها و نهادهای مذهبی و فرهنگی مرتبط با امور ایثارگران و ء از قبیل ؛ ضعف در مدیریت ، برنامه ریزی ، کنترل ، نظارت ، آموزش ، تبلیغ و غیره و د همین رابطه وجود موازی کاری های متعدد که با اتلاف انرژی و منبع مادی و انسانی و نیز وجود بوروکراسی بی مورد در بین نهادهای مذکور به جهت تسلط برخی از افراد کم صلاحیت بر این مراکز که مانع بزرگی بر سر رسیدن به اه مورد نظر است .

6- نهادینه شدن برخی رفتارهای غلط و افکار نادرست در اذهان بسیاری از مردم بخاطر عدم تبیین صحیح از فرهنگ ایثار و شهادت و نیز بر خوردهای تند و غلط در این ارتباط که موجب جبهه گیری می گردد .

7- برخورد سلبی و غیر تربیتی با جوانان و عدم استفاده از زبان مناسب و ضعف در معرفی الگوهای عملی به آنان و کم توجهی به نقش سازنده ی آن ها به همراه محکم نبودن پایه های فکری و عدم درک صحیح از این مقوله ها .

8- و نهایتاً ، عدم توجه به اولویت بندی ها، مقتضیات زمانی و عدم شناخت کافی از این موانع و راههای مقابله با آن .

فلذا پر واضح است تا زمانی که این موانع و چالش ها مرتفع نگردند ، هرگز نمی توان انتظار داشت ایثار و شهادت در جامعه ی بطور کامل و صحیح اشاعه یابد .و این نیازمند بینش و تحلیلی جامعه شناختی و الهیاتی است.

موثرترین را ارهای ترویج فرهنگ ایثار و شهادت درجامعه

فرهنگ متعالی » ایثار و شهادت « با شه ها ، الگوهای اخلاقی و رفتاری منبعث از قرآن ، روایات و احادیث نیاز به یک شرایط و فضای مناسبی دارد تا مورد تأمل و شناخت صحیح تمامی اقشار مردم در سطوح مختلف جامعه قرار گیرد و با اقبال حداکثری روبرو گردد . فلذا کار بست را ارها و پیشنهاداتی که به عمده ترین آنها در ذیل اشاره می گردد گام بلندی خواهد بود در ایجاد فضای مطلوب و اشاعه ی این فرهنگ ناب در سطح جامعه .

1- فرهنگ سازی و ارتقاء سطح آگاهی ها و باورهای دینی مردم در طول سال از طریق رسانه ها، بویژه صدا و سیما ، سازمان های مسئول و متولی امور دینی ، مذهبی و فرهنگی ، خانواده ها و نهاد های آموزشی چرا که اطلاع و آگاهی از هر چیزی زمینه ساز کشش به سمت آن بوده و بدیهی است وقتی در مورد پدیده ای فاقد آگاهی باشیم نسبت به آن هیچ انگیزه و گرایشی نداشته باشیم، و این آگاهی بخشی هم برای تقویت رفتار مشارکتی مردم در این موضوع ، هم برای اطلاع از حقوق فردی و اجتماعی ) مسئولیت پذیری( نسبت به آن هم آشنایی با تهدیدات دشمنان در آن حوزه ق طعاً کارساز و مؤثر است .

2- ایجاد ارتباط و تعامل متقابل از سوی سازمان بنیاد شهید وامور ایثارگران با جوانان بویژه جوانان ی و مدرسه ای و نیز برگزاری نشست های مشترک و تخصصی دوره ای و حمایت از طریق پژوهش های علمی و عملیاتی آنان و باز درهمین ارتباط ، ایجاد تعامل سازنده با دیگر نهادهای آموزشی و پژوهشی و استفاده از ایده های متخصصان و صاحب نظران حوزه ی دین .

3- معرفی ء و ایثارگران بعنوان الگوهای راستین برای جوانان، به این ترتیب که ؛ اگر بخواهیم درباره ی مصادیق ایثار ( رزمندگان و جانبازان ) کار کنیم و آنان ر ا به جوانان بشناسانیم باید با ساز و کارهای مناسب از جمله تبلیغات رسانه ای ، اختصاص بخششی از خطبه های به معرفی آنان ، استفاده از چهره های علمی و فرهنگی مقبول و نافذ در گفتار و عمل برای معرفی آنان ، اختصاص بخشی از محتوای متون درسی به این موارد و غیره ؛ آنان را در معرض نسل جوان قرار داده و با ایجاد یک محیط مناسب برای تماس و معا متقابل می توانیم شاهد شکل گیری زنجیره ای همگون از گروه های مرجع تأثیر گذار و تأثیر پذیر در تعامل با یکدیگر در جهت تعمیق پیوند های عمیق بین امت و الگو های راستین و از آن طریق گسترش فرهنگ اصیل ایثار و شهادت باشیم .

