پنجره پنجره ای به اطلاعات و مقالات فارسی
 لحظه ای برای عوض شدن
روز و ساعت تحویل سال ۹۶ | زمان تحویل عید نوروز ۱۳۹۶
درخواست حذف اطلاعات

روز و ساعت تحویل سال ۹۶ | زمان تحویل عید نوروز ۱۳۹۶

روز و ساعت تحویل سال ۹۶ | زمان تحویل عید نوروز ۱۳۹۶

روز-و-ساعت-تحویل-سال-96ساعت و لحظه دقیق تحویل سال 1396+تقویم96 lahzeyetahvilsal1396. / روز 1 فروردین 1396 هجری شمسی. مطابق 22 جمادی الثانیه 1438 هجری قمری. و 21 مارس 2017 میلادی. لحظه تحویل سال 96 به وقت ساعت جهانی (utc/gmt) :. ‏ تقویم سال 96 · ‏لحظه تحویل سال 1396 · ‏لحظه تحویل سال 1397 هجری شمسی لحظه تحویل سال 1396 | تقویم 96 taghvim96.ir/tag/لحظه-تحویل-سال-1396 روز و ساعت آغاز سال ۹۶ هجری شمسی. روز و ساعت آغاز سال 96 هجری شمسی. بر اساس اعلام مرکز ژئوفیزیک تهران. لحظه تحویل سال ۱۳۹۶ هجری شمسی به ساعت رسمی ... ساعت دقیق تحویل سال ۱۳۹۶ در تمام کشورها | taghvim.com ... www.taghvim.com/norooz/ countdown to nowruz 1396 | شمارش مع به نوروز ۱۳۹۶ و لحظه تحویل سال در ایران: ساعت ۱۳ و ۵۸ دقیقه و ۴۰ ثانیه روز دوشنبه ۳۰ اسفند ۱۳۹۵ . لحظه تحویل سال 1396 هجری شمسی - سایت شهرک اکباتان www.ekbatanonline.com/fa/news/print/6238 ۶ شهریور ۱۳۹۵ ه .ش. - روز 1 فروردین 1396 هجری شمسی مطابق 22 جمادی الثانیه 1438 هجری قمری و 21 مارس 2017 میلادی لحظه تحویل سال 96 به وقت ساعت جهانی ... لحظه و ساعت تحویل سال 1396 هجری شمسی | زمان دقیق شروع ... mypixlove.blogsky.com/.../لحظه-و-ساعت-تحویل-سال-1396-هجری-شمسی-... ۲۰ شهریور ۱۳۹۵ ه .ش. - روز 1 فروردین 1396 هجری شمسی. مطابق 22 جمادی الثانیه 1438 هجری قمری. و 21 مارس 2017 میلادی. نتیجه تصویری. لحظه تحویل سال 96 به ... زمان تحویل سال 1396 | حیوان سال 96 | طالع بینی سال 1396 - ... www.bijame.com › سرگرمی زمان دقیق تحویل سال ۱۳۹۶. لحظه تحویل سال ۱۳۹۶ هجری شمسی به ساعت رسمی ایران ۱۳:۲۶:۰۵ (ساعت ۱۳ و ۲۶ دقیقه و ۵ ثانیه ) روز دوشنبه ۱ فروردین ۱۳۹۶ ... لحظه تحویل سال ۹۶ | ساعت دقیق لحظه تحویل سال ۱۳۹۶ www.irnab.ir › گوناگون ۹ آذر ۱۳۹۵ ه .ش. - ساعت دقیق لحظه تحویل سال 1396 تقویم 96,لحظه تحویل سال نو 96,ساعت ... و ۱۳ ثانیه (ساعت سیزده و سیزده دقیقه و سیزده ثانیه ظهر) روز ۱ ... روز و ساعت تحویل سال 96 | زمان تحویل عید نوروز 1396 - دیلی www.dailys.ir › عید نوروز ۸ مرداد ۱۳۹۵ ه .ش. - روز-و-ساعت-تحویل-سال-96. زمان دقیق لحظه تحویل سال نو هجری خورشیدی به ساعت رسمی ایران به شرح زیر می باشد: لحظه تحویل سال ۹۶ ... شما از این صفحه در 12/18/16 بازدید کردید. لحظه ی تحویل سال _ عید نوروز - مبدّل تاریخ و زمان jdf.scr.ir/tarikh/?t=tahvile_sal سال, روز تحویل سال (هجری شمسی), میلادی, لحظه تحویل سال. 1408*, 1 ... 1404, پنجشنبه 30 اسفند 1403, 20 مارس 2025, ساعت - و - دقیقه و - ثانیه. 1403 ... لحظه دقیق تحویل سال 96 - روز و ساعت تحویل سال 96 - محرم 95 www.yeknet.ir/.../لحظه-دقیق-تحویل-سال-96-روز-و-ساعت-تحویل-سال-96 ۹ دی ۱۳۹۴ ه .ش. - لحظه دقیق تحویل سال 96,روز و ساعت تحویل سال 96,زمان دقیق لحظه سال تحویل 96,لحظه ی سال تحویل 96,لحظه تحویل سال 96,ساعت تحویل سال 96,لحظه ... لحظه تحویل سال 1396 به همراه تقویم سال96 www.khaleg.ir/post/7 روز 1 فروردین 1396 هجری شمسی. مطابق 22 جمادی الثانیه 1438 هجری قمری. و 21 مارس 2017 میلادی. لحظه تحویل سال 96 به وقت ساعت جهانی (utc/gmt) :. زمان دقیق لحظه سال تحویل 96 - ملی کمپ meli p.com/tag/زمان-دقیق-لحظه-سال-تحویل-96/ روز و ساعت تحویل سال ۹۶. روز و ساعت تحویل سال ۹۶ , ساعت تحویل سال ۱۳۹۶ , تحویل سال ۹۶ ,. ساعت تحویل سال ۱۳۹۶. بر اساس اعلام مرکز ژئوفیزیک تهران. لحظه و ساعت دقیق تحویل سال ۹۶ | سال ۹۶ سال چه حیوانی است www.amazing.ir/1394/10/01/moment-of-the-year-1396/ ۱۵ آبان ۱۳۹۵ ه .ش. - به وقت ایران ساعت تحویل سال 96 لحظه دقیق سال تحویل 96 روز و زمان تحویل سال 96 لحظه تحویل سال 96 سال 96 سال چه حیوانی است ع و فال طالع ... تاریخ و ساعت دقیق سال تحویل 1396 - دلبرانه delbaraneh.com/entertainment/the-exact-time-of-delivery-in-1396/ روز ۱ فروردین ۱۳۹۶ هجری شمسی ... ساعت سال تحویل ۹۶ کی است؟ , ساعت عید نوروز ۹۶ , سال تحویل ۹۶ لحظه تحویل سال ۹۶ , لحظه تحویل سال نو , لحظه سال تحویل. لحظه تحویل سال 1396 بایگانی - دلبرانه delbaraneh.com/tag/لحظه-تحویل-سال-1396/ امسال سال تحویل ساعت چنده+سال تحویل ۹۶ روز و ساعت تحویل سال ۹۶ زمان دقیق لحظه تحویل سال نو هجری خورشیدی به ساعت رسمی ایران به شرح زیر می ... لحظه تحویل سال1396 nowroz96.rozblog.com/ ۵ مهر ۱۳۹۳ ه .ش. - زمان دقیق لحظه تحویل سال نو هجری خورشیدی به ساعت رسمی ایران به شرح زیر می باشد: ... روز یکشنبه 1 فروردین 1395 هجری شمسی. ساعت و لحظه دقیق تحویل سال 96 - 1396 www.stage2.ir/ساعت-و-لحظه-دقیق-تحویل-سال-96---1396/ ۱۵ آذر ۱۳۹۵ ه .ش. - ۹ دی ۱۳۹۴ ه .ش. - لحظه دقیق تحویل سال 96,روز و ساعت تحویل سال 96,زمان دقیق لحظه سال تحویل ... سال 96,لحظه تحویل سال 1396,ساعت دقیق و لحظه ... لحظه دقیق تحویل سال 1396 - آسمونی www.asemooni.com › مناسبت های روز ۱ فروردین ۱۳۹۵ ه .ش. - ... سال 96,سال جدید,تحویل عید نوروز,تحویل سال,زمان سال تحویل,ساعت تحویل سال,tahvile sal 1396. ... صفحه اصلی > مناسبت های روز > لحظه دقیق تحویل سال 1396. تبلیغات ... لحظه تحویل سال 95 به وقت ساعت جهانی (utc/gmt) :. روز و ساعت تحویل سال 95 | نوروز 95 | سال 95 | هفت سین 95 | ... www.nowruz95.ir/177/روز-و-ساعت-تحویل-سال-95 روز و ساعت تحویل سال ۹۵. 143,992 ... لحظه تحویل سال ۱۳۹۵ هجری شمسی به ساعت رسمی ایران ... تقویم حصیری دعای تحویل سال ۹۶ ویژه هدیه تبلیغاتی. لحظه تحویل سال 1395 | تقویم 95 taghvim95.ir/tag/لحظه-تحویل-سال-1395 سال تحویل ۱۳۹۵ چه روز و ساعتی است؟ ... لحظه تحویل سال ۱۳۹۵ هجری شمسی به ساعت رسمی ایران ... روز و ساعت آغاز سال ۹۵ هجری شمسی ... طرح لایه باز تقویم رومیزی فصلی سال ۹۶ در ۴ برگ · تقویم رومیزی ۵ برگ ایستاده سال ۹۶ طرح گل ... روز و ساعت دقیق تحویل سال 1396 / سال وس 96 janjalinews.com › سرگرمی لحظه سال تحویل 96 ساعت تحویل سال 96 زمان تحویل سال 96 زمان دقیق لحظه سال تحویل 1396 سال وس 1396 سال 96 چند شنبه است تاریخ دقیق 96 ثانیه دقیق سال 96. لحظه تحویل سال ۹۶ + روز و ساعت تحویل ۱۳۹۶ جدید 95 فان جو www.funjoo.ir/لحظه-تحویل-سال-۹۶-روز-و-ساعت-تحویل-۱۳۹۶/ ۱۰ آذر ۱۳۹۵ ه .ش. - روز ۱ فروردین ۱۳۹۶ هجری شمسی. مطابق ۲۲ جمادی الثانیه ۱۴۳۸ هجری قمری. و ۲۱ مارس ۲۰۱۷ میلادی. لحظه تحویل سال ۹۶ به وقت ساعت جهانی ... ساعت و لحظه تحویل سال 96 1396 www.tel-sell.ir/tag/ساعت-و-لحظه-تحویل-سال-96-1396 سال تحویل ۱۳۹۶ چه روز و ساعتی است؟ سال تحویل 1396 چه روز و ساعتی است؟ لحظه تحویل سال ۹۶ در ایران : به ساعت رسمی ایران به شرح زیر می باشد: سال . ساعت دقیق و لحظه تحویل سال 95 – 1395 | روز عید | جدیدترین ... jadide.ir/ساعت-دقیق-و-لحظه-تحویل-سال-95-1395-روز-عید/ لحظه تحویل سال 95, لحظه تحویل سال 1395, لحظه تحویل سال جدید, لحظه تحویل ... ... ساعت و لحظه تحویل سال 96 – 1396 | روز عید 96 · معشوق 23 ساله ی این بازیگر 42 ... روز و ساعت و زمان تحویل سال 1395 | مای اپرا myopra.ir/روز-و-ساعت-و-زمان-تحویل-سال-1395.html روز و ساعت و زمان تحویل سال 1395 زمان دقیق لحظه تحویل سال نو هجری لحظه تحویل ... طالع بینی متولدین هر ماه سال 96 سال چه حیوانی است چه خصوصیاتی دارد این سال 96 . تحویل سال 1396 | سایت خبری تحلیلی بامداد | لحظه تحویل ... bamdad.net › فرهنگ و هنر › رسوم و مناسبت ۱۴ آذر ۱۳۹۵ ه .ش. - لحظه تحویل سال ۱۳۹۶ ، روز و ساعت تحویل سال ۱۳۹۶ ، تاریخ و ساعت دقیق و درست تحویل سال هزار ... حال سوال این است پس زمان تحویل سال ۹۶ کی است؟ ساعت و لحظه تحویل سال 96 - 1396 - بلاگ خوان bombkhabar.rzb.atesbr.ir/post611544.html سال تحویل ۱۳۹۶ چه روز و ساعتی است؟ سال تحویل 1396 چه روز و ساعتی است؟ لحظه تحویل سال ۹۶ در ایران : به ساعت رسمی ایران به شرح زیر می باشد: سال . لحظه تحویل سال 96 + روز و ساعت دقیق تحویل 1396 - دلنا www.delna.ir/لحظه-تحویل-سال-96.html ۹ آذر ۱۳۹۵ ه .ش. - لحظه تحویل سال 96, لحظه تحویل سال نو 96, روز تحویل سال 96, تاریخ دقیق سال 96, ساعت تحویل سال نو 96, مناسبت ها و تعطیلی های سال 1396. ساعت و لحظه دقیق تحویل سال ۱۳۹۶+تقویم۹۶ www.danesh-khanevadeh.ir/.../ساعت-و-لحظه-دقیق-تحویل-سال-تقویم.ht... ۱۵ آذر ۱۳۹۵ ه .ش. - امسال سال تحویل ساعت چنده+سال تحویل 96 روز و ساعت تحویل سال ۹۶ زمان دقیق لحظه تحویل سال نو هجری ... زمان دقیق لحظه تحویل سال ۱۳۹۶ هجری شمسی ... ساعت عجیب سال تحویل 96 - جستجوگر اخبار تی نیوز tnews.ir/news/4ff772362968.html ۲۵ مهر ۱۳۹۵ ه .ش. - بر اساس اعلام مرکز ژئوفیزیک تهران لحظه تحویل سال 1396 هجری شمسی ... ساعت 13 و 13 دقیقه و 13 ثانیه ( ساعت سیزده و سیزده دقیقه و سیزده ثانیه ) روز 1 ... [ مشاهده متن کامل ساعت عجیب سال تحویل 96 در ایسکا نیوز ]. لحظه تحویل سال ۱۳۹۶ - نیو شادی www.newshadi.ir/لحظه-تحویل-سال--.html ۱۹ آبان ۱۳۹۵ ه .ش. - ساعت و لحظه دقیق تحویل سال 1396+تقویم96 - تقویم سال 96 - ساعت تحویل سال . ... سال, روز تحویل سال (هجری شمسی), میلادی, لحظه تحویل سال. گاهشمار ایرانی دقیق ترین تقویم تاریخ بشری/ زمانی که ... danakhabar.com/fa/mobile/1171266 ۲۹ اسفند ۱۳۹۲ ه .ش. - وی گفت: در روز اول حمل( فروردین) که روز اعتدال بهاری است، دقیقا آفتاب به ... وی افزود: هرسال لحظه تحویل سال حدود 6 ساعت جلو می رود که به این ترتیب سال 96 سال ... عتیقی در مورد لحظه تحویل سال 1393 خورشیدی گفت: ساعت 20 و 27 ... ساعت و لحظه تحویل سال 96 | سایت مُد گلسا | مُد روز golsaa.ir/tag/ساعت-و-لحظه-تحویل-سال-96/ ۲۲ آذر ۱۳۹۵ ه .ش. - زمان دقیق تحویل سال و نوروز ۱۳۹۶ زمان و روز تحویل امسال و حیوان سال ۱۳۹۶. زمان و روز و ساعت تحویل سال ۱۳۹۶. سال 96 سال چه حیوانی است. لحظه تحویل ... حیوان سال 96 چیه؟ لحظه دقیق سال تحویل سال 1396 - کمپ فارسی www. pfa.ir/post/302048/حیوان-سال-96-چیه/ به وقت ساعت جهانی لحظه تحویل سال ۹۶ ساعت ۹ و ۴۳ دقیقه و ۱۳ ثانیه بامداد و در ساعت ۷ و ۸ دقیقه عصر است. روز اول فروردین و تحویل سال برابر با ۲۱ مارس ... ساعت و لحظه تحویل سال 96 - 1396 indexwar.ir/ساعت-و-لحظه-تحویل-سال-96-1396/ ۱۳ آبان ۱۳۹۵ ه .ش. - لحظه تحویل سال ۹۵, لحظه تحویل سال ۱۳۹۵, لحظه تحویل سال جدید, لحظه تحویل … … ساعت و لحظه تحویل سال ۹۶ – ۱۳۹۶ | روز عید ۹۶ · معشوق ۲۳ ساله ی ... لحظه تحویل سال 1396 بایگانی - تقویم سال 96 www.tagvim96.ir/tag/لحظه-تحویل-سال-1396/ زمان دقیق لحظه تحویل سال نو هجری خورشیدی به ساعت رسمی ایران به ... ساعت ۱۳ و ۱۳ دقیقه و ۱۳ ثانیه (ساعت سیزده و سیزده دقیقه و سیزده ثانیه ظهر) روز سه ... ساعت تحویل سال 96 - میهن مهر - مهرمیهن mehrmihan.ir/hours-delivery-of-the-solar-year-96/ روز ۱ فروردین ۱۳۹۶ هجری شمسی. مطابق ۲۲ جمادی الثانیه ۱۴۳۸ هجری قمری. و ۲۱ مارس ۲۰۱۷ میلادی. لحظه تحویل سال ۹۶ به وقت ساعت جهانی (utc/gmt) : ۰۹:۴۳:۱۳ ... ساعت و لحظه تحویل سال 96 - 1396 - تبلیغات متنی شما tel-sell.rzb.emeg.ir/post584551.html سال تحویل ۱۳۹۶ چه روز و ساعتی است؟ سال تحویل 1396 چه روز و ساعتی است؟ لحظه تحویل سال ۹۶ در ایران : به ساعت رسمی ایران به شرح زیر می باشد: سال . ساعت دقیق تحویل سال ۹۶ - تقویم 96 taghvim9596.ir/calendar96/ تقویم ۹۶ | فایل لایه باز تقویم ۹۶ | سال تحویل ۹۶. تقویم 96 تقویم ۹۶ ... ساعت ۱۳ و ۵۸ دقیقه و ۴۰ ثانیه روز دوشنبه ۳۰ اسفند ۱۳۹۵ هجری شمسی. مطابق با ۲۱ جمادی ... تقویم سال 1396 - بیتوته www.beytoote.com/art/decorum/calendar-year96-events.html نماد سال ۱۳۹۶ تقویم 96 تقویم ۹۶ در یک نگاه تقویم موبایل, ,سال تحویل 96, تقویم سال 1396 , تقویم سال ... لحظه تحویل سال ۱۳۹۶ هجری شمسی به ساعت رسمی ایران : ... ۲۱ فروردین ولادت علی علیه السلام و روز پدر [ ١٣ رجب ]. تقویم سال ۱۳۹۶+تعطیلات و مناسبت های ۹۶ در یک نگاه | ... en.ir › اخبار داغ ۷ آبان ۱۳۹۵ ه .ش. - لحظه سال تحویل ۱۳۹۶ تقویم سال ۹۶ با مناسبت ها ، برای دسکتاپ ، تقویم ۹۶ pdf ... لحظه تحویل سال ۱۳۹۶ هجری شمسی به ساعت رسمی ایران : ... ۱۰ اردیبهشت ولادت ابوالفضل العباس علیه السلام و روز جانباز [ ۴ شعبان ]; ۱۱ ... لحظه تحویل سال 1396 - روزگار rouzegar.com/fun/visual/moment-of-the-year-1396 این تقویم براساس سال خورشیدی با طول ۳۶۵٫۲۵ روز بود. لحظه تحویل سال ... لحظه تحویل سال ۹۶ هجری شمسی به ساعت رسمی ایران : عید نوروز. ساعت ۱۳ و ۱۳ ... ساعت و لحظه دقیق تحویل سال 96 - 1396 - رایگان با ... www.bia2 .xyz/ساعت-و-لحظه-دقیق-تحویل-سال-96-1396.html ۱۶ آذر ۱۳۹۵ ه .ش. - ۳ روز پیش – آیا زمان تحویل ۹۶ ساعت ۱۳:۱۳:۱۳ است ؟ , خبر آیا زمان تحویل ۹۶ ساعت ۱۳:۱۳:۱۳ است … لحظه و ساعت تحویل سال ۱۳۹۶ هجری شمسی | زمان ... لحظه تحویل سال https://calendar.ut.ac.ir/fa/tahvil/future.asp کاربران حاضر: 103 نفر. لحظه تحویل سال آینده. لحظه تحویل سال هجری شمسی به ساعت رسمی ایران: روز هجری شمسی مطابق هجری قمری و میلادی. بازگشت. لحظه و زمان سال تحویل سال 1396 | نام حیوان سال 96 چیست www.samteto.ir/ساعت-سال-تحویل-سال-1396.html به وقت ساعت جهانی لحظه تحویل سال ۹۶ ساعت ۹ و ۴۳ دقیقه و ۱۳ ثانیه بامداد و در ساعت ۷ و ۸ دقیقه عصر است. روز اول فروردین و تحویل سال برابر با ۲۱ مارس ... نوروز 96-ثانیه دقیقه ساعت روز نوروز 96 بایگانی - افق ... ofoghsteel.blogfara.com/tag/نوروز-96-ثانیه-دقیقه-ساعت-روز-نوروز-96/ نوروز 96 در پورتال جامع فرانیاز فراتر از نیاز هرایرانی. روز و ساعت تحویل سال ۹۶ | زمان تحویل عید نوروز ۱۳۹۶. نوروز 96. زمان دقیق لحظه تحویل سال نو هجری خورشیدی ... تقویم 96 / مشاهده و دریافت رایگان تقویم 96 - ساعت24 www.saat24.com/news/.../تقویم-96-مشاهده-و-دریافت-رایگان-تقویم-96 ۲۸ مرداد ۱۳۹۵ ه .ش. - تقویم 96 / مناسبتهای سال96 / تعطیلات سال 96 / دریافت رایگان تقویم 96 / تاریخچه تقویم / لحظه تحویل سال 1396/ مشاهده تقویم 96. ... هخا ان منجمان به طور دقیق یک سال را برابر با 365 روز و 6 ساعت و 15 دقیقه و 41 ثانیه قرار دادند. لحظه تحویل سال ۹۶ + روز و ساعت دقیق تحویل ۱۳۹۶ - ایران فراز iranfraz.ir › ژاکت مردانه فیلیپ، دارای پارچه های مخمل دوخته شده در قسمت سرشانه ها و پشت آرنج ها. عرضه شده در شش رنگ مشکی، سورمه ای، سفید، کرم، زرشکی و آبی نفتی. فری سایز ... تقویم خورشیدی سال ۱۳۹۶ | سرزمین خبر atinadl.blognewsland.ir/page-207593.html لحظة تحویل سال ۱۳۹۴ هجری شمسی به ساعت رسمی ایران. ساعت 2 و 15 دقیقه و 11 ثانیه روز شنبه 1 فروردین 1394 ... تقویم سال 96 - نایاب 95 - رز ... لحظه تحویل سال 96 - مسکن مهر 28 maskanmehr28.com/1395/09/03/moment-of-the-year-96-2/ ۳ آذر ۱۳۹۵ ه .ش. - لحظه تحویل سال ۱۳۹۶ هجری شمسی به ساعت رسمی ایران : ساعت ۱۳ و ۱۳ دقیقه و ۱۳ ثانیه (۱۳:۱۳:۱۳). روز ۱ فروردین ۱۳۹۶ هجری ... تقویم | تقویم کامل سال 1396 - نمناک namnak.com/تقویم-1396.p38792 رتبه: ۴٫۴ - ‏۸ نقد تقویم سال 1396 و تقویم 96 و تقویم 96 با مناسبت ها و تقویم 96 در یک نگاه و تقویم رسمی کشور سال 1396 را در نمناک ... لحظه تحویل سال 1396 هجری شمسی به ساعت رسمی ایران : ... 21 فروردین ولادت علی علیه السلام و روز پدر [ ١٣ رجب ]. روز تحویل سال 1396 - بلاگ زوناشاپ blog.zonashop.ir/tag/روز-تحویل-سال-1396 لحظه سال تحویل ۱۳۹۶, تقویم سال ۹۶ با مناسبت ها, تقویم 96 برای دسکتاپ, تقویم ۹۶ ... های سال ۱۳۹۶ هجری شمسی, سال ۹۶ نماد چه حیوانی است,تعطیلات سال96,روز تحویل سال 1396. ... لحظه تحویل سال ۱۳۹۶ هجری شمسی به ساعت رسمی ایران :. لحظه تحویل سال نو، زمان تحویل سال 1396 + دعا - پرشین ب persianbax.ir/لحظه-تحویل-سال-1396 ۱۸ آذر ۱۳۹۵ ه .ش. - لحظه سال تحویل 1396 ساعت تحویل سال 1396 زمان تحویل سال 1396 ... در ۱ ژانویه ۱۶۰۰ میلادی، اسکاتلند اولین کشوری بود که ۱ ژانویه را به عنوان اولین روز سال اتخاذ ... لحظه تحویل سال تحویل سال نو لحظه تحویل سال 96 تحویل سال 97‎ ... لحظه تحویل سال 1396 - سررسید 96 - سالنامه 96 - سررسید ... www.bargcalendar.com › تقویم لحظه تحویل سال 1396 هجری شمسی به ساعت رسمی ایران. ساعت 13 و 58 دقیقه و 40 ثانیه روز دوشنبه 30 اسفند 1395 هجری شمسی. مطابق 21 جمادی الثانیه ... ساعت و لحظه تحویل سال ۹۶ – ۱۳۹۶ | روز عید ۹۶ - نیوز 96 | ... www.news96.ir › دسته بندی نشده 23 آگوست 2016; بار; 0 نظر; جدید. لحظه تحویل سال ۹۶,لحظه تحویل سال ۱۳۹۶, عید نوروز ۹۶ چه روزی است. احتمالا ۱ فروردین سال ۱۳۹۶ می باشد. تقویم خورشیدی سال ۱۳۹۶ | بیسترینها atinadl.bistarinha.xyz/page-232813.html لحظة تحویل سال ۱۳۹۴ هجری شمسی به ساعت رسمی ایران. ساعت 2 و 15 دقیقه و 11 ثانیه روز شنبه 1 فروردین 1394 ... تقویم سال 96 - نایاب 95 - رز ... ساعت و لحظه تحویل سال ۹۶ – ۱۳۹۶ | روز عید ۹۶ - وب ایرونی www.webiruni.ir/news/49131 ۲ شهریور ۱۳۹۵ ه .ش. - لحظه تحویل سال ۹۶,لحظه تحویل سال ۱۳۹۶, عید نوروز ۹۶ چه روزی است احتمالا ۱ فروردین سال ۱۳۹۶ می باشد. کتب فقهی و اجتهادی آداب و اعمال ... تاریخ آغاز لحظه تحویل سال ۱۳۹۶ | جدید 95 | 2016 nowruz95-p o2016.ir/tag/تاریخ-آغاز-لحظه-تحویل-سال-۱۳۹۶/ ۲۵ آبان ۱۳۹۵ ه .ش. - زمان کریسمس 2017 | تاریخ شمسی | تحویل سال میلادی ..... به وقت ایران ساعت تحویل سال 96 لحظه دقیق سال تحویل 96 روز و زمان تحویل سال 96 لحظه … سال کبیسه - ویکی پدیا، دانشنامهٔ آزاد https://fa.wikipedia.org/wiki/سال_کبیسه کبیسه های تقویم هجری شمسی برای هر کشور از طریق محاسبه لحظه تحویل سال و مقایسه آن ... اگر لحظه تحویل سال، در بعد از ظهر سیصد و شصت و ششمین روز سال واقع شود، ... اسم حیوان سال 96 چیست ؟ لحظه سال تحویل سال 96 چه ساعتی ... www.wikinaz.ir/post/22971/لحظه-سال-تحویل-سال-96.html به وقت ساعت جهانی لحظه تحویل سال ۹۶ ساعت ۹ و ۴۳ دقیقه و ۱۳ ثانیه بامداد و در ساعت ۷ و ۸ دقیقه عصر است. روز اول فروردین و تحویل سال برابر با ۲۱ مارس ... لحظه تحویل سال ۹۶ چه ساعتی است؟ روز تحویل سال ۹۶ - جوونی | ... javuni.ir/news/188309 ۷ شهریور ۱۳۹۵ ه .ش. - لحظه تحویل سال ۹۶ چه ساعتی اس, روز تحویل سال ۹۶ نام سال ۹۶ – ۱۳۹۶ / سال ۹۶ چه حیوانی است لحظه تحویل سال ۹۶ به زودی در سایت قرار میگیرد. تاریخ ساعت زمان روز لحظه تحویل سال 1396 tahvil sal ... webcity.ir/tahvil/ ۴ مهر ۱۳۹۴ ه .ش. - تاریخ ساعت زمان روز لحظه تحویل سال ۱۳۹۶ tahvil sal nowruz 1396/2017 ... تاریخ امروز لحظه تحویل سال ۹۶ هجری شمسی به ساعت رسمی ... زمان تحویل سال 1396 با تقویم - پیام فارس payamfars.ir/زمان-تحویل-سال-1396-با-تقویم/ ۱۸ آبان ۱۳۹۵ ه .ش. - لحظه تحویل سال ۱۳۹۶ هجری شمسی به ساعت رسمی ایران : مطابق با مرکز ژئوفیزیک ... مناسبت های ماه : فروردین ۹۶. ۱ فروردین جشن نوروز/جشن ... ۲۱ فروردین ولادت علی علیه السلام و روز پدر [ ١٣ رجب ]. ۲۳ فروردین وفات ... تقویم سال ۱۳۹۶/تقویم ۹۶ در یک نگاه/تعطیلات و ... jadidtarinha.net/.../ +تقویم+سال+۱۳۹۶+تقویم+۹۶+در+یک+نگاه+ت... ۷ آبان ۱۳۹۵ ه .ش. - آکاایران: لحظه سال تحویل ۱۳۹۶ تقویم سال ۹۶ با مناسبت ها ، برای ... به گزارش آکاایران: لحظه تحویل سال ۱۳۹۶ هجری شمسی به ساعت رسمی ایران : ... ایران۱۳ فروردین جشن سیزده به در۱۸ فروردین روز جهانی بهداشت [ ۷ april ]۱۸ ... سررسید96|سررسیدهای سال 1396|سالنامه ارشک - لحظه تحویل ... arashkprint.com/ -تقویم/لحظه-تحویل-سال-1396 لحظه تحویل سال 1396,لحظه تحویل سال 96, ... ساعت 13 و 58 دقیقه و 40 ثانیه روز دوشنبه 30 اسفند 1395 هجری شمسی. مطابق 21 جمادی الثانیه 1438 هجری قمری و 20 مارس ... تقویم سال 1396 مناسبت های سال 1396 آکا - tgnews.ir tgnews.ir/result/?q=تقویم+سال+1396+مناسبت+های+سال+1396+آکا مناسبت های و تعطیلات رسمی در تقویم سال 1396 ساعت و لحظه دقیق تحویل سال 1396 ... و 40 ثانیه (ساعت سیزده و پنجاه و هشت دقیقه و چهل ثانیه ظهر) روز دوشنبه 30 اسفند ... تسنیم/ ۲۰ تبصره مورد نیاز لایحه بودجه سال ۹۶، از سوی سازمان برنامه و بودجه به ... لحظه تحویل و مناسبت های "سال ۱۳۹۶" هجری شمسی | تقویم کامل ... baelm.ir › سبک زندگی › دانستنیها لحظه تحویل سال ۱۳۹۶ هجری شمسی به ساعت رسمی ایران : ... مناسبت های ماه : فروردین ۹۶ ... ۲۱ فروردین ولادت علی علیه السلام و روز پدر [ ١٣ رجب ]. برنامه نوروز 96 + لیست ساعات مع ۴.۲ - بازار ... https://myket.ir/app/com.eh3andark.time95/?lang=fa نوروز 96 + لیست ساعات مع ▻♥☻♥طبق قولی که داده بودیم نسخه جدید یعنی مع ... ♥طبق قولی که داده بودیم نسخه جدید یعنی مع سال 1396 منتشر شد. ... میخوای بدونی چند روز و چند ساعت و چند دقیقه و حتی چند ثانیه تا عید نوروز 1396 مونده؟ ... تصحیح تایم سال تحویل; روشن نگه داشتن صفحه نمایش; تغییر فونت زمان مع ... زمان دقیق تحویل سال 96 - ایران خبر irankhabar.binblog.ir/post/1422 ۲۴ شهریور ۱۳۹۵ ه .ش. - یک نت لحظه دقیق تحویل سال 96-روز و ساعت تحویل سال 96زمان دقیق لحظه سال تحویل 1396زمان شروع یا تحویل سال نو هجری خورشیدی به ساعت رسمی ... ع تحویل سال 95 - جدید 2017|96|97 www.p os.arameshpoem.com › دسته بندی نشده ۸ اسفند ۱۳۹۴ ه .ش. - تحویل سال95٬تعطیلات رسمی 95٬تعطیلات سال 1395٬ درباره سال جدید 95٬ درباره سال 95٬ روز و ساعت لحظه تحویل سال نو نوروز 95٬ ع های دیدنی ... زمان تحویل سال 1396 | تعطیلات رسمی 1396 | حیوان سال 1396 ... home.p owox.com › all ein لحظه تحویل سال 96 به وقت ساعت جهانی (utc/gmt) : 09:43:13 بامداد لحظه تحویل ... ۱۲ فروردین روز ایران ۲۱ فروردین ولادت علی علیه السلام [ ١٣ رجب ]. تقویم سال 1396 - زمان تحویل سال 96 :: دفاتر ... police10.blog.ir/post/652/ -تقویم-سال-1396-زمان-تحویل-سال-96 ۱۹ آذر ۱۳۹۵ ه .ش. - اگر میخواهید از مناسبتهای تقویم و زمان تحویل سال 96 باخبر شود با سایت پلیس+10 همراه باشید تقویم زیر فایل pdf پی دی اف سال 96 میباشد که میتوانید با حجم کم آنرا کنید لحظه تحویل ... ... به ساعت رسمی ایران به شرح زیر می باشد: ساعت ۱۳ و ۱2 دقیقه و ... روز ۱ فروردین ۱۳۹۶ هجری شمسی. لحظه دقیق تحویل سال 95 - ستاره setare.com/fa/news/3612/لحظه-دقیق-تحویل-سال-95 ۷ اسفند ۱۳۹۴ ه .ش. - زمان دقیق تحویل سال 95 ، سال نو هجری خورشیدی به ساعت رسمی ایران ... ساعت 8 و 0 دقیقه و 12 ثانیه (ساعت هشت و صفر دقیقه و دوازده ثانیه) صبح روز یکشنبه 1 ... تنها کلید برای گشودن قفل انتخابات ۹۶. ایسکا - ساعت عجیب سال تحویل 96 - صاحب خبر sahebkhabar.ir/news/15858353/ساعت-عجیب-سال-تحویل-96 ۲۵ مهر ۱۳۹۵ ه .ش. - بر اساس اعلام مرکز ژئوفیزیک تهران لحظه تحویل سال 1396 هجری ... و 13 دقیقه و 13 ثانیه ( ساعت سیزده و سیزده دقیقه و سیزده ثانیه ) روز سه ... رایگان تقویم 96 – تقویم سال 1396 شمسی با مناسبت ها pdf dlgate.ir/117225/تقویم-96--سال-1396-شمسی-با-مناسبت-ها-pdf حیوان سال 96 : وس زمان و لحظه تحویل سال: ساعت 13 و 58 دقیقه و 40 ثانیه روز دوشنبه 30 اسفند 1396 هجری شمسی مطابق 21 جمادی الثانیه 1438 هجری قمری و 20 مارس ... رایگان تقویم سال 1396 شمسی www.dailysun.ir/ -رایگان-تقویم-سال-1396-شمسی.html به وقت ساعت جهانی لحظه تحویل سال ۹۶ ساعت ۱۱ و ۲۸ دقیقه و ۴۰ ثانیه بامداد و در ساعت ۳ و ۱۸ و ۲۴ ثانیه بامداد است. روز اول فروردین برابر با ۲۱ مارس ۲۰۱۷ ... لحظه سال تحویل 1396 - ای پاتوق https://www.epatogh.net › مجله نشاط و سرگرمی › تازه های خواندنی و دیدنی ۱۱ آذر ۱۳۹۵ ه .ش. - روز ۱ فروردین ۱۳۹۶ هجری شمسی. مطابق ۲۲ جمادی الثانیه ۱۴۳۸ هجری قمری. و ۲۱ مارس ۲۰۱۷ میلادی. لحظه تحویل سال ۹۶ به وقت ساعت جهانی ... شمال نیوز :: لحظه تحویل سال چگونه محاسبه می شود www.shomalnews.com/.../لحظه%20تحویل%20سال%20چگونه%20محاسبه... ۲۸ اسفند ۱۳۸۸ ه .ش. - اگر چه معمولا تصور می شود که یک سال 365 روز است اما حقیقت این است که به ... هر سال لحظه تحویل سال نو نسبت به سال قبل چندین ساعت تغییر می کند ... همه چیز درباره سال 1396 - سال 2017 ,سال 1396 www.1396-2017.com/2016/10/21/سال-1396/ ۳۰ مهر ۱۳۹۵ ه .ش. - روز 1 فروردین 1396 هجری شمسی. مطابق 22 جمادی الثانیه 1438 هجری قمری. و 21 مارس 2017 میلادی. لحظه تحویل سال 96 به وقت ساعت جهانی ... تقویم 96 - تقویم سال 1396 با پس زمینه طبیعت + ... www.yasdl.com › نرم افزار کاربردی › نرم افزار تقویم ۱۳ آبان ۱۳۹۵ ه .ش. - تقویم 96 امروز برای شما کاربران عزیز تقویم سال 96 شمسی (هجری شمسی، ... زمان و لحظه تحویل سال: ساعت 13 و 58 دقیقه و 40 ثانیه روز دوشنبه 30 ... تقویم سال نود شش - هاب پرس hubpress.ir/search/?q=تقویم+سال+نود+شش سال وس است. سال 96 سال کبیسه نیست. لحظه سال تحویل 1396 به وقت ایران : روز دوشنبه 30 اسفند 1395 ساعت سیزده و پنجاه و هشت دقیقه و چهل ثانیه است. که مصادف ... لحظه تحویل سال ۹۶ + روز و ساعت دقیق تحویل ۱۳۹۶ - ... yas p.ir/لحظه-تحویل-سال-۹۶-روز-و-ساعت-دقیق-تحویل.html لحظه تحویل سال ۹۶ + روز و ساعت دقیق تحویل ۱۳۹۶ بر اساس تقوم ۹۶ تحویل سال در ایران ۱ فروردین ۱۳۹۶ هجری شمسی مطابق با ۲۳ جمادی الثانی ۱۴۳۸ هجری قمری و ... آرنا نیوز - ساعت عجیب تحویل سال 1396 www.arnanews.ir/magazine/ساعت-عجیب-تحویل-سال-1396 ۲۶ مهر ۱۳۹۵ ه .ش. - لحظه سال تحویل 1396 به ساعت رسمی ایران بسیار زیبا و عجیب است ! ... 13 دقیقه و 13 ثانیه ( ساعت سیزده و سیزده دقیقه و سیزده ثانیه ) روز ... آهنگ و |ع و مدل لباس |اخبار روز| نرم افزار ... atinadl-rzb.blogreader.biz/ ... از فارسروید برای ... وارد نشده: ۱۳۹۶ تقویم اذان گوی باد صبا 94 نسخه اندروید - سال 96 | ماه ...... روز و ساعت تحویل سال 95 | نوروز 95 | سال 95 | هفت سین 95 ... تقویم سال 1396 با مناسبت های 96 – سالنامه 96 - مجله ... www.abartazeha.ir › تقویم سال 1396 , تعطیلات سال 96, تقویم 96 با مناسبت ها, سالنامه 96, تقویم سال ١٣٩٦, تقویم ... ۲۱ فروردین ولادت علی علیه السلام و روز پدر [ ١٣ رجب ] تقویم 96 / مشاهده و دریافت رایگان تقویم 96 | دمادم damadam.ir › اخبار › ساعت ۲۴ › اقتصادی تقویم 96 / مناسبتهای سال96 / تعطیلات سال 96 / دریافت رایگان تقویم 96 / تاریخچه تقویم / لحظه تحویل سال 1396/ مشاهده تقویم 96 تقویم 96 تعطیلات رسمی سال ... ... ۲۱ـ ولادت حضرت علی و روز پدر ۲۵-روز بزرگداشت عطار نیشابوری. تعطیلات رسمی ... لحظه تحویل سال ۱۳۹۶ هجری شمسی - تک موج www.takmoj.com › نوروز 96 ۲۲ مهر ۱۳۹۵ ه .ش. - لحظه تحویل سال ۱۳۹۶,لحظه تحویل سال 96,لحظه تحویل سال 1396,لحظه تحویل سال 96 خورشیدی,لحظه تحویل ... روز ۱ فروردین ۱۳۹۶ هجری شمسی. روز و ساعت تحویل سال 94 - سال 96 | ماه محرم 95 | نوحه 95 | مداحی ... norouz96.omshid.com/856/روز-و-ساعت-تحویل-سال-94 ۵ آبان ۱۳۹۳ ه .ش. - بر اساس اعلام مرکز ژئوفیزیک تهران. لحظه تحویل سال 1394 هجری شمسی به ساعت رسمی ایران. ساعت 2 و 15 دقیقه و 10 ثانیه روز شنبه 1 ... تقویم سال 1396 به همراه شرح کامل مناسبت ها و تعطیلات - روزنه rozanehonline.com/تقویم-سال-1396-به-همراه-مناسب-ها-و-تعطیلات/ ... چه سالی است؟، تقویم سال 1396 به همراه مناسبت ها، اعیاد و تعطیلات، ساعت تحویل سال 96. ... ۲۱ فروردین ولادت علی علیه السلام و روز پدر [ ١٣ رجب ] ۲۳ فروردین ... مناسبت ها و تعطیلات در تقویم سال 1396 - اترین موزیک atrin .ir/2016/10/مناسبت-ها-تعطیلات-تقویم-سال-1396/ ۲ آبان ۱۳۹۵ ه .ش. - ۱ day ago – تقویم سال ۹۶ + مناسبت ها و روزهای تعطیل سال ۹۶ … لحظه سال تحویل ۱۳۹۶ به وقت ایران : روز دوشنبه ۳۰ اسفند ۱۳۹۵ ساعت سیزده و ... لحظه تحویل سال ۹۶ - تفریحی tafrihy.net/tg/358938-لحظه+تحویل+سال+۹۶ لحظه تحویل سال دلشوره عجیبی می گیرم ... می رود که به این ترتیب سال 96 روز و ساعت و زمان تحویل سال 1395 زمان دقیق لحظه تحویل سال نو هجری لحظه تحویل سال ۹۵ سال ... رنگ سال 96 | رنگ سال نوروز 1396 چیست؟ | ع و جزییات | ... kaber.ir/?p=83584 ۲۵ مهر ۱۳۹۵ ه .ش. - چگونگی انتخاب رنگ سال 1396, رنگ سال 96 چیست, رنگ سال 96, رنگ سال … روز و ساعت تحویل سال 96 | نوروز 96 | سال 96 | هفت سین 96 | تقویم 96. اطلاعیه های پذیرش و ثبت نام - تهران جنوب azad.ac.ir/fa/page/7942/اطلاعیه-های-پذیرش-و-ثبت-نام به روز رسانی ۲۵/ ۸/ ۹۵ آدرس دانشکده ها اطلاعیه مربوط به ی آزمون بین الملل واحد ... به پذیرش اینترنتی خود اقدام و سپس جهت تحویل مدارک تاپایان روز دوشنبه مورخ ... نیمسال اول سال تحصیلی ۹۶-۹۵: کلیه پذیرفته شدگان می توانند از ساعت ۱۴ روز ... لحظه و ساعت دقیق تحویل سال ۹۶ | سال ۹۶ سال چه حیوانی است .sk .net/index.php?q... ۱۵ آبان ۱۳۹۵ ه .ش. - به وقت ساعت جهانی لحظه تحویل سال ۹۶ ساعت ۹ و ۴۳ دقیقه و ۱۳ ثانیه بامداد و در ساعت ۷ و ۸ دقیقه عصر است. روز اول فروردین و تحویل سال ... اخبار روز - برترین ها www.bartarinha.ir/fa/lastnews داغ ترین و جدیدترین اخبار روز، لحظه به لحظه از مهم ترین رویدادهای ایران و جهان ... مدیر کل انتقال خون استان تهران از رشد هشت درصدی اهدای خون در تهران در سال جاری خبر .... و تهیه کنندگی علی حضرتی به دبیرخانه سی و پنجمین جشنواره فجر تحویل داده شد. ..... با پیشنهاد تازه ای در آن حضور خواهند یافت. ۳ ساعت پیش. اخبار روز. دستمزد 96. لحظه تحویل سال 1396 هجری شمسی به ساعت رسمی جمهوری ... coffe-net.ir/.../3635-لحظه-تحویل-سال-1396-هجری-شمسی-به-ساعت-رسمی-... روز 1 فروردین 1396 هجری شمسی مطابق 22 جمادی الثانیه 1438 هجری قمری و 21 مارس 2017 میلادی لحظه تحویل سال 96 به وقت ساعت جهانی (utc/gmt) : 09:43:13 ... لحظه و ساعت تحویل سال 1396 هجری شمسی | زمان دقیق شروع ... www.bestofday.ir/reader/text/201609092146099606 ۲۰ شهریور ۱۳۹۵ ه .ش. - لحظه و ساعت تحویل سال 1396 هجری شمسی | زمان دقیق شروع سال 96 لحظه ... 13 و 13 دقیقه و 13 ثانیه (ساعت سیزده و سیزده دقیقه و سیزده ثانیه ظهر) روز ... ساعت عجیب سال تحویل 96 / بر اساس اعلام مرکز ژئوفیزیک ... wwwkhabar.ir/9584904 بر اساس اعلام مرکز ژئوفیزیک تهران لحظه تحویل سال 1396 هجری شمسی به ساعت رسمی ایران ساعت بسیار زیبا و عجیبی است. لحظه تحویل سال 93|نام سال 93 چیست؟ - مجله اینترنتی ناز ... www.nazbahar.com/post/delivery-time-of-93-what-is-name-year-93 لحظه تحویل سال ۹۳|نام سال ۹۳ چیست؟ ... لحظه تحویل سال ۱۳۹۳ خورشیدی در ساعت. ۲۰:۲۷:۰۷ (بیست و ... توجه کنید که این ۶ ساعت های اضافی، پس از ۴ سال، به یک شبانه روز (۲۴ ساعت) می رسند. .... مدل لباس مجلسی ۲۰۱۷-۹۶ شیک و زیبا-new collection 316. زمان دقیق تحویل سال شمسی چگونه محاسبه می شود؟ - عصر ایران www.asriran.com › صفحه نخست › ۱ فروردین ۱۳۹۰ ه .ش. - خورشید در لحظه تحویل سال در نقطه اعتدال بهاری است. ... سال ١٣٩٠ ساعت ٢ و ٥٠ دقیقه و ٤٥ ثانیه تحویل شد. ... همه ما می بینیم که خورشید هر روز از شرق طلوع می کند، مسیری را در آسمان می پیماید و در افق مغرب .... تور ترکیبی برزیل نوروز 96. جستجوهای مربوط به روز و ساعت تحویل سال ۹۶ لحظه سال تحویل 1396 لحظه سال تحویل 96 زمان تحویل سال 96 زمان تحویل سال 1396 لحظه تحویل سال 1397 لحظه تحویل سال 95 لحظه تحویل سال 1398 لحظه تحویل سال

زمان دقیق لحظه تحویل سال نو هجری خورشیدی به ساعت رسمی ایران به شرح زیر می باشد:

لحظه تحویل سال ۹۶ هجری شمسی به ساعت رسمی ایران : عید نوروز

زمان باقیمانده تا تحویل سال ۱۳۹۶
countdown to nowruz!

days
12
hours
18
minutes
13
seconds
05

تحویل سال ۱۳۹۶ در ایران

ساعت ۱۳ و ۵۸ دقیقه و ۴۰ ثانیه روز دوشنبه ۳۰ اسفند ۱۳۹۵ هجری شمسی, مطابق با ۲۱ جمادی الثانیه ۱۴۳۸ هجری قمری و ۲۰ مارس ۲۰۱۷ میلادی
امروز - check today

:norooz 2017 time in

iran
monday, march 20th 2017, 1:58:40 pm

سال ۹۶ هجری خورشیدی برابر است با سال های :

۱۴۰۹۶ اهورایی

۷۰۳۹ میترایی آریایی

۶۷۶۷/۶۷۶۸ آشوری

۵۷۷۷/۵۷۷۸ عبری

۳۷۵۵ زرتشتی

۲۵۷۶ هخا (شاهنشاهی)

۲۰۱۷/۲۰۱۸ میلادی

۱۴۳۸/۱۴۳۹ هجری قمری

روز-و-ساعت-تحویل-سال-96

روز و ساعت تحویل سال ۹۶ | زمان تحویل عید نوروز ۱۳۹۶



ادامه مطلب


مشاهده متن کامل ...
تور کیش و رزرو هتل و تور لحظه آ ی
درخواست حذف اطلاعات

تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-



مشاهده متن کامل ...
رسمی هتل 5 ستاره مارینا پارک
درخواست حذف اطلاعات

تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-



مشاهده متن کامل ...
تور ارزان کیش ورود امروز به مدت 2 شب
درخواست حذف اطلاعات

تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-تور لحظه آ ی -تور لحظه آ ی کیش-تور دقیقه 90-تور آفری -تور ارزان کیش-



مشاهده متن کامل ...
آموزش نرم افزار فروش سپیدار سیستم - بخش چهارم
درخواست حذف اطلاعات

بخش سوم<< آموزش نرم افزار فروش سپیدار >>بخش پنجم

فاکتور ، سندی است که به موجب آن فروش کالاها یا ارائه خدماتی به مشتری و یدار آن کالا یا خدمت قطعی میشود . با ورود و ثبت اطلاعات فاکتور ، موارد و امکانات زیر در اختیار شما قرار میگیرد :

1- امکان صدور سند حسابداری اتوماتیک بر مبنای فاکتور فروش .

2- امکان صدور وجی انبار اتوماتیک بر مبنای فاکتور فروش .

3- امکان صدور فاکتور برگشت فروش بر مبنای فاکتور فروش .

4- امکان کنترل وجی های انبار صادر شده بر اساس یک فاکتور و تعداد خارج شده .

5- امکان کنترل فاکتورهای خارج نشده از انبار .

6- امکان کنترل فاکتورهای صادر شده بر اساس یک پیش فاکتور و تعداد فاکتور شده .

1- صدور فاکتور فروش :

پس از ورود به سیستم سپیدار در منوی سمت راست ، وارد قسمت مشتریان و فروش شده و در قسمت عملیات روی گزینه " فاکتور فروش جدید" کلیک کنید .

در پنجره ای که در اختیار شما قرار میگیرد ، در صفحه اطلاعات اصلی ، اطلاعات مورد نیاز را وارد کنید.

جهت ورود اطلاعات ، موارد و نکات زیر را مدنظر داشته باشید :

1- ورود اطلاعات "مشتری" ، "نوع فروش" ، "شماره" ، "تاریخ" ، "حساب معین" و "ارز" در بالای فرم اجباری است .

2- با انتخاب "پیش فاکتور" ، کلیه اطلاعات از پیش فاکتور صادر شده به فاکتور منتقل میشود .

3- "مشتری" شخص حقیقی یا حقوقی است که با صدور این فاکتور فروش ، به شرکت بد ار میشود .

4- برای انتخاب "مشتری" میتوانید در در قسمت سمت راست ، مشتری را تایپ کنید و کلید enter یا tab را بزنید . در صورتیکه کد وارد شده صحیح باشد ، نام مشتری نمایش داده میشود . همچنین با استفاده از کلید یا با زدن ، لیست مشتری های تعریف شده در سیستم باز میشود و میتوانید از بین آنها ، مشتری مورد نظر را انتخاب کنید .

5- اگر مشتری مورد نظر در این لیست وجود ندارد و در سیستم تعریف نشده است ، در لیست باز شده right click کرده گزینه "جدید" را بزنید و مشتری را ایجاد کنید .

6- برای انتخاب "نوع فروش" میتوانید در در قسمت سمت راست ، عنوان نوع فروش را تایپ کنید و کلید enter یا tab را بزنید . در صورتیکه کد وارد شده صحیح باشد ، نوع فروش نمایش داده میشود . همچنین با استفاده از کلید یا با زدن ، لیست انواع فروش تعریف شده در سیستم باز میشود و میتوانید از بین آنها ، نوع فروش مورد نظر را انتخاب کنید .

7- با انتخاب نوع فروش ، نحوه فروش آن که فروش داخلی یا فروش صادراتی است نمایش داده میشود .

8- انتخاب "آدرس" اجباری نیست . در گزینه آدرس میتوانید از بین آدرس های وارد شده برای مشتری در قسمت معرفی طرف حسابها ، یکی را به عنوان آدرس انتخاب کنید . اطلاعات آدرس هنگام چاپ اسناد فروش روی آنها درج خواهد شد .

9- انتخاب "محل تحویل" اجباری است . در گزینه محل تحویل به طور پیش فرض آدر مشتری می آید شما میتوانید محل تحویل را تغییر دهید.

10- در گزینه "شماره" شماره فاکتور فروش در سیستم درج میشود . این شماره گذاری بر اساس روش شماره گذاری تعیین شده برای فرم فاکتور فروش در قسمت "تعیین روش شماره گذاری" انجام میشود .

11- اگر شماره گذاری اتوماتیک باشد ، شما نمیتوانید "شماره" را وارد کنید و بزرگترین شماره وارد شده برای این فرم به علاوه 1 بصورت اتوماتیک در نظر گرفته میشود .اگر شماره گذاری بصورت دستی باشد ، شماره وارد شده توسط شما ملاک قرار میگیرد و اگر شماره ای وارد نکنید ، طبق روال اتوماتیک عمل میشود .

12- در گزینه "تاریخ" بصورت پیش فرض تاریخ روز نمایش داده میشود . میتوانید تاریخ مورد نظر را در آن وارد کنید

13- گزینه "معین" حس است که هنگام صدور سند حسابداری فروش مبلغ بدهی مشتری در آن حساب درج میشود .

14- گزینه "معین" بصورت پیش فرض با حساب تعیین شده در قسمت تنظیمات مشتریان و فروش برای حساب دریافتنی پر میشود و میتوانید آن را تغییر دهید .

15- در سیستم امکان صدور اسناد فروش هم به ارز پایه و هم به سایر ارزها وجود دارد . در قسمت "ارز" بصورت پیش فرض ارز پایه سیستم نمایش داده میشود و در صورت نیاز میتوانید آن را تغییر دهید .

16- در صورت انتخاب هر ارزی به جز ارز پایه ، گزینه فعال میشود . میتوانید نرخ ارز را تایپ کنید یا اینکه با زدن کلید ، آ ین نرخ درج شده برای ارز انتخاب شده در سیستم برای آن روز را از قسمت نرخ ارز فراخوانی کنید .

17- در قسمت اقلام فاکتور ، درج حداقل یک قلم برای فاکتور اجباری است و امکان ثبت بدون قلم وجود ندارد .

18- دقت داشته باشید که تمامی اطلاعات وارد شده برای اسناد فروش بر اساس ارز انتخاب شده در این قسمت خواهد بود و در صورت تغییر ارز در این قسمت ، هیچیک از اطلاعات اسناد فروش به ارز پایه وارد نخواهد شد .

19- سند حسابداری اسناد فروش تحت هر شرایطی با ارز پایه سیستم صادر میشود و در صورت تغییر ارز در بالای فرم ، اطلاعات وارد شده در قسمت ارزی سند درج خواهد شد .

20- قبل از اضافه قلم به فاکتور فروش ، باید ارز مرتبط با این فاکتور فروش را در بالای فرم انتخاب کرده باشید . همچنین دقت داشته باشید که از ورود اطلاعات اقلام ، امکان تغییر ارز انتخاب شده برای فاکتور فروش وجود ندارد و در صورت نیار ابتدا باید اقلام وارد شده را حذف کرد .

21- در قسمت اقلام فاکتور فروش ، درج حداقل یک قلم برای فاکتور فروش اجباری است و امکان ثبت فاکتور فروش بدون قلم وجود ندارد .

22- برای اضافه قلم به فاکتور فروش ، کلید یا ctrl+insert را بزنید . همچنین برای حذف یک قلم میتوانید از کلید یا ctrl+delete استفاده کنید .

23- برای هر یک اقلام از فاکتور فروش ، ورود اطلاعات "کد" ، "انبار"، "مقدار واحد اصلی" ، "فی" ، "کل" و "خالص" اجباری است .

24- برای انتخاب کالا یا خدمت ، در ج اقلام در گزینه "کد" ، کد کالا یا خدمت مورد نظر را تایپ کنید و کلید enter یا tab را بزنید . در صورتیکه کد وارد شده صحیح باشد ، نام کالا یا خدمت نمایش داده میشود . همچنین با استفاده از کلید یا با زدن ، لیست کالاها و خدمات تعریف شده در سیستم باز میشود و میتوانید از بین آنها ، کالا و خدمت مورد نظر را انتخاب کنید .

25- در این لیست ، کالاها و خدماتی نمایش داده میشوند که در تعریف کالا و خدمت ، گزینه "قابل فروش" برای آنها فعال باشد .

26- در صورتیکه در تعریف کالا برای کالای انتخاب شده گزینه ردی فعال شده باشد ، ورود اطلاعات "ردی " اجباری است . در قسمت "ردی " از لیست ردی هایی که قبلا وارد شده ، یکی را انتخاب کنید .

27- در گزینه "انبار" ، انباری که قرار است کالا از آن خارج شده و به مشتری تحویل داده شود را انتخاب کنید .

28- در لیست انبار ها ، انبارهایی نمایش داده میشوند که در تعریف کالا به عنوان انبار مرتبط با کالای انتخاب شده مشخص شده باشند .

29- گزینه انبار فقط برای کالاها قابل انتخاب است و برای خدمات نمیتوان انبار انتخاب کرد .

30- در گزینه "مقدار اصلی" ، مقدار کالا یا خدمت انتخاب شده را به واحد اصلی را وارد کنید . "مقدار اصلی" را تا سه رقم اعشاری میتوانید درج کنید .

31- در صورتیکه در تعریف کالا برای کالای انتخاب شده واحد فرعی تعریف شده باشد ، ورود اطلاعات "واحد فرعی" اجباری است .

32- اگر کالای انتخاب شده واحد فرعی با نسبت ثابت داشته باشد با ورود یکی از گزینه های "مقدار اصلی" یا "مقدار فرعی" ، دیگری بر اساس نسبت وارد شده برای آن کالا بصورت اتوماتیک محاسبه میشود و با تغییر یکی ، دیگری هم تغییر میکند بگونه ای که همواره نسبت تعیین شده بین این دو عدد بر قرار باشد .

33- اگر کالای انتخاب شده واحد فرعی با نسبت متغیر داشته باشد با ورود یکی از گزینه های "مقدار اصلی" یا "مقدار فرعی" ، دیگری بر اساس نسبت وارد شده برای آن کالا بصورت اتوماتیک محاسبه میشود ولی پس از آن با تغییر یکی ، دیگری تغییر نمیکند بگونه ای که وما نسبت تعیین شده بین این دو عدد بر قرار نخواهد بود .

34- اطلاعات گزینه "فی" یا "کل" را بر اساس ارز انتخاب شده در بالای فرم فاکتور فروش وارد کنید .

35- اگر در اعلامیه قیمت برای کالا یا خدمت انتخاب شده در فاکتور فروش با نوع فروش انتخاب شده در بالای فاکتور فروش و ارز انتخاب شده در بالای فاکتور فروش اطلاعاتی تعریف شده باشد ، فی از اعلامیه قیمت به فاکتور فروش منتقل میشود و شما میتوانید آن را در صورت نیاز تغییر دهید .

36- اگر فاکتور بر اساس پیش فاکتور باشد ، اطلاعات مبلغی از پیش فاکتور به فاکتور منتقل میشود .

37- در زمان صدور فاکتور فروش ، ورود اطلاعات مبلغی برای همه اقلام اجباری است .

38- در گزینه "فی" بدون توجه به تعداد ارقام اعشاری ارز انتخاب شده میتوانید تا 4 رقم اعشاری ثبت کنید .

39- رابطه زیر همواره بین "فی" و "کل" برقرار است : "کل" = "تعداد واحد اصلی" * "فی"

با تغییر "فی" یا "کل" ، دیگری به گونه ای تغییر میکند که این رابطه همواره بر قرار باشد .

40- دقت داشته باشید که همه اطلاعات مبلغی مندرج در فاکتور فروش ، به ارز انتخاب شده در بالای فرم خواهد بود .

41- اطلاعات "تخفیف" داده شده برای هر قلم را به ارز پایه در نوار پایین وارد کنید .

توجه داشته باشید که روی هر قلمی که قرار بگیرید ، اطلاعات آن قلم در این نوار نمایش داده میشود و اطلاعاتی که وارد میکنید برای همین قلم ثبت میشود . بنابر این اگر تخفیف برای کل فاکتور فروش داده شده است باید توسط شما بین اقلام مختلف تسهیم شود .

42- اطلاعات نمایش داده شده در قسمت تخفیف ، جمع تخفیف اعلامیه و تخفیف مشتری است که به این قلم تعلق گرفته است . با زدن کلید میتوانید جزئیات تخفیف محاسبه شده را مشاهده کنید .

43- اگر در اعلامیه قیمت برای کالا یا خدمت انتخاب شده در فاکتور فروش با نوع فروش انتخاب شده در بالای فاکتور فروش و ارز انتخاب شده در بالای فاکتور فروش اطلاعاتی تعریف شده باشد ، نرخ تخفیف از اعلامیه قیمت به فاکتور فروش منتقل میشود و بر اساس مبالغ فاکتور فروش ، مبلغ تخفیف اعلامیه محاسبه میشود . دقت داشته باشید که تخفیف اعلامیه در اسناد فروش در صورتی بطور اتوماتیک محاسبه میشود که در تنظیمات مشتریان و فروش گزینه "به صورت پیش فرض تخفیف کالا در نظر گرفته شود" فعال باشد .

44- اگر در تعریف طرف حساب برای مشتری انتخاب شده در بالای فرم ، نرخ تخفیف تعریف شده باشد ، نرخ تخفیف از تعریف طرف حساب به فاکتور فروش منتقل میشود و بر اساس مبالغ فاکتور فروش ، مبلغ تخفیف مشتری محاسبه میشود . دقت داشته باشید که تخفیف مشتری در اسناد فروش در صورتی بطور اتوماتیک محاسبه میشود که در تنظیمات مشتریان و فروش گزینه "به صورت پیش فرض تخفیف مشتری در نظر گرفته شود" فعال باشد .

45- در تخفیف مشتری و تخفیف اعلامیه نمیتوان تغییری ایجاد کرد ولی با اصلاح مبلغ تخفیف در فرم فاکتور فروش ، مبلغی که وارد شده به نسبت بین این دو تقسیم میشود .

46- هر مبلغی به جز مالیات و عوارض که به مبلغ فاکتور اضافه میشود مانند بسته بندی ، حمل و ... باید در این قسمت درج شود .

47- برای ورود اطلاعاتی مانند بسته بندی و ... علاوه بر استفاده از قسمت اضافات ، میتوانید خدمت با همین عناوین معرفی کنید و آن را در قسمت اقلام به فاکتور فروش اضافه کنید .

48- اطلاعات "مالیات" و "عوارض" بر اساس نرخ مالیات و نرخ عوارض تعیین شده در تنظیمات عمومی محاسبه میشود و در نوار پایین نمایش داده میشود .

توجه داشته باشید که روی هر قلمی که قرار بگیرید ، اطلاعات آن قلم در این نوار نمایش داده میشود و میتوانید اطلاعات محاسبه شده برای آن قلم را ویرایش کنید .

49- محاسبه مالیات و عوارض بر اساس مبلغ "کل" قلم به علاوه "اضافات" منهای مبلغ "تخفیف" قلم محاسبه میشود .

50- محاسبه مالیات و عوارض برای کالاها و خدماتی که در تعریف کالا و خدمت گزینه "معاف از مالیات و عوارض" برای آنها فعال شده باشد انجام نمیشود .

51- اطلاعات "تخفیف کلی" داده شده برای هر قلم را به ارز پایه در نوار پایین وارد کنید.

52-تخفیف کلی را که قصد دارید بر روی پیش فاکتور بدهید را با قرار گرفتن بر روی تخفیف کلی به درصد وارد کنید.

53- "تخفیف کلی"بر روی "تخفیف" هر قلم و مالیات و عوارض هر قلم تاثیر گذار است.

54-از گزینه "حذف همه تخفیف ها"می توان برای حذف همه تخفیفات وارد شده در فاکتور استفاده کرد.

55- با زدن کلید می توانید مانده حساب این مشتری را ات هم اکنون ببینید.

56- گزینه "خالص" برای هر قلم از فرمول زیر محاسبه میشود و قابل ویرایش نیست :

"خالص" یک قلم = "کل" همان قلم - "تخفیف" همان قلم +"اضافات" همان قلم +"مالیات" همان قلم + "عوارض" همان قلم

57- در قسمت "توضیحات" میتوانید موارد و توضیحات مورد نیاز برای هر قلم را درج کرده و در گزارش ها از آن استفاده کنید .

58- با انتخاب و قرار گرفتن روی هر قلم ، موجودی آن کالا به واحدهای مختلف سنجش آن کالا در کل شرکت در ج پایین فرم در سمت راست نمایش داده میشود .

59- در قسمت پایین و سمت چپ فرم ، سر جمع اطلاعات مبلغی وارد شده برای همه اقلام فاکتور فروش به ارز پایه نمایش داده میشود .

60- پس از ورود اطلاعات کلید ذخیره یا ctrl+s را بزنید . پس از ذخیره اطلاعات ، در سمت راست نوار پایین فرم پیغام نمایش داده میشود .

61- اگر در تنظیمات مشتریان و فروش ، گزینه صدور خ ر سند حسابداری فاکتور فعال باشد ، به محض ثبت فاکتور فروش ، سند حسابداری آن نیز صادر خواهد شد .

62- اگر در تنظیمات مشتریان و فروش ، گزینه صدور خ ر سند وجی انبار فاکتور فعال باشد ، به محض ثبت فاکتور فروش ، وجی انبار آن نیز صادر خواهد شد .

63- اگر در تنظیمات مشتریان و فروش ، گزینه کنترل تاریخ اسناد فروش فعال باشد ، اگر فاکتوری با تاریخ بزرگتر از تاریخ وارد شده وجود داشته باشد ، جلوی ثبت گرفته میشود .

64- با زدن کلید می توانید مانده حساب این مشتری را تا هم اکنون ببینید.

2- ورود اطلاعات واسط فروش و پورسانت :

در صورتیکه برای فروشی که انجام شده از واسط فروش استفاده شده و باید پورسانت پرداخت شود ، میتوانید اطلاعات واسط و مبلغ پورسانت فروش را در صفحه واسط درج کنید .

جهت ورود اطلاعات واسط و پورسانت ، موارد و نکات زیر را مدنظر داشته باشید :

1- برای اضافه واسط به فاکتور فروش ، کلید یا ctrl+insert را بزنید . همچنین برای حذف یک واسط میتوانید از کلید یا ctrl+delete استفاده کنید .

2- برای انتخاب "واسط" میتوانید در ، عنوان واسط را تایپ کنید و کلید enter یا tab را بزنید . در صورتیکه عنوان وارد شده صحیح باشد ، واسط نمایش داده میشود . همچنین با استفاده از کلید یا با زدن ، لیست پیش فاکتورهای صادر شده در سیستم باز میشود و میتوانید از بین آنها ، پیش فاکتور مورد نظر را انتخاب کنید .

3- در لیست واسط ها ، طرف حسابهای فعالی نمایش داده میشوند که گزینه واسط آنها فعال باشد .

4- پس از انتخاب واسط ، اگر در تعریف طرف حساب برای واسط نرخی تعیین شده باشد ، مبلغ پورسانت بر اساس آن نرخ حساب میشود و شما میتوانید آن را تغییر دهید .

5- به همراه سند حسابداری فروش ، اطلاعات پورسانت هم ارسال خواهد شد .

3- صدور فاکتور فروش بر مبنای پیش فاکتور :

در صورتیکه برای یک مشتری قبلا پیش فاکتور صادر کرده اید و مشتری با قبول شرایط آن در مدتی که پیش فاکتور هنوز اعتبار دارد اقدام به ید از شما نموده است ، میتوانید فاکتور را بر اساس آن پیش فاکتور صادر کنید تا اطلاعات از پیش فاکتور بصورت اتوماتیک به فاکتور منتقل شوند .

برای صدور فاکتور فروش بر مبنای یک پیش فاکتور ، با ورود به فرم فاکتور فروش ، پیش فاکتور مورد نظر را با استفاده از گزینه "پیش فاکتور" انتخاب کنید . جهت ورود اطلاعات ، موارد و نکات زیر را مدنظر داشته باشید :

6- برای انتخاب "پیش فاکتور" میتوانید در در ، شماره پیش فاکتور را تایپ کنید و کلید enter یا tab را بزنید . در صورتیکه شماره وارد شده صحیح باشد ، پیش فاکتور نمایش داده میشود . همچنین با استفاده از کلید یا با زدن ، لیست پیش فاکتورهای صادر شده در سیستم باز میشود و میتوانید از بین آنها ، پیش فاکتور مورد نظر را انتخاب کنید .

7- در لیست پیش فاکتور ها ، پیش فاکتورهایی نمایش داده میشوند که حداقل یک قلم باز داشته باشند و هنوز تاریخ اعتبار آنها به پایان نرسیده است .

8- با انتخاب "پیش فاکتور" ، کلیه اطلاعات از پیش فاکتور صادر شده به فاکتور منتقل میشود .

9- پس از انتقال اطلاعات از پیش فاکتور به فاکتور ، میتوانید آنها را ویرایش کرده و یا اقلام جدیدی به آنها اضافه کنید .

10- دقت داشته باشید که پس از انتقال اطلاعات از پیش فاکتور به فاکتور اگر مشتری را تغییر دهید ، ارتباط فاکتور با پیش فاکتور قطع میشود و اقلامی که صادر میکنید از محل آن پیش فاکتور پاس نخواهند شد .

11- اگر مشتری مورد نظر در این لیست وجود ندارد و در سیستم تعریف نشده است ، در لیست باز شده right click کرده گزینه "جدید" را بزنید و مشتری را ایجاد کنید .

12- برای انتخاب "نوع فروش" میتوانید در در قسمت سمت راست ، عنوان نوع فروش را تایپ کنید و کلید enter یا tab را بزنید . در صورتیکه کد وارد شده صحیح باشد ، نوع فروش نمایش داده میشود . همچنین با استفاده از کلید یا با زدن ، لیست انواع فروش تعریف شده در سیستم باز میشود و میتوانید از بین آنها ، نوع فروش مورد نظر را انتخاب کنید .

13- با انتخاب نوع فروش ، نحوه فروش آن که فروش داخلی یا فروش صادراتی است نمایش داده میشود .

4- نمایش موجودی کالا :

با انتخاب و قرار گرفتن روی هر قلم ، موجودی آن کالا به واحدهای مختلف سنجش آن کالا در کل شرکت در ج پایین فرم در سمت راست نمایش داده میشود .

در مورد اطلاعات این قسمت ، موارد زیر را مد نظر داشته باشید :

1- در فاکتور فروش در این قسمت اطلاعات موجودی فیزیکی کالا و موجودی قابل فروش نمایش داده میشود .

2- اگر کالایی علاوه بر واحد اصلی ، دارای واحد فرعی هم باشد ، اطلاعات موجودی به هر دو واحد در این قسمت نمایش داده میشود . در اینصورت در خط اول ، اطلاعات به واحد اصلی و در خط دوم ، اطلاعات به واحد فرعی نمایش داده میشود .

3- موجودی "کل" از فرمول زیر بدست می آید :

موجودی کل یک کالا =

جمع مقدار همه رسیدهای ابتدای دوره آن کالا در همه انبارها در آن سال مالی

+ جمع مقدار همه رسیدهای به جز نوع ابتدای دوره آن کالا در همه انبارها در طول آن سال مالی

- جمع مقدار همه رسیدبرگشتی های آن کالا در همه انبارها در طول آن سال مالی

- جمع مقدار همه وجی های آن کالا از همه انبارها در طول آن سال مالی

+ جمع مقدار همه برگشت وجی های آن کالا از همه انبارها در طول آن سال مالی

4- موجودی "انبار" از فرمول زیر بدست می آید :

موجودی انبار یک کالا =

جمع مقدار همه رسیدهای ابتدای دوره آن کالا در آن انبار در آن سال مالی

+ جمع مقدار همه رسیدهای به جز نوع ابتدای دوره آن کالا در آن انبار در طول آن سال مالی

- جمع مقدار همه رسیدبرگشتی های آن کالا در آن انبار در طول آن سال مالی

- جمع مقدار همه وجی های آن کالا از آن انبار در طول آن سال مالی

+ جمع مقدار همه برگشت وجی های آن کالا از آن انبار در طول آن سال مالی

5- موجودی "ردی " از فرمول زیر بدست می آید :

موجودی ردی یک کالا =

جمع مقدار همه رسیدهای ابتدای دوره آن کالا با آن عامل ردی در همه انبارها در آن سال مالی

+ جمع مقدار همه رسیدهای به جز نوع ابتدای دوره آن کالا با آن عامل ردی در همه انبارها در طول آن سال مالی

- جمع مقدار همه رسیدبرگشتی های آن کالا با آن عامل ردی در همه انبارها در طول آن سال مالی

- جمع مقدار همه وجی های آن کالا با آن عامل ردی از همه انبارها در طول آن سال مالی

+ جمع مقدار همه برگشت وجی های آن کالا با آن عامل ردی از همه انبارها در طول آن سال مالی

6- موجودی "ردی انبار" از فرمول زیر بدست می آید :

موجودی ردی انبار یک کالا =

جمع مقدار همه رسیدهای ابتدای دوره آن کالا با آن عامل ردی در آن انبار در آن سال مالی

+ جمع مقدار همه رسیدهای به جز نوع ابتدای دوره آن کالا با آن عامل ردی در آن انبار در طول آن سال مالی

- جمع مقدار همه رسیدبرگشتی های آن کالا با آن عامل ردی در آن انبار در طول آن سال مالی

- جمع مقدار همه وجی های آن کالا با آن عامل ردی از آن انبار در طول آن سال مالی

- جمع مقدار همه برگشت وجی های آن کالا با آن عامل ردی از آن انبار در طول آن سال مالی

7- موجوی قابل فروش "کل" از فرمول زیر بدست می آید :

موجوی قابل فروش کل یک کالا =

جمع مقدار همه رسیدهای ابتدای دوره آن کالا در همه انبارها در آن سال مالی

+ جمع مقدار همه رسیدهای به جز نوع ابتدای دوره آن کالا در همه انبارها در طول آن سال مالی

- جمع مقدار همه رسیدبرگشتی های آن کالا در همه انبارها در طول آن سال مالی

- جمع مقدار همه وجی های آن کالا از همه انبارها در طول آن سال مالی

+ جمع مقدار همه برگشت وجی های آن کالا از همه انبارها در طول آن سال مالی

- جمع مقدار همه فاکتور های فروش بدون وجی انبار آن کالا از همه انبارها در طول آن سال مالی

8- موجوی قابل فروش "انبار" از فرمول زیر بدست می آید :

موجوی قابل فروش انبار یک کالا =

جمع مقدار همه رسیدهای ابتدای دوره آن کالا در آن انبار در آن سال مالی

+ جمع مقدار همه رسیدهای به جز نوع ابتدای دوره آن کالا در آن انبار در طول آن سال مالی

- جمع مقدار همه رسیدبرگشتی های آن کالا در آن انبار در طول آن سال مالی

- جمع مقدار همه وجی های آن کالا از آن انبار در طول آن سال مالی

+ جمع مقدار همه برگشت وجی های آن کالا از آن انبار در طول آن سال مالی

- جمع مقدار همه فاکتور های فروش بدون وجی انبار آن کالا از آن انبار در طول آن سال مالی

9- موجوی قابل فروش "ردی " از فرمول زیر بدست می آید :

موجوی قابل فروش ردی یک کالا =

جمع مقدار همه رسیدهای ابتدای دوره آن کالا با آن عامل ردی در همه انبارها در آن سال مالی

+ جمع مقدار همه رسیدهای به جز نوع ابتدای دوره آن کالا با آن عامل ردی در همه انبارها در طول آن سال مالی

- جمع مقدار همه رسیدبرگشتی های آن کالا با آن عامل ردی در همه انبارها در طول آن سال مالی

- جمع مقدار همه وجی های آن کالا با آن عامل ردی از همه انبارها در طول آن سال مالی

+ جمع مقدار همه برگشت وجی های آن کالا با آن عامل ردی از همه انبارها در طول آن سال مالی

- جمع مقدار همه فاکتور های فروش بدون وجی انبار آن کالا با آن عامل ردی از همه انبارها در طول آن سال مالی

10- موجوی قابل فروش "ردی انبار" از فرمول زیر بدست می آید :

موجوی قابل فروش ردی انبار یک کالا =

جمع مقدار همه رسیدهای ابتدای دوره آن کالا با آن عامل ردی در آن انبار در آن سال مالی

+ جمع مقدار همه رسیدهای به جز نوع ابتدای دوره آن کالا با آن عامل ردی در آن انبار در طول آن سال مالی

- جمع مقدار همه رسیدبرگشتی های آن کالا با آن عامل ردی در آن انبار در طول آن سال مالی

- جمع مقدار همه وجی های آن کالا با آن عامل ردی از آن انبار در طول آن سال مالی

+ جمع مقدار همه برگشت وجی های آن کالا با آن عامل ردی از آن انبار در طول آن سال مالی

- جمع مقدار همه فاکتور های فروش بدون وجی انبار آن کالا با آن عامل ردی از آن انبار در طول آن سال مالی

5- صدور سند حسابداری فاکتور فروش :

پس از ثبت فاکتور فروش ، باید اطلاعات آن مبلغی در حسابداری ثبت شود . برای ثبت سند حسابداری فاکتور فروش ، در لیست فاکتورهای فروش ، یک یا چند رسید مورد نظر را انتخاب کرده و یا فرم یم فاکتور فروش را باز کنبد و در نوار ابزار بالای فرم یا لیست کلید را بزنید .

در مورد صدور سند حسابداری فاکتور فروش ، موارد زیر را مد نظر داشته باشید :

1- در صورتیکه در تنظیمات سیستم مشتریان و فروش ، گزینه "صدور خ ر سند حسابداری فاکتور فروش" فعال شده باشد ، به محض ثبت فاکتور فروش ، سند حسابداری آن نیز صادر خواهد شد .

2- برای هر فاکتور فروش ، امکان صدور بیش از یک سند حسابداری وجود ندارد و همه اطلاعات یک فاکتور فروش در یک سند حسابداری ثبت میشود .

3- در فاکتور فروش در صفحه اسناد مرتبط ، میتوانید مشخصات سند حسابداری صادر شده برای فاکتور فروش را مشاهده کنید .

4- در صورتیکه در تنظیمات سیستم مشتریان و فروش ، گزینه "صدور خ ر سند حسابداری فاکتور فروش" فعال شده باشد ، وقتی کلید ثبت فاکتور فروش را میزنیم در صورتیکه به هر دلیلی سند حسابداری قابل ثبت نباشد ، فاکتور فروش ذخیره خواهد شد ولی سند حسابداری برای آن صادر نمیشود و بعدا پس از باید رفع مشکلات ، سند حسابداری آن را صادر کنید .

5- پس از ثبت سند حسابداری یک رسید ، امکان انجام تغییرات در آن تا زمان حذف سند حسابداری مربوطه وجود ندارد .

6- برای صدور سند حسابداری فاکتور فروش ، از حسابهای زیر استفاده میشود :

7- حساب معین حسابهای دریافتنی : حساب معین تعیین شده در بالای فرم فاکتور فروش

حساب معین فروش کالا : حساب معین تعیین شده برای فروش کالا در تعریف نوع فروش مربوط به فاکتور

حساب معین فروش خدمات : حساب معین تعیین شده برای فروش خدمات در تعریف نوع فروش مربوط به فاکتور

حساب معین تخفیف فروش کالا : حساب معین تعیین شده برای تخفیف کالا در تعریف نوع فروش مربوط به فاکتور

حساب معین تخفیف فروش خدمات : حساب معین تعیین شده برای تخفیف خدمات در تعریف نوع فروش مربوط به فاکتور

حساب معین اضافات : حساب معین تعیین شده برای اضافات در تعریف نوع فروش مربوط به فاکتور

حساب معین مالیات و عوارض : حساب معین تعیین شده در تنظیمات عمومی برای مالیات پرداختنی وعوارض پرداختنی

حساب معین هزینه پورسانت : حساب معین تعیین شده در تنظیمات مشتریان و فروش برای هزینه پورسانت

حساب معین پرداخت پورسانت : حساب معین تعیین شده در تنظیمات مشتریان و فروش برای پورسانت پرداختنی

تفصیلی حسابها : حساب تفصیلی "مشتری" یا "واسط"

8- برای یک فاکتور فروش با شرایط زیر :

و پورسانت زیر:

مطابق ج زیر خواهد بود :

حساب معین

حساب تفصیلی

توضیحات

بد ار

بستانکار

حسابهای دریافتنی

مشتری

41.175.481

معین تخفیف

-

1.308.034

معین فروش

-

37.109.553

معین اضافات

-

75.000

معین مالیات پرداختنی

-

4.742.876

معین عوارض پرداختنی

-

556.086

معین هزینه پورسانت

-

200.000

معین پورسانت پرداختنی

واسط فروش

200.000

42.683.515

42.683.515

9- برای مشاهده سند حسابداری صادر شده برای فاکتور فروش ، در بالای فرم یا لیست فاکتور فروش کلید را بزنید .

10- برای حذف سند حسابداری صادر شده برای فاکتور فروش ، در بالای فرم یا لیست فاکتور فروش کلید را بزنید .

6- یادداشت و اطلاعات تکمیلی :

برای مشاهده نحوه استفاده از قسمتهای "یادداشت" و "اطلاعات تکمیلی" ، به راهنمای قسمتهای عمومی سیستم مراجعه کنید .

7- لیست فاکتورهای فروش :

برای مشاهده لیست فاکتورهای فروش تعریف شده ، وارد قسمت مشتریان و فروش شده و در قسمت فهرست ، روی گزینه "فاکتور فروش" کلیک کنید .

با انتخاب این گزینه ، لیستی از فاکتورهای فروش ثبت شده در سیستم آن سال مالی به همراه خلاصه ای از اطلاعات تعریف شده برای آنها نمایش داده میشود .

8- حذف فاکتور فروش :

در صورت نیاز به حذف اطلاعات فاکتور فروش ثبت شده ، از لیست فاکتورهای فروش ، مورد یا موارد مورد نظر را انتخاب کرده و در قسمت کلید را بزنید یا از ctrl+d استفاده کنید .

با حذف فاکتور فروش ، سند حسابداری و وجی انبار مرتبط با آن نیز حذف خواهد شد در نتیجه در صورتیکه سند حسابداری یا وجی انبار یک فاکتور فروش به هر دلیلی قابل حذف نباشد ، آن فاکتور هم قابل حذف نخواهد بود .

توجه کنید که اگر حتی یک قلم از یک سند وج انبار، به یک فاکتور فروش مرتبط باشد (قلمی از فاکتور به عنوان مبنا در وج انبار انتخاب شده باشد)، با حذف فاکتور، آن سند وج انبار نیز حذف خواهد شد .

9- ثبت رسید دریافت :

شما میتوانید همزمان با ثبت فاکتور فروش در سیستم ، چنانچه دریافتی بصورت چک یا نقدی بابت آن انجام داده اید ، اطلاعات دریافت را هم در سیستم ثبت کنید تا در حسابداری در حساب مشتری منظور شود .

برای ثبت رسید دریافت مرتبط با یک فاکتور فروش و یا مشاهده رسید ثبت شده برای یک فاکتور فروش ، در لیست فاکتورهای فروش روی آن فاکتور قرار بگیرید یا اینکه آن فاکتور فروش را باز کنید . سپس در بالای فرم کلید را بزنید تا پنجره رسید دریافت باز شود . در پنجره ای که در اختیار شما قرار میگیرد ، در صفحه اطلاعات اصلی ، اطلاعات مورد نیاز را وارد کنید.

جهت ورود اطلاعات ، موارد و نکات زیر را مدنظر داشته باشید :

1- وقتی از فاکتور فروش فرم رسید دریافت را باز میکنید ، "نوع" آن "دریافت از مشتری" در نظر گرفته میشود و قابل تغییر نیست .

2- وقتی از فاکتور فروش فرم رسید دریافت را باز میکنید ، "طرف مقابل" آن همان مشتری فرم فاکتور فروش در نظر گرفته میشود و قابل تغییر نیست .

3- در صورتیکه مبلغ دریافتی با مبلغ فاکتور فروش مورد نظر ی ان نباشد ، مراتب بصورت هشدار به شما نمایش داده میشود و در صورت تایید ، اطلاعات ثبت میشود .

4- برای اطلاعات بیشتر در مورد نحوه عملکرد و نکات فرم رسید دریافت به راهنمای عملیات بانکی مراجعه کنید .

5- برای هر فاکتور فروش ، امکان صدور بیش از یک رسید دریافت وجود ندارد .

6- در فاکتور فروش در صفحه اسناد مرتبط ، میتوانید مشخصات رسید دریافت صادر شده برای فاکتور فروش را مشاهده کنید .

10- حذف رسید دریافت :

برای حذف رسید دریافت ثبت شده برای یک فاکتور فروش ، در لیست فاکتورهای فروش روی آن رسید قرار بگیرید یا اینکه آن فاکتور فروش را باز کنید . سپس در بالای فرم کلید را بزنید .

دقت داشته باشید که وقتی بر اساس یک فاکتور فروش ، رسید دریافت ثبت میکنید ، اگر بعدا فاکتور فروش را حذف کنید ، رسید دریافت همچنان در سیستم باقی میماند چون حذف فاکتور فروش وما به معنی پس دادن دریافت انجام شده نیست . در صورت نیاز به برگشت اطلاعات مبلغ دریافت شده ، ابتدا رسید دریافت را حذف کرده و سپس فاکتور فروش را حذف کنید .

11- ابطال فاکتور فروش :

با حذف فاکتور فروش ، کلیه اطلاعات آن از سیستم حذف میشود همچنین سوابق شماره آن نیز حذف میشود و فاکتور دیگری میتواند جایگزین آن شود و همان شماره را به خود اختصاص دهد . این امر دو مورد ایجاد میکند : یکی اینکه در شرکتهایی که از فاکتورهای شماره دار استفاده میکنند باعث میشود که مطابقت شماره های سیستم با شماره برگه فاکتور از بین برود و دوم اینکه سوابق صدور آن فاکتور دیگر در سیستم موجود نخواهد بود . بنابراین چنانچه لازم دانشتید میتوانید به جای حذف فاکتور از گزینه "ابطال" فاکتور استفاده کنید . با ابطال فاکتور ، خود فاکتور در سیستم باقی میماند و قابل مشاهده است ولی در گزارش ها و حساب مشتری تاثیر داده نمیشود .

در صورت نیاز به ابطال فاکتور فروش ثبت شده ، آن فاکتور را باز کرده و در قسمت کلید را بزنید .

دقت داشته باشید که کنترل های ابطال یک فاکتور مانند حذف فاکتور است یعنی فاکتوری را میتوان ابطال کرد که امکان حذف از سیستم را داشته باشد .

12- راس گیری :

با استفاده از عملیات راس گیری می توانید میانگین وزنی زمان تسویه چند فاکتور فروش را با تعداد روزهای خاص است اج کنید. مثلا فرض کنید شما با مشتری توافقی دارید مبنی بر اینکه باید یدهایی که انجام داده را 30 روزه تسویه کند . حال در 3 مرحله برای وی فاکتور فروش به تاریخ 01/03/88 به مبلغ 3.000.000 ریال ، تاریخ 05/03/88 به مبلغ 1.000.000 ریال و تاریخ 11/03/88 به مبلغ 2.500.000 ریال صادر شده است و شما در تاریخ 12/03/88 میخواهید برای تسویه این سه فاکتور ، چکی به مبلغ 6.500.000 ریال بگیرید که همه آنها را بطور متوسط 30 روزه تسویه کند ، تاریخ چک کی باید باشد ؟

برای اینکار فاکتورهای مورد نظر را در لیست فاکتورهای فروش انتخاب کرده و کلید در بالای فرم را بزنید .

در فرمی که در اختیارتان قرار میگیرد ، تاریخ مبنا (12/03/88) و تعداد روزهای مبنا (30) را وارد کنید و کلید محاسبه را بزنید. نتیجه در فرمی به شکل زیر به شما نمایش داده میشود :

تاریخ چکی که میخواهید صادر بگیرید باید 04/04/88 باید و فاصله تعداد روزهای آن با 12/03/88 ، 23 روز است . یعنی اگر شما چکی 23 روزه صادر کنید ، این 3 مورد ید بطور متوسط 30 روزه تسویه میشوند .

13- تاثیر عملیات مختلف سیستم بر فاکتور فروش :

از یک فاکتور فروش در جاها و عملیات مختلفی استفاده میشود و همچنین عملیات مختلف برای روی فاکتور فروش تاثیراتی میگذارند . لیست موارد و تاثیرات عملیات مختلف بر روی فاکتور فروش به شرح زیر است :

عملیات

تاثیر

صدور فاکتور برگشت فروش

1- فاکتور فروشی که بر اساس یکی از اقلام آن فاکتور برگشت فروش صادر شده باشد قابل حذف نیست

2- قلم فاکتور فروشی که بر اساس آن قلم ، فاکتور برگشت فروش صادر شده باشد قابل حذف نیست

3- تعداد قلم فاکتور فروشی که بر اساس آن قلم ، فاکتور برگشت فروش صادر شده باشد را میتوان ویرایش کرد ولی تعداد آن را به کمتر از تعداد فاکتور فروش بر اساس آن نمیتوان ویرایش کرد

صدور وجی انبار

1- فاکتور فروشی که بر اساس یکی از اقلام آن وجی انبار صادر شده باشد قابل حذف نیست

2- قلم فاکتور فروشی که بر اساس آن قلم ، وجی انبار صادر باشد قابل حذف نیست

3- تعداد قلم فاکتور فروشی که بر اساس آن قلم ، وجی انبار صادر شده باشد را میتوان ویرایش کرد ولی تعداد آن را به کمتر از تعداد وجی انبار بر اساس آن نمیتوان ویرایش کرد

4- اگر صدور وجی انبار برای فاکتور اتوماتیک باشد ولی وجی انبار به هر دلیلی قابل ثبت نباشد ، فاکتور ذخیره میشود ولی وجی آن صادر نمیشود و بعدا پس از رفع مشکل باید وجی آن را صادر کنید

صدور سند حسابداری

1- فاکتور فروشی که برای آن سند حسابداری صادر شده باشد قابل ویرایش و قابل حذف نیست

صدور صورتحساب مشتری

1- اگر فاکتور فروشی در صورتحساب مشتری شرکت کرده باشد ، قابل و ویرایش حذف نیست

2- اگر برای یک یک مشتری تا یک تاریخ صورتحساب صادر شده باشد ، امکان ثبت فاکتور فروش به قبل از آن تاریخ وجود ندارد .

بخش سوم<< آموزش نرم افزار فروش سپیدار >>بخش پنجم



مشاهده متن کامل ...
جستاری در فرقه شناسی
درخواست حذف اطلاعات

پیش گفتار

«فرقه شناسی» یکی از حوزه های مطالعات ادیان و مذاهب محسوب می شود و ناظر به مطالعه علل پیدایش، نحوه شکل گیری، ادامه حیات و افول انشعابات فرعی از شاخه اصلی در ادیان گوناگون می باشد به همین جهت، این انشعابات به «فرقه»، به مفهوم «پدیده ای که متفرق شده» موسوم شده اند. از دهة 60 میلادی به این سو، حوزه مطالعات ادیان و فرق با پدیده قابل توجه دیگری نیز روبه رو شد. اگرچه این پدیدة جدید أسیس نبود، اما رشد قارچ گونه و انبوه این پدیده، در طول تاریخ ادیان و فرق بی نظیر بوده و تنها در دوره معاصر چنین حجمی از چنین پدیده ای قابل مشاهده است. این پدیده، که به های نوپدید معنوی یا عرفان های نوظهور شهرت یافتند، داعیه کشف یا برساختن بخشی از دینداری هستند که در آن، عوامل اختلاف زای ادیان به حداقل رسیده و مشترکات به طور حداکثری مورد توجه قرار می گیرند. جنس و ماهیت این معنویت های نوپدید، با فرقه هایی که پیش تر از بدنه اصلی ادیان منشعب می شدند، دو تفاوت عمده دارد: اول آنکه، این معنویت های نوپدید بر پایه جهان بینی ای عاری از شریعت یا دست کم شریعتی بسیار خفیف بنا شده اند و از سوی دیگر، وجود نوعی ساختار فرقه ای حاکم بر روابط میان اعضا و ان آنها، محققان این حوزه را وادار به دسته بندی جدیدی در ماهیت این معنویت ها نموده است که در مقابل فرقه های سنتی، که در زبان انگلیسی به (sect) ترجمه شده اند، این عرفان های نوظهور، به (cult) موسوم گردیدند.