4- برگزاری همایش ها ، کنفرانس ها و مسابقات علمی - پژوهشی در قالب فراخوان آثار در ابعاد مختلف فرهنگ ایثار و شهادت با همکاری بنیاد شهید ، نهادهای فرهنگی و مذهبی، ها و مدارس و صدا و سیما که علاوه بر جنبه ی اطلاعاتی و آموزشی داشتن می تواند با آثار و افکار مشوق طیف وسیعی در جهت اشاعه و زنده نگه داشتن دستاوردهای دفاع مقدس و انقلاب ی ، ء و ایثارگران باشد.

5- رسانه های جمعی عموماً و صدا و سیما خصوصاً به عنوان مهمترین کانالهای فرهنگ ساز ، که هدایتگری روند کلی فرهنگ جامعه را بر عهده دارند ، می توانند در احیاء ، رونق ، پیرایه ز و زمینه سازی هر چه بهتر و بیشتر این فرهنگ متعالی نقش تعیین کننده ای ایفا کنند . تردیدی نیست که رسانه جمعی ، در کنار سایر عوامل همچون خانواده ، محیط های آموزشی ، کانون های مذهبی و سایر بخش های جامعه ، نقش بر جسته ای در انتقال فرهنگ ، جامعه پذیری و تعلیم و تربیت اجتماعی ایفا می کنند . و علاوه بر بازتاب دادن فرهنگ جامعه ، قدرت چشمگیری در راستای شکل دهی به عقاید و باورها ، اطلاع رسانی و آگاهی بخشی بر عهده دارند. (لازار ، 1380 ،ص 86 )از این رو در جامعه ی ی ما نیز یکی از رس های اصلی رسانه ها ، باید نشر فرهنگ ایثار و شهادت و پاسداری از آن باشد.

در این خصوص (ره) با تشریح نقش رسانه های جمعی ، از آنها ( رادیو ، تلویزیون ، مطبوعات ، سینما ، تئاتر و غیره) به عنوان عمومی یاد کرده است که باید در تمام سطح کشور گسترش یابد و تمام مردم را متفکر و مبارز و دینی بار بیاورد .معاونت پژوهشی مؤسسه ی تنظیم و نشر آثار (ره)، 1378) ،ص 355 )

چرا که همه ی رسانه ها به تناسب ماهیت ، میزان نفوذ ، ظرفیت امکانات ، نوع پیا م و مخاطب می توانند نقش خویش را متناسب با انتظارات ایفا کنند و گام های مؤثر ی در توسعه فرهنگ و ارزشهای انقلاب ی و دفاع مقدس بردارند .

حال را اری که برای اشاعه ی فرهنگ ایثار و شهادت با در نظر گرفتن نقش همه ی این رسانه ها می توان ارائه داد به شرح زیل خواهد بود.

الف) ها و سریال های تلویزیونی: این رسانه بخاطر فراگیر بودنش می تواند ، از مؤثرترین عوامل بسط فرهنگ ایثار و شهادت باشد ، که این امر مست م زمینه های فرهنگی و هنری بالایی است که علاوه بر جنبه های ظاهری باید در آنها به مفاهیم عمیقی همچون ایثار ، شهادت ، دلاوری ، وطن دوستی ، ایمان قوی ء و رزمندگان توجه کرد و از هر گونه برخورد سلیقه ای و حزبی اجتناب نمود . همچنین تأمین بودجه ، بکارگیری بازیگران مطرح و متعهد و ایجاد مرکزی جهت ساخت های سینمایی مرتبط با این موضوع کاملاً می تواند راهگشا باشد.

ب) تئاتر : به عنوان نمایشی زنده و اجرای آن در مدارس ، ها ، ادارات ، کارخانجات ، سایر سازمانهای خصوصی ، مراکز نظامی و حتی در خود تلویزیون ، با هدف نمایش و شناساندن مجاهدت های ایثارگران و ء به شکل عینی و ملموس .

ج) نشریات و کتب : در این زمینه باید خاطرات ، تجارب و شه ها و وصایا ی ء و ایثارگران و رزمندگان با یک حرکت علمی - فرهنگی و با حمایت های معنوی و مالی از آنان در آثار مکتوب درج گردد . البته با یک تعامل سازنده بین نویسندگان این عرصه با خود ایثارگران که دارای تأثیر مطلوبی در این زمینه است . از جمله چاپ و انتشار این آثار گران بها در کتب و نشریات عمومی ، رو مه ها ، مجلات ، کتب ی و مدرسه ای و تولید سایر محصولات فرهنگی مناسب .

د) ایجاد یک بانک اطلاعاتی قوی دراین زمینه : برای دسترسی پژوهشگران عرصه ها ی مختلف دفاع مقدس به اطلاعات مورد نیاز از طریق ارائه کلیه ی اطلاعات در آن از قبیل : نام و رمز عملیات ها ، سوابق علمی و پژوهشی ء و ایثارگران ، وصایا ، خاطرات ، تاریخ و محل شهادت ، زندگی نامه و سایر آمار مربوط به دفاع مقدس که می تواند بعنوان یک مرکز مهم نشر ارزشها و دستاوردهای و ایثارگران کاملاً مؤثر باشد .

و) و سایر قالب های رایج رسانه ای با محوریت و اولویت اشاعه ی فرهنگ ایثار و شهادت از قبیل : پخش اخبار ، سخنرانی ، میز گرد های کارشناسی ، مصاحبه ، برنامه های مستند ، گزارش های تحلیلی ، کارتون ، زیر نویس های تبلیغاتی و ویدئو کلیپ ها، چاپ و نشر مقالات ، کاریکاتورها، تهیه ی پوستر و موسیقی ، سرودها، نوحه ها ، اشعار و غیره . اما نکته ای که در موفقیت عملی رسانه ها در ترویج این فرهنگ باید به آن توجه داشت ، رعایت عوامل ذیل می باشد ؛ مسئولیت پذیری ، گستردگی پوشش و ایجاد ارتباط با گروه های مختلف مردم ، درک وضعیت فرهنگی - اجتماعی جامعه ، توجه به نیازهای مخاطبان و برنامه ریزی دقیق در این راستا ، هماهنگی رسانه ها در عمل ، تنوع در اشکال پیام و مداومت در القای آن ، حذف پارازیت ها و غیره.

6- اقدامات اجتماعی : به شکل گسترش نمادها و سمبل ها ی دفاع مقدس در قالب:

الف ) توسعه ی نمادها از طریق ساخت یادمان های ء در مراکز مهم و اصلی شهر ها و حتی مراکز آموزشی ، بازنگری در تهیه پوسترها ، کتیبه ها و فضاسازی فرهنگی و تبلیغی(دیوار نویسی) در سطح ا باهمکاری شهرداریها و حتی در روستاهای پرجمعیت با تکیه بر جنبه های آگاه سازی دینی و معرفتی از ء ، حفظ بخشی از آثار بجا مانده از دفاع مقدس ، نامگذاری خیابان ها ، میادین ، مدارس و ها بنام ء و ایثارگران البته با در نظر گرفتن جامعه شناسی و روانشناسی تبلیغات.

ب) ایجاد نمایشگاه و موزه ی دفاع مقدس برای و ارائه آثار مادی و معنوی بازگو کننده ی صحنه های مختلف از دفاع مقدس که بلحاظ عینی و ملموس بودن می تواند بسیار آموزنده و نتیجه بخش باشد.

از قبیل ارائه ی تجهیزات نظامی رزمندگان ، هنر های دستی آنان ، پیشانی بندها ،ع و پوستر ، دست نوشته ها ، کتب و اشعار ، ساخت ماکت از صحنه های نبرد،نقشه ی عملیات ها و بسیاری موارد دیگر.

7- فراهم نمودن زمینه اعزام قشرهای مختلفی از مردم خصوصاً جوانان برای بازدید از مناطق عملیاتی کشور در دوران دفاع مقدس در قالب کاروان های راهیان نور و ه مچنین برنامه ریزی برای دیدار با خانواده ی ء و ایثارگران برای انتقال تجارب و تحکیم پیوندهای دو سویه با همکاری بنیاد شهید ، بنیاد حفظ آثار ونشر ارزشهای دفاع مقدس ، مدارس ، ها و صدا سیما.