در این مقاله، هر جا سخن از «فرقه» به میان می آید، مراد همان ترجمه دوم از فرقه (cult) است. البته این ساختار فرقه ای، تنها محدود به عرفان های نوظهور نیست، بلکه وقتی راجع به «فرقه» سخن می گوییم، مراد ما بیشتر معطوف به یک ساختار است تا یک نهاد. فرقه یک نهاد اجتماعی نیست، بلکه نوعی ساختار است که می تواند در قالب یک نهاد هم ظهور داشته باشد. تفکر فرقه ای برای به وجود آمدن، ا اماً متکی به وجود نهاد نیست؛ چون یک ساختار روانی است. اما برای بروز و ظهور خود از ابزار نهادهای اجتماعی استفاده می کند. این مقاله می کوشد به این جنبه ساختاری از فرقه ها بپردازد و ابعاد کلامی و ساختارهای اعتقادی معنویت های نوپدید موردنظر این پژوهش نیستند.

تفکر فرقه ای

«تفکر فرقه ای» می تواند از کوچک ترین نهاد اجتماعی، یعنی خانواده برای رشد و گسترش طولی و عرضی خود در جامعه بهره ببرد. مانند مافیای سیسیل، که در اصل یک تشکل فرقه ای خانوادگی با هدف منافع مادی و ثروت اندوزانه و ب قدرت اجتماعی است. و یا از بزرگ ترین نهاد اجتماعی، یعنی ت برای پیشبرد اه خود بهره مند شود. مانند نازیسم و صهیونیسم که ساختاری فرقه ای دارند.

بنابراین، در تعریف «فرقه» باید ابتدا به این نکته توجه کرد که با یک ساختار روانی مواجه هستیم، نه یک نهاد اجتماعی. به عبارت دیگر، فرقه پیش و بیش از آنکه یک نهاد اجتماعی باشد، یک ساختار روانی است. این ساختار چنانچه در جهت منافع سودجویانه و تجاری مورد استفاده قرار بگیرد، فرقه ای تجاری و اقتصادی خواهد بود. مانند شرکت های هرمی یا گلدکوئیستی. چنانچه امور امنیتی و تروریسم را در خدمت منافع خود بگیرد، تبدیل به فرقه ای تروریستی خواهد شد. مانند القاعده و مجاهدین خلق. به همین ترتیب، برای نیل به اه خود در هر قالبی قرار بگیرد، رنگ و فرم آن قالب را به خود می گیرد. اما هرگز ماهیت آن تغییر نمی کند.

شاید بتوان گفت: تفکر فرقه ای، هر قالبی را که به استخدام خود درآورد، آن قالب را مطابق ساختار روانی خود تغییر داده، استحاله می کند. یک فرقه مذهبی، اگرچه از متن و بطن یک دین جا افتاده برای رشد خود استفاده می کند، اما در کوتاه مدت، تمام آموزه های دین پایه را به نفع خود جعل و استحاله می کند. به طوری که آن تعالیم، وقتی در فرقه مورد استفاده قرار می گیرند، دیگر آن معنای اصلی و اصیل خود را ندارند، بلکه مطابق تفسیر فرقه از آن کلیدواژه، قرائتی جدید به دست می آید که معمولاً با نسخه اصلی تفاوت های ماهوی زیادی نیز دارد. جالب اینکه این قرائات عموماً قرائت اصیل و حاق واقع نیز پنداشته می شوند.

عضویت در فرقه

فرقه ها، علی رغم سکت های مذهبی (sects)، که نوعاً متکی به طبقه اجتماعی و اقتصادی و تعداد افراد است (همیلتون، 1387، ص 333)، کمتر به این المان ها متکی هستند. یک سکت مذهبی عموماً، در نسل پیشرو از تعداد اندکی افراد متعلق به طبقات پایین دست جامعه که می پندارند مورد ستم قرار گرفته اند و یا قرائت رسمی از دین را نمی پذیرند، شکل می گیرد. اما فرقه ها (ک ها)، دام خود را در همه جا پهن نموده اند. سن (سینگر، 1388، ص 5)، ت، طبقه اجتماعی، رتبه اقتصادی و سطح سواد هیچ یک برای فرقه ها حد و مرزی به حساب نمی آیند. هر فردی به محض آنکه بتواند روی پا خود بایستد، سخن بگوید، اسلحه حمل کند و خلاصه کوچک ترین ابراز وجودی داشته باشد، می تواند در استخدام فرقه ها درآید.

برای هر در هر مرتبه از دانش، سواد، ت، و طبقه اجتماعی، درون فرقه ها جایی برای ماندن و ایفای نقش وجود دارد. از خُردترین وظایف جاری تا بالاترین مراحل اجرایی. البته این نکته را نباید از ذهن دور نگاه داشت که افراد هرچه در سطوح عالی تری از سواد، ثروت و منزلت اجتماعی باشند، برای رشد و گسترش اجتماعی فرقه، بیشتر به کار می آیند. اما هرگز نباید تصور شود که چنانچه فردی با یک منزلت اجتماعی و یا اقتصادی بالا در فرقه ای عضو شود، می تواند در ی فرقه مشارکت داشته باشد. در فرقه ها، تمام افراد از بالاترین تا پایین ترین مراتب، در خدمت ایده ها و فرامین یک نفرند؛ شما هر چقدر هم که پول، سواد یا شغل اجتماعی مناسبی داشته باشید، نباید تصور کنید که می توانید با فرقه در امر ی شریک شوید. البته ممکن است به اقتضای جایگاه شما، نقش هایی برای شما تعریف کند، تا بتوانند بازی بهتری از شما بگیرند، اما این هم صرفاً برای بهره برداری بیشتر و بهتر از شماست، نه به جهت احترام به شایستگی های شما.

ممکن است یک نهاد اجتماعی، مانند یک سکت مذهبی را بی د که ساختار فرقه ای داشته باشد، یا یک گروه از های نوپدید دینی و یا حتی یک گروه سنتی از دراویش و صوفیه، که می تواند ساختار فرقه ای در مناسبات آنها سریان یافته باشد، اما ا اماً نمی توان گفت: های نوپدید دینی یا تصوف سنتی یا نهادهای ، همگی به صورت فرقه ای اداره می شوند. ممکن است حتی یک مدرسه علوم دینی، یا علوم جدید و یا حتی یک خانواده را بی د که به صورت فرقه ای اداره می شود؛ چراکه برخلاف سکت ها، که می توانند در نقش یک نهاد اجتماعی ظاهر شوند، فرقه یک ساختار روانی است، نه یک نهاد اجتماعی. بنابراین، این مقاله نیز به وجوه روان شناختی موجود در مکانیسم های رفتاری، جذب و تداوم بخشی حضور افراد در فرقه ها می پردازد.

این روش ها و مکانیسم ها، اگرچه نباید به همه فرقه ها تعمیم داد، اما باید دقت نمود که غالب فرقه ها حائز اغلب این روش ها و مکانیسم های هستند. در برخی موارد، فقط شدت و ضعف این موارد، موجب تفاوت در میان فرقه ها می شود، نه ماهیت رفتار و مکانیسم های عملکرد آنها.

ماهیت روان شناختی فرقه ها، ایجاب می کند تا پژوهشگر حوزه فرق (cults)، موازی و یا حتی قبل از وجوه اجتماعی و کلامی این پدیده، نگاه ویژه ای به وجوه روان شناسانه این مسئله داشته باشد. فرقه ها هم محصول یک مجموعه آسیب های روانی اند و هم علت موجبه و زمینه رشد و گسترش آن. اصول و مکانیسم های تفکر فرقه ای، به نوبه خود، از انواعی از آسیب های روانی رنج می برد و متقابلاً مولد و تشدیدکنندة بسیاری از آسیب های روانی در اعضا و هواداران خود نیز می باشد. توجیه وسیله به بهانه هدف متعالی، خط کشی دوگانه روابط به «ما و آنها»، انحصارگرایی مفرط در باب حقانیت و نجات و ناامنی روانی دائمی برگرفته از مناسبات بیمار فرقه ای، که همواره اعضا را تهدید می کند، خود موجب شکل گیری و دامن زدن به بیماری ها و آسیب های روانی در اعضای فرقه هاست.

اصول و مکانیسم های تفکر فرقه ای

یکی از بدیهی ترین و ضداخلاقی ترین باورهای فرقه ها، این است که برای رسیدن به آرمان متعالی فرقه، باید از هر وسیله استفاده نمود و هر چیز را مصادره به مطلوب نماید. تفاوتی نمی کند این وسیله چه چیز باشد. وسیله می تواند آموزه های ادیان و مذاهب باشد که از آنها به نحو زیرکانه و دقیقی در جهت توجیه ایدئولوژی موجود در فرقه سوءاستفاده به عمل می آید. این وسیله می تواند یک حزب ، یک تشکل فرهنگی یا یک شخصیت اجتماعی باشد. فرقه اگر به این نتیجه برسد که با این وسیله خاص می تواند اولاً ادامه حیات دهد و ثانیاً، یک قدم به اه خود نزدیکتر شود، لحظه ای در همکاری یا استفاده ابزاری از وسیله موردنظر تردید نخواهد کرد.

همین خط اصلی در تفکر فرقه ای است که موجب رشد سرطانی انواعی از رذایل اخلاقی و آسیب های روانی در درون فرقه می شود. مدت کوتاهی پس از ورود به فرقه، اعضای فرقه تبدیل به بازیگران ماهری می شوند که به راحتی می توانند خود را پشت نق از تزویر و نفاق پنهان کنند. فرقه ها، هرگز آن چیزی که نشان می دهند، نیستند. ممکن است به شما نشان دهند که چقدر دلباخته معنویت و عرفانند، اما حقیقت این است که عرفان پوششی است برای ی امیال شخصی فرقه. ممکن است خود را یک مؤسسه پول چاپ کنی تمام عیار نشان دهند و طمع شما را تحریک کنند و به شما بقبولانند که می توانید با استفاده از قانون جذب، یک شبه پولدار شوید، اما هرگز باور نکنید. هدف فقط سرازیر شدن مقادیر بی حس از ثروت به جیب بنیانگذار شرکت هرمی است. همه ابزارهای مطرح شده فقط وسیله ای برای رسیدن به قدرت و ثروت بیشترند. در پایان، اگر نیک تأمل کنیم، متوجه می شویم که اعضای فرقه و اساساً خود ساختار فرقه، هم وسیله ای بوده اند برای اه کامجویانه فرقه. همه چیز فقط یک سراب، یک تصویر توهمی و ذهنی موهوم بیش نیست.

بسیاری از انی که عضو فرقه ها می شوند، به سرعت با این مکانیسم خو می گیرند. ازآنجاکه مناسبات فرقه ای به خوبی یکدیگر را پشتیبانی می کنند، برای جلب نظر فرقه، باید پیش درآمدهای دیگری را از قبیل ارائه اقسام پیشکش ها، چاپلوسی و تملق و انقیاد محض در برابر فرامین فرقه، به بهترین شکل اجرا شوند تا مورد توجه قرار گیرند و بتوانند مورد توجه فرقه قرار گیرند.

مکانیسم های تفکر فرقه ای را می توان در این موارد خلاصه کرد: (ر.ک: سینگر، 1388، ص95 و 107ـ109 و 212؛ www.howcultswork.com؛ فرهنگ فرقه از: www.nejatngo.org).

کنترل ذهن؛ هدف وسیله را توجیه می کند؛ فقط باید به فرقه صداقت نشان داد؛ دنیا به دو گروه تقسیم شده: ما و آنها؛ تمام حقیقت در فرقه است (انحصارگرایی معرفتی)؛ فقط اهل فرقه رستگارند (انحصارگرایی نجات)؛ فرقه استحقاق بهره مندی از همه مواهب را دارد؛ خوبی یا بدی افراد، به دوری یا افراد به فرقه بستگی دارد؛ به گوینده بنگر نه به گفته؛ شرایط تعیین کننده همه چیز است (عدم وجود یک استراتژی دائمی در مواجهه با امور)؛ تحت هر شرایطی دیگران مقصرند، نه فرقه؛ تشویق برای یک نفر، تنبیه برای همه (نوعی سیستم نظامی حاکم بر فرقه ها)؛ همواره نزدیک ترین افراد در معرض بیشترین خطراتند؛ همه خائنند، مگر خلاف آن ثابت شود (نگاه امنیتی به همه)؛ همه یا هیچ ؛ عدم هویت مستقل فردی (یا من یا فرقه، در مقابلِ هم من، هم گروه)؛ همه برای یک نفر؛ رازز از عالم (تقلیل مفاهیم متعالی به مصادیق جزیی)؛ مسئله ز از ذهن پرسشگر (حل کاذب مسائل اساسی در ذهن اعضا)؛ شک در آرمان های فرقه کفر است؛ و نگاه ابزاری به انسان.

مکانیسم های نفوذ فرقه ها در شخصیت افراد

فرقه ها، برای جذب افراد، نیازمندند تا از شیوه های اعمال نفوذ در ذهن و شخصیت افراد بهره ببرند که طیف وسیعی از روش های روان شناسانه را شامل می شود. مهم ترین و معروف ترین این روش ها، به روش مغزشویی مشهور شده است. اما روش های دیگری نیز وجود دارند که در تعامل با شست وشوی مغزی هستند و فقدان این روش ها، عملیات مغزشویی را ناتمام می گذارد (سینگر، 1388، ص157 و 290، بخارایی، 1391، ص 7 و 44، روخلین، 1368، ص 33ـ38).

برخی از این روش های جذب عبارتند از:

القاء کاذب حس مهم بودن به افراد؛ رازآمیزی رفتارها و تعالیم در فرقه؛ سوءاستفاده از ش ت های روانی و اجتماعی افراد؛ پایین نگه داشتن سطح اعتماد به نفس افراد؛ سیاست با دست پیش کشیدن و با پا پس زدن؛ تحقیر؛ ایجاد عطش؛ تحریک عواطف؛ تحریک حس متفاوت بودن؛ ریاکاری معنوی و زهدنمایی؛ استفاده از روش جای پا باز ؛ و استفاده از روش «به مرگ بگیر تا به تب راضی شود».

تغییر شخصیت افراد پس از ورود به فرقه

افراد پس از جذب در فرقه ها، به طور محسوس و غلوشده ای دچار تغییرات رفتاری، روانی و شخصیتی می شوند. به طوری که انی که افراد جذب شده را از قبل می شناخته اند، به راحتی متوجه این تغییر ناگهانی، عمیق و پرقدرت می شوند. این تحولات شخصیتی، تقریباً تمام وجوه زندگی افراد جذب شده را تحت الشعاع خود قرار می دهد که از نوع پوشش، نحوة غذا خوردن و رژیم غذایی و رفتار گرفته تا نوع نوشتار، انتخاب رنگ و تغییر در نوع ارتباطات و پیوندها را شامل می شود. اولین و اصلی ترین کاری که هر فرقه انجام می دهد، دست و پا نوعی تشخص فرقه ای برای خود است تا از این روش به هویت مستقلی برسد (سینگر، 1388، ص 110) و اعلام موجودیت نماید. نوع خاص لباس، آرایش مو و صورت، انتخاب حرکات نمادین و اصلاحات سمبلیک از رایج ترین این کارهاست (سینگر، 1388، ص 101، 102،104، 155؛ www.howcultswork.com).

هیچ اطلاعاتی خارج از فرقه نباید به اعضا برسد، بخصوص آنکه این اطلاعات بر ضد فرقه باشد. پس غالب کانال های ارتباطی با بیرون از فرقه، باید قطع شده، یا به صورت بسیار محدود و مدیریت شده، اطلاعات به صورت قطره ای به اعضا داده شود.

اصلی ترین چیزی که اعضای فرقه باید بیاموزند، این است که آنها با افراد بیرون از فرقه تفاوت دارند. ازاین رو، پررنگ ترین خط کشی در ذهن هر عضو فرقه، خطی فرضی است که بین خود و دیگران رسم می کند. به این ترتیب، دنیای فرقه ها به «ما» و «آنها» تقسیم می شود.

همچنین دنیای جدیدی که اعضای فرقه، آن را تجربه می کنند، نظام جهان شناسی و جهان بینی خاص خود را دارد. ممکن است حتی جهان بینی قبلی اعضای فرقه، با حفظ همان اصطلاحات در تعالیم فرقه، استحاله شوند. موازی با این خط کشی میان ما و آنها، به تدریج نوعی تمامیت خواهی و جزمیت در مقابل تعالیم فرقه شکل می گیرد. اعضای فرقه نسبت به هرگونه نقد و سؤال برون فرقه ای به شدت واکنش نشان می دهند. با تغییر جهان بینی اعضای فرقه، طبعاً ارزش های اخلاقی آنها نیز تغییر می کند. به گونه ای که نوعی نظام اخلاقی متناسب با دنیای جدید را برای خود خلق می کنند.

قطع یا محدودسازی روابط با بیرون از فرقه؛ تشخص فرقه ای؛ محدودسازی دریافت اطلاعات از خارج از فرقه؛ تقسیم دنیا به ما و آنها؛ تمامیت خواهی و جزم در برابر تعالیم فرقه؛ تغییر در جهان بینی اعضای فرقه؛ تغییر در ارزش های اخلاقی اعضای فرقه.

مکانیسم های تداوم حضور اعضا در فرقه

اما صرفاً جذب افراد به فرقه ها نقطه پایان ماجرا نیست. فرقه ها افراد را جذب می کنند تا از آنها بهره برداری نمایند. بنابراین، لازم است تا به هر شکل ممکن افراد در فرقه بمانند و حضوری مداوم همراه با ایمان و اعتقاد داشته باشند. در اینجا نیز تکنیک های روان شناختی با مهارت هرچه تمام تر مورد استفاده ان فرقه ها قرار می گیرند. برای متقاعد سازی و پابند نمودن اعضا در فرقه، روش های مختلفی وجود دارد که از نرم ترین و مخملی ترین روش ها تا سخت ترین و چدنی ترین رفتارها را دربرمی گیرد. از جاذبه هایی مانند ازدواج درون فرقه ای و استحکام پیوندهای خانوادگی بر اساس آموزه های فرقه و یا اعطای پست های اجرایی و عملیاتی برای ی حس جاه طلبی افراد، تا متوسل شدن به روش های خشونت آمیز مانند تحقیر، تهدید، بایکوت، حبس و یا حتی حذف فیزیکی در بسیاری از فرقه ها، از شیوه های معمول برای پایبندسازی اعضا در فرقه است.

ازآنجاکه منطق در فرقه ها منطق زور و اجبار است. ازاین رو، در مقابل نقدها و پرسش های احتمالی افراد، تحقیر و تمس منتقد یکی از معمول ترین شیوه هاست. «ت یب شخصیتی یکی از نشانه های فرقه هاست».

شرطی شدگی جزء نخستین یافته های دانش روانشناسی نوین به شمار می رود که در آزمایشات پاولف به دست آمد (روخلین، 1368، ص 38-33). اعضای فرقه پس از مدت کوتاهی از نوع واکنش هایی که از جانب فرقه دریافت می کنند، درمی یابند که باید چگونه رفتار کنند تا مستحق نگاه های محبت آمیز فرقه شوند و یا از عواقب خشم او در امان بمانند. برای بهره کشی از افراد، هیچ راهی به اندازه اینکه آنها تصور کنند در یک مسابقه قرار گرفته اند که قرار است در صورت برنده شدن، جایزه ویژ ه به آنها تعلق گیرد، افراد را ترغیب به تلاش نمی کند. ان فرقه ها نیز با استفاده از همین روش، چند نفر از نزدیک ترین افراد به خود را به عنوان الگوی سایرین معرفی نموده، بقیه را در مسابقه ای ساختگی با این افراد قرار می دهد. در فرقه ها، معمولاً افراد چند گروه در طبقه اول نزدیک به فرقه دیده می شوند: آنان که چاپلوس ترند، آنان که پولدارترند، آنان که زیباترند و آنان که بی اراده ترند.

«تقویت حس جهل و گناه» (کریمی، 1390، ص 141) در اعضا این حسن را برای روسای فرقه ها دارد که اعضا همواره اشتباهات و خطاها را از جانب خود ببینند و در نهایت، اشکالات طبیعی که در روند امور ممکن است پیش بیاید را در اثر قصورات خود تصور کنند. این حس، موجب می شود تا برای جبران مافات چند برابر تلاش کند تا بتوانند خود را به فرقه اثبات کند؛ ارعاب؛ القاء حس جهل و گناه در اعضا؛ تحقیر، تمس ؛ بایکوت؛ شرطی شدگی اعضای فرقه براساس سیستم محرک و پاسخ؛ مشغول سازی دائمی افراد فرقه جهت پر نمودن اوقات فراغت (سرگرم سازی)؛ طبقه بندی اعضا به مقربین و غیرمقربین؛ ایجاد فضای امنیتی درون فرقه؛ تقویت حس خودمقصربینی در اعضای فرقه؛ و قطع ارتباط با افراد بریده از فرقه.

علل جذ ت فرقه ها

فرقه ها، برای آنکه بتوانند جذب کنند، باید جذاب باشند. به همین دلیل، مکانیسم های جذ ت زا در ساختار و رفتار فرقه ای بهره مند می شوند. مهم ترین عامل جذ ت فرقه ها را شاید بتوان در متفاوت بودن آنها دانست. فرقه ها با سوءاستفاده از این تمایل ذاتی انسان به متفاوت بودن و یا تجربه امور متفاوت و گریز از یکنواختی و تکرار، خود را تافته ای جدابافته از جامعه می نمایانند و بهشتی موعود را به اعضای خود وعده می دهند که هرگز وجود خارجی ندارد. فرقه ها همواره بیرون از کادر هستند. همین ویژگی غیررسمی بودنشان برای انی که از چارچوب های رسمی بخصوص در ابعاد دینی و اجتماعی گریزان هستند، بهترین پناهگاه است. فرقه ها، بخصوص در قرائت امور دینی به شدت سکولار و شخصی اند. تبلیغ یک نوع دین شخصی و ادراک فردی از حقیقت، از مهم ترین آرمان فرقه هاست. همچنین فرقه ها به این امید و یا توهم را در افراد بارور می کنند که می توانند آنها از همه قیود دست وپاگیر مذهبی، فرهنگی و اجتماعی آزاد کنند. درحالی که، عملاً چنین اتفاقی نمی افتد. برخی از این ویژگی های جذ ت زا عبارتند از: متفاوت بودن؛ غیررسمی بودن؛ توهم از قیود؛ باطن گرایی و رازآلودگی؛ ویژگی های ساختاری فرقه ها.

ویژگی های ساختاری فرقه ها نیز به نوبه خود، قابل توجه و جالب است. فرقه ها در چند ویژگی با هم مشترکند. همین ویژگی هاست که موجب می شود ما میان فرقه ها و تشکل های اجتماعی غیرفرقه ای تمایز قائل شویم. برخی از این ویژگی ها عبارتند از: ساختار هرمی در فرقه، شخص محوری به جای ایده محوری، جزمی شی و انحصارگرایی، استفاده از روش های شست وشوی مغزی (سینگر، 1388، ص 30) و انحصار و نظارت در ورود و وج اطلاعات از جمله این ویژگی هاست.

نظام های فرقه ای، اساساً بر مبنای ساختار هرمی شکل گرفته اند (همان). از مهم ترین ویژگی های ساختار هرمی، نحوة تنظیم روابط اعضای جامعه با رأس هرم است. رأس هرم، که در اینجا فرقه قلمداد می شود، در قلمرو حکومت خود از قدرتی بی رقیب و تمامیتی بی بدیل برخوردار است که به او این امکان را می دهد که از فراز هرم قدرت، مادی و معنوی فرقه، تمام امور زیردستان خود را تحت نظارت مستقیم داشته باشد (همان، ص 104). فرقه در این ساختار «فاعل ما یشاء» و «یسئل و لایسئل» است. او از همه پاسخ می خواهد و به هیچ پاسخگو نیست. ساختار هرمی فرقه، اقتضا می کند که همه مواهب، امکانات و امتیازات مادی ـ و احیاناً معنوی ـ مخصوص فرقه باشد و دیگران بر حسب فاصله ای که با فرقه دارند و نسبت به طبقه ای که در آن قرار می گیرند، حق بهره مندی از این نعمات را دارند. این امر موجب به وجود آمدن رقابتی فاسد در میان اعضای فرقه می گردد که به موجب آن، اعضای فرقه برای حصول تقرب بیشتر به رأس هرم، به هر وسیله ای متوسل می شوند و از هیچ وسیله ای برای نیل به این هدف روی گردان نیستند. ازاین رو، در میان این فرق شبه عرفانی، پدیده های فاسدی نظیر جاسوس پروری، تهمت و بهتان به هم ردیفان، حسد، دروغ، غیبت، سوء ظن و... بیش از هر چیز ی مورد توجه قرار می گیرند. ناگفته نماند، فرقه هم گرچه از بروز مشاجرات و اختلافات علنی استقبال نمی کند، اما ازآنجاکه همواره کنترل جماعتی که با هم اختلاف دارند راحت تر است، بنابراین سیاست تفرقه بینداز و حکومت کن در اینجا نیز با قرائتی عرفانی! مورد استفاده قرار می گیرد.

قدرت، فساد می آورد. قدرت مطلق بدون تقوا، فساد مطلق. جایی که همه امکانات و مواهب به سمت فرقه معطوف باشد، او یگانه مرجع تصمیم ساز، تصمیم گیر و آمر باشد و دیگران صرفاً مجریان اوامر او باشند و ی را یارای نقد و پرسش از فرقه نباشد، به یقین فساد در همه ارکان آن گروه رسوخ خواهد کرد. فرار از پاسخ گویی به شبهات و مسدود نمودن همه کانال های انتقاد با استفاده از برچسب های الهیاتی، پربسامدی همچون شک، ب ، حال بد، وابسته شدن و... موجب می شود تا اعضای فرقه برای جلوگیری از برچسب خوردن و انگشت نما شدن به خودسانسوری (فاوست، 1387، ص 34) روی بیاورند و هرگونه نقد و پرسش را در درون خود سرکوب کنند.

نکته قابل تأمل و البته خطرناک در این باب اینکه، در این ساختارهای هرمی، که هم فاسدند و هم مفسد، به هر میزان که افراد از لحاظ توانایی های فردی توانمندتر باشند و به میزانی که در روش خود صادق تر باشند، به همان میزان نیز خطرناک تر، جزمی تر و متعصب تر خواهند بود؛ چراکه تمام قدرت و صداقت خویش را به فرقه تفویض نموده و در خدمت مطامع و منافع او مورد استفاده قرار می دهند. این افراد، به راحتی تبدیل به ماشین های بی ادراک و احساسی می شوند که برای انجام هر کاری که از جانب فرقه دستور داده شود، آمادگی کامل را خواهند داشت. ازاین رو، تبعیض حاکم بر روابط اعضای فرقه با فرقه، که بر اساس میزان ثروت، زیبایی و یا تملق بیش تر مریدان صورت می گیرد، خود نوع دیگری از فساد در رفتارهای اجتماعی را در این فرق به نمایش می گذارد. افرادی که به کار فرقه نیایند و کارایی لازم را جهت پیشبرد اه فرقه نداشته باشند، به زودی طرد شده و از جمع بیرون رانده می شوند. تنها انی باید در فرقه بمانند که بتوان از آنها بهره کشی نمود. رقابت بر سر تصاحب قدرت، چه در میان اعضای دون پایه فرقه برای تقرب به فرقه و چه در بین سطوح عالی فرقه بر سر جانشینی فرقه، نیز داستان دیگری است که حتی در برخی اوقات در برخی فرق، کار را به حذف فیزیکی و ترور نیز رسانده است. پرستش فرقه یا حداقل قائل بودن به نوعی از جایگاه مافوق انسانی برای ان فرقه ها نیز از بدیهیات نظام های فرقه ای است.

فرقه ها چه بخواهند و یا نخواهند، چه بدانند و یا ندانند، پس از مدتی که از شکل گیری آنها بگذرد، از رادیکالیسم و آرمان خواهی افراطی، که در آن آرمان ها و ایده ها نقش اساسی دارند، به سمت نوعی شخص پرستی تغییر جهت می دهند. به طوری که فرقه، تبدیل به نمود و نماد تمام عیار همه آرمان های فرقه می شود؛ هرگونه خدشه و نقد بر فرقه به منزله نقد و خدشه بر آرمان ها تلقی شده، غیرقابل تحمل خواهد بود. نمونه روشن این سخن، باید از گرو رجوی، که حالا باید به صراحت آن را فرقه رجوی خواند، نام برد. اه ضدامپریالیستی سازمان مجاهدین، در بدو تأسیس بر هیچ پوشیده نبود. شعارهای پرطمطراق و غرب ستیز این سازمان، تعداد زیادی از افراد را در سطوح مختلف اجتماعی به خود جذب نمود. اما پایان کار سازمان، ختم به شخص محوری و حتی شخص پرستی شد.

ازآنجاکه حرف اول و آ را در فرقه، فرقه می زند، الهیات فرقه نیز مبتنی بر ادراک شخصی فرقه از امور است. بنابراین، متکی بر تفسیر به رأی متون دینی است.

برخی از ویژگی های ساختاری فرقه ها عبارت است از (ر.ک: فاوست، 1387، ص 34؛ انجمن نجات مرکز فارس در: www.howcultswork.com):

ساختار هرمی؛ باطن گرایی؛ تأویل گرایی شدید یا نص گرایی افراطی؛ لایه لایه بودن، پیروی از اصل رازداری؛ مبهم بودن اه ؛ شخص محوری به جای ایده محوری؛ فقدان یا ضعف شدید اخلاقیات؛ فقدان یا ضعف شدید احکام دینی؛ الهیات مبتنی بر ادراک شخصی؛ ساختار تقلیدگرایانه؛ جزمی شی؛ و باور به نوعی از نخبه گرایی انحصاری.

خطرات سیستم های فرقه ای

خطرات بالقوه و بالفعل فرقه ها نیز محدود به افراد نمی شود. فرقه ها خطرات بالقوه ای هم در رابطه با افراد و هم در رابطه با جامعه به وجود می آورند. این امر موجب می شود آنها را دست کم نگیریم و متوجه زیان های آنها در بلندمدت بر روی فرد و جامعه باشیم. نخستین گام سیستم های فرقه ای برای در دست گرفتن عنان تفکر و اختیار افراد، تهی نمودن آنها از هویت فردی و امحا این هویت فردی در یک هویت جمعی جعلی است. در صورت موفق بودن فرقه در این امر، فرد احساس فردیت خود را به شدت از دست می دهد و به نوعی الیناسیون فکری و روانی دچار می گردد. این شیوه، همان طور که گفته شد، گام اول است و فرقه ها در این روش، نوعی سیستم قبیله ای را به کار می برند. در قبایل بدوی نیز با این شکل از هویت جمعی مشترک مواجه هستیم.

پس از استحاله فردیت فرد در یک هویت جمعی، در دومین گام برای نیل به در اختیار گرفتن عنان فکری و روانی افراد، فرقه هویت جمعی را که خود برای افراد و اعضای خود جعل نموده، در هویت شخصی فرقه استحاله می کند. به این ترتیب، هویت جمعی فرقه در وجود فرقه متجلی می شود. از این پس، ماهیت قبیله و فرقه از هم جدا می شود. این مرحله از استحاله، غالباً همراه با یک واقعه تاریخی در فرقه رخ می دهد. از آن پس، فرقه با اعلام چیزی شبیه به انقلاب ایدئولوژیک، که توسط سران مجاهدین خلق در اشرف اعلام شد، نوعی تحول اساسی در روند فرقه را ایجاد می کنند. در این تغییر رویه، اختیارات گروه، که تا این مرحله کما بیش در حدود عرف ی در سایر گروه ها بوده، همراه با بار عظیمی از وجوه کاریزماتیک، به نوعی شخص محوری افراطی تبدیل می شود که همه منافع، قدرت ها و اراده های موجود در گروه به سمت یک نقطه سرازیر می گردد. در مقابل، گروه که از این پس جزمی تر از گذشته شده است، به هیچ پاسخگو نخواهد بود. این مرحله، سرآغاز تبدیل یک گروه به فرقه است. اگر یک گروه بتواند اعضای گروهش را برای عبور از این مرحله متقاعد کند، در مراحل بعدی تقریباً مشکلی نخواهد داشت. همین انقلاب ایدئولوژیک، به مدد همکاری و همرایی تعدادی از مریدان و مطیعان به زودی در بین همه اعضا مشروعیت می یابد.

یکی از نشانه های این تحول اساسی و استحاله روشی، اعلام عمومی برای لغو یک عمل یا اجبار به انجام یک عمل است که تا پیش از این، در عرف و قوانین دینی و اجتماعی گروه مقبول بوده است. نظیر این واقعه را می توان در اعلام قیامت عمومی در فرقه اسماعیلیه، اعلام نسخ شریعت و اعلام قیامت در بهاییت، اعلام چندهمسری در مورمون ها و اعلام طلاق ایدئولوژیک توسط فرقه مجاهدین مشاهد نمود.

الف. خطرات فرقه برای فرد

تز ل کانون خانواده؛ امحا هویت شخصی افراد در جهت نیل به هویت جمعی؛ سیستم قبیله ای؛ امحاء هویت جمعی فرقه در جهت تثبیت شخصیت فرقه؛ تبدیل قبیله به فرقه؛ تعطیل منطق افراد؛ اتلاف عمر افراد؛ اتلاف پول افراد؛ ایجاد محدودیت های اجتماعی؛ ایجاد آسیب های روانی به افراد؛ جلوگیری از شکل گیری یک هویت اجتماعی واحد؛ جذب نخبگان جامعه و استخدام استعداد آنها به نفع فرقه؛ ظرفیت بالقوه ایجاد اخلال های اجتماعی و امنیتی؛ و بلوکه نمودن منابع مالی، فکری و اجتماعی در یک نقطه کوچک.

مهم ترین خطر فرقه برای جامعه، آنجاست که فرقه ها با تشکیل یک هویت فرقه ای جعلی، مانع شکل گیری هویت اجتماعی واحد می گردند و ازآنجاکه جامعه اساساً بر مبنای هویت جمعی شکل می گیرد، با د شدن هویت ها انسجام هویتی جامعه نیز عملاً در معرض فروپاشی قرار می گیرد. فرقه ها با جذب و در اختیار گرفتن نخبگان جامعه و استخدام استعدادهای آنها به نفع خود، جامعه را از این استعداد و دستاوردهای آن محروم نموده و همه توانایی های نخبگان را در جهت منافع و اه ـ غالباً ضداجتماعی خود ـ به کار می گیرد.

فرقه ها همواره در همه حکومت ها، جزء خطرات بالقوه برای ایجاد یک ناامنی اجتماعی و بر هم زدن نظم اجتماعی تلقی شده اند. ازاین رو، به دید یک مسئله امنیتی به آنها نگریسته شده است. بدیهی است وقتی گروهی با هوادارانی از چند ده نفر تا چند میلیون نفر در یک جامعه وجود داشته باشد که اغلب اعضای آن حاضرند برای آرمان های گروهشان دست به هر کاری بزنند، هر لحظه بیم آن می رود که یک آشوب و اغت تمام عیار از دل یکی از همین فرقه ها بروز کند.

فرقه ها بخصوص با ماهیت مذهبی و معنوی، کانون منابع مالی و فکری و اجتماعی می شوند. وجود نذورات و احیاناً موقوفات، سیل ثروت سرشاری را نصیب سران فرقه ها می کند. از سوی دیگر، گروه نخبگانی که جذب این فرقه ها می شوند مسئولیت تبلیغات و معرفی تعالیم فرقه را بر عهده دارند.

ب. خطرات فرقه برای جامعه

جلوگیری از شکل گیری یک هویت اجتماعی واحد؛ جذب نخبگان جامعه و استخدام استعداد آنها به نفع فرقه؛ ظرفیت بالقوه ایجاد اخلال های اجتماعی و امنیتی؛ بلوکه نمودن منابع مالی، فکری و اجتماعی در یک نقطه کوچک؛ تز ل کانون خانواده (ر.ک: سینگر، 1388، ص122، 300، 301، 302، 309، 310، 311).

آسیب های روانی شایع در فرقه

فرقه ها هم در سطح بنیانگذاران و هم در سطح اعضا، متشکل از افرادی هستند که مورد هجوم آسیب های روانی گوناگونی قرار می گیرند. تنها تفاوت میان اعضا و ان فرقه ها را شاید بتوان در تیپ های شخصیتی آنها جست وجو نمود. اعضای فرقه ها غالباً شخصیتی پذیرنده، منفعل و قربانی دارند که آماده دریافت و اجرای فرامین هستند. در مقابل، ان اغلب دارای شخصیتی اقتدارگرا، تمامیت خواه و فرمانده اند. در کنار هم قرار گرفتن این دو تیپ شخصیتی، ساختاری کامل، اما بیمار را شکل می دهد که هر دو طرف، این ساختار را راضی نگه می دارد. تا زمانی که هریک از طرفین در ساختار شخصیتی خود باقی بمانند، چرخه رفتاری فرقه به قوت خود باقی خواهد بود. اما به محض اینکه یکی از طرفین، که غالباً اعضای فرقه هستند، از طبقه و تیپ شخصیتی خود فاصله بگیرند، تع ت و تنش ها بروز خواهد نمود.

برخی از این آسیب های روانی موجود در فرقه ها عبارتند از:

اعتیاد (اقسام گوناگون اعتیاد ذهنی و جسمی و روانی)؛ توهم (منجر به باور رس جهانی برای فرقه)؛ پارانویا و بدبینی (منجر به باورداشت تئوری توطئه)؛ افسردگی (سینگر، 1388، ص 129)؛ مانیایی (بیماری دو اختلال قطبی شخصیت)، (نوسان میان نوعی شادی کاذب بیرونی و افسردگی درونی)؛ نارسیسیسم (خودشیفتگی افراطی افراد و فرقه)؛ اختلال اضطراب فراگیر (دیویسون و کرینگ، 1390، ص 191).

روش های دفاع روانی در مقابله با فرقه ها

این گونه نیست که فرقه ها ش ت ناپذیر و نفوذناپذیر باشند. فرقه ها هم مثل هر ساختار دیگری، نقاط ضعف خود را دارند. بنابراین، انی که در فرقه ها گرفتار می شوند، با کمی جسارت و امید می توانند خود را نجات دهند. شما چه در درون تارهای یک فرقه گرفتار شده باشید و یا نشده باشید و در معرض این خطر باشید، باید برخی مهارت های دفاع روانی در مقابل روش های نفوذ فرقه ها را بشناسید و به کار ببندید. آگاهی از این روش ها، به شما کمک می کند تا در موقع قرار گرفتن در معرض آسیب های فرقه ای، واکنش بهتری از خود بروز دهید. خسارت روانی و جسمی کمتری متوجه شما شود و یا به کلی از آن جلوگیری نمایید.

اگر هنوز گرفتار فرقه ها نشده اید، این روش ها را به مثابه روش های پیشگیرانه استفاده کنید. اگر در یکی از فرقه ها با مختصاتی که پیش تر بررسی کردیم، قرار دارید، این روش های دفاع روانی می تواند در حکم راه های گریز از فرقه باشد. البته باید دقت کنید که این روش ها یک شبه پاسخ نمی دهند. باید تدریجاً نتایج آن را ببینید. افراد ورش ته روانی، بهترین اه فرقه ها هستند. در ح روانی نامتعادل، خودآگاهی ما در پایین ترین سطح قرار دارد. ما آمادگی پذیرش هر چیزی که ما را به آرامش و تخدیر برساند، داریم. برای اینکه در چنین دامی گرفتار نشوید، خودتان را پیدا کنید. تقویت خودآگاهی شخصی و اینکه «کیستید، کجایید و باید چه کار کنید؟»، مهم ترین پیشگیری از گسیختگی روانی و در قرار گفتن در معرض خطر استحاله فرقه هاست.

ی که در مسیر خودآگاهی قرار دارد، حتی اگر در شرایط نامتعادل روانی نیز قرار بگیرد، به سرعت خود را بازمی یابد و بر شرایط بحرانی فائق می آید. خانواده نخستین پناهگاه روحی روانی همه افراد است. اما اگر این پناهگاه، خود تبدیل به شکنجه گاه روانی افراد شود، روشن است که بهترین راه دوری از این شکنجه گاه روانی، دوری گزینی از آن است. جوانان و نوجوانان در سنین بحران عاطفی، مستعدترین افراد برای جذب در فرقه ها هستند. این زنگ خطر برای والدینی است که رابطه مناسبی با فرزندان خود برقرار نمی کنند. اگر فرزند شما در کنار شما احساس آرامش نکند، بی شک در پی مأمنی برای ب آرامش خواهد بود. فرقه ها همواره در کمین افرادی هستند که از عقبه خود فراری هستند و به سوی آینده ای نامعلوم می گریزند. رفتار فرقه ها در بدو امر، بسیار گرم و پذیرنده است. انی را که از بیرون وارد می شوند، تسکین می دهد، اما این تسکین موقتی پس از مدتی اثر خود را از دست می دهد. بنابراین، پیشگیرانه ترین راه برای جلوگیری از جذب شدن در فرقه ها، تقویت بنیان های عاطفی و روانی در خانواده است.

فرقه ها همواره قرائت های نامعمولی از دین ارائه می دهند. این امر برای انی که از فضای رسمی و دین زده اجتماع خسته و فرسوده شده اند، بسیار خوشایند و خواستنی است. ذهن انسان ذاتاً از یکنواختی و تکرار خسته می شود، و در پی راهی برای کشف لایه های گوناگون پدیده هاست. فرقه ها این وعده را به شما می دهند که لایه های باطنی ادیان را به شما آموزش می دهند. اما یک ذهن وقاد و مجرب به زودی می فهمد که وعده های فرقه ها، در خوشبیانه ترین ح ، خطا و پندار فرقه و ناشی از نامتخصص بودن در اصول و مبانی دینی است، که فرقه خود را به آن منتسب می کند.

فرقه ها بهشت انی هستند که نمی خواهند ذهن خود را با فکر روی مسائل و پیچ و خم های معرفتی ادیان خسته کنند. آنها همواره یک راه ساده و کپسولی پیش پای شما می گذارند. شما فقط با خوردن یک قرص به مقصد می رسید! این در مورد همه فرقه ها، با هر گرایشی صدق می کند.

فرقه های مذهبی به شما می گویند: ما راهی را به باطن یافته ایم و هیچ جز ما با آن آشنا نیست. کافی است تا به تعالیم ما عمل کنید تا به آن راه وارد شوید و در کوتاه ترین مدت به کمال برسید. فرقه های تجاری با ترفندهای مختلف، شما را متقاعد می کنند که اگر روش های آنها را اجرا کنید، یک شبه میلیون ها دلار پول نصیبتان می شود. فرقه های روان شناختی هم وعده آرامشی ابدی را در چند روز به شما می دهند.

فرقه های ، دورنمای دنیایی آباد و آزاد را تحت تعالیم فرقه به شما نوید می دهند و خلاصه فرقه ها دورنمای بهشتی زمینی را برای شما ترسیم می کنند که وجود خارجی ندارد. برای اینکه در دام این وعده ها گرفتار نشوید، معرفت دینی خود را ارتقا دهید.

فرقه ها بخصوص با گرایش های مذهبی، روان شناختی و فراروان شناختی، اغلب شما را با برخی امور خارق العاده شگفت زده می کنند. شاید انی که در دام این فرقه ها گرفتار می شوند، قربانی جاه طلبی و قدرت طلبی خود شده باشند. این افراد، در پی کشف و به دست آوردن قدرت های باطنی خود اسیر وعده ها و تعالیم این فرقه ها می شوند. فرقه های فراروان شناختی راه های ارتباط با موجودات فرامادی را آموزش می دهند. برخی دیگر، با آموزش انواع خاصی از ریاضت و ورزش های جسمی و روانی، ذهن شما را برای درک اسرار آفرینش آماده می کنند. همه اینها خوب است، اما مسئله اینجاست که غالب این وعده ها شعاری بیش نیست و شما نه تنها به آسمان وصل نمی شوید، بلکه از زمین هم کنده شده و در هوا معلق می مانید.

افراد بسیاری در اثر روش های نادرست برقراری ارتباط با موجودات غیرارگانیک، کارشان به تیمارستان کشیده و یا به کلی از فضای اخلاقی و دینی دور شده اند. ی که سطح دانش معنوی و معرفت دینی خود را ارتقا داده باشد، به خوبی می داند که روش برقراری ارتباطات فراانسانی، باید تحت نظارتی دقیق و در چارچوبه ای اخلاقی صورت گیرد. در غیر این صورت، ممکن است چشمه های حقیری از قدرت های فراانسانی، نظیر پیشگویی های ساده، باز شدن چشم به اصطلاح باطن بین و..، هم برای فرد حاصل شود. اما ازآنجاکه فرد ابت ترین مراحل خودسازی را طی نموده، به دست آوردن این قدرت ها جز زیان مضاعف نتیجه ای برای او نخواهد داشت. اصل تعادل در عالم ایجاب می کند که هر نیرویی در جای شایسته خود قرار گیرد. در غیر این صورت، موجب خسران و فاجعه های اخلاقی و معنوی خواهد شد. تفاوتی نمی کند که شما در یک فرقه باشید و یا در شرف ورود به یکی از فرقه ها قرار گرفته باشید. جزء هر کدام از این دو گروه باشید، مکانیسم «نه» گفتن، یکی از کارآمدترین مکانیسم های دفاعی در برابر گرفتار شدن در دام فرقه هاست.

فرقه ها از روش های روان شناختی گوناگونی برای نفوذ در شخصیت افراد و بهره برداری از آنها استفاده می کنند؛ یکی از این روش ها که در روان شناسی اجتماعی مورد بررسی قرار می گیرد، موسوم به روش «جای پا باز » (کریمی، 1390، ص 140) است. آنها از درخواست های کوچک شروع می کند تا به خواسته های بزرگتر برسند. آنها همان روز اول، از شما نمی خواهند بمبی را داخل یک ماشین جاسازی کنید و در میان یک خیابان شلوغ منفجر کنید. از کارهای به ظاهر پیش پاافتاده شروع می کنند، تا آستانه تحریک اخلاقی شما را بالا ببرند. شما اگر بتوانید برای جلب رضایت فرقه، از دوست خودتان جاسوسی کنید، حتماً بعدها می توانید برای حفظ رضایت فرقه، هر کار دیگری را هم ید. پس مراقب درخواست هایی که از شما می شود باشید.

روش دیگری که در این فرقه ها مرسوم است، روش «باز جای پا» نامیده می شود. ما در فارسی این روش را با ضرب المثل «به مرگ بگیر تا به تب راضی شود»، می شناسیم. آنها شما را با یک درخواست بسیار بسیار بزرگ شوکه می کنند. ممکن از شما تقاضای مبلغ بالایی از دارایی تان را نمایند، یا از شما بخواهند یک رفتار ضداجتماعی و غیرقانونی فاحش را انجام دهید. اگر شما آن قدر ساده باشید که این کار را انجام دهید که چه بهتر! وگرنه گام دوم را برمی دارند و درخواست بسیار کوچکی از شما می کنند. وقتی شما در مقابل پرداخت چندین میلیون پول مقاومت کنید، حتماً با پرداخت چند صدهزار تومان مشکل کمتری دارید و برای اثبات صداقت خود، حتماً این کار را انجام خواهید داد (کریمی، 1390، ص 142).