8- در عرصه ی ورزشی هم می توان با اقداماتی همچون برگزاری جام ها و مسابقات ورزشی مهم ، تأسیس باشگاه و ورزشگاه با نام ء ، ایثارگران و جانبازان و همینطور حمایت های مالی و معنوی از تیم های مختلف ورزشی جانبازان وایثارگران جهت تداوم بخشی به یاد ، نام و ارزش های دفاع مقدس و رزمندگان آن عرصه ها در میادین ورزشی اشاره نمود.

9- تلاش های دیپلماتیک و : در راستای نمایاندن مظلومیت ملت ایران و ء در جنگ تحمیلی هشت ساله به جهانیان با نقش آفرینی وزارت امور خارجه در این زمینه و یا اتخاذ تد ری که هر ایرانی در خارج از کشور مبلغ و مروج فرهنگ دفاع مقدس و دلاوری های ء و ایثارگران باشد و یا ایجاد بستر مناسب برای حضور خارجیان و مشاهده ی آثار بجا مانده از دفاع مقدس ، مناطق جنگی و دیدار با ایثارگران در جهت توسعه ارزش های دفاع مقدس در خارج از مرزها با همت رای ن فرهنگی کشور در خارج با ارائه تسهیلات و دعوت از اشخاص حقیقی و حقوقی مطرح .

10- با توجه به اه جنگ ها و این که برخی از آنها حق طلبانه و در جهت وتأمین شرف و حیثیت افراد بشری هستند .( ادیبی سده ، 1382 ، ص 26 ) پس با این نگرش نمی توان همه ی آنها را نکوهش کرد که جنگ ایران با عراق نیز برای حفظ این آرمان ها و کرامات انسانی بوده است . حال با تبیین صحیح اه این جنگ که بوسیله ایثار و جان فشانی رزمندگان ایران در دفاع مقدس حاصل شده است ، زمینه مناسبی برای ترویج این نوع فرهنگ که حافظ آرمان های یک ملت است در بین مردم فراهم می گردد.

11- ایجاد یک سازمان تبلیغاتی کارآمد در مورد دفاع مقدس به شکل متمرکز با برنامه ریزی دقیق ساختاری و محتوایی با استفاده از نیروهای فکری ، هنری و علمی متعهد در این زمینه نیز قابل تأمل است .

12- دادن آگاهی و اطلاعات کافی به مردم در زمینه اقدامات و مسئولیتهای نهادهای مرتبط با امور ایثارگران و ء : همچون بنیاد شهید و امور ایثارگران ، بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس با مشخص نمودن سازوکارهایشان و نقش و اهمیتی که در زمینه ی اشاعه فرهنگ ایثار و شهادت در جامعه دارند.

13- استفاده ازنیروهای متعهد، با سواد و مسئولیت پذیر که درک صحیحی از زمان و شرایط داشته باشند در سطوح مختلف نهادهای فوق الذکر که قادر باشند با بینش واقع بینانه و مدیریت همه سونگر ، در زمان صلح بخوبی با بستر سازی برای ترویج فرهنگ ایثار و شهادت به مقابله با جنگ نرم دشمن بپردازند و با محتمل دانستن هر اتفاقی بتوانند این روحیه و آمادگی را درهر شریطی و هر نسلی حفظ نمایند . وبهترآنست که ترکیب انسانی این نهادها هم شامل ایثارگران ، رزمندگان ، جانبازان ، خانواده های ء ، نیروهای متعهد مردمی ، بانوان ، جوانان و از تما می اقشار جامعه باشد .

14- گاهی تصور خانواده ها از تربیت فرزندانشان مطابق با فرهنگ ایثار و شهادت طلبی دور از واقعیت می نماید . وآنان گمان می کنند که این نوع پرورش فرزندان مست م رعایت هنجارهای بسیاری است که از توان آنها خارج است ، از همین رو کمتر بدان می پردازند در صورتی که چنین نیست وتنها رعایت اصول سفارش شده در متون دینی و تربیتی اهل بیت (ع) و سیره عملی معصومین ، رهنمود های (ره) و ی عزیز و خود ء و ایثارگران می تواند در این مسیر راهگشا باشد . البته در این زمینه باید از هر گونه افراط و تفریط اجتناب نمود و نقش سایر نهادها را هم در نظر گرفت .