بنابراین «نه» گفتن را از همان کودکی باید به فرزندان خود بیاموزیم و خود هم آن را تمرین کنیم. اگر قرار است ی یا گروهی، به دلیل عدم تمکین شما را طرد کند، بهتر است این اتفاق زودتر بیفتد و شما زودتر از فرقه طرد شوید، تا آنکه سال ها عمر و دارایی خود مصروف اه فرقه کنید و وقتی کارشان با شما تمام شد، شما را طرد کند.

فرقه ها پر است از افرادی که یا به افراط کشیده شده و یا به تفریط. و اساساً فرقه ها محصول همین تندروی ها و کندروی هاست. تندروی در احساس گرایی یا افراط در عقل ورزی همواره مشکل آفرین و خطرساز بوده است. در تعالیم مذهبی و دستورالعمل های اخلاقی، همواره مراقبه و پایش اعمال و رفتار روزانه از جایگاه مهمی برخوردار بوده است. هر شب از خودتان بپرسید کاری که امروز انجام دادید، جدای از تعالیم فرقه هم کاری مفید بوده یا نه؟ آیا اگر شخص دیگری این کار را در حق شما انجام می داد، باز هم آن را مورد تأیید قرار می دادید، یا چون شما تحت تعالیم فرقه آن را انجام داده اید، رفتاری مثبت تلقی می شود؟

با خودتان صادق باشید و از پاسخ های متفاوتی که درونتان به شما می دهد، نهراسید. اجازه بدهید ناخودآگاهتان با شما سخن بگوید و حقیقت درونی تان را برایتان واگویه نماید. از اینکه یک روز بفهمید کلی از راه ر

مشاهده متن کامل ...

کتاب آموزنده چه ی پنیرمرابرداشته؟
درخواست حذف اطلاعات
اداره کل آموزش و بهبود مدیریت معاونت بهسازی مدیریت کتاب : چه ی پنیر مرا برداشته است؟ نویسنده: اسپنسر جانسون چه ی پنیر مرا برداشته است؟ ( اسپنسر جانسون) روزگاری, در زمان های بسیار قدیم, در سرزمینی بسیار دور, چهار موجود کوچک زندگی می د که در جستجوی پنیر به درون هزارتوی پر پیچ و خمی راه یافتند تا غذا جستجو کنند و بخورند و شاد شوند. دوتا ار آنها, به نام های اسنیف(sniff) و اسکوری (scurry) , موش بودند , دوتای دیگر, آدم کوچولوهایی بودند به نام هِم(hem) و هاو (haw) که از نظر ظاهر مانند موش ها کوچک بودند ولی روش و رفتار آنها مثل آدم های امروزی بود. به خاطر جثه کوچک شان, مشاهده ی کارهایی که انجام می دادند کار ساده ای نبود اما اگر به اندازه ی کافی از نزدیک به آنها نگاه می کردید می توانستید چیزهای بسیار شگفت انگیزی را در رفتار آنها ببینید. موش ها و آدم کوچولوها هر روز اوقات خود را در هزارتوی ما یچ, در جستجوی پنیر مخصوص خود می گذراندند. موش ها, اسینف و اسکوری, که هم چون دیگر جونده ها, دارای مغزی ساده, ولی شم و غریزه قوی بودند, مانند اغلب موش ها در جستجوی پنیر سفتی بودند که آن را ذره ذره گاز بزنند و بخورند و لذت ببرند. آدم کوچولوها, یعنی هِم و هاو, از مغز خود که انباشته از عقاید و باورهای بسیار بود برای جستجوی نوعی پنیر متفاوت که معتقد بودند باعث شادی و موفقیت بیشتر آنها می شود استفاده می د. موش ها و آدم کوچولو ها به همان اندازه که با هم متفاوت بودند, خصوصیات مشترکی نیز داشتند: هر روز صبح هر کدام از آنها گرمکن و کفش ورزشی خود را می پوشید و خانه کوچک خود را ترک می کرد و به سرعت در جستجوی پنیر به داخل هزارتوی ما یچ می رفت. این هزارتو, کلاف سردرگمی از دالان ها و اتاق ها بود که بعضی از آنها مملو از پنیر خوشمزه بود. اما زوایای تاریک و راهروهای بن بستی هم در آن جا وجود داشت که بعضی از آنها انتهایی نداشت و هر ی ممکن بود در آن جا گم شود. به هر حال, برای آنهایی که راه خود را پیدا می د,هزارتوی ما یچ اسراری هم داشت که به آنها اجازه ی لذت بردن از یک زندگی بهتر را می داد. موش ها, اسنیف و اسکوری, از روش ساده اما ناکار آمد آزمون و خطا برای پیدا پنیر استفاده می د. یعنی ابتدا یک راهرو را جستجو می د و اگر خالی بود به راهروهای بعدی می رفتند. اسنیف با استفاده از دماغ بزرگ خود رد پنیرها را بو می کشید و اسکوری مستقیم به دنبال آن به طرف جلو میدوید. همان طور که انتظار می رفت آنها معمولاً راه خود را گم می د, جهت را اشتباه می رفتند و اغلب به دیوار می خوردند. اما دوتا آدم کوچولو, هِم و هاو, از روش متفاوتی استفاده می د که بر قدرت تفکر آنها و استفاده از تجربیات گذشته متکی بود. اگر چه , بعضی از اوقات, آنها هم بر اثر عقاید و احساسات شان سر در گم می شدند. درنهایت, هر به طریقی آن چه را که در جستجویش بود پیدا می کرد. هر کدام از آنها همان نوع پنیری را که دوست داشت در انتهای یکی از راهروها, در ایستگاه پنیر c , پیدا می کرد. از آن روز به بعد, هر روز صبح, موش ها و آدم کوچولوها لباس گرمکن پوشیده و عازم ایستگاه پنیر c می شدند. طولی نکشید که هر یک از آنها کار ثابت و مشخص روزانه خود را یافتند. اسنیف و اسکوری هر روز صبح زود از خواب بیدار می شدند و به داخل هزارتوی ما یچ می دویدند و همواره همان مسیر همیشگی را دنبال می د. موش ها وقتی به مقصد می رسیدند کفش های ورزشی خود را در آورده آنها را به هم گره می زدند و دور گردن خودشان آویزان می د. با انجام این کار هر وقت کفش های خود را لازم داشتند به راحتی می توانستند آنها را پیدا کنند. سپس از پنیر خوردن لذت می بردند. در اوایل, هِم و هاو, نیز هر روز صبح به طرف ایستگاه پنیر می دویدند تا از ده پنیرهای خوشمزه ای که در انتظار آنها بود لذت ببرند. اما بعد از مدتی, آدم کوچولوها راه و روش متفاوتی را در پیش گرفتندو هِم و هاو, هر روز صبح کمی دیرتر از خواب بیدار می شدند, کمی آهسته تر لباس می پوشیدند و سلانه سلانه به طرف ایستگاه پنیر می رفتند زیرا به هر حال می دانستند که پنیر کجاست و چطور می توان به آن جا رسید. آنها اصلاً فکر نمی د که این پنیر از کجا می آید و چه ی آن را در آن جا می گذارد. تصور آنها فقط این بود که پنیر آن جا خواهد بود. هر روز صبح به محض این که هِم و هاو به ایستگاه پنیر شماره c می رسیدند احساس می د در خانه خود هستند؛ گرمکن های خود را آویزان می د و کفش هایشان را در می آوردند و دمپایی های راحتی خود را می پوشیدند. حالا که پنیر را پیدا کرده بودند بسیار آسوده خاطر بودند. هِم می گفت : عالیه , در این جا پنیر کافی تا ابد برای ما وجود دارد». آدم کوچولو ها احساس شادی و کامی و امنیت می د. طولی نکشید که هِم و هاو, پنیر موجود در ایستگاهc را متعلق به خود دانستند آن جا آن قدر پنیر بود که آنها سرانجام خانه خود را عوض د و در انبار پنیر ن شدند و یک زندگی اجتماعی در اطراف آن ایستگاه برای خود درست د. هِم و هاو برای این که بیشتر احساس کنند که در خانه ی خودشان هستند . دیوارهای آن جا را با سخنانی درباره ی پنیر تزیین د و حتی تصاویری از پنیر در روی دیوارها کشیدند که لبخند به لب آنها می نشاند. یکی از این دیوار نوشته ها چنین بود: داشتن پنیر آدم را خوشحال می کند. هِم و هاو گاه گاهی دوستان خود را به آن جا می آوردند تا پنیرهای روی هم انباشته شده در ایستگاه پنیر c را ببینند و با غرور به آن اشاره کرده و می گفتند: « چه پنیرهای خوشمزه ای , نه؟» و گاهی اوقات در خوردن پنیر با دوستانشان شریک می شدند و بعضی اوقات این کار را نمی د. هِم گفت: « ما استحقاق داشتن این پنیر ها را داریم.» در حقیقت ما برای یافتن این پنیرها مدتی طولانی و با سختی بسیار کار کردیم» بعد تکه ای پنیر خوشمزه ی تازه جدا کرد و خورد. هِم بعد از خوردن پنیر مانند اغلب اوقات خوابش برد. هر شب آدم کوچولوها در حالی که تا ه پنیر خورده بودند؛ تلوتلو خوران به طرف خانه به راه می افتادند و هر روز صبح با اعتماد به نفس کامل برای خوردن پنیر بیشتر بر می گشتند. آنها این کار را مدت ها ادامه دادند. بعد از مدتی اعتماد به نفس هِم و هاو تبدیل به غرور و تکبر شد. دیری نپایید که آنها آن قدر راحت طلب شدند که حتی به آن چه که در اطرافشان می گذشت توجه نمی د. اما اسنیف و اسکوری در تمام این مدت به کار روزمره ی خود ادامه می دادند. آنها هر روز صبح زود به آن جا می رسیدند و اطراف ایستگاه پنیر c را بو کشیده و جستجو می د و تند و سریع مانند فرفره می دویدند و آن جا را بازرسی می د تا ببینند آیا نسبت به روز پیش تغییری بوجود آمده است یا نه. سپس می نشستند و ذره ذره شروع به خوردن پنیر می د. یک روز صبح که آنها به ایستگاه پنیر c رسیدند, متوجه شدند که خالی است و از پنیر خبری نیست. اسنیف و اسکوری تعجب ن د. چون قبلاً متوجه شده بودند که موجودی پنیر هر روز کمتر از روز قبل می شود. آنها برای این واقعه ای اجتناب ناپذیر آمادگی داشتند و به حکم غریزه می دانستند چه کار باید ند. به هم دیگر نگاه د و کفش های ورزشی خود را که به هم بسته و طبق معمول دور گردن خود آویزان کرده بودند برداشتند و آنها را پوشیده و بندهایشان را بستند. موش ها چیزی را بیش از حد تجزیه و تحلیل نمی د و مغز آنها با عقاید و باورهای پیچیده انباشته نشده بود. برای موش ها مشکلی به وجود آمده بود و جواب آن برایشان ساده بود. وضعیت در ایستگاه پنیر c تغییر کرده بود بنابراین اسنیف و اسکوری تصمیم گرفتند که خودشان هم تغییر کنند. بیرون از ایستگاه به داخل هزارتوی پیچ در پیچ نگاه د. سپس اسنیف پوزه خود را بلند کرده و بو کشید و با سر به اسکوری اشاره کرد. اسکوری شروع به دویدن به داخل هزارتو کرد و اسنیف تا جایی که می توانست با سرعت به دنبال او حرکت کرد. آنها در بیرون از آن منطقه شروع به جستجوی پنیر جدید د. بعد از مدتی, هِم و هاو نیز به ایستگاه پنیر c رسیدند. آنها توجهی به تغییرات کوچکی که هر روز در اطراف آنها اتفاق می افتاد نکرده بودند. بنابراین برای آنها مسلم بود که پنیرشان سر جای خود قرار دارد. هِم و هاو برای آن چه در آن روز دیدند آمادگی نداشتند. هِم نعره زد:«چی, هیچی پنیر این جا نیست؟» و به نعره زدن ادامه داد« پنیر نیست؟! پنیر نیست؟!» انگار که اگر بلند داد بزند, ی پنیر ها را سرجایش بر می گرداند. بعد با صدای بلند فریاد کشید:« چه ی پنیر مرا برداشته است؟» سرانجام در حالی که دستها را روی گوش هایش گذاشته و صورتش سرخ شده بود؛ از بیخ گلو فریاد کشید:« این عادلانه نیست!» هاو فقط با ناباوری سرش را تکان داد. او هم شکی نداشت که همیشه در ایستگاهc پنیر وجود دارد. مدتی مات و مبهوت در آن جا ایستاد. هاو نیز برای این واقعه آمادگی نداشت. هِم با داد و بیداد چیزی می گفت. اما هاو نمی خواست هیچ چیزی بشنود. او نمی خواست با واقعه ای که روبه رو شده بود کنار بیاید؛ بنابراین تنها کاری که کرد این بود که همه چیز را به هم ریخت. رفتار آدم کوچولوها اصلاً جالب نبود و ثمری نیز نداشت, اما قابل درک بود. پنیر پیدا کار ساده ای نبود. در ثانی یافتن آن برای آدم کوچولوها معنای خیلی بیشتری از رفع نیاز روزمره داشت. یافتن پنیر برای آنها به معنای روشی برای به دست آمدن چیزی بود که فکر می د برای شاد بودن به آن نیاز دارند. آنها بر اساس میل و ذائقه خویش, دیدگاه های خاصی در مورد پنیر داشتند. برای بعضی ها, یافتن پنیر به معنای مادیات و برخورداری از مال و ثروت بود برای برخی دیگر لذت بردن از سلامتی کامل, یا برخورداری از نوعی احساس معنوی ناشی از رفاه و آسایش بود. برای هاو پنیر فقط به معنای امنیت و صاحب یک خانواده ی دوست داشتنی شدن و زندگی در کلبه ای گرم و نرم در چدارلین بود. برای هِم, پنیر به معنی دست ی به پنیری بزرگ و ریاست بر دیگران و صاحب خانه ای بزرگ بر فراز تپه کمبرت شدن بود. از آن جا که پنیر برای دو آدم کوچولو مهم بود, مدت زیادی وقت گذاشتند تا در مورد این که چه کار باید ند تصمیم بگیرند. اما تنها کاری که انجام می دادند این بود که به اطراف ایستگاه c خالی از پنیر پرسه می زدند تا ببینند آیا واقعاً در آن جا پنیر وجود دارد یا نه. در حالی که اسنیف و اسکوری به سرعت در حال تغییر بودند؛ هِم و هاو همان آدمهای قبلی باقی مانده بودند. آنها درباره ی این بی عد ی بزرگ رجز خوانی می د وجار و جنجال به راه می انداختند. هاو به تدریج افسرده شد. اگر فردا هم آن جا پنیر نبود چه اتفاقی می افتاد؟ او آینده اش را بر مبنای این پنیر ها برنامه ریزی کرده بود. آدم کوچولوها نمی توانستند این اتفاق را باور کنند. چه طور ممکن بود این اتفاق بیفتد؟ هیچ به آنها هشدار نداده بود. این درست نبود و اوضاع آن طور که آنها تصور می د پیش نرفته بود. آن شب, هِم و هاو گرسنه و ناامید به خانه رفتند. اما هاو قبل از رفتن روی دیوار نوشت: هر چه قدر پنیر برایت مهم باشد بیشتر میل داری آن را نگه داری روز بعد هِم و هاو خانه ی خود را ترک د و دوباره به ایستگاه پنیرc برگشتند زیرا هنوز انتظار داشتند به نحوی پنیر خود را پیدا کنند. اما وضعیت فرقی نکرده بود. پنیر ها آن جا نبود. آدم کوچولوها نمی دانستند چه کار کنند. هِم و هاو, مات و مبهوت, مثل دوتا مجسمه آن جا ایستادند. هاو چشم هایش را تا جایی که می توانست محکم به هم فشرد و دست هایش را روی گوش هایش گذاشت. او فقط می خواست به چیزی فکر نکند و چیزی نشنود. او حتی نمی خواست بپذیرد که پنیر او به تدریج کوچک تر شده است بلکه معتقد بود پنیرش به طور ناگهانی از آن جا برداشته شده است. هِم بارها و بارها وضعیت را تجزیه و تحلیل کرد. سرانجام مغز پیچیده اش, همراه با نظام اعتقادی پر قدرتش, از درک این جریان عاجز شد. پرسید:«چرا آنها این کار را با ما د؟ واقعاً این جا دارد چه اتفاقی می افتد؟» سرانجام هاو چشمهایش را باز کرد و به اطراف خود نگاه کرد و گفت:« راستی اسنیف و اسکوری کجا هستند؟ فکر می کنی آنها چیزی بدانند که ما نمی دانیم؟» هِم با تمس گفت:«چه چیزی را می دانند؟» هِم ادامه داد:« آنها فقط موش های ساده ای هستند که در برابر آن چه که اتفاق می افتد واکنش نشان می دهند. ما آدم کوچولو هستیم. ما استثنایی هستیم. باید بتوانیم به این موضوع پی ببریم و علاوه بر آن, ما مستحق چیزهای بهتری هستیم این مساله نباید برای ما اتفاق می افتاد, حالا که رخ داد, حداقل باید از آن نفعی ببریم» هاو پرسید:« چرا باید نفع ببریم؟» هِم گفت:« برای این که این حق ماست» هاو پرسید:« چه چیزی حق ماست؟» «ما حق داریم که پنیر خود را داشته باشیم» هاو پرسید:«چرا؟» هِم گفت:« زیرا ما این مشکل را به وجود نیاورده ایم. شخص دیگری این کار را انجام داده و ما باید از این کار به نفع خود استفاده کنیم» هاو پیشنهاد کرد:« شاید ما باید از تجزیه و تحلیل بیش از حد شرایط دست برداریم و راه بیفتیم و مقداری پنیر جدید پیدا کنیم» هِم شروع به اعتراض کرد« آه, نه, من نمی خواهم تا آ خط بروم و بفهمم که این جا چه اتفاقی افتاده است» در همان حالی که هِم و هاو هنوز در تلاش برای تصمیم گیری بودند, اسنیف و اسکوری به شیوه ی خود خوش می گذراندند. آنها در جستجوی پنیر به هر ایستگاهی که می یافتند داخل می شدند و به همه, راهروها و گوشه و کنار پرت و دور افتاده ی هزارتوی ما یچ سرکشی می د. آنها به هیچ چیز غیر از یافتن پنیر تازه فکر نمی د. موش ها تا مدتی نتوانستند چیزی پیدا کنند. سرانجام به قسمتی از هزارتو رفتند که قبلاً هرگز به آن جا نرفته بودند, یعنی ایستگاه پنیرn . اسنیف و اسکوری با خوشحالی فریاد زدند:«آن چه در جستجویش بودیم یافتیم, محموله ی بزرگی از پنیر تازه!» آنها به سختی توانستند آن چه را که می دیدند باور کنند. این بزرگ ترین محموله ی پنیری بود که موش ها تا کنون دیده بودند. در این فاصله, هِم و هاو هنوز در ایستگاه پنیرc مشغول ارزی وضعیت خود بودند. آنها اکنون از عواقب و اثرات بی پنیری رنج می بردند, نا امید و عصبانی بودند و هم دیگر را برای وضعیتی که در آن بودند, سرزنش می د. هر از گاهی, هاو به یاد دوستانشان, اسنیف و اسکوری, می افتاد و از خود می پرسید آیا آنها تا کنون پنیر پیدا کرده اند؟ او بر این باور بود که آنها احتمالاً باید شرایط سختی داشته باشند, زیرا پرسه زدن در گوشه و کنار هزارتوی ما یچ معمولاً اطمینان بخش نبود. او هم چنین می دانست که این کار فقط تا مدتی می توانست ادامه یابد. هاو گاهی اوقات, اسنیف و اسکوری را در حال پیدا پنیر جدید و لذت بردن از آن در ذهن خود تصور می کرد. او می شید که چه قدر خوب می شد اگر دوباره در ما یچ هزارتو به جستجو مشغول می شد و پنیر تازه ای پیدا می کرد. او تقریباً می توانست مزه ی پنیر تازه را احساس کند. هاو هر چه قدر بیشتر خود را در حال جستجوی پنیری تازه و لذت بردن از آن در ذهن خود مجسم می کرد, برای ترک ایستگاه پنیرc مصمم تر می شد. بلا ه ناگهان با تعجب فریاد کشید:« بیا برویم!» هِم فوراً جواب داد: «نه من این جا را دوست دارم. این جا راحت است. من خوب می دانم. به علاوه بیرون از این جا خطرناک است.» هاو اعتراض کرد:«این طور نیست, ما قبلاً به نقاط مختلفی از هزارتو سرک کشیده ایم و می توانیم دوباره این کار را » هِم گفت:«من برای این کار خیلی پیر شده ام و می ترسم. دوست ندارم گم شوم و خودم را مضحکه این و آن کنم, تو دوست داری؟» با این حرف, ترس از ش ت دوباره به سراغ هاو برگشت. امید او به پیدا پنیر جدید رنگ باخت. بدین ترتیب, هر روز آدم کوچولوها همان کار قبلی خود را دنبال د. آنها هر روز به ایستگاهc می رفتند و هیچ پنیری در آن جا پیدا نمی د و با نگرانی و ناامیدی به خانه بر می گشتند. آنها سعی در انکار آن چه که اتفاق افتاده بود داشتند. خو دن برایشان مشکل بود. توان و انرژی آنها هر روز نسبت به روز قبل کمتر می شد و به همین دلیل زود رنج و بی حوصله شده بودند. خانه های آنها دیگر مکان های امن سابق نبود. آدم کوچولوها شب ها کابوس عدم دستی به پنیر را می دیدند. اما هِم و هاو هم چنان, هر روز صبح به ایستگاه پنیرc بر می گشتند و در انتظار بازگشت پنیر بودند. هِم گفت: «می دانی اگر ما فقط کمی بیشتر تلاش کنیم متوجه می شویم که اوضاع واقعاً زیاد تغییر نکرده است. پنیر احتمالاً همین هاست شاید آنها فقط آن را پشت دیوار قایم کرده اند.» روز بعد هِم و هاو با آلات و ابزار حفاری دیوار برگشتند. هِم اسکنه را نگه می داشت و هاو با چکش به آن ضربه می زد, تا سرانجام سوراخی روی دیوار ایستگاه c به وجود آوردند. آنها به آن سوی دیوار پ د ولی آن جا هم پنیری در کار نبود. هِم و هاو نا امید شدند. اما ایمان داشتند که می توانند مشکل را حل کنند. بنابراین صبح ها زودتر کار خود را شروع د. مدت بیشتری آن جا ماندند و سخت تر کار د. اما بعد از مدتی تنها چیزی که داشتند یک سوراخ بزرگ روی دیوار بود. هاو کم کم داشت تفاوت بین فعالیت و بهره وری را می فهمید. هِم گفت:« شاید ما فقط باید این جا بنشینیم و ببینیم چه اتفاقی می افتد. دیر یا زود آنها پنیر را بر می گردانند.» هاو دلش می خواست این حرف را باور کند. بنابراین هر روز هردوی آنها با هم دیگر برای استراحت به خانه می رفتند و با بی میلی به ایستگاهc بر می گشتند. اما پنیر هرگز به آن جا بازنگشت. تا این موقع آدم کوچولوها از گرسنگی, نگرانی و اضطراب ضعیف شده بودند. هاو از انتظار کشیدن برای بهبودی شرایط خسته شده بود. او کم کم متوجه شد که هر چه بیشتر در این وضعیت بی پنیری باقی بمانند شرایط بدتر خواهد شد. هاو می دانست که دارند وقت خود را تلف می کنند. سرانجام, شروع به خندیدن به خودش کرد: « ها,ها,ها, منو نگاه کن, من هر روز بارها و بارها یک کار را انجام می دهم و انتظار دارم اوضاع بهتر شود. واقعاً وضعیت مضحک و خنده داری است.» هاو دوست نداشت دوباره به گوشه و کنار هزارتو سرک بکشد. چون می دانست گم می شود. و ضمناً نمی دانست کجا می توانند پنیر پیدا کنند. اما وقتی که دید ترس و نگرانی دارد چه بلایی سر آنها می آورد مجبور شد به خود بخندد. او از هِم پرسید:« گرمکن و کفش ورزشی های ما کجاست؟» و شروع به جستجوی آنها کرد. ولی خیلی طول کشید تا آنها را پیدا کند زیرا زمان پیدا پنیر در ایستگاهc آنها را به گوشه ای رها کرده بود. چون فکر می کرد دیگر نیازی به آنها ندارد. هِم وقتی دوستش را در حال گرمکن پوشیدن دید گفت: « تو که واقعاً نمی خواهی دوباره وارد هزارتوی ما یچ شوی؟ چرا با من در این جا منتظر نمی مانی تا پنیر را به ما برگردانند؟» هاو گفت: « چون تو دیگر به آن پنیر دست نخواهی یافت. من هم دیگر نمی خواهم آن پنیر را ببینم. حالا دارم می فهمم که آنها هیچ وقت آن پنیر قدیمی را بر نخواهند گرداند. آن پنیر مال دیروز بود. امروز وقت پیدا پنیر تازه است.» هِم شروع به اعتراض کرد:« اما اگر در خارج از این جا پنیر نبود چی؟ و یا اگر پنیر بود و تو نتوانستی آن را پیدا کنی چی؟» هاو گفت:« نمی دانم» او بارها و بارها این سوال را از خود پرسیده بود و دوباره همان ترسی را که با پرسیدن این سوال احساس می کرد و باعث می شد در آن جا پای بند شود احساس کرد. سپس شروع به تفکر درباره پیدا پنیر تازه و همه ی چیزهای خوبی که همراه با آن می آمد کرد و جرات از دست رفته ی خود را به دست آورد. هاو گفت:« گاهی اوقات اوضاع تغییر می کند. روزگار همیشه بر یک روال نخواهد بود. الان یکی از همان مواقع است. این قانون زندگی است! یعنی دائم تغییر می کند و بنابراین ما هم باید تغییر کنیم» هاو نگاهی به دوست لاغر و نحیف خود انداخت و سعی کرد او را سر عقل بیاورد. اما ترس هِم تبدیل به عصبانیت شده بود و گوش به حرف ی نمی داد. هاو نمی خواست به دوست خود توهین کند اما مجبور بود به حماقت خودشان بخندد. به محض آن که هاو برای بیرون رفتن آماده شد احساس شاد و سرزندگی بیشتری کرد و دریافت سرانجام توانسته به خودش بخندد و تصمیم بگیرد راه بیفتد و تغییر کند. او اعلام کرد:« الان وقت رفتن به داخل هزارتوی ما یچ است.» هِم نه خندید و نه به او جواب داد. هاو تکه سنگ کوچک و ریزی برداشت و فکر مهمی را که به ذهنش خطور کرده بود برای هِم روی دیوار نوشت تا درباره ی آن فکر کند. و بر طبق عادت قبلی که داشت حتی تصویری از پنیر دور آن کشید. به امید آن که این ع به هم کمک کند تا لبخند بزند, حقیقت را دریابد و به دنبال پنیر جدید برود. اما هِم نمی توانست آن را ببیند. نوشته ی او این بود: اگر تغییر نکنی, نابود می شوی سپس هاو سرش را از سوراخ دیوار بیرون برد و با اشتیاق تمام به آن طرف سوراخ, به داخل هزارتوی ما یچ پرید. بعد درباره ی این که چه طور خود را در این ایستگاه بدون پنیر گیر انداخته بود فکر کرد. او باور کرده بود که احتمالاً هیچ نوع پنیری در هزارتوی ما یچ وجود ندارد و یا اگر هم هست احتمالاً او نمی تواند آن را پیدا کند. چنین باورهای ترسناکی او را از پای در آورده بود و نومید و مایوس کرده بود. هاو لبخند زد. او می دانست که هِم در این فکر و خیال غوطه ور است که چه ی پنیر او را برداشته است؟ اما هاو در این شه سیر می کرد که « چرا من زودتر راه نیفتادم و همراه با پنیر جابجا نشدم؟» هاو همان طور که به داخل هزارتوی ما یچ پا می گذاشت به پشت سر خود نگاه کرد, به همان جایی که از آن جا آمده بود و زمانی احساس می کرد جای راحتی است. احساس کرد به طرف آن منطقه ی آشنا کشیده می شود؛ اگر چه مدت ها بود که دیگر پنیری در آن جا وجود نداشت. هاو هر لحظه جلوتر می رفت بیشتر نگران و مضطرب می شد که آیا واقعاً می خواهد به داخل هزارتوی ما یچ برود؟ چیزی روی دیوار روبروی خودش نوشت و مدتی به آن خیره شد: اگر نمی ترسیدی چکار می کردی؟ هاو درباره ی این جمله فکر کرد. او می دانست که گاهی اوقات کمی ترس بد نیست. هرگاه بترسید که اگر کاری انجام ندهید اوضاع بدتر می شود, آن گاه به سوی عمل کشیده می شوید. اما اگر بیش از حد دچار ترس و وحشت شوید آن گاه نمی توانید دست به هیچ کاری بزنید و این خوب نیست. هاو به سمت راست خود به قسمتی از هزار توی ما یچ که هرگز به آن جا نرفته بود نگاه کرد و ترسید. سپس نفس عمیقی کشید و به آرامی به همان طرف, به سوی ناشناخته ها به راه افتاد. هاو, در همان حال که به دنبال راه جدیدی می گشت کمی احساس نگرانی کرد که شاید بیش از حد در ایستگاه c منتظر مانده بوده است. مدت زیادی بود که پنیری نخورده بود و به همین دلیل ضعیف شده بود. اقامت او در ایستگاه c بسیار طولانی و ورود او به داخل هزارتوی بیش از حد دردناک صورت گرفته بود. بنابراین تصمیم گرفت که اگر زمانی مجدداً شانس با او یار شد, خود را زودتر با تغییرات تطبیق دهد. این امر زندگی را ساده تر می کرد. هاو سپس لبخند ضعیفی زد و شید: « دیر اقدام , بهتر از هرگز اقدام ن است» هاو طی چند روز بعد, از این جا و آن جا کمی ده پنیر پیدا کرد. اما آن قدر نبود که بتواند برای مدتی طولانی او را سیر کند. او امیدوار بود که به اندازه ی کافی پنیر پیدا کند تا مقداری از آن را برای هِم ببرد و او را تشویق به آمدن به داخل هزارتوی ما یچ کند. اما هاو هنوز اعتماد به نفس کافی نداشت. احساس می کرد که داخل هزارتو کمی گیج کننده است, به نظر می رسید که اوضاع از آ ین مرتبه ای که او در آن جا بود تغییر کرده است. درست زمانی که فکر می کرد در حال پیشروی است؛ در راهروها گم می شد. به نظر می رسید که پیشروی او دو قدم به جلو و یک قدم به عقب است. این نوعی مبارزه بود, اما باید می پذیرفت که جستجوی پنیر در هزارتوی ما یچ, آنقدرها هم که او از آن واهمه داشت بد نبود. همان طور که زمان می گذشت شروع به تردید کرد که آیا این انتظار که پنیر جدید پیدا کند, واقع بینانه است. او متحیر بود که آیا لقمه ای بزرگ تر از دهان خود برنداشته است. سپس وقتی فهمید که در آن لحظه پنیر برای جویدن ندارد خنده اش گرفت. او هروقت که احساس می کرد دارد روحیه اش را از دست می دهد, به خود نهیب می زد که کاری که در حال انجام دادن آن است, هر چند سخت و پر مشقت باشد, در واقع خیلی بهتر از ماندن در وضعیت بی پنیری است. او به جای این که منفعل و بیکار بنشیند به تدریج داشت کنترل امور را در دست می گرفت. سپس خود خاطر نشان کرد که اگر اسنیف و اسکوری توانسته اند تغییر کننند پس او هم می تواند. بعد ها که هاو به گذشته نگاه کرد, متوجه شد که پنیر موجود در ایستگاه c آن طور که زمانی فکر می کرد , یک شبه ناپدید نشده است. در روزهای آ مقدار پنیری که در ایستگاه بود هر روز کمتر شده و آن چه باقی مانده بود کهنه بود و مزه ی خوبی نداشت. حتی امکان کپک زدن پنیرها هم وجود داشت , اگر چه او اصلاً متوجه این موضوع نشده بود. به هر حال او پذیرفت که اگر می خواست احتمالاً می توانست آنچه را که در حال وقوع بود ببیند, اما او نخواسته بود. هاو اکنون متوجه می شد که اگر او آن چه را که در تمام آن مدت در حال وقوع بود می دید و اگر احتمال تغییر اوضاع را می داد آنگاه ناپدید شدن پنیر باعث تعجب او نمی شد. شاید اسنیف و اسکوری همین کار را انجام داده بودند. او ایستاد که کمی استراحت کند و روی دیوار هزارتوی ما یچ نوشت: هر چند وقت یک بار پنیر را بو کن تا اگر کهنه شد متوجه شوی. مدتی بعد که به دلیل عدم وجود پنیر بسیار طولانی به نظر می رسید سرانجام هاو به یک ایستگاه بزرگ پنیر که نوید بخش به نظر می رسید برخورد کرد. اما وقتی وارد آن شد بسیار ناامید شد چون خالی بود. هاو با خود گفت:« این احساس پوچی و ناامیدی بیش از حد برای من پیش آمده است» و احساس کرد دلش می خواهد دست از جستجو بردارد. هاو داشت توان و نیروی خود را از دست می داد. او می دانست که گم شده است و می ترسید جان سالم به در نبرد. لحظه ای فکر کرد که تغییر جهت دهد و به ایستگاه پنیر c برگردد. حداقل اگر بر می گشت و هِم هنوز آن جا بود, دیگر تنها نبود. سپس این سوال را دوباره از خود پرسید: « اگر نمی ترسیدم چکار می ؟» او بیشتر اوقات به جای این که چیزی را باور کند و بپذیرد, از آن می ترسید. البته مطمئن نبود که از چه چیزی می ترسد؛ اما حالا با ضعفی که داشت می دانست که فقط از تنهایی می ترسد. هاو متوجه نبود که این عقاید و باورهای ترسناک است که او را عقب می رانند. هاو نمی دانست که آیا هِم از ایستگاهc حرکت کرده یا هنوز از زور ترس, قدرت حرکت ندارد. سپس زمانی را در هزارتوی ما یچ به یاد آورد که بهترین احساس را داشت؛ و آن زمان وقتی بود که ن نبود و به جلو حرکت می کرد. روی دیوار جمله ای نوشت, با وجود این که می دانست این نوشته بیشتر از آن که نوعی یادآوری برای خودش باشد, نشانه ای برای دوستش هِم است, به این امید که از آن پیروی کند: حرکت در مسیر جدید, به تو کمک می کند تا بتوانی پنیر جدید پیدا کنی. هاو به انتهای راهروی تاریک نگاه کرد و از ترس به خود لرزید. چه چیزی پیش روی او قرار داشت؟ آیا راهرو خالی است؟ آیا در آن جا خطر در کمین نشسته است؟ تمام چیزهای ترسناکی را که می توانست برای او اتفاق بیفتد در ذهن خود مجسم کرد. او داشت خودش را بیش از حد می ترساند. بعد به خودش خندید. هاو می دانست که ترس او اوضاع را بدتر می کند. بنابراین کاری را انجام داد که اگر نمی ترسید انجام می داد. او در مسیر جدید به حرکت در آمد. همین که شروع به دویدن به طرف انتهای راهروی تاریک کرد لبخند زد. او هنوز نمی دانست که در حال کشف چیزی است که روح او ذهن او را پرورش می دهد. او داشت به جلو می رفت و به آن چه در پیش روی داشت اطمینان داشت. اگر چه واقعاً نمی دانست چه چیزی در انتظارش است. به تدریج و با کمال تعجب متوجه شد که احساس لذت میکند. هاو متحیر بود:« چرا این قدر احساس خوبی دارم؟ من نه پنیر دارم و نه می دانم به کجا دارم می روم؟» طولی نکشید که فهمید چرا احساس خوبی دارد. ایستاد و دوباره روی دیوار نوشت: وقتی ترس را پشت سر می گذاری احساس می کنی. هاو متوجه شد که قبلاً اسیر ترس خود بود. حرکت در مسیر جدید او را آزاد کرده بود. حالا او نسیم سرد شادی بخشی را که در این قسمت از هزارتوی ما یچ می وزید احساس می کرد. چند نفس عمیق کشید و احساس کرد که توان و نیروی تازه ای بدست آورده است.پشت سر گذاشتن ترس برای او, لذت بخش تر از آن چیزی بود که فکر می کرد. مدت ها بود که هاو چنین احساسی نداشت. او فراموش کرده بود که این احساس چقدر مفرح است. هاو حتی برای بهتر شرایط, شروع به کشیدن تصویری در ذهن خود کرد. او خود را با جزئیات کامل می دید که در میان انبوهی از پنیرهای مورد علاقه اش نشسته و مشغول خوردن است و از آنچه که می دید لذت میبرد. سپس در ذهن خود تصور کرد که چقدر از این پنیرهای خوشمزه لذت خواهد برد. هاو هر چه واضح تر تصویر پنیرهای تازه را می دید, آنها واقعی تر به نظر می رسیدند و انگیزه تلاش برای پیدا پنیر تازه در او قوی تر می شد. روی دیوار نوشت: قبل از پیدا پنیر تازه, خود را در حال لذت بردن از آن تجسم کن, این عمل تو را به طرف پنیر تازه راهنمایی می کند. هاو از خود پرسید: چرا این کار را قبلاً نمی ؟ سپس با توان و سرعت بیشتر در میان هزارتوی ما یچ شروع به دویدن کرد. طولی نکشید که یک ایستگاه پنیر را از دور دید وقتی که تکه های کوچک پنیر را در نزدیک درب ورودی آن مشاهده کرد هیجان زده شد. در آن جا انواع مختلف پنیرهای خوش رنگ و بویی که او قبلاً ندیده بود وجود داشت. هاو از آنها چشید و متوجه شد که بسیار خوشمزه اند. او بیشتر پنیرهای تازه ای را که در دسترس اش بودند خورد و کمی هم در جیبش گذاشت تا بعداً بخورد, یا شاید کمی هم به هِم بدهد با خوردن پنیر کم کم قدرت و توان خود را بدست آورد. بعد با هیجان زیاد وارد ایستگاه پنیر شد اما با تعجب و شگفتی متوجه شد که ایستگاه خالی است. ی دیگر قبل از او آن جا بوده و فقط کمی ده پنیر تازه در آن جا باقی گذاشته بود. او متوجه شد که اگر زودتر به راه افتاده بود, به احتمال زیاد می توانست مقدار زیادی پنیر تازه در آن جا پیدا کند. هاو تصمیم گرفت که به عقب برگردد و ببیند آیا هِم حاضر است او را همراهی کند یا نه. همان طور که راه رفته را بر می گشت؛ ایستاد و روی دیوار نوشت: هر چه سریعتر پنیر کهنه را رها کنی, زودتر به پنیر تازه می رسی هاو, بعد از مدتی به ایستگاه پنیرc برگشت و هِم را پیدا کرد. کمی پنیر تازه به او تعارف کرد. اما هِم آن را نپذیرفت. هِم از دوستش تشکر کرد ولی گفت: « فکر نمی کنم پنیر تازه دوست داشته باشم. من به مزه ی آن عادت ندارم. من پنیر خودم را می خواهم و نمی خواهم تا وقتی که آن چه را که می خواهم به دست نیاورده ام هیچ تغییری م.» هاو فقط سرش را با ناامیدی تکان داد و با بی میلی برگشت و به راه خود ادامه داد. هاو در حالی که به طرف دورترین نقطه ی هزارتوی ما یچ که قبلاً رفته بود بر می گشت, دلش برای دوستش سوخت. اما متوجه شد از آن چه را که داشت کشف می کرد رضایت دارد؛ حتی قبل از کشف آن چیزی که امیدوار بود انبار بزرگی از پنیر تازه باشد, می دانست حالا دیگر فقط یافتن پنیر تازه او را خوشحال نمی کند. هاو خوشحال بود چون دیگر نمی ترسید. او حالا کاری را که داشت انجام می داد دوست داشت. با آگاهی از این موضوع, هاو دیگر مانند زمانی که در ایستگاه بدون پنیر c زندگی می کرد احساس ضعف نمی کرد. فقط درک این مساله که اجازه نداده بود ترس باعث توقف او شود و پی بردن به این امر که راه جدیدی انتخاب کرده, او را زنده نگه می داشت و به او نیرو می بخشید. او حالا احساس می کرد که پیدا آن چه که مورد نیاز او بود فقط احتیاج به زمان داشت. در حقیقت او احساس می کرد چیزی را که در جستجویش بود قبلاً پیدا کرده بود. او لبخندی زد چون متوجه شد: جستجو در هزارتوی پیچ در پیچ, از ماندن در یک وضعیت بدون پنیر ایمن تر است. هاو همان طور که قبلاً هم متوجه شده بود, دریافت که آن چه از آن می ترسید هرگز به آن بدی که تصور می کرد نیست. ترسی را که شخص به ذهن خود راه می دهد از وضعیتی که واقعاً وجود دارد بدتر است. او آن قدر از این فکر که ممکن است هرگز پنیر پیدا نکند وحشت کرده بود که حتی نخواسته بود شروع به جستجو برای یافتن آن کند. اما از زمان شروع سفرش, به اندازه ی کافی پنیر در راهروها یافته بود که بتواند به راه خود ادامه دهد. حالا او به پیش روی خود نگاه می کرد تا پنیر بیشتری پیدا کند. فقط به جلو نگاه بسیار برایش هیجان انگیز بود. دیدگاه قدیمی او پر از ترس و نگرانی بود. در آن زمان دائم به نداشتن پنیر و یا کافی نبودن آن فکر می کرد. عادت کرده بود گه بیشتر درباره ی اشتباهات خود فکر کند, نه درباره ی آنچه که می توانست درست باشد. اما از زمانی که ایستگاه پنیر c را ترک کرده بود, نحوه ی تفکر او هم تغییر کرده بود. او قبلاً معتقد بود که پنیر نباید هیچ وقت جابجا شود و تغییر و تحول درست نیست. اما حالا اعتقاد داشت تغییراتی که بطور مداوم اتفاق می افتند امری طبیعی هستند چه انتظار آنها را داشته باشیم و چه نداشته باشیم. تغییر فقط زمانی می تواند تعجب برانگیز باشد که انتظار آن را نداشته و در جستجوی آن نباشیم. وقتی هاو متوجه شد که باورهایش را تغییر داده است, مکثی کرد و بر روی دیوار چنین نوشت: افکار و عقاید کهنه, تو را به طرف پنیر جدید راهنمایی نمی کند. هاو هنوز نتوانسته بود پنیر پیدا کند. اما در حین پرسه زدن در گوشه و کنار هزارتوی ما یچ, به آنچه که تا کنون یاد گرفته بود می شید. هاو اکنون درک می کرد که باورهای جدید او باعث برانگیختن رفتارهای جدید می شوند. روش و رفتار او با زمانی که هر روز به ایستگاه بدون پنیرc می رفت فرق کرده بود. او می دانست که تغییر عقاید و باورها, باعث تغییر عمل کرد آدمی می شود. شما می توانید اعتقاد داشته باشید که تغییر برای شما زیان بخش خواهد بود. در برابر آن مقاومت کنید. و یا می توانید اعتقاد داشته باشید که یافتن پنیر جدید به شما کمک خواهد کرد که تغییر و تحول را بپذیرید. همه چیز بستگی به این دارد که چه باوری را انتخاب کنید. هاو روی دیوار نوشت: وقتی که ببینی می توانی پنیر جدید پیدا کنی و از آن لذت ببری, مسیر خود را تغییر می دهی. هاو می دانست که اگر زودتر پذیرای تغییر می شد و ایستگاه پنیر c را ترک می کرد, حالا شرایط بهتری داشت, از نظر روحی و جسمی قوی تر بود و می توانست بهتر از عهده ی مبارزه برای پیدا پنیر جدید بر آید. در حقیقت اگر به جای اتلاف وقت و انکار این که تغییر و جابجایی صورت گرفته, در انتظار تغییر و جابجایی بود؛ احتمالاً تا حالا پنیر خود را پیدا کرده بود. او عزم خود را جزم کرد و تصمیم گرفت به پیشروی به داخل قسمت های جدید تر هزارتو ادامه دهد. از این جا و آن جا تکه های کوچک پنیر را پیدا می کرد و به تدریج داشت توان و اعتماد به نفس خود را دوباره به دست می آورد. هاو در حالی که به گذشته و مکانی که از آن جا آمده بود می شید, خوشحال بود که در مکان های مختلف نکاتی را روی دیوار نوشته است. او بر این باور بود که این نوشته ها می تواند علائم راهنمایی باشد برای دوستش هِم, تا اگر خواست ایستگاه پنیر c را ترک کند آنها را دنبال کند. فقط امیدوار بود که راه را درست آمده باشد. هاو این احتمال را می داد که هِم نوشته های روی دیوار را بخواند و راه را پیدا کند. آن چه را که مدتی فکرش را به خود مشغول کرده بود بر روی دیوار نوشت: توجه زود هنگام به تغییرات کوچک به تو کمک می کند تا خود را با تغییرات بزرگتری که در راه هستند تطبیق دهی. اکنون دیگر, هاو گذشته را رها کرده بود و داشت خود را با آینده تطبیق می داد. او با نیرو و سرعت بیشتری به جستجو در داخل هزارتوی ما یچ پرداخت. سفرش یا حداقل این قسمت از سفرش بسیار سریع و با شادی به پایان رسید. هاو پنیر جدید را در ایستگاه پنیر n پیدا کرد! وقتی وارد ایستگاه پنیر n شد از دیدن چیزی که در آن جا بود ماتش برد. بزرگترین محموله ی پنیری که تا کنون دیده بود روی هم چیده شده بود. در آن جا آن قدر پنیر های مختلف وجود داشت که هاو بعضی از آنها را نمی شناخت. سپس برای لحظه ای مات و مبهوت ماند؛ زیرا نمی دانست آن چه را که می بیند واقعی است یا فقط زاییده ی ذهن اوست؛ تا این که دوستان قدیمش اسنیف و اسکوری را دید. اسنیف با تکان دادن سر به هاو خوش آمد گفت. اسکوری برایش دست تکان داد. اندام های کوچولو و چاق آنها نشان دهنده ی این بود که آنها از مدت ها پیش در آن جا بوده اند. هاو به سرعت سلام کرد و بلافاصله از هر تکه پنیری که دوست داشت یک گاز زد. او گرمکن و کفش هایش را در آورد, آنها را تمیز و مرتب تا کرد و برای اطمینان در خویش قرار داد شاید دوباره به آنها نیاز پیدا می کرد. سپس به میان پنیرهای تازه پرید. وقتی که کاملاً سیر شد, تکه ای پنیر تازه برداشت و آن را به دهان خود انداخت و گفت: زنده باد تغییر! هاو در حین لذت بردن از پنیر تازه, به چیزهایی که یاد گرفته بود شید. او فهمید که در ایستگاه پنیرc به این توهم که پنیر کهنه ای که دیگر در آنجا نبود دوباره بر می گردد, دل خوش کرده بود و از تغییر ترسیده بود. پس چه چیزی او را وادار به تغییر کرد؟ آیا ترس از مردن بر اثر گرسنگی باعث شد که تغییر کند؟ هاو با خود گفت:« خوب این موضوع تا اندازه ای کمک کرد.» سپس خندید و متوجه شد که به محض این که توانسته بود به خودش و به کارهای اشتباه خود بخندد, شروع به تغییر کرده بود. هاو فهمید که سریع ترین راه برای تغییر, خندیدن به حماقت خود است. پس از آن می توان فوراً تغییر کرد. هاو می دانست که از موش های رفیقش, اسنیف و اسکوری, درس مفیدی درباره ی تغییر یاد گرفته است. آنها زندگی را ساده گرفته و اوضاع را بیش از حد تجزیه و تحلیل یا بیش از حد پیچیده نکرده بودند. وقتی که شرایط ایستگاه پنیرc تغییر کرد و پنیر در آن جا نبود آنها هم تغییر د و با پنیر جابجا شدند. هاو همواره این مساله را به خاطر خواهد داشت. سپس هاو از مغز خارق العاده اش برای انجام آن چه که آدم کوچولوها بهتر از موش ها انجام می دهند استفاده کرد. او به اشتباهات گذشته اش شید و از آنها برای برنامه ریزی آینده استفاده کرد. او می دانست که می توان سازگاری با تغییر گرفت. می توان آگاهی بیشتری درباره ی نیاز به ساده انگاشتن اوضاع, انعطاف پذیر بودن و سریع تغییر بدست آورد. لازم نیست که اوضاع و احوال را بیش از حد تجزیه و تحلیل کرد و یا ذهن خود را با باورهای ترسناک مغشوش کرد. می توان به تغییرات کوچک توجه کرد, تا برای تغییرات بزرگ اجتماعی آمادگی بهتر و بیشتر پیدا کرد. هاو حالا می دانست که باید سریع تر خود را با اوضاع جدید سازگار کند. زیرا اگر به موقع نتوان خود را با شرایط جدید تطبیق داد ممکن است هرگز نتوان به این مهم دست یافت. هاو باید می پذیرفت که بزرگترین مانع برای تغییر , در خود شخص قرار دارد و هیچ وضعیتی تا زمانی که خودتان تغییر نکنید بهتر نخواهد شد. شاید مهم ترین چیزی که هاو متوجه شد, این بود که همیشه پنیر تازه در جای دیگری وجود دارد. خواه آن را به موقع تشخیص بدهید, خواه نه. و زمانی که ترس را پشت سر گذاشته و از ماجراهای پیش روی خود لذت ببرید, پاداش شما یافتن پنیر تازه است. هاو می دانست کمی ترس لازم است, زیرا می تواند از فرد در برابر خطرات واقعی محافظت کند. اما هم چنین متوجه شد که بیشتر ترسهای او غیر منطقی بوده و مانع تغییر او در زمان مورد نیاز شده است. هاو در آن زمان ها دوست نداشت تغییر کند. اما حالا می دانست که تغییر به شکل یک موهبت در لباس مبدل ظاهر می شود تا راهنمای او در پیدا پنیر بهتر باشد. او حتی به هنگام تغییر, قسمت بهتری از وجود خودش را پیدا کرده بود. هاو در حالی که به آنچه که آموخته بود می شید به یاد دوستش هم افتاد. او نمی دانست که آیا هِم هیچ یک از نوشته هایی را که هاو روی دیوار ایستگاهc و در دیوارهای مختلف هزارتوی ما یچ نوشته بود خوانده است یا نه؟ آیا هِم تا حالا تصمیم گرفته بود که از ایستگاه پنیرc بیرون آید و تغییر کند؟ آیا دوباره وارد هزارتوی ما یچ شده و آن چه را که می توانست زندگی او را بهتر کند کشف کرده بود؟ هاو به بازگشت دوباره به ایستگاهc و جستجوی هِم شید. البته با این شرط که بتواند این فرض که می تواند راه بازگشت را پیدا کند. او با خود فکر کرد که اگر هِم را پیدا کرد, باید به او تفهیم کند که چگونه از گرفتاری بیرون بیاید. اما هاو متوجه شد که او قبلاً سعی کرده بود که دوستش را وادار به تغییر کند. هِم خودش باید در فراسوی راحتی و آسایش خود و با پشت سر گذاشتن ترس هایش, راه خود را پیدا می کرد. هیچ دیگری نمی توانست این کار را برای او انجام دهد یا در مورد آن با او بحث کند. او مجبور بود به طریقی, به فواید تغییر دادن خود پی ببرد. هاو می دانست که ردپایی برای هِم به جا گذاشته است و اگر هِم فقط نوشته های روی دیوارها را بخواند می تواند راهش را پیدا کند. هاو خلاصه ای از آن چه را که یاد گرفته بود, روی بزرگ ترین دیوار ایستگاه پنیرn نوشت. او ع تکه ای پنیر بزرگ را دور تمام آموخته های خود کشید و در حالی که به آنها نگاه می کرد لبخند می زد: نوشته های روی دیوار: تغییرات اتفاق می افتند و آنها پنیر را جابجا می کنند. در تغییر و تحول شرکت جویید. برای جابجا شدن پنیر آمادگی داشته باشید. تغییرات را زیر نظر بگیرید. دائم پنیر را بو کنید تا متوجه شوید چه موقع کهنه می شود. سریعاً خود را با تغییرات تطبیق دهید. هر چه سریعتر پنیر کهنه را رها کنید, زودتر می توانید از پنیر تازه لذت ببرید. تغییر کنید. با پنیر حرکت کنید. از تغییر لذت ببرید. ماجراجویی کنید و به سفر بروید. از طعم پنیر تازه لذت ببرید. برای تغییر سریع آماده باشید و دوباره از آن لذت ببرید. آنها به برداشتن پنیر ادامه می دهند. هاو متوجه شد که از زمان جدا شدنش از هِم در ایستگاه پنیر c تا کنون, مسافتی طولانی را طی کرده است. اما می دانست که اگر بیش از حد در رفاه و آسایش باشد, به راحتی ممکن است اشتباه گذشته را تکرار کند. او هر روز برای پی بردن به اوضاع و شرایط ایستگاه پنیرn آن را بازرسی می کرد. او می خواست برای اجتناب از غافلگیر شدن بر اثر وقوع تغییرات غیر قابل انتظار, هر کاری که می تواند انجام دهد. هاو با وجود آن که هنوز مقدار زیادی پنیر داشت, اغلب اوقات به داخل هزارتوی ما یچ می رفت تا نواحی جدید را پیدا کند و همیشه بتواند با آن چه که در اطرافش می گذرد در ارتباط باشد. او می دانست که آگاهی از واقعیاتی که پیش روی او بود, از کنج عزلت گزیدن در یک منطقه راحت, ایمن تر است. هاو سپس ص را در خارج هزارتوی ما یچ شنید. با بلند تر شدن صدا, متوجه شد که ی دارد به آن طرف می آید. آیا این صدا می تواند صدای پای هِم باشد؟ آیا او توانسته مشکلات خود را پشت سر بگذارد؟ هاو خدا را شکر کرد .همان کاری که قبلاً بارها انجام داده بود و امیدوار شد که شاید, دوستش سرانجام این توانایی را یافته باشد. با پنیر حرکت کن و از آن لذت ببر!

مشاهده متن کامل ...
فلسفه غیبت
درخواست حذف اطلاعات
مقدمه

نجاشی در رجال خود فرموده است: شیخ کلینی (ره) در مدت زمان بیست سال، کتاب بزرگ و ارزشمند «کافی» را تدوین و در سال 329 در بغداد دارفانی را وداع نموده است. البته نجاشی بیان نکرده است آن بیست سالی که کلینی (ره) صرف تدوین «کافی» نموده [1] است، از چه زمانی شروع و در چه زمانی پایان یافته است. چنین برمی آید که زمان تدوین «کافی»بین 300 تا 320؛ یعنی، در حدود چهل سال بعد از آغاز غیبت صغری بوده است.

کلینی (ره) در کتاب خود، هشت باب در بیست صفحه را به حضرت حجت (عج) اختصاص داده است که دو باب از آن، دربارهِ بحث غیبت حضرت - البته بدون عنوان علت غیبت - است.

باب اول، ب نادر درباره«غیبت» و شامل سه خبر است که هیچ کدام بیانگر علت غیبت نیست.

باب دوم، شامل سی حدیث است.

امتحان و آزمایش

کاظم فرمود: [2] «و همانا برای صاحب امر، غیبتی است تا اینکه انی که قائل به آن بوده اند از این امر برمی گردند. همانا آن محنتی از جانب خداست که خداوند به سبب آن، بندگان و خلق خود را می آزماید.»

صادق،علیه السّلام، فرمود: [3] «به خدا قسم؛ تان سال ها از روزگار شما، غیبت می کند و بدین جهت آزمایش خواهید شد؛ تا اینکه گفته می شود: او مرده است و یا خدامی داند به کدام بیابان سر نهاده است.»

به نقل از صادق (ع) در خبر پنجم آمده است که فرمود: [4] «همانا برای قائم (عج) قبل از آنکه قیام کند، غیبتی است... همانا خداوند تعالی، دوست دارد که شیعیان را بیازماید. پس در آن زمان انی که باطل گرا هستند، شک می کنند».

سپس مرحوم کلینی (ره) برای این معنا، باب مستقلی به عنوان « محیص و الامتحان» باز نموده و شش خبر از ائمه اطهار (ع) آورده است، منصور صیقل نقل می کند: من و حارث بن مغیره و تعدادی از شیعیان، نشسته بودیم و با هم سخن می گفتیم و (ع) کلام ما را می شنید که به ما فرمود:«شما کجایید؟ هیهات! هیهات! نه به خدا قسم! آنچه که چشم به راه آن هستید، واقع نمی شود؛ مگر آنکه غربال شوید.

نه به خدا قسم! آنچه چشم به راه آن هستید واقع نمی شود؛ مگر آنکه بررسی شوید. نه به خدا قسم! آنچه چشم به راه آن هستید واقع نمی شود، مگر آنکه جدا شوید. نه به خدا قسم! آنچه چشم به راه آن هستید، واقع نمی شود؛ مگر پس از ناامیدی. نه به خدا قسم! آنچه را که چشم به راه آن هستید، واقع نمی شود، مگر آن گاه که هر بدبخت است بدبخت شود و هر خوشبخت است، خوشبخت شود». [5] .

این خبر با موضوع ارتباط دارد و دیگر اخبار در مطلق امتحان است. و پیش از این گذشت شیخ کلینی (ره) هیچ یک از این روایات را عنوان «علت غیبت» نداده است. و باز این معنا خواهد آمد که شیخ طوسی می گوید: امکان ندارد ازمایش الهی علت غیبت باشد.

ترس برجان

حدیث های شمارهِ 5،9،18،29 را زراره از صادق (ع) نقل کرده است و همگی بر این حکمت اذعان دارند. البته به نظر می رسد آنها یک «خبر واحداند» که سه طریق دارند. کوتاه ترین آنها، حدیث شماره 9و 18 و طولانی ترین آنها حدیث شماره 29 است. کامل ترین این خبرها، حدیث شماره 5 است که زراره در ضمن آن می گوید: «شنیدم اباعبدالله فرمود: همانا برای قائم (عج) قبل از آنکه قیام کند، غیبتی است گفتم: چرا؟ فرمود: می ترسد و بادستش به شکمش اشاره کرد». [6] .

برای آنکه بر او بیعتی نباشد

در خبر 27 از اخبار «باب غیبت»، هشام بن سالم روایت می کند که حضرت صادق (ع) فرمود: «قائم (عج) قیام می کند، درحالی که در گردن او عهد و بیعتی نیست». [7] .

>نعمانی و اولین کتاب در غیبت

>حکمت آزمایش

>نعمانی و علت بیعت نبودن بر گردن حضرت

>نعمانی و علت ترس برجان

>کراهت تعیین وقت ظهور

>صدوق و دومین کتاب در غیبت

>صدوق و علت ترس برجان

>صدوق و حکمت آزمایش الهی

>صدوق و حکمت برای آنکه بر او بیعتی نباشد

نعمانی و اولین کتاب در غیبت

در اوائل دوران غیبت صغری در شهر نعمانیه، ابراهیم بن جعفر صاحب فرزندی متولد شد که او را محمد نامید.

محمّد علوم اولیّه را در نزد پدرش آموخت، سپس در طلب علم به بغداد کوچ کرد و در آنجا س ت گزید.

در اوایل قرن چهارم شیخ کلینی (ره) از ری به بغداد مهاجرت کرد و در آنجا در طول بیست سال، کتاب «کافی» را تدوین نمود. شیخ ابوعبدا... محمد بن ابراهیم نعمانی برای طلب علم به محضر ایشان می رفت و کتاب کافی را برای ایشان می نوشت [8] تااینکه کلینی در سال 329 وفات یافت.

در آن روزها شهر حلب و شام، تابع مصر بود و کافور اخشیدی بر آنها حکومت می کرد. در حلب سیف ال ه علی بن عبدا بن حمدان در سال 333 حاکم شده بود. وی بر شام و الجزیره، دست یافت. و شاعران و عالمان بزرگ، از جمله نعمانی، بر او وارد می شدند.

بعد از حدود ده سال در اوا سال 342 نعمانی کتاب «غیبه» را بر کاتبش، محمد بن الحسن الشجاعی، املا کرد [9] و در مقدمهِ آن دربارهِ سبب تاءلیف این کتاب آورده است:

«گروه هایی را دیدم که به مذهب تشیّع منسوب و به اکرم (ص) وابسته بوده و قائل به ت می باشند. اما آنان دچار تفرقه و چند دستگی شده و واجبات الهی را سست می گرفتند و محرّمات الهی را سبک می شمردند. برخی در حق اهل بیت غلوّ کرده و برخی دیگر هم کوتاه می آمدند.

همگی جز تعداد کمی از آنها در مورد زمان و ولی امرشان به شک افتاده اند؛ در حالی که خداوند او را به علم خود به علّت گرفتاری هایی که به واسطه غیبت ایجاد شده، برگزیده است. پیوسته این دو دلی و شک در دل های آنها اثر گذاشته است؛ چنانچه علی (ع) در وصف علم به کمیل بن زیاد می فرمود: « ی که تسلیم اهل حق است، اما بینشی ندارد، در اوّلین برخورد با شبهه، شک در دل او راه می یابد»؛ تا آنجا که آنها را به وادی گمراهی، سرگردانی، کوردلی و انحراف می کشاند و از آنها، جز اندکی که بر دین خدا ثابت قدم اند - باقی نماند. اینان به ایمان خداوند چنگ زده و از راه راست منحرف نگشته اند و تنها وصف «فرقه ثابت بر حق» برایشان محقق است بادهای مخالف، آنان را نلرزاند، فتنه و آشوب ها به آنها آسیبی نرساند.

پرتو دروغین سراب، آنان را نفریبد؛ زیرا این گروه به حرف مردم و تقلید این و آن دیندار نشده اند تا با حرف آنها، از دین و مسلک خود خارج شوند.

به جان خویش سوگند! هیچ به وادی گمراهی، سرگردانی و فتنهِ حوادث وارد نشده و دچار وج از راه راست و افتادن به دامان مذاهب بیهوده و باطل نگردیده است؛ مگر به جهت کم بهره بردن او از روایات و علم و بی نصیب بودن از بینش و شعور. این بدبخت ها هرگز در جست و جوی علم، کوششی نمی کنند و برای به دست آوردن و بازگو روایت، از سرچشمهِ پاک و به دور از آلودگی به خود زحمت نمی دهند. هر چند اگر بر ایشان روایت هم می شد، بدون اینکه معنای آن را بفهمند، همانند انی اند که برایشان روایتی نقل نشده است.

بیشتر انی که به این مذاهب گام نهاده اند، دارای یکی از این چند ح بوده اند: عده ای از آنان، انی اند که بدون شیدن و دقت و از روی ناآگاهی، وارد آن شده اند. به مجرّد برخورد با اندک شبهه ای گمراه و سرگردان می شوند. عده ای دیگر، انی اند که به دنبال طلب دنیا هستند و همین که گمراهان و دنیاپرستان نظر آنها را به سوی دنیا جلب کنند، منحرف گشته، دنیا را بر دین مقدّم می دارند و دین را فدای دنیا می کنند.

این در صورتی است که آنان با سخنان عوام فریب و بیهوده فریب شیاطین را خورده اند.

گروهی نیز به جهت ریاکاری و برخورداری از حسن ظاهر، خود را با لباس مذهب می آرایند و هدف شان ریاست است که تمام علاقهِ آنها در آن خلاصه شده؛ بدون اینکه کوچک ترین اخلاص و اعتقادی به حقانیت آن داشته باشند. پس خداوند هم نعمت نکو را از آنان سلب کرده، روزگارشان را دگرگون می سازد و آتش خشم و عذاب خود را برای آنان آماده می کند.

عده ای دیگر، به دلیل کم بودن ایمان شان به آن گرویده اند؛ امّا خودشان هم به درستی و حقانیت آنچه می گوید، اعتقاد محکمی ندارند.

پس خواستم که به خداوند عزّوجل تقرب جسته باشم، به وسیله ذکر آنچه از جانب ان معصوم و صادق آمده است؛ از المؤ منین گرفته تا آ ین ی که از او روایتی دربارهِ غیبت منقول است. این غیبتی است که خداوند هر را که از درک آن و هدایت به سوی آنچه از معصومین صادق روایت شده، محروم نموده باشد؛ چشم دل او را کور ساخته است. این روایات برای اهل حق، درستی آنچه روایت شده مسلّم می دارد و بدان اعتقاد دارند و دلیل شان بر وقوع آن، موکّد خواهد شد و آنچه را که هشدار داده بودند، تصدیق خواهد نمود». [10] .

گویا به نظر شیخ نعمانی (ره) آن شصت خبری که کلینی روایت کرده، برای برطرف شبهات فراوان این جماعت، در باره غیبت، کافی نبوده است. بنابراین نعمانی اولین کتاب مستقل در باب غیبت (در 26 باب)، را بر اساس احادیثی که بزرگان از ائمه (ع) نقل کرده و در نزد او موجود بوده، تدوین کرده است.

حکمت آزمایش

نعمانی در این 26 باب، بخشی را به علت یاحکمت غیبت اختصاص نداده است. البته عنوان باب یازدهم را چنین قرار داده است:«آنچه دربارهِ تحمّل مشقّات و غربال و چند دستگی ها در زمان غیبت رسیده است».

در مقدمه نیز دو حدیث از احادیث وارد در این باب را ذکر کرده است. [11] .

نعمانی در باب هفتم، تصریح دارد بر اینکه «تمحیص» علت غیبت است: «و غیبت [12] ... خداوند آن را با واقع شدن در آزمایش و امتحان و غربال شدن اراده فرموده، به جهت تدبیری که برای بشر مقرر کرده، تا انی که ادعای این امر (تشیع) را می کنند تصفیه شوند. [13] .

و آزمایش بندگان با غیبت او، برای پدید آمدن شیعیان خالص است این آزمایش با پایداری بر امور او و اقرار بر تش و دینداری خدا حاصل می شود؛ با ایمان به اینکه او (حجت) حق است و وجود دارد و اگر چه شخص او غایب باشد زمین از او خالی نمی ماند، و ایمان او بدین گونه است که؛ به تمامی آنچه رسول خدا و المؤ منین و ائمه (ع) فرموده اند - بعد از غیبتش به هنگام ناامیدی مردم از او، قیامش را با شمشیر بشارت داده اند» -، باور و یقین داشته است. [14] .

این باب را با این جمله به پایان می رساند: «غیبت ،علیه السّلام، در این عصر برای پاک ساختن ی است که خالص شدنی است و برای نابودی ی که هلاک شدنی است و همچنین برای نجات هر که باپایداری بر حق، اهل نجات است و همچنین برای بر طرف ساختن شک و تردید و یقین آوردن به آنچه از ان وارد شده است.

ناگزیر این اندوه باید پیش اید، سپس زمان خواست خدا فرا برسد؛ نه آن زمان که مردم بخواهند. خداوند ما و شما را - ای جماعت با ایمان شیعه که پیوسته دست به ریسمان خدا دارید و به دستورات او گردن می نهیند - از آن ها قرار دهد که از گرفتاری غیبت نجات می یابند که در آن هر خواست خود را گزیند و به اختیار پروردگارش راضی نشود و خواستار شتاب در تدبیر خدای سبحان گردد به آن چه که مأمور بوده صبر نکرده است. [15] .

از جمله روایات نعمانی در این باب، روایتی است که صادق (ع) از علی (ع) نقل کرده است که فرمود:«خداوند در آ ا مان مردی از فرزندان مرا برمی انگیزد، خونخواهی می کند و از میان آنها غایب می شود، برای آنکه اهل گمراهی از دیگران جدا شوند». [16] .

سپس ایشان روایتی را بیان می کند که کلینی از کاظم نقل کرده است؛ از صادق روایت نموده است: «همانا خداوند قلوب شیعیان را امتحان می کند». [17] .

و در ادامه روایاتی را که کلینی از باقر (ع) و رضا (ع) نقل کرده است، ذکر می کند. [18] .

نعمانی و علت بیعت نبودن بر گردن حضرت

در خبر 47 از باب - آنچه درغیبت منتظر روایت شده - به نقل از کناسی از باقر (ع) روایت می کند که: «همانا برای صاحب این امر دو غیبت است حضرت قیام نمی کند در حالی که بیعت ی در گردن او باشد».

سپس نعمانی روایتی را ذکر می کند که کلینی از هشام بن سالم به نقل از صادق روایت کرده است: «قائم قیام می کند در حالی که عقد و عهد و بیعت ی در گردن او نیست». [19] .

نعمانی و علت ترس برجان

کلینی خبر زراره از صادق (ع) یا باقر (ع)را با چهار سند نقل می کند که نعمانی درالغیبه، همین خبر را ذکر کرده و دو طریق دیگر به آن افزوده است. [20] .

وی برای خبر مفضل بن عمر از باقر یا صادق،علیه السّلام، سه طریق ذکر کرده است: «زمانی که حضرت قائم قیام کند این آیه را می خواند «پس از شما فرار آن زمانی که از شما ترسیدم». سپس مرحوم نعمانی نویسد: این احادیث مصداق قومش است که: «در او سنتی از حضرت موسی است و آن اینکه او ترسیده است و در کمین است». [21] .

کراهت تعیین وقت ظهور

چنان که گفته شد، کلینی در کافی، هشت باب را به صاحب ا مان (عج) اختصاص داده است. عنوان باب ششم «کراهیه وقیت» می باشد و در آن دو خبر از باقر،علیه السّلام، و پنج خبر از صادق (ع)، در نفی تعیین وقت ظهور ذکر کرده است، امّا این سخن باقی می ماند که چرا کلینی (ره) از این باب به «کراهت» تعبیر کرده است نه «حرمت».

شاید علت آن اخباری است که از ائمه،علیهم السّلام، نقل شده است؛ خصوصاً آنکه نعمانی دو حدیث از صادق (ع) در همین باب نقل می کند وی حدیث اوّل را از کلینی بسند علی بن حمزه البطائی از صادق روایت می کند که آن حضرت فرمود:

«صاحب این امر از غیبتی ناگزیر است... و با وجود سی تن (یابه همراهی 30نفر) در آنجا وحشت و ترسی نیست».

حدیث دوم - (ح 90) را هم با سند فوق از صادق (ع) نقل کرده است که: «قائم فرزندان من برابر عمر حضرت ابراهیم - که 120 سال بوده است - عمر می کند و به صورت جوان رشیدی 32 ساله آشکار می گردد».

سپس اضافه می کند: این گفته تنها برای آرامش بخشیدن به شیعیان و نزدیک نشان دادن آن است؛ زیرا ایشان خود فرموده اند: «ما زمانی را تعیین نمی کنیم و هر تعیین وقتی را از ما برای شما روایت کرد، او را تصدیق نکنید و هراس نداشته باشید از اینکه او را دروغگو شمرده و بدان گفته عمل نکنید [22] .

سپس نعمانی، ب را تحت عنوان «روایاتی که در نهی از تعیین وقت ظهور و بردن نام حضرت وارد شد،» مطرح می کند و در آن پانزده خبر می آورد که کلینی (ره) روایت آ آن را در کافی در باب «کراهت تعیین وقت» آورده است.

کلینی حدیث ششم آن را در کافی به سند حسن بن علی بن یقطین از برادرش حسین به نقل از پدرشان از کاظم (ع) ذکر کرده است که آن حضرت فرمود «ای علی: تاکنون دویست سال است که شیعه با امیدها و آرزوها پرورش داده شده است». یقطین پدر علی از موالی بنی عباس بود. ایشان به پسرش گفت: چرا آنچه به ما گفته شد (خلافت بنی العباس) واقع شد ولی آنچه به شما گفته شد، صورت نگرفت؟ علی به او پاسخ داد «آنچه به ما و شما گفته شد هر دو از یک جا بیرون آمده است، جز اینکه زمان کار شما فرارسید. بنابراین فوراً به شما داده شدو همان طور که گفته شده بود انجام پذیرفت، ولی زمان کار ما فرانرسیده است. بنابراین به امید و آرزو ما را سرگرم نموده اند، زیرا اگر به ما گفته می شد، این امر نخواهد شد، مگر پس از گذشت دویست سال یا سیصد سال، حتماً دل ها سخت می شد و بیشتر مردم از ایمان به برمی گشتند ولی گفتند: چقدر سریع و نزدیک است برای آنکه دل های مردم به ایمان نزدیک شود و فرج را نزدیک بنمایاند». [23] .

صدوق و دومین کتاب در غیبت

ظاهراً علی بن بابویه قمی، حدود سال 260 (سال وفات حسن عسکری) به دنیا آمده است. شیخ طوسی در «الغیبه» به سند خود از مشایخ اهل قم، روایت کرده است که ایشان گفته اند: ابن بابویه با دختر عموی خود، ازدواج کرد و صاحب فرزندی شد. سپس به شیخ القاسم الحسینی بن روح نامه ای نوشت که از محضر حضرت حجت بخواهد که دعا کند تا خداوند فرزندان فقیهی به او روزی دهد.

جواب آمد: «تو از این (خانم) صاحب فرزندی نخواهی شد، ولی مالک کنیزی دیلمی خواهی شد که از او صاحب دوفرزند فقیه می شوی». [24] .

این قضیه در اوایل سفارت حسین بن روح، بعد از سال 305 اتفاق افتاد. بنابراین ولادت صدوق حدود سال 307؛یعنی، قبل از پنجاه سالگی پدر بزرگوارش بوده است. ایشان وقتی به سن چهل سالگی رسید آوازهِ فضلش به همه جا- از جمله شهر ری - رسید و اهل ری از او خواستند که به آنجا هجرت کند.

شیخ صدوق این پیشنهاد را پذیرفت و به آنجا مهاجرت کرد.ایشان در آنجا مشهور شد و آوازه شهرتش، به شاه رکن الدین اباعلی الحسن بن بویه الدیلمی رسید و از ایشان خواست که نزد او حاضر شود و شیخ هم به مدت ده سال پیش او ماند، تازمانی که برای زیارت رضا،علیه السّلام، قصد سفر به اسان را داشت. [25] .

وی پس از نائل شدن به زیارت رضا (ع) به نیشابور بازگشت و در آنجا اقامت گزید و متوجه شد بیشتر شیعیانی که نزد او رفت و آمد می کنند، در موضوع غیبت حیران و سرگردان اند و در امر قائم (عج) شبهاتی دارند. در این زمان شیخ بزرگواری از دانشمندان اهل قم (شیخ نجم الدین ابوسعید محمدبن الحسن بن الصلت القمی) که شخصیّتی اهل فضل و عمل بود، از بخارا آمده و بر ایشان وارد شد.

یک روز که آن شیخ بزرگوار با صدوق (ره) سخن می گفت، یادآور شد که با یکی از بزرگان فلسفه و منطق دیدار کرده و درباره ی حضرت قائم (عج) سخنی از او شنیده است که شیخ نجم الدین قمی را سرگردان و حیران کرده و در امر طول غیبت و انقطاع اخبار، او را به شک و تردید انداخته است و وی از صدوق (ره) خواست که در موضوع غیبت کت تألیف کند. شیخ نیز به او وعده داد که هنگام بازگشت به وطن خود (شهر ری) خواهش او را اجابت کند. [26] .

وی هنگام بازگشت به شهر ری، تاءلیف کتاب «کمال الدین و تمام الن در اثبات غیبت و برداشتن حیرت» را آغاز کرد.

صدوق (ره) نوشته است: به وسیلهِ اخبار وارده از اکرم (ص) و ائمه (ع) در امر غیبت، نهایت کوشش و تلاش خود را در ارشاد مردم به حق و راه راست نمودم. اما آنان به جای تسلیم و پذیرش (اخبار و روایات) به ارا و قیاس های عقلی روی آورده بودند [27] به همین دلیل ایشان قبل از آنکه با روایات اکرم، صلّی اللّهُ علیه و آله و سلّم، و اهل بیت،علیهم السّلام، فصل های کتاب را تنظیم کند، شروع به پاسخ در شبهاتی می کند که در آنها آرا و قیاس های عقلی با اخبار ائمه اطهار آمیخته است.

او می نویسد: مخالفان ما گفته اند: بنابر قول شما بعد از وفات اکرم، صلّی اللّهُ علیه و آله و سلّم، یازده آمده اند که همگی با اسم و شخص خاص بین شیعه و اهل سنت معروف بوده اند. حال چنانچه صاحب زمان هم مانند آن ان آشکار و معروف نباشد، امر ت آن یازده هم بیهوده و فاسد می گردد. همان گونه که موضوع صاحب ا مان شما، به واسطه نبودن و عدم امکان وجود او در طول این مدت، فاسد و بیهوده است!

صدوق و علت ترس برجان

صدوق (ره) در پاسخ نوشته است: می گوییم: ظهور حجت های الهی در مقامات خود، در زمان تسلط حکومت های باطل، از جهت امکاناتی است که برای ارشاد و تدبیر مردم زمان خود داشته اند.

اگر وضعیت به گونه ای باشد که برای تاحدودی تدبیر و ی نسبت به دوستانش ممکن باشد، ظهور «حجت» لازم است و اگر هیچ امکان مناسبی برای تدبیر و ی وجود نداشته باشد و حکمت الهی و تدبیر معنوی موجب پنهانی بودن او گردد، خداوند او را در غیبت پنهان می کند تا اینکه مدت غیبت بگذرد؛ همان گونه که پس از مطالعه تاریخ همهِ حجت های خدا از ان و ا وصیای پس از وفات حضرت آدم تا این زمان، این گونه بوده است؛ بعضی از آنها آشکار و برخی پنهان بوده اند. البته قرآن کریم هم به این سخن اشاره دارد که: «رسولانی را که داستان شان را از پیش برای تو گفتیم و رسولانی که قصه ی آنان را نگفته ایم». [28] .

همچنین عبدالحمید بن الدیلم می گوید: صادق ،علیه السّلام، فرمود: «ای عبدالحمید؛ برای خدا رسولانی آشکار و رسولانی پنهان است؛ زمانی که از خدا به حق رسولان آشکار خواستی، از او به حق رسولان پنهان نیز بخواه».

حجت های خدا از زمان رحلت آدم تا پیدایش حضرت ابراهیم ،علیه السّلام، او صیایی آشکار و پنهان بوده اند.

در زمان تولد حضرت ابراهیم، ظهور حجت امکان نداشت، چون نمرود فرزندان مردم سرزمین خود را برای یافتن ابراهیم ،علیه السّلام، به قتل می رساند.

بنابراین خداوند، وجود حضرت ابراهیم و تولد او را پنهان کرد. تا آنکه مدت غیبت تمام شد و حضرت ابراهیم آنها را به وجود خود راهنمایی کرد و امر خود را ظاهر نمود؛ زیرا ارادهِ الهی بر این تعلق گرفت که حجت خود را بر مردم ثابت و دین خود را کامل کند.

بعد از وفات حضرت ابراهیم تا زمان حضرت موسی (ع) هم او صیایی بودند که حجت های خدا در روی زمین به شمار می آمدند و پشت سر هم وصایت را از یکدیگر، ارث می بردند و آشکار یا پنهان بودند.

در زمان حضرت موسی،علیه السّلام، نیز آن گاه که خبر تولد او منتشر شد، فرعون برای یافتن او، فرزندان بنی را می کشت. بنابراین خداوند ولا دت او را پنهان ساخت و همان طور که قرآن خبرداده مادرش او را در دریا انداخت؛ تا آنکه موسی،علیه السّلام، دعوتش را آشکار کرد و خود را به مردم شناساند. چون هنگام درگذشت حضرت موسی،علیه السّلام، رسید، او نیز تا زمان ظهور حضرت عیسی (ع) اوصیایی در عیان و یا نهان داشت.

عیسی،علیه السّلام، با دلایل روشن، نبوت خود را از هنگام ولادت آشکارا به جهان نشان داد و براهین خویش را منتشر ساخت، زیرا مانعی از اظهار وجود خود نداشت و پس از وی هم اوصیایی بودند که برخی عیان و گروهی پنهان بودند و این حجت های الهی تا زمان ظهور ما وجود داشتند.

بعد از ظهور اکرم، صلّی اللّهُ علیه و آله و سلّم، لازم بود که آن حضرت - به روش ان پیشین - اوصیای خود را معین کند. پس همان طور که ان گذشته اوصیای خود را معیّن د، پیغمبر نیز اولیای خود را مشخص کرد.

بین شیعه و اهل سنت، مشهور و معروف است که خلیفه ناحق معاصر حسن عسکری،علیه السّلام، برایشان ناظران و پاسدارانی گماشته بود و تا زمان وفات، آن حضرت را به دقت تحت نظر داشتند.

وقتی آن حضرت وفات د، تمام خدمتکاران و خاندان او را بازداشت نمود و زیر نظر داشتند و کنیزان آن حضرت را زندانی د و به دنبال فرزند نوزاد او بازرسی دقیقی انجام دادند. از این رو سنت غیبت دربارهِ آن حضرت، همانند سنت غیبت در حجت های گذشته جاری شد. [29] .

محقق کتاب کمال الدین برای این قسمت از کتاب، عنوان «اثبات الغیبه والحکمه فیها» را قرار داده است. البته این عنوان برگرفته از اولین گفتار صدوق (ره) است که فرمود: حقیقت غیبت زمان (عج) روشن و دلیل آن پیروز است، باید آثار حکمت خدای عزوجل و تدبیر پابرجای او را دربارهِ ان گذشته سنجید که چگونه گردن کشان و فرعون منشان، در قرن های گذشته بر آنان چیره شدند. امروز هم می بینیم که پیشوایان کفر اهل دروغ و دشمنی و افترا و پرونده سازی، برهمه چیز مسلّط شده اند. [30] .

بنابراین صدوق (ره) در اینجا اقرار می کند که حکمت غیبت حضرت حجت (عج)، همانند حکمت پنهان شدن رسولان، انبیاو اوصیای گذشته است آنان به جهت ترس بر جان شان از دست فرعونیان و طاغوتیان و کشته شدن شان قبل از اعمال رس خود، پنهان می شدند.

وی برای تصدیق این حکمت ثابت و فراگیر، تنها به روایتی از صادق،علیه السّلام، استشهاد کرده است فرمود:«همانا برای خدا رسولانی آشکار و پنهان است».

صدوق (ره) جزء دوم کتاب کمال الدین را با باب «در آنچه از صادق،علیه السّلام، در نقل بر قائم (عج) و غیبت او نقل شده» شروع می کند و در خبر 23 همان روایت سابق از صادق را در «ترس برجان» نقل می کند و ذیل روایت میآورد: «جز آن که خداوند تبارک و تعالی دوست دارد که شیعیان را آزمایش کند».

در خبر 32 هم ضمن تکرار «ترس برجان» اضافه می کند: «برای آنکه خداوند دوست دارد که خلق خود را آزمایش کند، پس در این هنگام است که باطلان به شک و تردید می افتند». [31] .

صدوق و حکمت آزمایش الهی

صدوق (ره)، در خبر 35 روایتی از مفضل بن عمر به نقل از صادق،علیه السّلام، در آزمایش الهی ذکر می کند [32] و بعد از آن هم خبری از عبدالرحمن بن سیابه به نقل از صادق (ع) ذکر می کند که فرمود:«چگونه خواهید بود آن گاه که بی و و دانش بمانید و از یکدیگر بیزاری بجویید، آن زمان که آزمایش و از هم جدا شده و غربال گردید». [33] .

در خبر 51 هم روایت دیگری از مفضل به نقل از صادق،علیه السّلام، ذکر می کند که فرمود: «ایام غیبت او طولانی شود، تا حق محض، آشکار شود و ایمان از نفاق جدا گردد؛ به واسطه آنکه هر از شیعیان که بدطنیت باشد، از تشیع برگردد؛ آنهایی که آن گاه که امنیت و امکانات و جای گزینی در عهد حضرت قائم را احساس کنند خوف نفاقشان رود». [34] .

سپس وی ب به عنوان «علت غیبت» باز می کند و در آن یازده خبر می آورد.

در خبر ششم، سریر صیرفی کوفی از صادق،علیه السّلام، نقل می کند:«فرمود: همانا برای قائم ما غیبتی است که زمانش طولانی است به او گفتم: ای فرزند رسول خدا! چرا؟ فرمود: برای آنکه خداوند تبارک و تعالی روش غیبت ان در او جاری شود».

صدوق این باب را با روایتی از عبدا... بن فضل هاشمی به پایان می رساند که گفت: «شنیدم صادق،علیه السّلام، فرمود: صاحب الامر غیبتی دارد که از آن ناچار است؛ همه باطل جویان در آن به شک و تردید می افتند. به عرض : فدایت شوم! حکمت غیبت چیست؟ فرمود: حکمت غیبت او، همان حکمت در غیبت حجت های خدا است که پیش از او بودند». [35] وی در مقدمه کتاب خود و در بیان علت تألیف آن، خو را نقل می کند که هنگام بازگشت از زیارت رضا،علیه السّلام، در نیشابور، دیده بود. صدوق (ره) در آن خواب زمان (عج) را مشاهده می کند که بر در کعبه ایستاده است، بر سلام عرض می کند و هم جواب سلام وی را می دهد و به او می فرماید: «در باب غیبت کت بنویس و در آن غیبت های انبیا را ذکر کن». [36] وی نیز غیبت های انبیا را در هفت باب و حدود سی صفحه ذکر می کند.

مراد صدوق (ره) از تقریر این حکمت ثابت و عام، این نبود که حکمت غیبت را در آن منحصر کرده و سایر حکمت ها را تصدیق نکند؛ بلکه بدین معنا است که این حکمت را بر سایر حکمت ها مقدّم دارد. شاید هم به جهت آن خواب و اشارات بوده است.

البته این حکمت با حکمت «ترس بر جان بدون انجام دادن مأموریت» فرقی ندارد. برای این حکمت چهار خبر آورده است که طریق آنها را از صادق،علیه السّلام، و باقر،علیه السّلام، روایت کرده است:

« باقر،علیه السّلام، فرمود: همانا برای قائم قبل از آنکه قیام کند، غیبتی است. زراره می گوید: به عرض : چرا؟ فرمود: می ترسد و به شکمش اشاره کرد». در حدیث دیگر آمده است « باقر فرمود: همانا برای قائم (عج) قبل از ظهورش غیبتی است، زراره می گوید: به عرض : چرا؟ فرمود: می ترسد و با دستش به شکمش اشاره کرد و زراره گفت: یعنی، کشته شدن».

همچنین نقل می کند:« صادق،علیه السّلام، فرمود: ای زراره! برای قائم به ناچار غیبتی است، زراره می گوید: عرض : چرا؟ فرمود: بر جان خود می ترسد و با دستش به شکمش اشاره کرد».

در حدیث دیگری آورده است: « صادق،علیه السّلام، فرمود: برای قائم قبل از قیام غیبتی است، زراره می گوید: عرض : چرا؟ فرمود: برجان خود می ترسد (کشته شود»).

صدوق و حکمت برای آنکه بر او بیعتی نباشد

صدوق (ره) قبل از اخبار این حکمت، ابتدا پنج خبر را می آورد که در واقع چهار خبر هستند؛ زیرا خبر اول و پنجم هر دو یکی است. بصیر از صادق،علیه السّلام، نقل کرده است: «صاحب این امر از میان مردم پنهان شد برای آنکه زمانی که وج می کند، بیعت هیچ برگردن او نباشد».

حدیث دوم و سوم را جیل بن صالح و هشام بن سالم، از صادق،علیه السّلام، نقل می کنند که اما م صادق،علیه السّلام، فرمود:«قائم قیام می کند یا برانگیخته می شود؛ در حالی که بیعت هیچ در گردن او نیست یا برای هیچ در گردن او بیعتی نیست».

حسن بن علی بن فضال نیز از رضا،علیه السّلام، نقل می کند: «گویا شیعه را می بینم که در وقتی که سومین فرزند مرا از دست می دهند، مانند چهار پایان در طلب چراگاه هستند، ولی نمی یابند؛ برای آنکه شان از آنان پنهان است، عرض : برای چه ای فرزند رسول خدا؟ فرمود: برای آنکه چون با شمشیر قیام کند، بیعت ی در گردنش نباشد». [37].

عمدهِ اخبار «علت غیبت» همین ده خبر هستند که در بردارندهِ دو حکمت برای غیبت هستند: 1.ترس برجان، 2.بیعت هیچ برگردن او نباشد.

البته حکمت دوم، ثانوی و تنزیلی است؛ یعنی، بر فرض ظهور، در صورتی از قتل نجات می یابد که با ظالمان بیعت کند».

حکمت تفصیلی معلوم نیست

صدوق (ره) آ ین خبر در باب علت غیبت را از عبدا... بن فضل هاشمی نقل می کند و در آن اشاره دارد بر اینکه این دو حکمت ذکر شده هر دو اجمالی هستند، امّا حکمت تفصیلی آن بعداً کشف می شود و در این دو روایت صادق،علیه السّلام، فرمود:«به درستی که وجه حکمت در این باره آشکار نشود، مگر پس از ظهورش؛ چنان که وجه حکمت کارهای خضر - از سوراخ کشتی، کشتن نوجوان تا ب اداشتن دیوار ش ته، برای موسی روشن نشد مگر پس از آنکه از هم جدا شدند. و همچنین چون دانستیم که خداوند - تبارک و تعالی - حکیم است. تصدیق می کنیم که همه افعال او حکیمانه است هر چند وجه آن برای ما منکشف نباشد، ای پسر فضل! این امری از امور خدای تعالی و سرّی از اسرار خدا و غیبتی از غیوب او است». [38]

>شیخ مفید و علت غیبت

>سید مرتضی و علت غیبت

>شیخ طوسی و علت غیبت

>طوسی و علت ترس بر جان

>طوسی و حکمت آزمایش الهی

شیخ مفید و علت غیبت

مفید (ره) در الارشاد، ب به عنوان «روایات و نصوصی که بر ت دوازدهم آمده» اختصاص داده است. او در این باب، سیزده خبر می آورد و در پایان می نویسد: این اخبار تعداد کمی از روایاتی است که دربارهِ دوازدهمین آمده است، روایات در این مورد بسیار زیاد است که اصحاب حدیث آنها را به شکل کتاب تدوین کرده اند. از جمله انی که احادیث را همراه با شرح و تفصیل تدوین نموده، محمد بن ابراهیم اباعبدا نعمانی در کتاب الغیبه است. [39] .

البته مفید (ره) به کتاب «کمال الدین و تمام الن و در اثبات غیبت و حجت و کشف حیرت» اشاره ای ندارد و خودش هم در الارشاد باب یا فصلی را به علت یا حکمت اختصاص نداده است.

درسال [40] 373، چهل سال قبل از وفات ایشان، قسمت هایی از مناظرات خود را جمع آوری نموده، به شکل کتاب در آورده و منتشر کرد. البته جز کتاب «الفصول المختاره که سید مرتضی علم الهدی آن را گزینش نموده است - هیچ کدام از آنها به دست ما نرسید است.

دوفصل از آن اختصاص به مناظراتی دربارهِ غیبت دارد. فصل اول در هشت صفحه و فصل دوم در سه صفحه است که بیشتر به حکمت «ترس برجان» می پردازد. [41] .

ایشان بعد از آن رساله «الفصول العشره فی الغیبه» را نوشت و در مقدمهِ آن گفت: و بعد از آنچه در این ابواب نگاشتم و به گونه سؤ ال و جواب، معانی آن را شرح دادم و از قرآن و سنت و عقل شواهدی بر آن آوردم؛ رغبتی پیدا شد برای آنکه در فصل های مختص به ت صاحب ا مان و پدران بزرگوارش و همچنین مواضع شبهه دار آنان، نکاتی را ذکر کنم.

فصل چهارم این رساله عبارت است از «انگیزهِ پنهان شدن ولادت ،علیه السّلام، چه بود و علت مخفی بودن امر و غیبت چه بوده است». [42] .

سید مرتضی و علت غیبت

سید مرتضی علم الهدی (م 436) از کتاب (العیون و المحاسن)، فصل هایی را اختیار کرده و یک کتاب اعتقادی به نام الذخیره نوشته است. [43] دراین کتاب آمده است: چنانچه ی بگوید: اگر این امکان هست که ،علیه السّلام، به گونه ای غایب باشد که ی با او در ارتباط نباشد و آن گاه که ایمن از ترس باشد آشکار شود، پس چه فرقی است بین آن و بین اینکه خداوند او را معدوم کند و آن گاه که امنیت برای حاصل شود، او را زنده کند و یا دگر باره او را به وجود آورد؟!

شیخ طوسی (ره)، این مطلب را به تلخیص الشافی نقل کرده و در دو صفحه به آن پاسخ داده است.

قبل از این سؤ ال و جواب، چندین پرسش و پاسخ در محور «علت ترس برجان» در پانزده صفحه، در کتاب وجود دارد. همین سؤ الات و جواب ها و غیر آنها نیز به تعداد همین صفحات، در آ جزء چهارم، حول همین محور تکرار شده است.

شیخ طوسی و علت غیبت

ابوجعفر محمد بن الحسن بن علی ال اسانی (شیخ طوسی).

در سال 432 و در سن 47 سالگی کتاب الشافی فی الا مامه را خلاصه کرده و در آن تعدادی سؤ ال و اشکال دربارهِ غیبت از کتاب الذخیره (سید مرتضی) ذکر کرده و به آنها پاسخ گفته است.

در سال 447، شیخ بزرگواری از او می خواهد که کت دربارهِ مباحث ذیل بنگارد: 1- غیبت و علت غیبت صاحب ا مان؛ 2- علت طولانی شدن غیبت حضرت با وجود شدّت نیاز به او و پر شدن زمین از فساد و هرج و مرج و نیرنگ؛ 3- چرا ظهور نمی کند؟ 4- چه مانعی بر سر راه ظهور آن حضرت وجود دارد.

شیخ طوسی (ره) به آن شیخ بزرگوار، پاسخ مثبت داده، سخنانی بیان و جای شک و شبهه ای باقی نگذاشت. [44] .

وی می نویسد: در کتاب خود، کلام را طولانی نمی کنم، چرا که خسته کننده است. در کتاب ت من و نیز در کتاب های شیخ مفید و سید مرتضی، مفصلاً و با نهایت استقصا، در این زمینه ها مطلب بیان شده است. من سؤ ال های مختلف این باب را پاسخ می دهم و بر صحت آنچه می گویم، روایاتی ذکر می کنم تا تأکیدی بر گفته هایم باشد. [45] .

شیخ طوسی (ره) کتاب خود را با عنوان «فصل فی الکلام فی الغیبه» آغاز می کند و در اوا مناقشهِ خود با «واقفیه»، بعد از اثبات ت حضرت مهدی (عج) می نویسد: وقتی ت حضرت ثابت شد و دریافتیم آن حضرت از دیدگان پنهان است، خواهیم دانست که با وجود معصوم بودن و متعیّن بودن فرض ت در او غایب نمی شود مگر به سبب علّتی، و یا ضرورت ایجاب کند که او غایب باشد.

حال که آن علّت یا ضرورت بر ما روشن نیست [46] ؛ می دانیم که پنهان نمی شود، مگر آنکه یک امر حکیمانه به او این اجازه را بدهد؛ هرچند مفصلاً آن امر را نشناسیم. [47] .

علت غیبت در کتاب الغیبه، همان است که در تلخیص الشافی فی ال ه آمده است؛ یعنی «ترس برجان». از جمله اینکه ظالمان ایشان را ترساندند و ایشان را از تصرفات منع نمودند [48] و علت پنهان شدن حضرت از اولیا نیز چنین بود. [49] .

طوسی و علت ترس بر جان

عنوان فصل پنجم کتاب چنین است: «در بیان علت مانع از ظهور صاحب الامر» و در آغاز آن می نویسد: جز ترس از کشته شدن، هیچ علتی مانع از ظهور حضرت نیست و البته اخباری نیز با این بیان وارد شده است که گفتهِ ما را تأیید می کند. شیخ طوسی حدود بیست خبر از اهل بیت،علیهم السّلام، ذکر می کند.

اولین خبر در این فصل، حدیثی از زراره است که: « باقر،علیه السّلام، یا صادق،علیه السّلام، فرمود: برای قائم،علیه السّلام، قبل از ظهورش غیبتی است، زراره می گوید: به عرض : چرا؟ فرمود: از قتل می ترسد». [50] .

در خبر ششم زراره نقل می کند که: « صادق،علیه السّلام، فرمود: همانا برای قائم (عج) قبل از آنکه قیام کند غیبتی است، زراره می گوید: به عرض : چرا؟ فرمود: می ترسد و بادستش به شکمش اشاره کرد». [51] .

طوسی و حکمت آزمایش الهی

در خبر آ ، زراره روایت می کند که صادق،علیه السّلام، فرمود: «... جز اینکه خداوند دوست دارد شیعیان را آزمایش کند...».

شیخ طوسی در این باره می نویسد: «هیچ علتی جز ترس از کشته شدن، مانع از ظهور حضرت نیست»، به همین دلیل وی بر این جمله از روایت اضافه می کند: «اما آنچه که در اخبار آمده است از جمله: آزمایش شیعیان در حال غیبت و سخت بودن امر بر آنان و آزمایش ایشان با صبر بر آن - از سختی های این زمان خبر می دهد؛ نه اینکه خداوند را غایب کرد، تا چنین شود؛ بلکه سبب غیبت، ترس است و آن اخباری که از جریانات زمان غیبت سخن به میان، می آورند، بر ثواب صبر بر این مشکلات و سختی های مؤ منین تأکید دارد تا در نتیجه به دین خود تمسّک جویند.

در ادامه دوازده خبر ذکر می کند.

نخستین آنها، خبر محمدبن منصور الصیقل از صادق است که کلینی، نعمانی و صدوق (ره) هم آن را نقل کرده اند. سپس روایتی هست که نعمانی از ابن نصر بزنطی از رضا،علیه السّلام، نقل کرده است. بعد از آن روایتی آمده است که کلینی، نعمانی و صدوق (ره) از علی بن جعفر از برادرش موسی کاظم نقل کرده اند. بعد از آن روایتی هست که این سه بزرگوار از مفضل بن عمر الجعفی از صادق،علیه السّلام، نقل کرده اند. پس از آن روایتی ذکر می کند که کلینی و نعمانی (ره) از علی بن یقطین به نقل از کاظم آورده اند، روایات دیگر، علّت غیبت را یا مطلق امتحان و آزمایش می دانند و یا بدون اینکه علّت آن را بیان کنند، اختصاص به غیبت دارند.

آ ین نامه به آ ین نایب بر اساس دیدگاه شهید صدر دوم

از جمله اسرار غیبت امتحان بندگان است. زیرا به واسطه غیبت مرتبهِ ایمان اشخاص و تسلیم بودن آنها در برابر تقدیر الهی ظاهر می شود و همچنین در زمان غیبت به واسطهِ حوادث و فتنه هایی که روی می دهد شدیدترین امتحانات از مردم به عمل می آید. عدم تحقق ظهور حضرت به اذن الهی است و شخص منتظر در هر مقداری که دوران غیبت به تأخیر افتد هرگز نومیدی به او راه پیدا نمی کند و شک و وسوسه در دلش رخنه نمی کند و این نکته هیچ منافاتی با ح انتظار و پیش بینی ظهور حضرت در هر سال بلکه در هرماه یا هر روز ندارد.

نوشتاری که پیش رو دارید با توجه به آ ین نامه حضرت به آ ین نایب به مسئله فلسفه غیبت از منظر روایات می پردازد.

شهید بزرگوار سید محمد صدر در بخش نخست از کتاب اش - موسوعه الا مام المهدی (عج) - چهار فصل، مشروحاً، با روشی نو و عمیق، به بررسی و تحلیل تاریخ زندگانی هادی و حسن عسگری، علیهما السلام، پرداخته است و سپس به کاوش در تاریخ زندگانی مهدی (ع) و سفیران آن حضرت در دوران غیبت کبرا نشسته و آن گاه خطوط کلّی برنامه هایی را که ان شیعه (ع ) و اصحاب آنان، برای رهیافت به دوران غیبت کبرا و ذخیرهِ الهی در روز موعود، ترسیم فرموده اند، مورد بحث قرار داده است.

مؤ لف بزرگوار، کتاب اش را در پنج فصل تنظیم کرده است. آ ین فصل، هفت بخش دارد که در آن ها زندگانی مهدی (ع) و تلاش های آن حضرت بررسی شده است. در بخش هفتم، اختصاصاً به موضوع اعلام پایان غیبت کبرا پرداخته است. در این قسمت، مؤ لف بزرگوار، ادلّهِ اساسی سه گانه ای را که منجر به پایان دوران سفارت و شروع دوران غیبت صغرا گشته، تفسیر کرده و فرموده است:

«براساس همین ادلّهِ سه گانه و غیر آن بوده که مهدی (ع) در توقیعی که قبل از مرگ سفیر چهارم اش به وی نوشته، پایان دوران سفارت و تمام شدن عهد غیبت صغرا و آغاز دوران غیبت کبرا تا روز موعود را، یعنی روزی که فردای پرشکوه تحقّق خواهد یافت، اعلام کرده است.»

شهید سید محمد صدر، به متن توقیع مهدی به سفیر چهارم اش علی ابن محمّد سمری پرداخته و باالهام از بیان حضرت، نکات هشت گانه ای را یادآوری فرموده است:

1 - در این توقیع، آن حضرت، از مرگ سفیر چهارم اش، بعد از شش روز خبر داده است.

2 - به سفیرش فرموده است:

«حق ندارد بعد از خودش. به ی وصیّت کند.»

3 - حضرت فرموده اند:

«غیبت تامّهِ، ظهوری به دنبال نخواهد داشت مگر بعد از یک مدّت طولانی و سخت شدن دل ها و پر شدن زمین از ستم.»

شهید صدر، برای پوشیده بودن تاریخ ظهور، دو فایده بر می شمرد: نخست آن که حضرت مهدی (ع) برای زمان ظهور خود، از عنصر غافل گیری و ناگهانی بودن و غیر قابل پیش بینی بودن استفاده خواهد کرد. این، در حقیقت، هشداری است به دشمنان حضرت که بدانند در اوج سلطه و امتدادشان، ناگهان به عذاب الهی گرفتار خواهند شد. غافل گیری از نیرومندترین عناصر پیروزی و مقوّمات آن است. دیگر این که روشن نبودن ظهور آن حضرت، توده های مردم را در هر لحظه و زمان در ح ی از انتظار، قرار خواهد داد و مردم، در هر روزی، پیش بینی ظهور آن حضرت را خواهند کرد و چنین احساسی، اگر در یک فرد شکل بگیرد، او را بر انجام دادن رفتار شایسته و ارزی مسائل درونی و مطالعهِ واقعیّت زندگی جاری اش و شناخت هر چه عمیق تر دستورها و مقررات دین بر می انگیزد و خواهد توانست با پرداختن به این موضوع، از مقرّبان درگاه آن حضرت شود و خود را به وی نزدیک سازد و خواهد کوشید تا در زمرهِ انی نباشد که مورد خشم آن حضرت واقع شده اند و از دور شدگان ساحت به شمار می آیند. علاوه بر این شخصی که در هر روز، انتظار ظهور آن حضرت را می کشد، با خود می شد که اگر خدای نکرده، اهل فساد و تباهی باشد و بخواهد همچنان غرق در گناه باقی بماند، چه بسا این ح ، به هلاکت او منتهی می گردد و از عد گستردهِ ی که با ی مهدی (ع) بر جهان حکم فرما خواهد شد، دور بماند؛ چرا که می داند، مهدی (ع) در پیاده عد ی، بسیار قاطع خواهد بود و هر ستمگر و ظالمی را به سختی مجازات خواهد کرد.

4 - شهید صدر، از آ ین بخش سخن زمان به آ ین سفیرش در بغداد - یعنی جملهِ: «اِلاّ باذن الله تعالی ذکرهُ و ذالک بعد طول الا مد » الهام می گیرد که تصریح بر طولانی بودن دوران غیبت کبرا، بدین سبب است که هر فرد از تودهِ مردم، این ذهنیّت از پیش در او شکل بگیرد که غیبت زمان (ع) طولانی مدّت خواهد بود و پیش بینی طولانی شدن دوران غیبت کبرا را امری ممکن بداند تا در نتیجهِ چنین تفکّری، هرگز نومیدی در او راه پیدا نکند و در هر مقداری که دوران ظهور به تأ خیر افتد، هرگز شک و وسوسه در دل اش رخنه نکند و بداند اگر غیبت حضرت، هزاران سال نیز به درازا بکشد مطلب عجیبی روی نداده و اگر تاکنون ظهور اتفاق نیفتاده، به سبب این بوده که اذن الهی تحقق نیافته است. اذن الهی، در شرایطی تحقّق می پذیرد که مصلحت الهی اقتضا کند و بشریت آمادهِ پذیرش فراخوانی بزرگ حضرت باشد. با چنین تفکّری، اگر فردی تأ خیری در ظهور آن حضرت ببیند، پی خواهد برد که هنوز مصلحت الهی تحقّق پیدا نکرده و اذن الهی برای ظهور صادر نشده است. این نکته، هیچ منافاتی با ح انتظار و پیش بینی ظهور حضرت در هر سال، بلکه در هر ماه یا هر روز ندارد.

5 - شهید محمّد صدر، از این بیان که «ذالک بعد قسوه القلوب» استفاده کرده است که این فرد، در دوران غیبت کبرا با آزمون های دشوار الهی، رو به رو خواهد شد و بر او است که از این آزمون های الهی، موفّق و پیروز بیرون آید. توفیق در این آزمون های الهی، مست م داشتن اراده و ایمان عمیق و اخلاص است.

مهم ترین سبب موفقیت، این است که موضع اعتقادی فرد نسبت به وجود غایب و پنهان، محکم گردد، اگر فردی، با ادلّهِ قطعی به وجود آن حضرت پی برد، شایسته نیست، آن هنگام که امواج شک و توهمّات باطل به او هجوم آورد متز ل شود و سستی در اعتقادش راه پیدا کند. اگر افراد، به این اعتقاد پای فشارند، انی اند که دارای مرتبتی والا هستند و از آگاهان نسبت به دین به شمار می آیند. چنین اشخاصی هرگز به سخت دلی مبتلا نخواهند شد.

جهت دیگر دشواری آزمون های الهی در دوران غیبت کبرا این است که موضع فرد در برابر فشارهای خارجی مشخّص می گردد و میزان فداکاری هایی که در راه ریشه کنی فقر و بیماری و نا بسامانی های اجتماعی و دیگر گرفتاری هایی که در مسیر طولانی ایمان اش با آن ها مواجه است، آشکار می شود. شهید صدر، دربارهِ این موضوع می گوید:

اگر در فرد، این احساس مسئولیت شکل پذیرد، خواهد توانست سختی مبارزات و ن

مشاهده متن کامل ...
لحظه به لحظه با مراسم تحلیف رئیس جمهور جدید + تصاویر
درخواست حذف اطلاعات


دونالد ترامپ، رئیس جمهور منتخب ، امروز پس از مراسم تحلیف کار خود را رسما آغاز می کند.
 دونالد ترامپ، رئیس جمهور منتخب ، پس از گذراندن یکی از پر حاشیه ترین انتخابات ریاست جمهوری در ، امروز رسما کار خود را آغاز می کند.


لحظه به لحظه با مراسم تحلیف رئیس جمهور جدید + تصاویر

21:37 با وجود پایان یافتن مراسم تحلیف ترامپ، معترضان همچنان در اطراف ساختمان کنگره حضور دارند و پلیس برای متفرق آنها از گاز اشک آور و اسپری فلفل استفاده می کند.

21:30 تظاهر کنندگان ضد ترامپ در واشنگتن پس از پایان مراسم تحلیف، با مداخله پلیس پراکنده شدند.

لحظه به لحظه با مراسم تحلیف رئیس جمهور جدید + تصاویر

21:20 باراک اوباما پس از مراسم تحلیف به همراه همسرش با بالگرد کاخ سفید راهی پایگاهی نظامی شد.

لحظه به لحظه با مراسم تحلیف رئیس جمهور جدید + تصاویر

21:09 پس از مراسم تحلیف امروز، ی که چمدان هسته ای را برای اوباما حمل می کرد و با او وارد مراسم شد، از این پس همراه ترامپ خواهد بود.

لحظه به لحظه با مراسم تحلیف رئیس جمهور جدید + تصاویر

21:08 با انجام مراسم تحلیف ترامپ، باراک اوباما دیگر به کاخ سفید باز نخواهد گشت. او و خانواده اش پس از پایان مراسم سوار بر بالگرد برای مسافرت به جنوب کالیفرنیا خواهند رفت.

لحظه به لحظه با مراسم تحلیف رئیس جمهور جدید + تصاویر

21:06 پلیس ضد شورش برای مقابله با خشونت های احتمالی در تظاهرات مخالفان ترامپ در واشنگتن آماده مداخله است.

20:59 پس از خوانده شدن سرود ملی ، ترامپ و باراک اوباما مراسم تحلیف را ترک د.

20:49  سخنرانی ترامپ به پایان رسید.

20:48 هر کودکی که در به دنیا می آید همه به یک آسمان نگاه خواهند کرد. تمامی مردم این سخنان مرا گوش کنید، شما هیچ گاه فراموش نخواهید شد. رویاها و تفکرات شما ما را به سمت قوی تر شدن رهنمود خواهد کرد. ما را دوباره ثروتمند ، مغرور و بزرگ خواهیم کرد. را دوباره بزرگ خواهیم کرد.

20:46 اتحادهای جدیدی برای از میان بردن تروریسم رادیکالیسم ی خواهیم ساخت. انجیل به ما می گوید چقدر زیبا و دلپذیر است که مردم با صلح یک پارچه در کنار هم زندگی کنند. ی متحد غیرقابل ش ت است. از ما حفاظت خواهد شد. ما از سوی نیروهای نظامیان قدرتمند خود و خداوند حفاظت می شویم. 
یک ملت تا زمانی زنده خواهند بود که پیشرفت کنند. دیگر زمان سیاستمدارانی که فقط حرف می زنند و عمل نمی کنند تمام شده است. هم اینک وقت عمل است. کشور ما رشد خواهد کرد و به تعالی خواهد رسید. ما در تولد یک هزاره جدید هستیم. یک غرور ملی ما را به پیش خواهد برد. چه سیاه پوست و چه سفید پوست همه همان خون قرمزی را داریم که در رگ های تمامی میهن پرستان جاری است.

لحظه به لحظه با مراسم تحلیف رئیس جمهور جدید + تصاویر

20:43 ترامپ: امروز ما فقط به آینده چشم دوخته ایم. ما امروز اینجا گردهم آمده ایم که در جهان شنیده شود؛ از امروز به بعد حرف اول را خواهد زد. حق تقدم با است. تمامی تصمیمات در صنایع، نظامی گری و غیره اولویت با منافع است. من برای شما مردم خواهم جنگید. هیچ وقت شما را سرخورده نخواهم کرد. دوباره پیروز خواهد شد. ثروت و رویاهای خود را باز خواهیم گرداند. ما جاده های جدید، راه آهن جدید، فرودگاه جدید و ... خواهیم ساخت. کمک خواهیم کرد مردم از کمک های خیریه دست بکشند و کشور را از نو خواهیم ساخت. شعار ما: یی ب ید و یی استخدام کنید. ما سبک زندگی خود را به هیچ تحمیل نخواهیم کرد. 

20:39 ترامپ: آنچه مهم است، این نیست که کدام حزب ت را در دست بگیرد. مهم است که مردم قدرت را در دست بگیرند. امروز در تاریخ به عنوان روز مردم خواهد بود. انی که فراموش شده بودند دیگر فراموش نخواهند شد. شما جزو ی هستید که جهان تا به حال ندیده است. یک ت روی کار آمد که به مردم خدمت خواهد کرد. مردم مطالبات به حقی دارند. کارخانه ها به گورستان تبدیل شده است. نظام آموزشی دارای ثروت هنگفتی است ولی کارکرد درستی ندارد. های از این لحظه به پایان رسید. ما یک ملت هستیم. درد این ملت در ما است. رویاها و کامی های این ملت رویاها و کامی ماست. ما برای دهه ها صنایع خارجی و قوای نظامی خارجی را قوی تر کردیم و صنایع و نظامیان خود را ضعیف کردیم. ما مرزهای دیگر کشورها را امن کردیم. ما دیگر کشورها را ثروتمند کردیم و شرایط ما بدتر شد. کارخانه های ما تعطیل شد.

20:35 ترامپ: امروز ما قدرت را از یک ت به تی دیگر منتقل نمی کنیم. ما قدرت را از واشنگتن به مردم واگذار می کنیم. مدت زیادی بود که عده کوچکی از نعمت های ت استفاده می د درحالی که بقیه مردم هزینه آنها را می دادند. نظام از خود حفاظت کرد ولی از مردم حفاظتی نکرد. آنها در پایتخت کشور جشن می گرفتند درحالی که بقیه مردم دلیلی برای شادی نداشتند. این لحظه ، لحظه شماست و از این پس این اتفاق تغییر خواهد کرد. امروز روز مردم و جشن شما است. این کشور کشور شما است.

20:33 ترامپ: مردم جهان و از شما سپاسگذارم. ما در کارزاری ملی کشور را خواهیم ساخت. مسیر تاریخ و جهان را برای سال ها رقم خواهیم زد. ما با دشمنان زیادی روبه رو خواهیم شد ولی با آنها مقابله می کنیم. من از اوباما و همسرش برای مقدمات انتقال قدرت تشکر می کنم.

20:32 سخنرانی ترامپ در مراسم تحلیفش آغاز شد.

20:30 دونالد ترامپ: سوگند یاد می کنم مسئولیت ریاست جمهوری ایالات متحده را صادقانه انجام دهم و با تمامی توانم از قانون اساسی ایالات متحده حفاظت، حمایت و دفاع کنم.

لحظه به لحظه با مراسم تحلیف رئیس جمهور جدید + تصاویر

20:29 دونالد ترامپ رئیس جمهور جدید سوگند ریاست جمهوری یاد کرد.

لحظه به لحظه با مراسم تحلیف رئیس جمهور جدید + تصاویر

20:27 ورود ترامپ به جایگاه مخصوص برای ادای سوگند ریاست جمهوری

لحظه به لحظه با مراسم تحلیف رئیس جمهور جدید + تصاویر

20:24 "مایک پنس" معاون ترامپ لحظاتی پیش در کنگره سوگند یاد کرد که در برابر تمام دشمنان داخلی و خارجی از قانون اساسی دفاع کند. معاون رئیس جمهور همیشه پیش از رئیس جمهور سوگند وفاداری یاد می کند.

20:18 مراسم تحلیف ترامپ با نیایش آغاز شد.

20:03 پنجاه و هشتمین مراسم تحلیف ریاست جمهوری به طور رسمی آغاز شد. 

20:01 دونالد ترامپ وارد مراسم تحلیف خود شد. 

لحظه به لحظه با مراسم تحلیف رییس جمهور جدید +تصاویر

لحظه به لحظه با مراسم تحلیف رییس جمهور جدید +تصاویر

19:45 جمعیت حاضر در مقابل ساختمان کنگره . پیش بینی شده بیش از 900 هزار نفر در مراسم تحلیف دونالد ترامپ حاضر شوند.


لحظه به لحظه با مراسم تحلیف رییس جمهور جدید +تصاویر

19:34 جیمی کارتر، رئیس جمهور سابق ،در چهلمین سالگرد مراسم تحلیف خود، در محل برگزاری مراسم تحلیف ترامپ حاضر شد.


لحظه به لحظه با مراسم تحلیف رییس جمهور جدید +تصاویر

19:33 حرکت کاروان حامل ترامپ و اوباما به سوی محل برگزاری مراسم تحلیف


لحظه به لحظه با مراسم تحلیف رییس جمهور جدید +تصاویر

لحظه به لحظه با مراسم تحلیف رییس جمهور جدید +تصاویر

19:29 دونالد ترامپ به همراه باراک اوباما، مایک پنس به همراه جو بایدن و ملانیا ترامپ به همراه میشل اوباما هریک در خودرویی جداگانه به سمت محل برگزاری مراسم تحلیف حرکت د.


لحظه به لحظه با مراسم تحلیف رییس جمهور جدید +تصاویر

لحظه به لحظه با مراسم تحلیف رییس جمهور جدید +تصاویر


لحظه به لحظه با مراسم تحلیف رییس جمهور جدید +تصاویر

لحظه به لحظه با مراسم تحلیف رییس جمهور جدید +تصاویر

19:00  در حالی که ترامپ برای مراسم تحلیف خود آماده می شود، مردم در ای مختلف دست به تظاهرات زدند. پلیس برای پراکنده جمعیت از گاز اشک آور استفاده کرد.

لحظه به لحظه با مراسم تحلیف رییس جمهور جدید +تصاویر

18:53 هیلاری کلینتون، نامزد دموکرات ش ت خورده در انتخابات و جرج بوش، رئیس جمهور سابق ، در محل مراسم تحلیف ترامپ حاضر شدند.


لحظه به لحظه با مراسم تحلیف رییس جمهور جدید +تصاویر

18:45 در حالی که ترامپ برای آغاز مراسم تحلیف آماده می شود، بسیاری از شهروندان به تظاهرات گسترده در مخالف با وی پرداختند


لحظه به لحظه با مراسم تحلیف رییس جمهور جدید +تصاویر

18:16 ترامپ و همسرش در مقابل کاخ سفید با اوباما و همسر وی دیدار کرد. آن ها پس از دقایقی برای صرف چای و قهوه وارد کاخ سفید شدند.


لحظه به لحظه با مراسم تحلیف رییس جمهور جدید +تصاویر

گروه سرود مورمون ها که به دعوت ترامپ به اجرا خواهند پرداخت، با لباس های بارانی در محل سخنرانی حاضر شده اند.

لحظه به لحظه با مراسم تحلیف رییس جمهور جدید +تصاویر

18:14 آ ین مراحل آماده سازی محل سخنرانی دونالد ترامپ.


لحظه به لحظه با مراسم تحلیف رییس جمهور جدید +تصاویر

18:06 ترامپ از کلیسای سنت جان خارج شد، او اکنون به سوی کاخ سفید حرکت خواهد کرد.



لحظه به لحظه با مراسم تحلیف رییس جمهور جدید +تصاویر

17:47 باراک اوباما برای آ ین بار کاخ سفید را ترک کرد. او طبق سنت قدیمی رؤسای جمهور پیشین ، نامه ای محرمانه برای ترامپ در کاخ سفید قرار داده است.


لحظه به لحظه با مراسم تحلیف رییس جمهور جدید +تصاویر///

17:35 کلین کانوی، مدیر کمپین انتخاباتی ترامپ، نیز در کلیسای سنت جان حاضر شد.



لحظه به لحظه با مراسم تحلیف رییس جمهور جدید +تصاویر///

17:13 روز دونالد ترامپ با ورود وی به کلیسای سنت جان در کاخ سفید آغاز شد؛ این مراسم نیایش، اولین گام در مسیر تحلیف رؤسای جمهور امریکا به شمار می آید.

در حال تکمیل...


مشاهده متن کامل ...
کاربرای رضای خدا
درخواست حذف اطلاعات

-کاری که برای خدا باشد توسط کننده آن اظهار نمی شود:

شهید حسین ازی:اگر کار برای خداست، گفتنش برای چیست.

۲-کار برای خدا و برای خدا کار با هم متفاوت هستند.

شهید آوینی: کارتان را برای خدا نکنید، برای خدا کار کنید. تفاوتش فقط همین قدر است که ممکن است حسین در کربلا باشد و من در حال ب علم برای رضای خدا…!

۳-برای اینکه بتوانیم برای خدا باشیم، باید از داشته ها و تعلقات دنیوی مان بگذریم. و برای ترک تعلقات و رسیدن به رضای الهی باید همیشه دلمان و وجودمان و همه چیزمان با خدا باشد و هر لحظه با یاد او باشیم.

شهید همت: برای این که خدا لطفش و رحمتش و آمرزشش شامل حال ما بشود و برای این که از همه چیزمان بگذریم باید شبانه روز دلمان و وجودمان و همه چیزمان با خدا باشد، این قدر پاک باشیم که خداوند از ما راضی باشد.

۴- ی که برای رضای خدا کار می کند هرگز ش ت نمی خورد چراکه پیروزی در درون رضای خدا نهفته است و ی که هدفش رضای خداست فقط به فکر انجام وظیفه است. نتیجه هر چه باشد.

: اگر کار برای خدا باشد که ش ت ندارد.

شهید همت: ...و همه چیز (باید) برای رضای خدا باشد که اگر شد پیروزی درونش است چه بکشیم چه کشته بشویم. اگر این چنین باشیم پیروزیم، و هیچ ناراحتی نداریم و ش ت برای ما معنا ندارد.

۵- ی که برای رضای خدا کار می کند هر گز مغبون و متضرر نمی شود چرا که برای ی کار می کند که سریع الحساب است و ذره ای از عمل خیر هم از چشمش نمی افتد و یا مثل انسان ها دچار فراموشی نمی شود. برع انسانها که....

آیت الله حکیم همیشه می گفتند : « برای خدا کار کنید ، اگر برای انسان ها کار می کنید ، بدانید که انسان از نسیان خلق شده است و فراموش خواهد کرد . پس برای خدا کار کنید و هر قدمی برمی دارید برای خدا باشد تا مغبون نشوید » .

۶- ی که برای رضوان الهی عملی انجام می دهد نباید هیچ چشم داشت و توقعی از مردم برای تشکر و قدردانی و... داشته باشد.

: اگر این راه را برای خدا می روید، اگر این طریق را برای خدا طی می کنید، افسرده نباشید از این که به شما اعتنا نمی شود؛ خداوند به شما عنایت دارد. کوشش کنید که راه برای خدا باشد، کوشش کنید که چشمتان را از مخلوق، از ما سوای خدا ببندید. توجه تان به این نباشد که اگر خدمتی برای خدا می کنید، دیگران پیش شما بیایند تواضع کنند.

۷-فردی که در جهت رضای خداوند کار می کند و به فکر رضای خداست، باید تسلیم مشیت الهی باشد، چه سخت و چه آسان. بلکه تمام سختی ها و مشکلات برایش چون عسل شیرین باشد.

راحل: عمده، مشیت خداوند است که هرچه او بخواهد، همان، خوب است و چون عسل شیرین و باید با آغوش باز، پذیرای آنچه او می خواهد باشیم و از هیچ چیز نگران نباشید.

یا جمله حضرت زینب سلام الله علیها در خطبه معروفشان(بعد از واقعه عاشورا) که فرمودند: ما رایت الا جمیلا!

۸-شخصی که در جهت قرب خدا عمل می کند، افسرده نمی شود، نمی ترسد، شک نمی کند، مایوس نمی شود، متز ل و خسته هم نمی گردد.

: پیروزى جزو نعمتهاى خداست و به پیروزى علاقه مند بود نه این که علاقه مند نبود یا بى رغبت بود اما آنچه او را به سوى آن هدفها پیش مى برد، تکلیف و عمل به وظیفه ى الهى بود؛ براى خدا حرکت بود. چون انگیزه ى او این بود، لذا نمى ترسید؛ شک نمى کرد؛ ماءیوس نمى شد؛ مغرور نمى شد؛ متز ل و خسته هم نمى شد. اینها خاصیت عمل به تکلیف و عمل براى خداست .

۹-چنین ی اعتماد به نفس و اطمینان بالایی دارد و همین پشتوانه باعث قدرت و استقامت بالای او در برخورد با مسائل شده و لذا پیروز می گردد.

حضرت : اگر قیام برای خدا باشد، پشتوانه خدا باشد، یک طمأنینه ای در نفس پیدا می شود که دیگر ش ت توی آن نیست؛ یک ح نفسانی در انسان پیدا می شود برای اینکه به یک قدرت لایزال متصل شده است.

۱۰-اگر کار برای خدا باشد، راه برای انسان باز می گردد و بن بست وسرخوردگی و یاس وجود ندارد.

احمدی ن ژاد: اگر کار برای خدا شد، راه برای انسان باز می شود و بن بست و سرخوردگی و یاس وجود نخواهد داشت و در چنین صورتی حتی هر روز و هر لحظه افق و دریافت متعالی و جدیدی پیش روی انسان قرار خواهد داشت و...

۱۱- چنین شخصی همیشه با طراوت و با نشاط و نو خواهد بود.

احمدی ن ژاد: اگر کار برای خدا باشد.... و انسان همیشه با طراوت و نو خواهد بود. چه آنکه حضرت (ره) در سن 89 سالگی طراوت یک جوان 25 ساله را داشتند و هر روز نیز بر طراوت ایشان افزوده می شد.

۱۲-کار برای خدا یعنی صفا و خلوص و اخلاص داشتن و گذشتن از منافع مادی و شخصی.

: انقلاب ما که پیروز شد، به برکت صفا و خلوص و اخلاص و کار برای خدا و بلند شدن از سر منافع مادی و شخصی بود.

۱۳-کار برای خدا یعنی نیت اعمال که روح آن هاست متفاوت می شود اگرچه ممکن است شکل و ظاهر آن فرقی نکند.

: در ، به جهت کار خیلی توجه شده است . مثلاً در عبادات می گویند : باید قصد قربت کرد. قصد قربت ، یعنی همان جهت گیری و این که انسان کار را برای خدا انجام دهد و در جهت رضای الهی باشد. شاید ظاهر و شکل مادی کار ، خیلی هم فرق نکند. روح کار فرق می کند.

۱۴-انجام کارها برای خدا باعث هدر رفتن زحمات شیظان (و کوتاه شدن دست او از نفوذ و فاسد اعمال) می گردد.

گوینده نامشخص ولی جمله منطقی و به جایی است: برای خدا ازدواج نتیجه اش هدررفتن زحمات است.

۱۵- ی که برای رضای الهی می خواهد کاری د، تعیین تکلیف نمی کند، بلکه دنبال تکلیف وارده در هر لحظه می گردد تاهمان را انجام دهد(هر چه باشد).

گوینده نامشخص ولی جمله منطقی و به جایی است: در محضر حضرت حق سعی کنیم تکلیف خودمان را بفهمیم نه اینکه برای خدا تعیین تکلیف کنیم.

۱۶-برای انجام کار ها برای خداوند باید ابتدا از ظلمت ها وتاریکی ها بیرون برویم. وادعیه انسان را رد این راه بسیار کمک می کنند.

(ره): این ادعیه انسان را از این ظلمت بیرون می برد. وقتی که از این ظلمت بیرون رفت، انسانی میشود که برای خدا کار می کند ، کار می کند اما برای خدا ، شمشیر می زند برای خدا، مقاتله می کند برای خدا ؛ قیامش برای خداست.نه این است که ادعیه انسان را از کار باز می دارد.

۱۷-خداوند به کاری که برای او باشد برکت می دهد، یعنی کمک کرده، کم ها را بسیار بالا برده و رشد می دهد.

: کار خودتان را جهاد فی سبیل اللَّه بدانید؛ احساس خستگی نکنید و..... خدای متعال هم برکت خواهد داد. خدای متعال به آن تلاشی، به آن کاری، به آن نیت و عزمی که در این جهت باشد، حتماً برکت می دهد و کمک می کند؛ کما اینکه در طول این سی و دو سال تا امروز خدای متعال به ما کمک کرده. بدون اراده ی الهی، امکان نداشت یک ملتی بتواند در مقابل استکبار جهانی بایستد.

۱۸حتی کارهای خیر و خوب هم ارزششان به خلوص آنها بستگی دارد و در راه خدا حتی به اندازه دلی هم نباید انحراف نیت داشته باشیم.

آیت الله علم الهدی: ارزش کار خیر به خلوص نیت و انجام این عمل برای رضای خدا است.

قسمتی از وصیت نامه شهید جمال دشوری:...اینرا بدانید، عمل اگر خالص باشد نتیجه آن پرثمر خواهد بود پس برای تمام موضعگیریها خدا را بیاد آورید و بدانید که اگر ذره حتی به اندازه دلی انحراف نیت داشته باشید در روز قیامت جو برای خدا نخواهید داشت.

۱۹- انسان باید کارهایش را برای رضای خدا انجام دهد تا مستحق پاداش گردد.

آیت الله علم الهدی: مومن باید زرنگ و باهوش باشد، یعنی هر کاری را برای رضای خدا انجام دهد تا پاداش ا وی شاملش شود.

۲۰- در انجام دادن کارها برای خدا یک سری عواملی هستند که به آنها ضریب می دهند و حتما باید آنها را در نظر گرفت از جمله زمان و مکان و شرایط ، عاطفی و... وگرنه چه بسا عملی ظاهرا برای خدا باشد اما بی ثمر و نابجا.

حجة ال قرائتی:..اما کار برای خدا، یک چیزهایی ضریب کار برای خدا را بالا می برد. مثلاً آب دادن به تشنه فرق می کند با آب دان به سیر. یا آب خنک در تابستان دادن با آب خنک دادن در زمستان فرق می کند. زمان فرق می کند یکبار جلوی شاه می گویی مرگ بر شاه یکوقت می روی سر قبر شاه می گویی مرگ بر شاه دیگر فایده ای ندارد زمان ارزش کار را پائین و بالا می برد.



مشاهده متن کامل ...
نکات مهم خانه داری
درخواست حذف اطلاعات
برای تمیز پنیر پیتزای چسبیده به ظرف ، بهتر است آن را با آب سرد و مایع ظرفشویی بشویید. هنگام استفاده از منقل برای تهیه کباب ، یک ورق کاغذ آلومینیومی ( فویل ) در کف آن قرار دهید . این کــار هم باعث تشدید حرارت می شود و هم تمیز منقل را آسان می کند پوست گرفتن و د سیر باعث چسبندگی دست ها می شود . برای جلوگیری از این مشکل ، حبه هایسیر را ابتدا دو دقیقه در آب جوش و سپس در آب سرد بگذارید پس از آن پوست بگیرید . توجه داشته باشید هنگام مصرف سیر جوانه سبز وسط آن را در آورید برای جدا پوست نازک روی بادام ، آنها را دو دقیقه در آب جوش قرار دهید و سپس در آب سرد بگذارید و به راحتی پوست آنها را جدا کنید برای گرفتن پوست هلو در تهیه مربا و کمپوت ، هلوها را یک دقیقه در آب بجوشانید و بعد پوست بگیرید تمیز ظروف مسی : اگر می خواهید لکه ای از روی ظرف مسی پاک کنید روی آن یک برش پیاز بمالید طالبی شیرین بایدنسبت به اندازه اش سنگینتر به نظر می رسد روی پوست آن نباید لکه باشد عطر خوبی از آن متصاعد شود مربای ریواس را هرگز در ظرف آلومینیومی طبخ نکیند زیرا باعث مسمومیت می شود لکه های روی کاغذ دیواری : این لکه ها را با مغز نان سفید می توانید پاک کنید آن را گلوله کنید ، سپــس روی لکه های مورد نظر بمالید . پوست کندن هویجهویج ها را داخل آب جوش انداخته بعد از 5 دقیقه درون آب سرد قرار دهید،با این روش پوست هویج فلافی کنده خواهد شد برای اینکه از تندی پیاز بکاهید و به اصطلاح آن را شیرین کنید پیاز را به صورت حلقه حلقه برش داده از هم جدا کنید سپس به مدت یک ساعت در آب سرد خیس کنید. چنانچه خیار ها را درون ظرفی پر از آب قرار داده و داخل یخچال بگذارید،خیارها تر و تازه میمانند و از پلاسیده شدن آنها جلوگیری می شود برای تیز تیغه های قیچی به طوری که کــاغذ را راحتتر ببرد از یک قطعه سنباده مـــعــمولی استفاده کنید.برای این منظور ورقه سمباده را در دست گرفته و چند بار با قیچی به طریقه معمولی آن را ببرید. اگر کرفس را پس از شستن داخل فویل آلومینیومی پیچیده و درون یخچال بگذارید ،مدت زیادی تـــر و تازه خواهند ماند. قاب ع های طلایی را که دارای رو کش ف ی هستند می توانید با مخلوط اندکی ماءالشعیر و کمی الکل تمیز کنید.با ین روش نه تنها تیره و کدر نخواهند شد بلکــــــهدرخشندگی آنها نیز بیشتر خواهد شد. برای آنکه موقع پوست کندن پیاز،اشک از چشمانتان سرازیر نشود،شیر آب ظرفشویی را کمی باز کرده و زیر آب پیازها را پوست ید. اگر می خواهید نمک درون نمکدانتان به آسانی خارج شود چند دانه برنج خشک را درون نمکدان بریزید با این کار رطوبت نمک شما توسط برنج گرفت خواهد شد برای شستن لیوانها و فنجانها و ظروف شیشهای وکریستال که کدر شدهاند، هفتهای یک بار آنها را در محلول سرکه و نمک خیس کرده، سپس آب بکشید. درخشندگی روز اول را پیدا خواهند کرد. برای تمیز ماهیتابه یا قابلمههای سوخته، مقداری جوششیرین در آنها ریخته مقدار بسیار کــمی هم آب روی آنها بریزید سریع تمیز میشوند برای پاک جای بد منظره چسب بر روی در یخچال مقداری روغن جلای مبل را روی آن ریخته و با دستمال نرم پاک کنید. بهترین راه برای پاک لکه شمع این است که مقداری نفت بر روی آن ریخته بعد از پنج دقیقه آن را پاک کنید برای اینکه دود سیگار را در مکانی سربسته از بین ببرید، یک شمع روشن کنید برای جلوگیری از کپکزدن نان، در ظرف نان کمی نمک بریزید برای تمیز تخته آشپزخانه که در اثر د سبزیها رنگ میگیرد، آن را با سرکه بشویید اگر هنگام اتو لباس بخشی از آن به رنگ زرد درآمد، میتوانید با آب ا یژنه آن را از بین ببرید برای جذب رطوبت داخل یخچال ظرفی پُر از نمک در داخل آن قرار دهید پیش از پوست گرفتن پیاز، دست خود را به سرکه آغشته کنید تا بوی بدپیاز را به خود نگیرد برای از بین بردن ات ریز وسیاه روی کاهو، یک قاشق غذاخوری سرکه به آن اضافه کنید، سپس با آب فراوان بشویید برای اینکه ربگوجه فرنگی عمر بیشتری داشته باشد و کپک نزند، پس از صاف سطح رویی، بر روی آن لایهای روغن زیتون بریزید برای پاک سیاهی پوست گردوی تازه از دستهایتان، آنها را با پنبه آغشته به سرکه بشویید و با آب سرد آب بکشید برای جلوگیری از ترکیدن سوسیس در داخل فر یا منقل، پیش از ریختن، آن را در شیر سرد فرو کنید اگر میبینید زرده تخممرغ آبپز شده رنگی متمایل به خا تری یا سیاه پــیدا مـــــیکند نگران سلامت آن نباشید، این رنگ مربوط به سولفور آهن بوده ، مصرف آن تخممرغ ضرری ندارد برای از بین بردن بوی بد کلم هنگام پخت، مقداری شیر به آن اضافه کنید اگر به غذایتان بیش از اندازه فـــلفل زدهاید و غذا تــند شدهاست، پیش از اینکه غذا را از روی حرارت بردارید، مقداری آب لیموی تازه در آن بریزید و هم بزنید. تندی غذا از بین خواهد رفت. چناچه قصد استفاده از سبزی خشک در غذاها را دارید ، توصیه می کنیم حدود سه -چهار ساعت قبل سبزیها را درون آب سرد خیس کنید تا بتدریج نرم شده وبه صورت سبزی تازه در آیند برای شستن لیوانها وفنجانهای خود که براثر خودرن چایکدر و بد منظره شده اند می توانید هفته ای یکبار همه لیوان ها را در محلول سرکه ونمک خیسانده ، بعد شسته وآبکشی نمایید تا درخشندگی روز اول خود را پیدا کنند . برای زود جوش آمدن آب سماور،ابتدا آن را تا نیمه از آب پر کنیدو پس از گرم شدن،بقیه آب را به آن اضافه کنید برای رفع آثار دوده ، بر روی فرش یا موکت تیره رنگ توصیه می کنیم روی لکه ، نمک بپاشید یک ساعت و نیم صبر کنید سپس با جارو برقی آن را پاک کنید مرغوب ترین نوع قارچ های خوراکی ، قارچهایی هستند که کلا آنها بسته است یعنی شکافها و تیغه های زیر کلا دیده نمی شود در مواردی که آدامس به فرش ، موکت و.... چسبیده است توصیه می کنیم از یـــــخ استفاده کنید . به این ترتیب که قطعات یخ را روی آدامس قرار دهید تا کاملا سخت و شکننده شده و به راحتی جدا شود لکه چسب : پارچه ای را درون سرکه فرو برده روی لکه چسب بگذارید به طوری که کاملا آن را اشباع کند.با این تدبیر خواهید دید بزودی چسب سفتی خود را از دست داده و جدا خواهد شد اگرسوزن چرخ خیاطی شماکندشده وقابل استفاده نمی باشدآن را دورنیندازید. یک سمباده معمولی را زیر چرخ قرارداده سوزن راچندباردران فرو کنید دوباره ماننداولش تیزخواهدشد برای زدودن آهاریا نشاسته از اتو ،وقتی اتو گرم است با یک قالب صابون روی آن بمالید ،سپس با پارچه تمیزی پاک کنید و صیقل دهید لکه های قهوه ای یا سوختگی در کف اتو را با محلول گرم شده سرکه و نمک برطرف سازید. برای تمیز قسمت خارجی اتوی خود ، می توانید از خمیر دندان نیز استفاده کنید اب باران ،یا آبی که از ذوب شدن یخ درون یخچال بدست می آید ،بهترین آب برای ریختن به داخل محفظه اتـــوی بخار است . زیرا از زنگ زدن و فساد داخل محفظه اتوی بخار جلو گیری خواهد کرد. لکه های قهوه و چای را بر روی فنجان های پلاستیکی با جوش شیرین پاک کنید برای از بین بردن بوی نا مطبوع از ظروف پــــلاستیکــی ،رو مه های مچاله شده را (فقط رو مه های سیاه و سفید ،نه رنگی)داخل ظرف قرار داده و درش را مــحکم بسته بگذارید تمام شب به همان حال باقی بماند هنگام شستن بشقاب ها ،چــند قاشق غـــذا خوری سرکه داخل آب بریزید . سرکه چربی ها را از بین برده بشقاب ها را شفاف و درخشان خواهد کرد هر وقت غذاسوخت یک عدد پیاز متوسط رو پــــوست بگیرید و بدون اینکه خوردش کنید در غذا بریزید . باعث میشه که بوی بد سوختگی در پیاز جذب بشه هــنگام کشیدن غذا رو پیاز را بردارید برای آنکه سفیده تخم مرغ زودتر،و بهتر کف کند، قدری نمک به آن اضافه کنید ،سپس هم بزنید.خیلی زودتر از موقع لازم کف خواهد کرد هنگام پختن نخود ، لوبیاو سایر حبوبات به آن نمک نزنید،زیرا سخت خواهد پخت اگر ظرف بلوری شما اش برداشته است ،با یک خمیر _دندان آن را پرداخت نموده صیقل دهید. از نــظر پـنهان خواهد شد اگر قابلمه یا ماهی تابه شما لک شده،داخل آن ، ریواس یا پوست سیب خوراکی بپزید،لکه های آن ناپدید خواهد شد برای تشخیص تخم مرغ تازه ، آن را در یک کاسه آب سرد بگذارید. اگر تخم مرغ تازه باشد به تــــــه ظرف می رود ، اما اگر به سطح آب بیاید، بهتر است از آن استفاده نکنید برای پختن تخم مرغ به صورت آب پز یا عسلی ، یک قاشق غذا خوری نمک در آب سرد بریزید و بعد تخم مرغ ها را در آن قرار دهید تا از ترک برداشتن تخم مرغ حین پخت جلوگیری کند برای پختن سیب زمینی آب پز، فراموش نکنید یک یا دو قاشق غذا خوری نمک به آن بیفزایید تا سیب زمینی ها ترک برندارند. اگر دستهای شما از چغندر و یا کلم قرمز، رنگ گرفته است، به سیبزمینی خام دستهایتان را بمالید برای پاک لکّههای میوه یا توت سیاه از دستهایتان، از کمی ماست یا آب لیموترش تازه کمک بگیرید برای پاک جلد چرمی کــتاب قدیمی با ارزش، میبایست پارچه ی کتانی را به شیر آغشته کرده و به آرامی روی جلد کتاب بمالید. سپس بـــا یـــک پارچه ی خشک و نرم آن را پاک کنید. برای زدودن چربیهایی که راه آب دستشویی را مسدودکرده، یک فنجان آب نمک و یک فنجان جوششیرین را درفاضلاب ریخته و روی آن یــک قــابلمه آب جـــوش بریزیدچربی بلافاصله حل شده و راه آب باز میشود. اگر هنگام آشپزی گوشت غذا سوخت ، ابتدا حوله ایرا در آب گرم خیس کنیدو آب آن را بگیرید ، سپس گوشت را در آن بپیچید و بگذارید مدت پنج دقیقه در آن حــــ بماند . سپس پوسته سوخته شده را با چاقو بتراشید . لکه های ناشی ازجوهرخ رراشی اک می کند.برای این منظوراسفنجی رابه شیرآغشته کرده روی منطقه لکه بریزیدتاان لکه ازبین برود اگرهنگام پختن گل کلم مقدارکمی شیربه اب ان اضافه کنیدگل کلم شمامثل برف سفیدودرخشان خواهدشد هرگز قاشق چرب را به مربا و ترشی و یا شوری نزنید چون زود کپک می زند لکه های کهنه روی رومیزی و یا لباس را می توانید بامحلول زیر پاک کنید : دو تــا قاشق غــــذا خوری پودر لباسشویی ، سه قاشق غذا خوری سرکه و یک لیتر آب گرم را با هم مخلوط کرده و لکه را با آن بشویید اگر تکه شمع داغی روی فرش افتاده ، یـــک برگ کاغذ خشک کن یا کاغذ قهوه ای بردارید و روی سطح سوخته یا شمع بگذارید . اتو را داغ کنید . و روی محل مورد نظر قرار دهید تا شمع جذب کاغذ شود . برای بهتر ماندن سیب زمینی بهتر است در کیسه های ضخیم یا در سطحی تاریک نگهداری شود ، تا از یـخ زدن و سبــز شدن جــلوگیری شود یـا مقداری خاک روی آن بریزید تا تازه بماند می توانید سیب زمینی پوست کنده شده را در آب سرد به همراه کمی سرکه به مدت چهار روز نگهداری کنید برای دفع املاح رسوب کرده در کتری، کتری را با مقدار مساوی آب و سرکه پُر کنید و بگذارید جوش بیاید. بعداجاق گاز را خاموش کنید و بگذارید کتری تمام شب به همان حال بماند. کتری تمیز خواهد شد برای کندن کاغذ دیواری آب داغ و سرکه را بـه مـــــیزان مساوی با یکدیگر مخلوط کنید و با اسفنج روی کــــاغذ دیواری ها بکشید. آن قدر این کار را انجام دهید تا کاغذ دیواری ها خودشان کنده شوند برای جلوگیری از فـــــاسد شدن سیب ها پنبه ای را به محلول گلیسیرین آغشته کنید و روی سیبها بـــمالید نه تنها میوه ها را براق می کند، بلکه روی آنها یــــک قشر محافظ به وجود می آورد و مانع فاسد شدنش می شود برای اینکه پوست گوجه فرنگی به آسانی کنده شود یک دقیقه آنرا در آب جوش فرو ببرید برای اینکه بتوانید به آسانی نان سفید را ببرید کارد را در آبجوش فرو بیرید یا اینکه روی حرارت گرم کنید برای اینکه بتوانید نان را دو سه روز تازه نگه دارید، هنگامی که نان ها هنوز گرم هستند یک دستمال مرطوب روی آنها بیاندازید تا نان ها بیات نشود برای از بین بردن لکه های ظروف نچسب نیز دو قاشق غذاخوری جوش شیرین ، نصف فنجان ســــرکه و یـــکفنجان آب در آن ریخته مدت ده دقیقه بجوشد ظروف آلومینیومی را با نمک سفره خشک جلا دهید تا کاملا نو شود برای پاک ظروف مسی آنها را با برشی از لیمو که قبلا در نمک خوابانده شده باشد بسائید هنگام شستن کریستال و بلور سرکه را فراموش نکنید زیرا یک ماده لازم و سفید کننده است هرگاه ظروف چینی ترک خورده باشد و بخواهید باز هم از آن استفاده کنید و آب پس ندهد یک دانه بادام تلخ را در محل ترک خوردگی محکم بمالید برای از بین بردن بوی سوختگی بـــرنج یـــک تکه نان روی برنج قرار دهید و موقع کشیدن، نان را بردارید یایک عدد پیاز را پوست کنده و در داخل برنج فــرو کنید پیاز بوی سوختگی را بخود می گیرد اگر کارد شما بوی پیاز می دهد ، با کارد هویج را حلقه حلقه ببرید . با این کار بوی پیاز از بین می رود هرگاه هنگام شستن ظروف ، چند قطره آمونیاک درون آن بریزید هر چربی از ظرف بلوری ، چـــینی ، ف ی و غیره پاک می شود تمیز ظرفی که در آن غذا سوخته است آن را از آب گرم پر کنید و مقداری نمک به همراه سرکه به آن اضافه کنید و بجوشانید تا کاملا پاک شود برای اینکه پنیر خشک نشود یک دستمال را که با سرکه مرطوب شده است روی آن بپیچید اگر مرغ را چند ساعت پیش از پختن در محلولی از آب وسرکه بیندازید گوشت آن ترد ودر عین حال خوشمزه _تر خواهد شد برای تمیز گلهای خشک میتوانید از سشوار با درجه کم استفاده کنید برای ضدعفونی سینک ( ظرفشویی ) آشپزخانه از محلولهای شیمیایی استفاده نکنید ، به جای آنها از محلول نمک استفاده کنید برای تمیز رنده ، مقداری نان خشک بر روی آن بمالید پس از مصرف تخممرغ ، پوست آن را داخل ظرف دهان باریکی که حاوی آب سرد است بیندازید و در ظــرف را ببندید ، پس از گذشت یک شبانهروز از آن برای آبیاری گلدانهای آپارتمانی استفاده کنید برای از بین بردن بوی رنگ هنگام نقاشی داخــــل ساختمان ، مقداری پیاز را داخل یک ظرف آب سرد د کنید و ظرف را وسط اتاق بگذارید ، با این کــار بوی رنگ برطرف میشود برای تمیز شیشه عینک از چند قطره سرکه و یا الکل استفاده کنید . چند قطره از آن را روی شـــیشه بچکانید و با دستمال کاغذی تمیز کنید برای از بین بردن جای اشیا روی فرش میتوانید از بخار آبجوش استفاده کنید اگر میخواهید تخممرغ ترک نخورد یک لیموی تازه را از وسط دونیم کرده و روی پوسته تخممرغها بمالید موم و نمک،آثار زنگ زدگی را از روی اشیا آهنی می زداید برای تراشیدن قسمتهای سوخته بسکویت یا شیرینی خشک ، بجای چاقو بهتر است از یک رنده استفاده کنید وقتی غذایی را با کره سرخ می کنید،یک قاشق مرباخوری روغن به آن بیفزایید.از سوختن آن جلوگیری خواهد کرد برای دور مورچه ها مقدار مساوی سرکه و آب را با هم مخلوط کنید و محل عبور آنها را با این محلول بشویید اگر برنج پخته شده را روغن ندهید ، یک هفته در یخچال می ماند اگر خورشی که پختید ، بیش از اندازه شور شده باشد باید یک سیب زمینی خام درداخل آن قرار دهید ، سیب _زمینی نمک اضافی را به خود جذب می کند



مشاهده متن کامل ...
تحول گرایی آسیایی در سازمان فراآسیایی
درخواست حذف اطلاعات
گفت و گو با لی کان هیمترجم: مسعود بینشمنبع: ماهنامه تدبیر شماره 146 تیر ماه 1383مقدمهلی کان هی(lee kun hee) در سال 1942 میلادی در کره متولد شد. لیسانس اقتصاد را در سال 1965 از waseda ژاپن گرفت. برای اخذ فوق لیسانس مدیریت راهی جرج واشنگتن در شد. ی اقتصاد را نیز در سال 2000 از سئول گرفت. «لی» در سال 1978 میلادی نایب رئیس شرکت سامسونگ شد و در سال 1987 پس از فوت پدرش که موسس شرکت محسوب می شد ی سامسونگ را به دست گرفت.گرچه او سومین فرزند پسر موسس بود اما پدرش نسبت به دو فرزند اولش اعتماد نداشت. او می خواست ب و کار را به دست «لی» بسپارد اما این کار به زمان نیاز داشت و تا دهه 1980 به طول انجامید تا تنشهای پدید آمده کمتر شود. چالش پیش روی او عبور سامسونگ از بافت فامیلی و خانوادگی به شرکتی متمرکز از لحاظ مدیریتی و حرفه ای بود. او سامسونگ را به خوبی در عصر دیجیتال به پیش برده است. در سال 1993 میلادی در نشستی که در شهر فرانکفورت آلمان برگزار شد، سامسونگ بیانیه معروفی صادر کرد و سامسونگ همه کارکنان را به یک انقلاب فرهنگی واقعی فراخواند. او با به راه انداختن یک انقلاب طراحی، طراحان را واداشت خارج از محدوده جعبه بسته ذهنی فکر کنند. «لی» بیش از هر مدیر ارشد دیگری به فناوری و ب دانش فنی دست اول تاکید دارد. او سامسونگ را متعهد کرد که برای توسعه نسل جدید فناوری مانند سخت افزارها و نرم افزارهای چندرسانه ای و ی زیستی (bioenginee-ring) ،75میلیــارد دلار سرمایه گذاری کند. معروف ترین زیر مجموعه گروه سامسونگ یعنی «شرکت سامسونگ الکترونیک» در دهه گذشته به تنهایی بیش از 10 درصد کل صادرات کشور کره را داشته است. اه «لی» برای سامسونگ در دهه آینده بسیار جامع و متنوع است. او اعلام کرده است که هدف سامسونگ دستی به جایگاه یکی از بزرگترین سازندگان خودرو جهان تا سال 2010 میلادی خواهد بود. او برای این کار سرمایه گذاری 13 میلیارد دلاری را در نظر گرفته است. «لی» دوران آینده را دوران فرانیمه هادی (post semi -conductor) می نامد و معتقد است سامسونگ برای بقا راهی ندارد جز آنکه به یک شرکت درجه اول تبدیل شود و برای این کار زمان زیادی نیز وجود ندارد. به همین دلیل او به جهانی سازی تاکید بسیار دارد و پذیرش تغییر را رمز این کار می داند. او باصدای رسا اعلام کرده که تغییر را از خود آغاز کرده است. متواضعانه به کارکنان خود اعلام می کند که آماده مایه گذاشتن از شهرت و نام و حیات خود در مسیر تبدیل سامسونگ به یک شرکت رده اول است. جمله معروف و مکرر او در ذهن همه طنین انداز است که «همه چیز را جز همسرت تغییر بده». مجلات بسیاری در دنیا 62 ساله سامسونگ را به عنوان مرد تاثیرگذار در آسیا و محترم در دنیا ستوده اند. ی موثر «لی» طی 20 ساله گذشته توانسته سامسونگ را که در 1938 میلادی به عنوان یک فروشگاه بازرگانی تاسیس شده بود به رقیب جدی معتبرتری و مطرح ترین پیشتازان فناوری دیجیتالی و تولیدکنندگان وسایل صوتی و تصویری الکترونیک نظیر سونی و پاناسونیک تبدیل کند. انــــ ه های مدیریتـی او مــــی تواند مورد استفاده ان شرکتهای شرقی برای حضور جدی در میدان رقابت جهانی و طی مسیر دشوار درجه یک شدن باشد.*زمانی که هدایت سامسونگ را به دست گرفتید، شرکت در چه موقعیتی قرار داشت؟
- موقعیتی ویژه؛ به طوری که بقای ما به توانایی ما در ظاهرشدن به عنوان یک شرکت درجه یک در قرن آینده بستگی خواهد داشت. هدف ما باقی ماندن به عنوان یک شرکت درجه یک است. سامسونگ تا قرن بیست و یکم باید به هدف خود برسد. ما در لبه پرتگاه مرگ و زندگی قرار داریم، در تقاطع بودن یا نابودشدن. شانس دیگری وجود ندارد. این آ ین فرصت ما برای تغییر است. اگر می خواهیم باقی بمانیم باید تا چند سال آینده تغییر کنیم. سامسونگ را می توان به یک هواپیما تشبیه کرد. اگر هواپیما در طول چنددقیقه پس ازبلندشدن از زمین اوج نگیرد سقوط خواهد کرد.*از دیدگاه شما «تغییر» به چه معناست؟ شما براین مفهوم بسیار تاکید داشته اید. در بیانیه سال 1993 سامسونگ در فرانکفورت آلمان طرحی را که برای تمرکز سبک مدیریت خود بر «مدیریت کیفیت» ارائه کردید، بر مقوله تغییر استوار بود.- تغییر به این معناست که بتوانیم خود را از عادتهای قدیمی، شیوه های فکر و متمرکزبودن بر روی کمیت به جای کیفیت رهایی بخشیم. من نیز باید تغییر کنم تا شرکت را در مسیر توفیقی که می دانم بدان خواهد رسید راهبری کنم. تغییری با این عظمت کار آسانی نیست و طی یک شب به دست نخواهد آمد. اگر خود را تغییر ندهید شما توانایی تغییر هیچ چیز دیگری را نخواهید داشت.*تغییر از کجا باید آغاز شود؟- از کارهای ساده، یعنی چیزهایی که قادر به تغییر آنها هستیم. خیلی مهم است که زیاد بلندپرواز نباشیم و از چیزهای ساده شروع کنیم. تغییرات بزرگ گام به گام حادث مــــــی شوند. باید دقیق و جامع نگر بود. اگر در بین راه متوقف شویم یا دست از کار بکشیم هرگز نخواهیم توانست به تغییر و دگرگونی دست پیدا کنیم. از امور ساده شروع کنید و ثبات قدم داشته باشید. به خاطر داشته باشید که شما خود باید خود را تغییر دهید. هیچ نمی تواند این کار را برای شما انجام دهد. تنها زمانی که با خود روراست باشید تغییر خواهید کرد. تنها زمانی که نقایص خود را بشناسید خواهید توانست مطالعه برای تغییرات را شروع کنید.*چه چیزی را باید تغییر دهیم؟- باید تغییررا از چیزهایی آغاز کنیم که احتمالاً موجبات آزار و زیان دیگران را فراهم می آورند و به این دلیل بازنگری هرچه سریعتر اخلاقیات ضروری است. بیاییم برای یک هدف مشترک متحد شویم و کار کنیم. بیاییم خود را از شر خودبینی و خودخواهی شخصی خلاص کنیم. من خواستار ایثار و از خودگذشتگی فردی نیستم اما باید برای منافع همکاران و سازمان کار کنیم. سعی کنیم تا نحوه تفکر خود را تغییر دهیم. برای اینکه بهترین باشیم هرچیزی را که به روش کار ما مربوط می شود تغییر دهیم.*مسلما نمی توان انتظار داشت در یک سازمان تغییرات به طور همزمان و در کل سازمان صورت گیرد. تغییرات در یک سازمان چگونه باید انجام شود؟- من به این تشخیص رسیده ام که به عنوان رئیس سامسونگ باید تغییر و دگرگونی را آغاز کنم. تغییر باید در ابتدا از مدیریت بالا یعنی رئیس، نایب رئیس و مدیران اجرایی گرفته تا سطوح پایین تر صورت گیرد. تک تک ما برای این تغییرات مسئولیت داریم. به همین علت نمی توانیم این مسئولیت را به دیگران واگذار کنیم. ما باید تغییرات به وجود آمده را با افعال و اعمالمان نشان دهیم. تنها حرف زدن کافی نیست. اعمال به مراتب گویاتر از کلمات اند و به همین دلیل است که من تصمیم گرفته ام تغییر را از خود آغاز کنم. مـــن سخت تلاش می کنم تا به کارآفرینی بزرگ و باارزش برای سامسونگ و جامعه خود مبدل شوم.*چندسال پیش شما اشاره کرده بودید که سامسونگ هنوز نتوانسته است خود را با تغییرات عظیمی که به تدریج دنیـا را در برمـــی گیرد سازگار کند. چرا؟ - علت آن است که مدیریت هنوز به جای کیفیت به کمیت توجه می کند. ما هنوز بحران را به طور جدی احساس نکرده ایم و در مورد مدیریت کیفیت صـــرفاً به حرف زدن اکتفا کرده ایم. وقتی به مسئولیت خود در قبال آینده سامسونگ و بیش از 180000 کارکنان آن در اقصی نقاط جهان می شم از فکر بروز این بحران به خود می لرزم. بسیاری از کارکنان سامسونگ هنوز نمی دانند که جنگ فناوری تا کجا خطرناک است.*به تغییرات سریع دنیـــای امروز اشاره کردید. می توانید برخی موارد بارز و اقتصادی را نام ببرید؟- جوامع بین المللی از نقطه نظر در سالهای اخیر کاملاً دگرگون شده اند. شوروی سابق و کشورهای عضو بلوک شرق مثال بارز تغییرات است. کمونیسم نابود شده و شوروی از روی نقشــــه محو شده است. هیچ نمی توانست احتمال اتحاد آلمان را تصور کند. حتی چین هم در دنیـــــای امروز سیاست بازار آزاد را در پیش گرفته است. جهان از نقطه نظر اقتصادی نیز به سرعت در حــال تغییر است. اروپــا تقریباً به عنوان یک بلوک اقتصادی متحد شده است. ، کانادا و مکزیک تحت نام پیمان «نفتا» با یکدیگر متحد شده اند و کشورهای آسیای جنوب شرقی تحت عنوان «آسه آن» در یک گـــروه قرار گرفته اند.*ثقل این تغییرات کجاست؟- جنگ سرد پایان یافته اما جنگ اقتصادی به راه افتاده است. اکنون «قدرت آتش» در یک کشـور به وسیله «سطح فناوری» آن مشخص می شود.*در حوزه ب و کار، تاثیر این تغییرات در شرکتهای جهانی چه بوده است؟- حتی موفق ترین و قدرتمندترین شرکتها هم علی رغم موفقیت و قدرتی که مدتها داشته اند با عدم اطمینانی که در آینده نهفته است روبرو هستند. طبق لیست سالانه 500 شرکت معتبر جهان مجله «فورچون»، عمر متوسط یک شرکت 30 سال است. بنابراین، هرده سال یک بار، یک سوم از این 500 شرکت از لیست حذف خواهند شد. به استثناء چند صنعت، دو سوم شرکتهای لیست 500 شرکت معتبر 30 سال پیش مجله فورچون، امروز دیگر وجود خارجی ندارند.*شما اشاره کردید که باید روشهای قدیمی مدیریتی را که ب ایه کمیت بوده رها و روشهای نوینی برای ارزی افراد، سازمان و عملکرد مدیریت ایجاد کرد که اساس آن کیفیت گرا و متمرکز بر محور اهــ بلندمدت باشد. مگر می توان کمیت را برای دستی به کیفیت فدا کرد؟- بدیهی است کیفیت بسیار مهم تر از کمیت است، اما ا اماً بدین معنی نیست که کاهش کمیت به مفهوم افزایش کیفیت خواهد بود. ما نمی توانیم اهمیت کمیت را در کاهش هزینه ها فراموش کرده و نادیده بگیریم. این امر حاکی از عدم توانایی در درک مبانی مدیریت است. بدیهی است ما باید مقداری تولید کنیم که از نظر اقتصادی قابل توجیه باشد.*ارتباط میان رعایت مسائل اخلاقی با مسائل کیفی در سازمان چگونه است؟ آیا سازمان اخلاقی محصول با کیفیت بهتری تولید می کند؟- ما نیازمند آن هستیم که بازتاب رفتارهای اخلاقی خود را ببینیم. ما باید با مردم همانگونه برخورد کنیم که توقع داریم دیگران با ما برخورد کنند. برای درک وضعیت همکارانمان باید بتوانیم تصور کنیم که پوشیدن کفش دیگران چگونه است. اغلب مردم اشتباهات خود را در نظر نمی گیرند و خیلی راحت، گمان می کنند رفتار آنها بهترین است اما اگر زمانی را برای بررسی اعمال و افکارمان اختصاص دهیم بی تردید متعجب خواهیم شد. رعایت اخلاقیات در تولید هم اهمیت دارد. کارگران باید مراقب آنچه تولید می کنند باشند. شرکتهایی که پای بند اصول اخلاقی نیستند قادر به تولید محصولات با کیفیت نیستند زیرا آنها از مشتریان و خواسته های آنان درک روشنی ندارند. طی 20 سال اخیر من همواره تاکید کرده ام که کالاهای معیوب ماهیتی سرطانی داشته و برادامه حیات شرکت ما تاثیر منفی خواهد گذاشت. اگر سرطان در مراحل اولیه خود شناسایی نشود مرگ آفرین خواهد شد. در شرکت سامسونگ ما باید به سه اصل ایمان و اعتقاد داشته باشیم:اول : محصولات معیوب دشمن ما به حساب می آیند؛دوم : محصولات معیوب پایه و ریشه همه بدیها هستند؛سوم : اگر ما محصول معیوبی را سه مرتبه تولید کنیم باید عیب آن را در خود ببینیم و استعفا دهیم.جهانی شدن از نکاتی است که در دوران ی شما بر سامسونگ بسیار به آن تاکید کرده اید. چرا؟- در عصر حاضر هیچ کشور و یا شرکتی بدون جهانی شدن قادر به ادامه حیات نیست. اگر در زمینه جهانی شدن از دیگران عقب بمانیم در واقع خود را نابود کرده ایم. در قرن بیست و یکم منزوی بودن در حکم کنارگذاشته شدن و یا حتی نابودی است. نمی توان پشت درهای بسته پنهان شد. اصل اساسی جهانی شدن آمادگی برای کمک به دیگران و سودرساندن به آنهاست. اگر در مسابقه جهانی شدن عقب بیفتیم قطعاً نخواهیم توانست به شرکتی درجه اول تبدیل شویم، زیرا جهانی شدن در محیط تجاری امروز یک ضرورت اجتناب ناپذیر است. دیگر شاگرد اول بودن در سطح ملی معنا و مفهومی ندارد. باید درها را بازکنیم. برای ب قدرت رقابت در سطح جهان بسیار ضروری است که ما قدرت آتش فناوری خود را تقویت کنیم.در این زمینه نقاط ضعف شرکت شما نسبت به شرکتهای دیگر در چه مواردی است؟ - هنگامـی که خود را از لحاظ چگونگـی بیــن المللی شدن با مقایسه می کنیم امتیاز 30 ما در برابر امتیاز 100 برای خواهد بود. «نستله» شرکت غذایی چندملیتی سوئیسی رکورد 98 درصد فروش خارج از سوئیس را داراست و اکثر 22000 کارمند آن غیرسوئیسی هستند. «سونی» رکورد 70 درصد فروش در خـــارج از ژاپن را به خود اختصاص داده است. 60 درصــد کارکنان سونی و 92 درصد مدیران عامل شرکتهای تابعه خارجی آن شرکت غیرژاپنی هستند. این موارد مثالهای خوبی هستند که میزان عقب ماندگی سامسونگ را در میدان رقابت نشــان می دهند.*سامسونگ اکنون در چه رده ای قرار دارد؟- در حال حاضر ما شرکتی درجه دوم هستیم. ممکن است میان سامسونگ و یک شرکت درجه یک جهانی تفاوت اندکی وجود داشته باشد اما باید این حقیقت را بدانیم که عقب هستیم.*چه چیزی یک شرکت درجه یک را از درجه دو متمایز می کند؟- یک شرکت درجه یک روشن ترین فکرهایش را در هم می آمیزد تااز آن ایده های جدید و نوآوریهایی بسازد که او را به بهــــــره گیری از فرصتهای بازار به بهترین شکل قادر سازد. در مسابقات دو صدمتر المپیک تفاوت نفر اول و دوم یک هزارم ثانیه است در حالی که یک دنیا تفاوت میان برنده و نفر دوم وجود دارد.*نقش کارکنان در دستی شرکت به اه مورد نظر خود چیست؟- مراقبت از کارکنان برای شرکتها بسیار مهم است. بیست تا سی سال طول می کشد تا یک پرسنل ماهر تربیت شود. برای کارکنان باتجربه و ماهر نباید هیچگونه صرفه جویی در تخصیص هزینه داشته باشیم و باید از تلاشهای آنان حمایت کنیم. موفقیتهای آینده شرکت به افرادی بستگی خواهد داشت که بتوانند تغییرات را پیش بینی و برای آینده برنامه های مقتضی را تدوین کنند.*بااشتباهات کارکنان چگونه باید برخورد کرد؟- همه افراد اشتباه می کنند حتی خود من. اما من سعی می کنم آن اشتباه را برای بار دوم تکرار نکنم. تکرار اشتباه مجاز نخواهد بود. به محض آنکه اشتباهی رخ دهد یک پرونده کامل باید از آن تشکیل و نگهداری شود. علل آن باید تجزیه و تحلیل گردیده و همه کارکنان از آن درس بگیرند. اشتباهات و ش تها نباید مخفی نگه داشته شوند، بلکه باید افشا، ثبت و نگهداری گردیده تا برای بار دوم تکرار نشوند. ثبت و نگهداری ش تهــا از ثبت موفقیتها مهم تر است. این تنها راهی است که می توانیم به وسیله آن از تکرار اشتباهات جلوگیری کنیم. بااین کار به دارایی شرکت اضافه می شود. ما باید هر خسارتی را که بابت اشتباه و ش ت ایجاد می گردد یک سرمایه گذاری برای موفقیتهای آینده در نظر بگیریم. البته در گذشته ما بازرسیهایی انجام می دادیم تا بفهمیم که کارکنان در چه زمانی اشتباه می کنند اما امروزه ما از بازرسی برای شناسایی راههای بهبود توسعه شرکت استفاده می کنیم و یاد می گیریم چگونه اشتباهات را اصلاح کنیم. فلسفه من این است که س رستان در وهله اول باید از پاداش برای تربیت کارکنان استفاده کنند. احتیاجی به تنبیه وجود ندارد. بااین حال گاه ممکن است هم از هویج و هم از چماق استفاده کنیم. اما یک چماق به ازای هر 9 هویج کافی است.*چه افرادی را باید واقعاً تنبیه کرد؟- افرادی که باعث از بین رفتن روحیه دیگران می شوند یا رفتار ناشایست داشتـــه و دروغ می گویند. نیز انی که سرراه ما می ایستند و نمی گذارند همه ما در یک جهت حرکت کنیم.*آیا باب انتقاد در شرکت شما باز است؟- برای پیشرفت یک سازمان باید انتقاد سازنده و کارساز وجود داشته باشد. پذیرش انتقادهای سازنده برای پیشرفت سازمان اهمیت دارد. پنهان کاری فقط مسائل را پیچیده تر می کند. تنها زمانی که مشکلات به طرز صحیحی شناخته و تجزیه و تحلیل شوند سازمان خواهد توانست در جهت صحیح تغییر کند. تنها در صورتی که ما بتوانیم آزادانه انتقاد کرده و انتقاد بپذیریم خواهیم توانست موانع و دیوارهایی را که بین افراد و بخشها وجود دارد از بین ببریم. در آن صورت، ما به کارایی و صرفه جویی بالایی دست یافته ایم. همه کارکنان باید انتقادات سازنده را بپذیرند و از آن برای پیشرفت کارشان استفاده کنند.*ضرورت ارتباط و هماهنگی بخشهای مختلف سازمان و تحقق هم افزایی سازمانی تا چه حد است؟- ضروری است همه قسمتها شامل تحقیق و توسعه، طراحی، تولید و ساخت، بازاری ، ید و حتی تامین کنندگان قطعات در طراحی محصول مشارکت داشته باشند. قدرت رقابتی ما بستگی به این خواهد داشت که تا چه اندازه کارکنان ما می توانند به سرعت با هم یکی شوند و تصمیم گیری کنند. موفقیت یک شرکت نمی تواند تنها به موفقیت یک بخش بستگی داشته باشد. موفقیت سامسونگ بستگی به موفقیت و موثربودن تک تک بخشها و واحدهای آن دارد. 5 بخش که به طور مجزا کار می کنند فقط قدرت 5 بخش را دارند اما اگر با هم کار کنند و تلاششان در یک جهت متمرکز باشد قدرت 50 بخش را خواهند داشت.*آیا سامسونگ با مشکلات داخلی نیز روبروست؟- سامسونگ از نظر داخلی دارای تشتت و اشتقاق است. من دریافته ام که نــــــــوعی بی اعتمادی متقابل، خودخواهی فردی و جمعی، اقتدارطلبی و خودمحوری سراسر شرکت را دربر گرفته است. این مشکلات ناشی از فقدان روح انسان گرایی و اعتقاد به اخلاقیات است.*انسانیت و انسان گرایی از نظر شما چه مفهومی دارد؟- انسانیت و انسان گرایی شامل حساس بودن، همکاری و تفکر است. کار با انسانی که دارای صفات برجسته انسانی است بسیار ساده تراست تا همکاری با آنهایی که فاقد این صفات هستند، زیرا آنها تنها به نیازهای شخصی خود می شند. من هیچ را به خاطر بی تجربگـــی و یا اشتباهاتی که در اثر بی تجربه گی مرتکب مـــی شوند سرزنش نمی کنم اما فقدان روح انسان گرایی را تحمل نمی کنم. من فقط به سود نمی شم. مایلم سامسونگ واقعاً به نوعی انسانیت واقعی دست یابد. همه سودها و منافع جهان به اندازه دستی به این مهم برای من ارزشمند نخواهد بود. برای اینکه خلاقیتها بدون وقفه ادامه داشته باشد باید محیطی را به وجود آورد که در آن حس اعتماد و دوستی، احترام متقابل و انسانیت بتواند شکوفا گردد. انسان گرایی، اخلاقیات، عادات پسندیده و آداب معا و تجارت، اصول راهنمای سامسونگ هستند. ما باید عزم خود را برای تبعیت از این اصول جزم کنیم. ما باید به گفته هایمان عمل کنیم. تنها سازمانهایی که به انسان و انسانیت کمک می کنند باقی می مانند. سازمانهایی که با فقدان انسان گرایی و اخلاقیات روبرو هستند هرگز نمی توانند شرکتی درجه اول باشند و دوام بیاورند.*جایگاه اخلاق و رفتارهای اخلاقی در تحقق اه بلند شرکتی نظیر سامسونگ کجاست؟- برای رسیدن به هدف باید خود را از شر رفتارهای منفی رایج در سازمان مانند نامهربانی و خودخواهی خلاص کنیم. در یک مسابقه دو، از اخلاق ورزشـــی به دور خواهدبود که دونده ای که عقب مانده است برای دستی به مقام، به رقیب خود پشت پا بزند. پایین آوردن دیگران و جلوگیری از موفقیت آنان اشتباه است. تا زمانی که خودخواهی در ما ریشه کن نشود و افراد فقط به فکر منافع شخصی باشند نخواهیم توانست به دیگران کمک کنیم. اگر سامسونگ می خواهد که یک شرکت درجه اول باشد کارکنان باید فضایل اخلاقی و انسانی خود را باز شناسد.*چالشهای پیش رو سامسونگ چیست؟- ما ساختاردهی مجدد شرکت را با فروش دارائیهای غیرسودده شامل شرکتهای ضررده انجام داده ایم. نیز وضعیت مالی شرکت را بهبود بخشیده ایم. با حذف ب و کارهای غیرسودده ساختار هزینه - منفعت را اصلاح کرده ایم.دارائیهای سامسونگ تنها یک پنجم، پنج شرکت بزرگ کره است اما سهم بازار ما 47 درصد است. ن یتی ما عدم سرمایه گذاری کافی برای آینده بخصوص در زمینه توسعه منابع انسانی و تحقیق و توسعه است، نیز ما مجبوریم فعالیت بیشتری در مورد ساختاردهی مجدد ب و کارمان توسط تمرکز بر مزیتهای رقابتی جهانی ب و کار قرار دهیم.*آیا از برنامه های ساختاردهی مجدد سامسونگ راضی هستید؟- ما ساختاردهی را پیش از سایر گروههای ب و کار کره ای آغاز کردیم. برای من این حد از کوچک سازی و ساماندهی که صورت گرفته قابل قبول است. مدیران ارشد سامسونگ رضایت مندانه وظیفه مشکل کوچک سازی ساختار را با کاهش تعداد کارکنان انجام دادند. اما کوچک سازی فی نفسه کافی نیست.*نقش کارکنان در غلبه بر این مشکلات چیست؟- 70تا 80 درصد کارکنان سامسونگ بسیار توانمند هستند که درصد کافی برای رهنمون شدن یک سازمان به سوی موفقیت است. آنها تا حدود زیادی پای بند اصول اخلاقی بوده و دارای وفاداری، هوش و نیز کیفیتهایی هستند که برای بهترین شدن لازم است. تمام کارکنان باید احساس کنند که شرکت بخشی از خانواده آنهاست. من همیشه در این فکر بوده ام که هر سازمانی با 5 تا 10 درصد افراد واعضای موثر می تواند به سازمانی درجه یک تبدیل شود. در بیشتر سازمانها 5 تا 10 درصد از افراد می توانند عامل تغییر باشند و کل سازمان را در معرض تغییر قرار دهند. باید کمی تهاجمی تر عمل کنیم و هدف خود را بر مبنای10 تا 20 درصد از افراد عامل تغییر قرار دهیم که 70 تا 80 درصد باقی مانده باید از آنها تبعیت کنند.*قابلیتهای سامسونگ برای طی مسیر جهانی شدن و درجه اول شدن چیست؟- سامسونگ دارای قابلیتهایی است که اگر درست از آنها استفاده شود آن را تبدیل به یک شرکت درجه یک می کند. عوامل منفی هم فرصتهایی را برای دگرگونی به وجود می آورند که اگر ما با یکدیگر کار کنیم می توانیم بر آنها غلبه کنیم و از آنها حتی در جهت منافع خود نیز بهره برداری کنیم. بقا سامسونگ بسته به تمایل آن برای تبدیل شدن به یک شرکت درجه یک است. من اعتقاد راسخ دارم که سامسونگ شرکت اول جهان خواهد شد. توجه به مدیریت کیفیت و جهانی شدن سامسونگ را قــــادر می سازد تا به موقعیتی درجه اول دست یابد. من کار را برای تقویت کیفیت سیستم مدیریتی سامسونگ آغاز کرده ام. سامسونگ یک شرکت جهانی است و ما به مدیریت کلاس جهانی نیاز داریم تا بتوانیم بازیگری خوب در صحنه رقابت جهانی باشیم.*در استخدام نیروهای جدید در شرکت به چه شیوه عمل می کنید و چه عواملی را بیشتر موردنظر قرار می دهید؟- من به دنبال افراد بااستعدادهای غیرمعمول هستم. سامسونگ مدیران بسیاری با مهارتهای مختلف دارد. اما اکنون من بیشتر راغب هستم که استعدادهای غیرمعمول خاص را جذب کنم. تجربه من نشان می دهد که یک نفر از 1000 نفر ممکن است ی باشد که بسیار هوشمند است و استعداد دیگری دارد نظیر توانایی خواندن یا عادت غیرمعمول یا توانایی خاص. من می خواهم این چندنفر خاص در استخدام سامسونگ باشند. برای اطمینان از جذب چنین افرادی من از دانش آموزان سال سوم شروع می کنم. اگر یک دانش آموز تنها درس بخواند و شاگرد اول کلاس باشد این مطلوب نیست. اما اگر همزمان، مثلاً یک خواننده خوب باشد او نامزد جذب ما می شود.*چه انی شایستگی تصدی پست مدیریتی را دارند؟- باید علاقه مند و نگران بودن به خاطر شرکت را آموخت. فقط آنهایی که شجاعت کافی برای رویارویی با مشکلات را دارند می توانند شغلهای دارای مسئولیت را بپذیرند. اگر ی نتواند تساوی حقوق انسانی را بپذیرد هرگز نباید مسئولیت مدیریت بر عهده اش گذاشته شود.*مسئولیتهای عمده یک مدیر چیست؟- مسئولیت آنان آموزش همه انی است که برایشان کار می کنند. باید استعدادهای آنان را کشف کنند و به آنها فرصت دهند تا خود وظایفشان را به انجام برسانند. باید به آنها یاد بدهند که سخت کوش باشند.*همواره بین زندگی کاری و شخصی افراد تناقض وجود دارد. چگونه باید بین آنها تعادل ایجاد کرد؟- با متعادل زندگی کاری و زندگی شخصی ما می توانیم به عملکرد و بهره وری بالایی دست ی م. کارکنان باید در جستجوی داشتن یک زندگی شخصی سالم باشند. فقط در آن صورت است که ما می توانیم کالاهایی با کیفیت عالی که رضایت مشتری را جلب کند تولید کنیم. بهبود زندگی شخصی، سازمانی و اجتماعی همان چیزی است که من آن را مدیریت کیفیت می نامم. افزایش سطح کیفیت زندگی شخصی افراد، نقطه آغاز مدیریت و تولید کیفیت است. تنها انی که خوب بازی و ورزش می کنند می توانند خوب هم کار کنند. ما فقط در صورتی مــــی توانیم به مدیریت کیفیت مناسب دست ی م که به کیفیت مناسب در زندگی شخصی مان دست یافته باشیم. به همین دلیل بود که من ساعات کاری را از 7 صبح تا 4 بعدازظهر اعلام . قبلاً ما صبح زود به محل کار آمده و شب آ وقـت بدون انجام دادن کار اساسی به منزل رفتـه ایم. بااین حال کارمان را سخت کوشی فرض کرده و پایه و اساس پیشرفت و ترقی ما بوده است. ما چگونه تحت این شرایط مــــــی توانیم کار با کیفیت و زندگی با کیفیت داشته باشیم.*شما مفهومی را تحت عنوان «انسجام چند بعدی» بسیار به کار برده اید. منظورتان چیست؟- انسجام چندبعدی به معنای کنار هم قرار دادن افراد، سازمانها، سیستم های نرم افزاری و سخت افزاری، تاسیسات زیربنایی و امکانات با یک هدف واحد در یک جا است. ایجاد چنین تشکل و ی همه را قادر می سازد تا موثرتر عمل کننـد و از یکدیگر قدرت بگیرند. پـس بـه طور خلاصه مفهوم آن، مفهوم ترکیبی از ساختارهای اساسی، امکانات، فناوریها و مدیریت اطلاعاتی است. انسجام چندبعدی رقابت و کارایی را به علت سودهای سینرژیک حاصل از تلفیـــق و ترکیب اجزا به حداکثـر می رساند.*می توانید مصادیقی از انسجام چندبعدی را بیان کنید؟- انسجام چندبعدی مفهومی است که در هرزمینه از جمله زمینه های اداری، شهرسازی، صنعت، تجارت و خدمات اجتماعی می توان آن را به کار گرفت. برای شناخت فلسفه مستتر در انسجام چندبعدی یک ساختمان 100 طبقه را که بسیاری از نیازهای اجتماعی و تجاری ما را در خود دارد در نظر بگیرید که همه امکانات و تاسیسات را دارد. به عبارتی ما یک شهر افقی را به یک شهر عمودی تبدیل می کنیم. در این شهر عمودی آسانسورها نقش راههای نقل و انتقال را ایفا می کنند. ما می توانیم در عرض 40 ثانیه به هرکجای شهرمان که بخواهیم برسیم. صنایع اتـــــومبیل سازی و ماشین سازی، نیمه هادی و الکترونیک تا حد زیادی به هم مرتبط شده و رفته رفته خصوصیاتی را که آنها را از یکدیگر جدا و متمایز می سازد از دست می دهند. برای مثال در صنایع اتومبیل سازی 30 درصد از قطعات اتومبیل را اجزاء الکترونیکی و الکتریکــی تشکیل می دهند. پیش بینی می شود که ظرف 10 سال آینده این میزان تا 60 تا 70 درصد افزایـش داشته باشند. پس از آن مشخص آنکه این صنعت، صنعت اتومبیل سازی است یا الکتریکی یا الکترونیکی بسیار دشوار خواهد بود. تلفیق و ترکیب تلویزیون، ویدئو، رادیو و ضبط در یک مجموعه مثال دیگری است.*انسجام چندبعدی چه زمانی می تواند در یک سازمان محقق شود؟- زمانی که اعضای سازمان به یکدیگر احترام بگذارند، با یکدیگر تعاون داشته باشند و دارای روح گذشت و ابتکار باشند. احترام متقابل و تعاون میان افراد، بخشها و شرکتها نخستین گام به سوی انسجام چندبعدی است.*سهم و نقش خود را در پیشرفت شرکت سامسونگ تا چه حد می دانید؟- قبل از بحران مالی من یک گام عقب تر از خطوط مقدم بودم. من برخی تصمیمات را از دست دادم اما نمی خواستم زیاد عقب بمانم. اخیراً من یک گـام جلو آمده ام. من بسیار علاقـه مندم که ما در قرن بیست و یکم به چه چیزهایی نیازمندیم تا آن را فراهم آوریم. این موارد استراتژیک در ذهن من است. اینجاست که من عمده وقتم را صرف می کنم به جای اینکه در مدیریت روزمره شرکت دخ کنم. طرح من آن است که توانایی مدیران خارجی و بازرسان را افزایش دهم تا بتوانند بر تصمیمات تاثیرگذار باشند. اولویت ما ایجاد یک سیستم مستحکم در شرکت است برای به حداکثر رساندن بازدهی مدیریت و تضمین بازگشت حداکثر برای سهامداران و همزمان هماهنگی شرکت با حکومت، مشتریان و کارکنان.*سامسونگ می خواهد به کجا برسد و تا چه حد رشد کند؟- نمی توان حد ارتقایی را که سامسونگ باید به آن برسد حدس زد. همانگونه که تغییراتی را که در صدسال گذشته شاهد بودیم بیش از تغییرات در 5000 سال پیش تاکنون بوده است. تغییرات در 5 تا 10 سال آینده نیز بی تردید بیش از تغییرات 100 سال گذشته خواهد بود. تغییراتی باورن ی در دنیا در حال وقوع است و به عقیده من این روند در این قرن نیز ادامه خواهد داشت. منابع1 - لی کان هی، تغییر از من آغاز می گردد، ترجمه کامبیز بدیع، نشر هزاران، 1377.2 - asiaweek, vol. 25,no. 45, nov. 1999.3 - www. samsung, comبا اقتباس از وبلاگ سارویه مازندرانی http://mzare1.persianblog.ir/post/108/

مشاهده متن کامل ...
را ارهایی برای آموزش ک ن اوتیسم
درخواست حذف اطلاعات

اوتیسم چیست؟

اوتیسم را بیشتر می توان یک اختلال نورولوژیکی که خودش را در سالهای اولیه کودکی (3 سال آغازین کودکی ) نمایان می کند ، معرفی نمود . این اختلال در بیماران اوتیستیک باعث می شود که مغز نتواند در زمینه رفتارهای اجتماعی و مهارت های ارتباطی به درستی عمل کند و مانع او برای یادگیری چگونگی ارتباط و تعامل با دیگران به طور اجتماعی می شود.ک ن و بزرگسالان اوتیستیک در زمینه ارتباط کلامی و غیر کلامی،رفتارهای اجتماعی و بازی های نمادین دارای مشکل می باشند. این اختلال در طبقه بندی ها به عنوان اختلال فراگیر رشد شناخته می شود ، این پنج طبقه شامل پنج اختلال است که عبارتند از : اختلال اوتیسم ، اختلال آسپرگر، اختلال فروپاشنده دوران کودکی، اختلال رت و اختلال نافذ رشد که به گونه دیگر مشخص نشده است که هر کدام از این بیماری ها دارای معیارهای شناخت خاص خود هستند و توسط انجمن روانشناسی مشخص شده اند.

پیدا شناخت در مورد کودک اوتیستیک

برداشت ک ن اوتیسم از جهان ، با برداشت ما کاملا متفاوت است . بنابراین باید زمان بیشتر و تلاش روز افزونتر داشته باشیم تا بتوانیم تصویری از چگونگی شخصیت و درک احساسات آنها نسبت به پیرامونشان بسازیم .

چگونه شروع کنیم ؟

موثرترین روش برای شناخت کودک این است که مدت زمان کوتاهی را در ابتدای ملاقاتمان با او بگذرانیم و ع العمل او را در یک موقعیت ملاحظه کنیم . سعی کنید وارد دنیای کودک شوید ، نه اینکه او را وادار به انجام فعالیتی کنید که شما می خواهید . برای چند لحظه سعی کنید بفهمید او از چه چیزی لذت می برد . آنچه که او انجام می دهد ، شما هم تکرار کنید . برای مثال اگر می خواهد با تکه چوب ها جاده یا برج درست کند ، شما هم جاده یا برج درست کنید .

جلب توجه کودک

به خاطر داشته باشید شاید او پیام های حسی مشابهی که شما دریافت می کنید را دریافت نکند و به خصوص در مورد انتقال توجهش از یک موضوع به موضوع دیگر مشکل داشته باشد . اگر شما می خواهید توجه او را جلب کنید ، بهتر است قبل از شروع آموزش در مسیر نگاه او قرار بگیرید و بعد نامش را صدا بزنید .بعضی از ک ن اوتیسم ، اگر شخصی ناگهان از پشت سر آنها بیاید یا آنها را صدا کند و از دنیای خودشان خارج سازد وحشت می کنند و عصبانی می شوند. اگر می خواهید توجه کودک را به چیزهای جدیدی جلب کنید به آنها ضربه بزنید و به جای صحبت در مورد آن موضوع به آن اشاره کنید . اطلاعات نوشتاری یا وسایل بصری شاید بهتر از یک عبارت طولانی گفتاری توجه آنان را جلب کند . امتحان کنید تا بفهمید کدام راه جواب می دهد.

آیا کودک روی موضوع دیگری تمرکز کرده است ؟

برای بعضی از بچه ها استفاده همزمان از چند حس مشکل است ، بنابراین اگر آنها در حال نگاه به چیزی هستند ، شاید نتوانند کلمه به کلمه به حرف های شما توجه داشته با شند . یکی از بچه ها ظاهرا به مکعب هایی که معلم با آنها در حال شرح دادن یک مساله ریاضی بود، هیچ توجهی نداشت اما هنگامی که معلم برای مدت کوتاهی صحبت خود را متوقف کرد ، کودک خود را حرکت داد تا بتواند دید خوبی به مکعب ها داشته باشد و دوباره هنگامی که معلم شروع به صحبت کرد ، نگاهش را برگرداند.

کمک برای تمرکز یافتن

دانش آموز در انتقال توجهش از یک موقعیت به موقعیت دیگر مشکل دارد . شاید او روی چیزهای غیرمعمولی تمرکز پیدا می کند ، مثلا پرتوی از نور خورشید روی کف اتاق یک سری خطوط روی یک تکه کاغذ . اگر چه شما به او کمک می کنید تا روی کارش متمرکز شود، اما شاید قادر به انجام این کار نباشد. اگر فهمیدید کودک چنین مشکلاتی دارد شاید لازم باشد گوشه دنجی را که نسبتا از آشفتگی ها به دور باشد ، برای او تعیین کنید ، این منطقه می تواند با ها یا یک قفسه کتاب درست شود . شاید این کار فقط برای چند روز نیاز باشد . البته زمانی که می خواهیم تا حد امکان به او شانسی برای برقراری ارتباط و برخورد با دیگر بچه ها بدهیم ، باید تنها به او جهت بدهیم و او را از ح قبلی بیرون آوریم. به هر حال استفاده از این سازگاری ها نباید به عنوان مجازات باشد ، بلکه باید به عنوان یک روش ملموس برای حل مشکل مطرح شود .

برنامه ریزی

مثل همه ی ما ، ک ن اوتیسم هم نیاز دارند بدانند که از آنها چه انتظارتی داریم و آنها چه انتظاراتی از ما دارند . بیان قوانین در یک نوشته ، تصویر یا سمبل های دیگر و فراهم آوردن یک برنامه واضح از آنچه در روز اتفاق می افتد و قرار دادن آن روی دیوار یا کارت روی میز دانش آموز می تواند برای کودکی که در مورد پیش بینی رفتار افراد دیگر یا بررسی تغییر رفتار آنها مشکل دارد ، متغیر باشد . برنامه ریزی می تواند یکی از تاثیر گذارترین روشها برای کمک به ک ن اوتیسم باشد ، البته اگر از آن به عنوان یک روش مداوم و پیوسته استفاده شود . زمان بندی به صورت بصری (استفاده از ساعت ها ، تقویم ها و دیگر توافق ها برای نشان دادن برنامه ) اضطراب کودک را کاهش می دهد. اگر برنامه در حال تغییر است یا متوجه شدید که دانش آموزی با تغییر برنامه عصبانی شده است یا به نظر می رسد که قادر به فهم قانون یک کلاس نیست ، مورد را روی کاغذ بیاورد و به آرامی اطلاعات را با کودک مرور کنید . اغلب ک ن اوتیسم جذب بازی با یک شی می شوند .این کار اغلب اوقات آنها را از وظیفه ای که در حال انجام دادن آن هستند منصرف می کند . اگر این مورد پیش آمد ، از دانش آموز بخواهید کار خود را متوقف کند و یا شی را از او دور کنید ،این کار ممکن است باعث ناراحتی او شود.این مساله شاید به وسیله مراحلی که در زیر آمده ، قابل حل باشد :1.به دانش آموز بگویید به چه دلیل از او می خواهید کارش را متوقف کند.2.یک ساعت برایش رسم کنید که به دانش آموز نشان دهد چه مدت زمان دیگر می تواند وسیله اش را بدست آورد یا به فعالیت خود ادامه بدهد.3.ساعت را به او نشان دهید و به او بگویید که چه موقع شی را پس خواهید گرفت یا به فعالیت خود ادامه دهد. به او نشان دهید الان ساعت چند است ، تا او ببیند چه مقدار زمان باید صبر کند .4. شی را از دانش آموز بگیرید و آن را در جایی که نتواند ببیند یا به راحتی بدست آورد قرار دهید و کار را ادامه دهید . 5. به کودک اطمینان بدهید که در زمان اختصاص داده شده ، دانش آموز می تواند شی را پس بگیرد یا به فعالیتش ادامه دهد. لازم است روی این روش تا زمانی که کودک اطمینان حاصل کند که شما واقعا آنچه را می گویید اجرا خواهید کرد ، پافشاری کنید .

روشهایی برای کمک به ک ن اوتیسم

ماساژ دادن : ماساژ دادن قسمتی از بدن کودک که آن را تکان می دهد ، می تواند روش موثری برای کمک به متمرکز شدن حواس او باشد .این استراتژی ساده ، اغلب خیلی تاثیر گذار است اگرچه بعضی از ک ن نیاز دارند در مورد لمس شدن آگاهی داشته باشند .

الگو دهی : خیلی از ک ن در شروع کار با مشکل مواجه می شوند .به کودک اجازه دهید شما را تماشا کند و چندین بار حرکات را انجام دهید .بعضی اوقات انجام حرکت هم زمان با کودک مفید می باشد .برای مثال کودکی که قادر نیست از روی صندلی بلند شود ،اگر شما کنارش بنشینید و بگویید (حالا با هم بلند می شویم )و بعد با او بلند شوید ، قادر خواهد بود این کار را انجام دهد .

راهنمایی با گرفتن دست ها : بعضی اوقات در طول یک حرکت نیاز است که چندین بار دست یا بازوی کودک را هدایت کنیم . برای مثال ، وقتی کودکی را برای ساختن برجی با وسایل دست ساز تشویق می کنیم ابتدا معلم فعالیت را شروع می کند و بعد دست کودک را برای مدتی هدایت می کند ،از آن به بعد کودک قادر است خودش آن را ادامه دهد .

ریتم و موسیقی : برای بعضی از بچه ها ، خواندن یک آواز با یک آهنگ مناسب یا شمردن برای شروع و ادامه دادن یک حرکت مفید می باشد .برای مثال اگر ک ن آهنگ مخصوصی را در زمان مناسبی می خوانند ، شما با زدن ضربه با دستانتان روی میز و گفتن 1،2،3 به حرکتشان کمک کنید .

حرکات کنترل نشده : بعضی اوقات اندام کودک حرکات ناخواسته ای انجام می دهد ، که او را آشفته می سازد یا از انجام کار او جلوگیری می کند . مثلا مشاهده می کنیم که کودکی بعضی اوقات ضمن انجام کار دست هایش را تکان می دهد. در بعضی موارد او آن قدر درگیر این کار می شود که مانع انجام کارش می شود . ما باید با پایین آوردن دست دیگر به آرامی به او کمک کنیم یا چیزی برای نگه داشتن به او بدهیم . بعضی اوقات می توانیم به کودک یاد بدهیم تا یک دستش را داخل جیبش بگذارد ، ضمن اینکه با دست دیگرش در حال انجام کار است . برای بعضی از بچه ها بعد از اینکه مهارتی را تمرین کرده اند ، تشویق های کلامی می تواند مناسب و کافی باشد .

تمرین فیزیکی : بعد از ورزش های قدرتی فیزیکی ، بعضی از بچه ها قادرند برای مدتی اندام را به طور موثرتری هماهنگ کنند .

تفاوت های اجتماعی

اشخاص اوتیسم با قراردادهای اجتماعی مشکل دارند . اما برای ما که قبل از صحبت ، بسیاری از این قوانین را یاد گرفته ایم ، مشکلی را بوجود نمی آورد . این قراردادها به این بستگی دارد که ما چه موقع و چطور به مردم نگاه کنیم ، چقدر طول می کشد تا ما جواب سوال را بدهیم ، چطور و چگونه می توانیم آن را قطع کنیم و امثال آنها . در حقیقت هزاران قوانین اجتماعی و رابطه ای در همه جا وجود دارد که ما انها را به کار می گیریم . برای ک ن اوتیسم این قوانین یک مبارزه پایان ناپذیر است. حسی که آنها در آن زمان دارند، ناتوانی برای پاسخ گویی ، ناتوانی برای متوقف پاسخی که می دهند ، همه و همه دلایلی برای رفتار نامناسب اجتماعی هستند که آنها را بی علاقه نشان می دهد .برای مثال ، دانش آموزی ممکن است توجه کودک دیگری را با موفقیت جلب کند و به او لبخند بزند ولی بعد قادر نباشد با او صحبت کند.

آموزش مهارت های اجتماعی

ک ن اوتیسم اغلب مشکلات عدیده ای در برخوردهای اجتماعی دارند که بیشتر آنها را بدیهی می دانیم . این ک ن تجربه بسیار متفاوتی از دنیا نسبت به افراد دیگر دارند ، بنابراین خیلی تعجب آور نیست که عمل ها و ع العمل های دیگر افراد اغلب برای آنها به صورت یک راز خودنمایی می کند . وقتی ما در موقعیت های اجتماعی قرار می گیریم ، به شدت به تجربیات خودمان وابسته هستیم برای اینکه تصمیم بگیریم در این موقعیت چگونه عمل کنیم و به دیگران پاسخ دهیم ، این تجربه ی به اشتراک گذاشته شده ، اساس توانایی احساس ما و درک دیگران است . برای ک نی که اندام و حواسشان به طور بسیار متفاوتی پاسخ می دهد ، تعجب آور نیست که اغلب به طور نامناسبی ع العمل نشان دهند . این ک ن اغلب در مورد تفاوت های ظریف حالات چهره یا ع العمل های دست و پا به هنگام صحبت آگاهی ندارند. حرکاتی که باعث می شود ما درع العمل هایمان در برخورد با دیگران از آگاهی خوبی برخوردار باشیم . یک ابرو بالا انداختن باعث می شود تا ما عنوان و موضوع مکالمه را تغییر دهیم . یا یک ح خشک ، نشانه ای است برای ما تا از کنار شخصی به آرامی دور شویم . ع العمل افراد اوتیسم اغلب اوقات غیر قابل بررسی یا بی ادبانه به نظر می رسد . به هر حال افراد اوتیسم اغلب برای برقراری ارتباط و برخورد تمایل دارند و عقب نشینی یا فقدان پاسخ از طرف اشخاص آنها را گیج یا ناراحت می کند .

کودک اوتیسم نیاز به آموزش دارد

افراد عادی در مورد چگونگی برخورد با دیگر افراد ، از محیط به طور غیر مستقیم چیزهای زیادی یاد می گیرند . اما برای کودک اوتیسم ، آموزش باید به طور مستقیم باشد تا یاد بگیرد چگونه رفتارهای لازم را انجام دهد. البته کار مشکلی است که ما همه ی ظرایف قوانینی که در دنیای اجتماعی وجود دارد را به آنان یاد بدهیم . به هر حال ما نیاز داریم این قوانین را به صورت واضح و ساده برای او هجی کنیم و اگر نیاز باشد برای او بنویسیم .

به بچه های کوچکتر کمک کنیم تا از شرکت در صحبت ها و کارهای دیگران لذت ببرند

بهترین موقع برای این که به بچه ها کمک کنیم تا لذت برقراری ارتباط و دوستی با دیگر افراد را تجربه کنند، زمانی است که آنها بسیار کوچک هستند . برای بعضی از بچه ها تنها راه برقراری ارتباط این است که سعی کنیم به همان کاری که انجام می دهند ، مشغول شویم . مثلا شما باید کنار آنها خم شوید و برگ های پاییزی را با هم به صدا درآورید، یا یک روبان را بتابانید . به هر حال برای کودکی که به ندرت در مورد وجود دیگران شناخت دارد ، یک نگاه گذرا بهتر از هر پاداشی می تواند باشد . برای این باید دقت کنیم تا با گفتارمان به این ک ن فشار وارد نکنیم و مکان تی انتخاب کنیم تا حواس آنها بار اضافی بیش از فعالیتی که انجام می دهند،را تحمل نکند . وقتی فرد اوتیسم به یک گروه ملحق می شود ، بهترین کار این است که به او اجازه دهیم تا در یک زمان با یک کودک برخورد داشته باشد .این تماس باید کوتاه و در صورت نیاز ساختاربندی شده باشد .

به کودک برای تشخیص و شناسایی احساسش کمک کنید

اغلب اوقات ک ن اوتیسم احساس دیگران را تشخیص نمی دهند یا حتی احساسات خودشان را درک نمی کنند. بعضی از بچه ها در نظم دادن به احساسشان مشکل دارند و ع العمل مثبت یا منفی یا حتی نمایش احساس متضادی با آنچه که شما انتظار آن را دارید نمی توانند بدهند. برای بچه های بزرگتر از تعدادی فعالیت هایی که به آن ها برای یادگیری و تشخیص احساسشان کمک کند باید استفاده کرد. برای انجام کار می توان از تصاویر و فعالیت های سودمند استفاده کرد. کار در جلو آینه که معلم با صورت خود شکل های ناراحتی ،شادی یا عصبانیت را نشان می دهد و بچه را به انجام چنین بیان هایی تشویق می کند ، در کمک به او برای فهم تغییرات در قسمت های مختلف صورت مفید است.

تمرین موقعیت های اجتماعی متداول

برای ک ن تمرین موقعیت های اجتماعی متداول ،مانند ملاقات با افراد جدید و پرسش از دیگر بچه ها برای دوستی با آن ها مفید است مانند موارد دیگر، روشهای گفتاری در مورد رفتار با کودک اوتیسم خیلی موثر نیست. بعضی از بچه ها در موقعیت های بازی در یک نقش خوب پاسخ می دهند. ویدئو هم ابزار مفیدی برای کودک است تا عملکرد خودش و دیگران را به صورت های دیگری ببیند. تعریف یک داستانی که برای کودک موقعیتی را توصیف می کند و احساسات شخصیت ها را توضیح می دهد،می تواند کمک مناسبی برای فهمیدن این موضوع باشد که چرا دیگران این گونه عمل می کنند و چه کارهایی مناسب است تا در این موقعیت انجام دهد.

تاکید بر روی آنچه که کودک باید انجام دهد و آنچه که اشتباه انجام داده است

ک ن اوتیسم اغلب به انتقاد حساس هستند در برابر آن خیلی مضطرب می شوند و در چنین مواقعی تمرکز کمتری در کارشان دارند، به همین دلیل به توضیحات شما گوش نخواهند داد. پس سعی کنید مثبت باشید و کودک را در مورد اینکه چه کاری باید انجام دهد راهنمایی کنید و تا حد امکان از انتقاد بپر د.



مشاهده متن کامل ...
راههای نفوذ به شبکه های آامپیوتری
درخواست حذف اطلاعات
راههای نفوذ به شبکه های آامپیوتری


یکی از مهمترین مشغله های آارشناسان شبکه امنیت شبکه و مقابله با نفوذگران
می باشد . بنابراین آشف راه های نفوذ به شبکه باید همواره مورد توجه مسئولان
شبکه های آامپیوتری قرار بگیرد.
یک مسئول شبکه و حتی یک آاربر ساده باید با راه های نفوذ به شبکه آشنا باشد تا با
بستن و آنترل این راهها شبکه یا سیستم موردنظر را از حملات رها محفوظ بدارد.
در ذهنیت عمومی ر یک انسان شرور و ابکار است ولی در واقع اینگونه نیست و
رها در بسیاری از موارد هدفشان پیدا آردن صعف های شبکه و برطرف آردن آنهاست
به همین دلیل در اوا دهه 80 رها را بر اساس فعالیتهایشان دست هبندی آردند.
(white er group) گروه نفوذگران آلاه سفید ( .i
(black er grpoup) گروه نفوذگران آلاه سیاه ( .ii
(gray hat haker group) گروه نفوذگران آلاه خاآستری ( .iii
(pink hat haker group) گروه نفوذگران آلاه صورتی ( .iv
این گروه در واقع دانشجویان و اساتیدی هستند آه هدفشان نشان دادن ضعف .i
سیستم های امنیتی شبکه های آامپیوتری م یباشد. این گروه به رهای خوب
معروفند آه در تحکیم دیواره حفاظتی شبک ههای نقش اساسی دارند. این گروه
خلاقیت عجیبی دارند و معمولاً هر بار با روشهای نو و جدیدی از دیواره های امنیتی
عبور می آنند.
ها معروف هستند. آلاه cracker این گروه ا بآارانه ترین نوع رها هستند و به .ii
سیاه ها اغلب ویروس نویسند و با ارسال ویروس نوشته شده خود بر روی سیستم
قربانی به آن نفوذ می آنند. این گروه همیشه سعی در پنهان نمودن هویت خود را
دارند.
هدف اصلی واآرها استفاده از ."w er" نام دیگر این گروه واآرها است .iii
اطلاعات سایر آامپیوترها به مقاصد مختلف م یباشد. در صورتی آه با نفوذ به شبکه
صدمه ای به آامپیوترها وارد نم یآنند. مثلاً در سال 1994 یک ر "آلاه خاآستری"
نفوذ پیدا آرد و تمامی اسناد محرمانه متعلق به این nasa ژاپنی به سایت ناسا
سازمان را ربود و به طور رایگان بر روی اینترنت در اختیار عموم قرار داد.
این گروه افراد ب یسوادی هستند آه فقط قادرند به وسیله نر مافزارهای دیگران .iv
گفته booter در سیستمها اختلال به وجود بیاورند و مزاجمت ایجاد آنند. به این افراد
می شود. بوترها خود سواد برنام هنویسی ندارند ولی در بعضی از موارد همین نوع
رها می توانند خطرهای جدی برای شبکه به وجود آورند.
انواع حملات رها )))…
“modification” حمله از نوع دستکاری اطلاعات
به این معنی آه ر در حین انتقال اطلاعات به مقصد آنها را مطابق خواسته خود تغییر
داده و به آاربر م یفرستد و آاربر بدون اطلاع از تغییر آنها را مورد استفاده قرار م یدهد.
“farication” حمله از نوع افزودن اطلاعات
در این نوع از حمله ر به جای تغییر دادن اطلاعات، اطلاع ات جدیدی را به آن م یافزاید
مانند یک ویروس جهت اقدامات بعدی.
“interception” حمله از نوع استراق سمع
در این نوع حمله ر فقط به اطلاعات در حین تبادل گوش می دهد و در صورت وم از
آن نسخ هبرداری می آند.
“interruption” حمله از نوع وقفه
در این نوع حمله ر با ایج اد اختلال در شبکه و وقفه در انتقال اطلاعات برای خود
فرصت لازم جهت اقدامات بعدی را فراهم م یآورد.
موارد مورد نیاز ر)))…
اطلاعاتی هر چند بی اهمیت از دید شما می تواند برای ر بسیار مهم باشد اما برای
قربانی مورد نیاز است . شما ip داشتن tcp/ip نفوذ به هر گونه شبکه آامپیوتری تحت
منحصر به فرد جدید می باشید آه این ip هر گاه به ا ینترنت متصل می شوید دارای یک
در حقیقت آدرس آامپیوتر شما در شبکه م یباشد. ip
دومین مورد آه برای نفوذ به آامپیوتر قربانی لازم م ی باشد داشتن حداقل یک پورت باز
آدرس این ip می باشد. اگر آامپیوتر قربانی را در شبکه به یک خانه در شهر تشبیه آنیم
خانه و پور تها راههای ورودی این خانه از قبیل در، پنجره، دیوار و … می باشند.
بدیهی است آه بدون در اختیار داشتن آدرس منزل و پیدا آردن یکی از ورودی های خانه
آه مسدود نم یباشد ورود به آن خانه تقریباً غیرممکن است.
از چهار عدد از صفر تا 255 تشکیل شده آه با نقطه از هم جدا می شوند . ip نشانی
به صورت زیر عمل م یشود. ip برای پیدا آردن محل یک آامپیوتر در شبکه از روی
آدرس ماشین. آدرس زیر شبکه. آدرس شبکه
ر با استفاده از روشها و ابزارهایی آه در ادامه به آن اشاره خواهد شد قادر است
نقشه شبکه را بدست آورد و این برای ر یک موفقیت بزرگ محسوب می شود.
فرستاده م ی شود و مشخص م یآند آه icp شماره پورت همراه اطلاعات در بسته های
بسته از چه برنامه آاربردی در لایه بالاتر تولید و به چه برنام ه ای ارسال گردد و در
ماشین مقصد به آن تحویل داده شود . برخی از برنامه های آاربردی استاندارد و جهانی
دارای شماره پورت استاندارد و مشخص می باشند. به عنوان مثال سرویس دهنده پست
telnet از شماره پورت 25 استفاده می آند و یا پورت استاندارد برنامه smtp الکترونیک
23 می باشد. با دانستن پورت استاندارد نرم افزارها و بستن آن پورت در آامپیوتر م ی توان
از تبادل اطلاعات آن برنامه با آامپیوترها جلوگیری آرد.
موجود در ویندوز می توانید آامپیوترها و پورت هایی را آه netstat با استفاده از برنامه
آامپیوتر شما با آنها در حال تبادل اطلاعات م یباشد، شناسایی آنید.
را تایپ آنید و netstat ویندوز عبارت ms – dos prompt برای اجرای این نرم افزار در
را فشار دهید . در این هنگام لیستی از اتصال های اینترنتی آه در حال حاضر enter آلید
مشغول آار هستند قابل مشاهده م یباشد.
را تایپ آنید. تمام پور تهایی آه در ح ال تبادل netstat – na اگر روی خط فرمان عبارت
اطلاعات هستند گزارش داده م یشود.
می توان برای شناسایی شبکه و نیز آشف حملات رها نیز استفاده آرد. netstat از
را مشاهده کنید : netstat نمونه وجی دستور
d:\>netstat
active connections
proto local address foreign address state
tcp afshin:1026 afshin:1208 time_wait
tcp afshin:1026 afshin:1218 time_wait
tcp afshin:1216 afshin:1026 time_wait
tcp afshin:1220 afshin:1026 time_wait
tcp afshin:1031 cs21.msg.dcn.yahoo.com:5050 established
tcp afshin:1212 18.67 -50.reverse.theplanet.com:80 time_wait
tcp afshin:1213 207.46.249.56:80 time_wait
tcp afshin:1215 18.67 -50.reverse.theplanet.com:80 time_wait
tcp afshin:1217 18.67 -50.reverse.theplanet.com:80 time_wait
tcp afshin:1222 207.46.249.56:80 time_wait
tcp afshin:1226 v4.windowsupdate.microsoft.com:80 time_wait
tcp afshin:1227 v4.windowsupdate.microsoft.com:80 established
tcp afshin:1229 207.46.253.188:80 established
tcp afshin:5101 217.219.173.216:3407 established
برای آامپیوترهایی آه نقش سرور را دارند . "مانند سایت ها و یا آامپیوترهایی آه غیر ip
به اینترنت متصل م ی شوند عددی ثابت تعریف م ی شود ولی برای افراد dial up از
تغییر می آند. ip های معمولی در هر بار اتصال به انیترنت "client"
در خط فرمان ویندوز ipconfig خود در شبکه می توانید از دستور ip برای بدست آوردن
شما در شبکه به عنوان وجی دستور نمایش داده ip استفاده آنید . در این صورت
می شود.
d:\>ipconfig
windows 2000 ip configuration
ppp adapter 20 saate alborz roozane
connection-specific dns suffix
ip address. . . . . . . . . . . . : 217.218.120.144
subnet mask . . . . . . . . . . . : 255.255.255.255
default gateway . . . . . . . . . : 217.218.120.144
یک سایت روشهای زیادی وجود دارد . یکی از این روشها استفاده ip برای بدست آوردن
دستوری است آه مشخص م یآند آیا آامپیوتری آه ما ping . می باشد ping از دستور
آن را م یدانیم روشن و فعال است یا نه. این دستور با ارسال چهار بسته domain یا ip
به مقصد مورد نظر و گرفتن پاسخ آنها اطلاعاتی را در این رفت و برگشت بسته ها از این
سایت نیست ولی ip برای بدست آوردن ping ارتباط به برخی می برد. اگر چه دستور
سایت را پیدا آرد. ip می توان از این روش به صورت زیر
ping www. نام سایت .com
شاید بهترین روش "yahoo • این روش در بعضی از موارد "مثلاً سایتهای بزرگی مانند
نباشد ولی با آمی دقت م یتوان به نتیجه درست رسید.
d:\>ping www.yahoo.com
pinging www.yahoo.akadns.net [68.142.197.79] with 32 bytes of data:
reply from 68.142.197.79: bytes=32 time=1022ms ttl=47
request timed out.
request timed out.
reply from 68.142.197.79: bytes=32 time=1382ms ttl=47
ping statistics for 68.142.197.79:
packets: sent = 4, received = 2, lost = 2 (50% loss),
approximate round trip times in milli-seconds:
minimum = 1022ms, maximum = 1382ms, average = 601ms
شما می توانید تمامی آامپیوترهایی را آه بسته های tracert با استفاده از دستور
دیگر را مشاهده آنید . مثلاً اگر شما “ip” اطلاعاتی رد و بدل شده بین آامپیوتر شما و
دستور زیر را در خط فرمان بنویسید . وجی حاصل تمامی آامپیوترها و یا گره هایی آه
بسته شما برای رسیدن به مقصد باید از آنها عبور آند م یتوانید بی د.
tracert www. yahoo. com
کنید . (البته telnet برای اینکه عملکرد یک پورت برای شما روشن شود، باید به آن پورت
معمولا تعدادی از پورت هایی را که ممکن است اطلاعاتی مهم را در اختیار ر ها قرار
telnet دهند مثل پورت ٧٩ م عمولا بسته است و ارتباط با آنها شاید برقرار نشود .) برای
دستور زیر را تایپ کنید: command prompt در
portnum hostname telnet
و یا نام سایت را وارد می کنید و به جای ip شماره hostname در این دستور به جای
شماره پورت و یا معادل آن از جدو ل. مثلا برای تلنت به پورت ١٣ که portnum
ساعت و تاریخ را به دست می دهد
telnet 194.225.184.13 13
است. daytime البته در آن دستورات به جای عدد ١٣ می توان معادلش را نوشت که
پورت 13 کارش اینه که زمان و تاریخ رو در اون کامپ یوتر به ما می ده. فقط کافیه که بهش
وصل بشویم تا اطلاعات بیرون بریزه . البته این پورت رو خیلی از کامپیوترها بسته است .
(یادتون باشه که وقتی م یتوان با یه پورت کار کرد که باز باشد).!!!
… ((( tcp نکاتی لازم در مورد پروتکل
قبل از آنکه داد هها به مقصد ارسال شوند یک ارتباط باید بین منبع و مقصد tcp در پروتکل
به هر بسته یک شماره سریال اختصاص می دهد. در مقصد این شماره tcp . برقرار شود
سریال برای آلیه بسته ها مورد بررسی قرار می گیرد تا از دریافت صحیح آلیه آنها
اطمینان حاصل شود . هنگامی آه در طرف گیرنده یک بسته دریافت می شود با اعلام
شماره سریال بسته بعدی به م نبع دریافت صحیح بسته اعلام می شود. اگر منبع پاسخ
را در مدت زمان معینی دریافت نکند بسته قبلی را مجدداً ارسال خواهد آرد.
آشنایی آامل داشته باشد و از فیلدهای هر بسته از tcp تذآر: ر باید با پروتکل
وظیفه هر یک از آنها اطلاعات لازم را داشته باشد . urg وfin, syn, ack, rst, psh قبیل
در اینجا به دلیل اینکه بحث ما در مورد راه های نفوذ به شبکه می باشد . فرض بر این
آشنایی آافی دارید. tcp است آه شما با پروتکل
راه های نفوذ
سرویس دهنده ip در این روش ابتدا ر به روشهای مختلف :ip • حمله از طریق
و .. ) را بدست می آورد. این آار با پیدا آردن نقشه شبکه راحت تر isp ، (ایگاه وب
است سپس ر خود را در بین سرویس دهنده و آاربر قرار می دهد و با ارسال
بسته های تقلبی اطلاعات را به سرقت می برد . در این روش در واقع ر خود را
برای سرویس دهنده، گیرنده و برای آاربر سرویس دهنده معرفی می آند و به عنوان
قادر است بسته های خود را با شماره های صحیح انتقال server واسط بین آاربر و
دهد.
این حمله از متداولترین نوع حمله به سرویس دهنده ها در اینترنت :tcp • حمله به
خود را ip می باشد. ر در این روش ارتباط آاربر را از سرویس دهنده قطع می آند و
به جای آ اربر به سرویس دهنده معرفی می آند و از این پس هر گونه تبادل اطلاعات
این ip بین سرویس دهنده و ر صورت م ی گیرد. مزیت این روش به روش حمله به
است آه در این روش ر تنها یک بار حمله م ی آند و از مقابله با سیستمهای
"ip امنیتی رمز عبور در مراحل بعد فرار م یآند. "برخلاف حمله به
ناهماهنگی ایجاد tcp • حملات جاسوسی : در نمونه ای از این روش ر در ارتباط
می آند. شماره سریال بسته هایی آه برای سرویس دهنده ارسال م ی شوند . در
بین راه توسط ر با سریال بسته های بعدی تعویض می شود و در این ح آه
شماره سریال با سریال بسته آار بر متفاوت است، سرویس دهنده آن بسته را به
آاربر مرجوع آرده و ر آه منتظر چنین عملی است بسته را برای خود
نسخه برداری می آند.
پس از این آار ر برای بار دیگر بسته مورد نظر خود را م ی فرستد . ولی این بار با
شماره سریال صحیح و چون شماره سریال تصحیح شده سرویس دهن ده آنها را قبول
می آند و بدین صورت بدون اینکه آاربر و سرویس دهنده بفهمند اطلاعات توسط ر آم
و زیاد می گردد.
ویندوز یکی از راه های حملات جاسوسی می باشد . با اجرای telnet استفاده از برنامه
آن و برقراری اتصال ip ویندوز و پس از گفتن نام میزبان راه دور یا run این برنامه از منوی
با میزبان سیستم به عنوان بخشی از سرویس شروع به نمایش اطلاعات م یآند!
• جعل اطلاعات :
ip - جعل
email - جعل
- جعل یک وب
به آدرس میزبان اطمینان دارید، ر م ی تواند با tcp و udp در سرویسهای : ip جعل
مسیری خود را به عنوان میزبان و یا آاربر معتبر معرفی آند . ر آدرس سرویس
دهنده را مطابق با آدرس آاربر جعل و سپس برای آاربر یک آدرس جدید م ی سازد و به
این صورت ر ارتباط آاربر را با سرویس دهنده قطع و ارتباط خود را با همان آدرس جعل
شده آاربر با سرویس دهنده برقرار می آند. در بسیاری از موارد نیز ممکن است ه کر
منتظر بماند تا آاربر آامپیوتر خود را خاموش آند سپس یک ارتباط با میزبان برقرار می آند
و خود را به عنوان آاربر معرفی م یآند.
email در اینترنت بسیار آسان م یباشد و غالباً نم ی توان به email جعل : email جعل
می توان telnet های فاقد سیستمهای امنیتی اطمینان 100 % پیدا آرد . با استفاده از
ip جعلی از طرف یک آاربر با email متصل شد . همچنین فرستادن smtp به پورت
مشخص توسط ر به راحتی امکان پذیر است . آافیست ر اطلاعاتی در زمینه
آشنایی داشته smtp داشته باشد و با پروتکل های email برنامه نویسی و فرستادن
باشد.
جعل وب : یکی دیگر از شیوه های حمله رها جعل یک صفحه وب می باشد . در این
روش یک نسخه از وب سایت نسخه برداری می گردد و ر نسخه ذخیره شده را تغییر
می دهد ولی تمامی ظواهر وب بدون تغییر باقی می ماند . ر صفحه جعل شده را
می آند و به طریقی توجه آاربر را برای ورود به آن صفحه جلب می آند. آاربر با upload
آلیک روی لینک فرستاده شده ر به صفحه جعل شده هدایت می شود و چون شکل
ظاهری صفحه درست م ی باشد احتمال استفاده آاربر از آن صفحه وجود دارد. آه در این
صورت ر به هدف خود می رسد. این شیوه بیشتر در امور تجاری نقش دارد . مثلاً در
بسیاری از یدهای اینترنتی از یدار خواسته می شود تا آد آارت اعتباری خود را وارد
آند. حال اگر این سایت جعلی باشد آد آارت اعتباری شما به ر فرستاده م یشود.
آردن از طریق جعل وب از روشهای از طریق ی اجتماعی محسوب
می شود.
های جاوا در طراحی صفحاتن وب انجام applet ها : علاوه بر خدماتی آه applet •
ها مستقیماً توسط مرورگر applet می دهند. این آدها می توانند خطرناک باشند . زیرا
به حافظه بارگذاری می گردند یعنی با ورود به یک صفحه وب مرورگر به طور اتوماتیک
آدهای جاوا را اجرا می آند. ر می تواند آدهای م بی بنویس د و برنامه جاسوس
خود را بر روی آامپیوتر آاربر نصب آند و یا اطلاعات مورد نیاز را بدست بیاورد ... . این
نوع حمله از متداولترین و م بترین نوع حملات رها محسوب م یشود.
ها : آوآی ها فایلهای آوچکی هستند آه صفحات پویای وب می تواند روی cookie •
آامپیوتر آاربر ایجاد آند . حداآثر طول این فایلها 4 آیلوبایت می باشد . بسیاری از
صفحات وب اطلاعات پر شده فرمهای سایت توسط آاربر و یا اطلاعات مورد نیاز خود
در آامپیوتر cookie را برای ورودهای بعدی به صفحه توسط آاربر در فایلهایی به نام
آاربر ذخیره می آنند. این آار با اجازه خود آاربر و یا در مواردی بدون نظرخواهی آاربر
روی آامپیوتر او ذخیره می گردد. ر می تواند از اطلاعات داخل این آوآیها نهایت
استفاده را ببرد و با یدن این اطلاعات زمینه نفوذ را فراهم آند.
• حمله به آلمات عبور : در این روش ر با پیدا آردن آلمات عبور شامل رمز عبور
افراد آنترل تمامی email اطلاعات محرمانه، تجاری، امنیتی و حتی آلمه عبور
قسمتهای مورد نیاز را به دست م یگیرد.
ش تن آلمات عبور به دو صورت انجام م یشود:
-1 تولید آلیه رمزهای محتمل و امتحان آردن آنها در این روش از نرم افزارهایی استفاده
می شود آه قادرند در هر ثانیه چندین آلمه عبور را جستجو آنند و با پیدا آردن
تمامی ترآیبات حروف و تست آردن اتوماتیک آنها رمز عبور ش ته م یشود.
بهترین ح برای ر این است آه رمز عبور از آلمات با معنی باشد آه در این صورت
db دیکشنری ها یا database نرم افزار ر به جای تولید تمامی ترآیبات حروف از
اسامی و … برای پیدا آردن رمز عبور استفاده می آند. اتفاقاً افراد در بسیاری از موارد
آلمات عبور خود را ساده و طوری انتخاب می آنند تا فراموش نشود.
-2 در روش دیگری از پیدا آ ردن رمز عبور ر از دیکد آردن رمز آد شده استفاده
می آند . در هر سیستم معمولاً آلمات عبور به صورت رمز شده در فایلی روی
آامپیوتر آاربر یا شبکه ذخیره می شوند ر با یدن این فایل و یافتن الگوریتم رمز
گشایی آن آلمه عبور را پیدا می آند. در این موارد اگر رمز گذ اری فایل از روشهای
معمول و شناخته شده نباشد دیکد آردن رمز برای ر بسیار مشکل است . مثلاً
sam درون فایلی با نام nt ها در ویندوز account number تمامی پسوردها و آلیه
در ویندوز نگهداری می شود آه علاوه بر اینکه از رمز گذاری قوی و پیچیده نظیر
استفاده شده ولی باز هم ش ت پذیر است. ( md4)
صورت می گیرد آلمه عبور به صورت 14 nt آه برای رمزهای ویندوز hash در روش
سه بار اعمال می شود تا آلمه عبور md آاراآتر تنظیم می شود و سپس روی آن روش 4
به رمز در آید . این روش با تمام قدرتی آه دارد باز هم با ترآیبی از روش ( 1) و استفاده از
قابل ش تن است. md4
ر نمی تواند به راحتی آن را در حال اجرای سیستم … nt ویندوز sam در مورد فایل
عامل بدست آورد زیرا این فایل آاملاً توسط هسته ویندوز محافظت م ی شود و حتی خود
آاربر نمی تواند مستقیماً این فایل را دستکاری آند و یا آن را پاک آند یا از آن
نسخه بردای آند!
• حمله به برنامه های آاربردی : در این روش ر مستقیماً به برنامه های آاربردی
عبور را p word و user id تحت وب حمله م یآند. ر در این روش معمولاً
بدست می آورد.
درخواست یک آلمه internet explorer به این ترتیب آه وقتی یک برنامه آاربردی مانند
عبور م ی شود. اگر آاربر نام عبور را اشتباه وارد آند . در خط آدرس دستور نوع نادرستی
نام عبور گزارش داده می شود و در واقع در این روش یک بیت صحت و یا نادرستی آلمه
عبور مشخص می شود. ر به این وسیله مرحله به مرحله نام عبور را پیدا م ی آند و
سپس با یک جستجوگر رمز عبور آن نام را پیدا م یآند.
آلاً رها در بسیاری از موارد از ضع ف های برنامه های تحت وب آگاهی پیدا م یآنند و از
این ضعفها برای نفوذ استفاده می آنند. این ضعف ها گاهی در نسخه های بعدی این
نرم افزارهای آاربردی رفع می شوند و گاهی امکان رفع آن برای شرآ ت سازنده نیست و
این موضوع به نفع ر تمام م یشود.
استراق سمع داده ها
در این روشها ر قادر است اقدام به استراق سمع داده ها در شبکه : sniffing •
ر روی یکی sniffer آند ولی در تغییر داده ها نقشی ندارد . این آار با نصب برنامه
از آامپیوترهای شبکه صورت می گیرد و بسته های روی آانال فیزیکی شبکه را به
ر می فرستد.
در سه مرحله آار م یآند: sniffer یک
- اول از همه سخت افزار شبکه را در ح بی قید تنظیم می آند تا اطلاعات تمام
آدرس ها و پور تها برای این برنامه ارسال شود.
از بین بسته های ارسال شده بست ههای مورد نیاز ر را جدا sniffer - سپس
می آند.
- و در نهایت اطلاعات مورد نیاز ر را برای او ارسال م یآند.
به معنی اخلال در سرویس دهی denial of service این حمله با نام : dos • حملات
فقط یک تشابه اسمی است و dos می باشد و تشابه اسمی آن با سیستم عامل
هیچ ارتباطی با آن ندارد.
در این روش ر در عمل سعی جلوگیری از سرویس دهی شبکه می آند و هدف
در هم ش تن سرویس دهنده و قطع ارتباط قربانی برای مدتی dos اصلی از حملات
یا به طور دائم با شبکه می باشد. این حمله انواع مختلفی دارد و ر از هر روشی برای
ممکن است از درون شبکه و یا از خارج dos استفاده می آند. حمله tcp ایجاد اخلال در
شبکه صورت گیرد . در حمله از درون شبکه ر به عنوان مدیر یا در سطوح پایی ن تر قادر
است هر پروسه سرویس دهنده ای را متوقف آند حمله از بیرون معمولاً حمله ای است
آه منجر به ترافیک شبکه و از بین رفتن منابع م یگردد.
برخی از انواع این حمله به اختصار شرح داده م یشود:
با شرایط زیر به tcp در این نوع حمله انبوهی از بسته های : land حمله از نوع
آامپیوتر سرویس دهنده فرستاده م یشود.
دقیقاً مانند هم و به مقدار یکی از destination port و source port 1. فیلدهای
پورت های باز هر دو ماشین در شبکه.
و با هم مانند هم و به destination ip address و source ip address 2. فیلدهای
ماشینی مقصد. ip مقدار آدرس
با این آار پس از ارسال بسته به ماشین هدف چون آدرس مبدأ و مقصد یکی است .
مورد قبول نمی باشد و به ماشین اصلی بر می گردد و در ماشین اصلی نیز tcp توسط
تنظیم شده بسته "ماشین هدف " برگشت داده ip چون همین مشکل وجود دارد به
ش ت بخورد و مختل tcp می شود و این آار همینطور ادامه پیدا می آند تا زمانی آه
گردد.
: ping of death حمله
ارسال icmp 64 برای پروسه k با اندازه بیش از ping در این نوع حمله یک بسته
برای چنین ح ی طراحی نگردیده tcp می گردد با دریافت چنین بسته ای به دلی ل اینکه
مختل می گردد.
: jolt حمله نوع 2
در این نوع حمله یک جریان طولانی و وسیع از بست ه های قطعه قطعه شده به سمت
باید این قطعه ها را در tcp ماشین هدف در شبکه هدایت می شوند. از این رو پروسه
خود نگهداری آند و چون تحت بمباران قرار گرفته در هم می شکند و ارتباط آن ماشین با
شبکه قطع می گردد. طبق گزارشها تمامی سیستمهای عامل ویندوز از این مشکل رنج
می برند.
: smurf حمله نوع
255 برای ارسال پیامهای فراگیر به ماشی ن های شبکه . 255. 255. 255 ip از آدرس
محلی استفاده م ی گردد به وسیله این آدر س می توان یک پیام را برای تمام ماشی نهایی
ر بسته ای smurf آنها متفاوت هست ارسال آرد . در حمله ip آه فقط سمت راست
را با مشخصات فراگیر به شبکه محلی می فرستد. با این تذآر آه آدرس قربانی را به
جای آدرس خود قرار می دهد. در نتیجه آلیه ماشینهایی آه این بسته را د ریافت آرده اند
می آنند. چون به یکباره تمامی این بست ه ها icmp echo reply سعی در ارسال بسته
به سوی سیستم قربانی ارسال می گردد و سیستم قربانی قادر به جواب دادن به آنها
نیست هنگ م یآند و ارتباط مختل م یگردد.
به ماشینهای مورد استفاده ر زامبی می گویند . زامبی اصطلاحی smurf در حمله
است آه به آامپیوترهایی آه بدون داشتن اطلاع صاحبشان توسط ر به عنوان ابزار
قرار می گیرند، اطلاق م یگردد. dos حمله
در این روش بسته های قطعه قطعه شده با تنظیم غلط فیلدهای : treadrop حمله
بسته پشت سر هم ارسال می شوند و در نهایت به طر ز صحیحی بازسازی نخواهند
گردد. tcp شد و می تواند موجب اختلال
• ویروسها:
آاربران آامپیوترهای شخصی و شبک ه های آامپیوتری از ویروسها خسارات زیادی
دیده اند. ویروس فقط یک برنامه آامپیوتری است آه ممکن است با هر زبان
برنامه نویسی نوشته شده باشد با این تفاوت آه ویرو سها برنام ههای مخفی، م ب و
خطرناآی هستند آه برخلاف برنامه های آاربردی مفید به نرم افزارها و حتی در مواردی
به سخت افزارهای سیستم صدمه م یزنند.
ر با استفاده از ویروسی می تواند آامپیوتر قربانی را تا حد بسیار زیادی در مقابل
حمله و نفوذ ر ش ت پذیر و ضعیف آند و راه را برای نفوذ ر باز آند . ر باید به
طریقی ویروس را در آامپیوتر قربانی اجرا آند.
• اسبهای تراوا :
اسبهای تراوا یکی از پرآاربردترین برنامه ها در جهت نفوذ به سیستم ها می باشد .
استفاده از این ابزار برای تمامی گروههای رها و در هر سطحی امکان پذیر اس ت.
اسبهای تراوا ساختاری ساده و آاربردی راحت دارند . نامگذاری این برنامه ها به اسب
تراوا به واقعه تاریخی در سالها قبل مربوط می شود. اسب تراوا، اسب چوبی و توخالی
بود آه یونانیان در جنگ تراوا وقتی آه دیدند نمی توانند راه بازی را به درون قلعه پیدا
آنند. این اسب را به آنها هدیه دادند . در حالی آه تعدادی از سربازان یونانی درون آن
مخفی شده بودند . با وارد آردن اسب تراوا به درون قلعه سربازان یونانی مخفیانه
درهای قلعه را برای نفوذ یونانیان باز آردند و از درون قلعه آنترل را بدست گرفتند.
اسب های تراوای آامپیوتری نیز به ه مین گونه با ظاهری ساده و فریبنده بر سیستم
قربانی وارد می شوند. - ( با اجرای برنامه توسط خود قربانی ) – و پس از ورود پنهان و
مسکوت م یمانند و در موقعیت لازم آنترل آامپیوتر قربانی را به ر م یسپارند.
اسب های تراوا برخلاف ویروسهای آامپیوتری خودشان هیچ گونه عملیات ت یبی انجام
نمی دهند و فقط منتظر دستورهای ر م یمانند.
هر گاه آاربر فریب بخورد و این برنامه را در آامپیوتر خود اجرا آند . اسب تراوا معمولاً
پیکربندی سیستم عامل را به گونه ای تغییر می دهد تا هرگاه آاربر به شبکه متصل شود
برنامه نیز اجرا گردد . اسب های تراوا هیچگونه علامت ظاهری و پنجره خاصی ندارند و
آاملاً مخفی هستند.
و bo2k sub از نمون ههای معروف و پرآاربردترین اس بهای تراوا برای رها م ی توان 7
… را نام برد.
• درب های پشتی:
این ابزارها بسیار مورد علاقه رها می باشند. چون نفوذ با این ابزارها بسیار راحت تر
می باشد. درب پشتی به روشهایی می گویند آه ر به وسیله آنها بتواند بدون آنکه به
تشریفات (آلمه رمز عبور و … ) احتیاج داشته باشد به آامپیوتر قربانی وارد شود.
یکی از ساد ه ترین و آارآمدترین روشهای درب پشتی آه هنوز هم برقرار است، استفاده
برای ارتباط روی یک پورت م یباشد. netcat از
به عنوان یک درب پشتی استفاده آرد. netcat به وسیله دستور زیر م یتوان از
ویندوز nc – i – p[port] – e cmd, exe
unix $ nc – i – p[port] – w/ bin/ sh
بعد از این آار سریعاً برنامه پوسته فرمان اجرا می شود و هر چه ر از طریق
ماشین خود تایپ آند . به عنوان دستور تحویل سیستم مقابل داده و اجرا می شود . و
ر می تواند وجی این دستورات را نیز در آامپیوتر خود مشاهده آند.
ر برای نفوذ به در پشتی نیاز به هیچ عملی به جز برقراری یک ارتباط با پورت 12345
نداشته و احراز هویت و رمزنگاری معنایی ند ارد و به این وسیله ر می تواند اختیار آن
سیستم را بدست بگیرد.
: rootkit •
ها و اسب های تراوا عمل می آنند . به این virus ها بسیار بسیار قدرتمندتر از rootkit
ها مستقیماً اجزای سیستم عامل را هدف قرار م ی دهند و با rootkit دلیل آه
دستکاری سیستم عامل عملاً بیشترین نفوذ و بالاترین سطح دسترسی را برای خود
برای قربانی این است آه ر مستقیماً به rootkit نزدیکتر می آند. بدترین ح
هسته سیستم عامل نفوذ آند و آن را مطابق میل خود تغییر دهد . در این ح ر
خود را غیرقابل شناسایی برای آاربر و حتی برنام ههای بررسی شبکه و آنت یها
می سازد زیرا به قلب سیستم عامل نفوذ آرده و تمامی برنامه ها و موارد دیگر در اختیار
اوست.
و خانواده آن نوشته م ی شوند . زیرا این unix ها بیشتر برای سیستم عامل rootkit
هستند و برنام هنویسی برای اجزای ویندوز بسیار راح تتر open source ویندوزها
و unix سیستمهای lkm می باشد و از طرفی نیز در سطح هسته از قابلیت
سیستمهای سازگار با آن نهایت استفاده را م یبرند.
قابلیتی است آه برای توسعه سیستم عامل loadable kernel module مخفف lkm
و پشتیبانی از آن قرار داده شده و اجازه بارگذاری ماژولهای نوشته شده unix
و unix برنامه نویس به هست ه سیستم عامل را می دهد. در این سیستم عاملها (اغلب
ها rootkit برخلاف ویندوز نیاز به راه اندازی مجدد سیستم عامل نیست و ( solaris
بسیار راحت نصب شوند و زمان را برای ر تلف نم یآنند. lkm می توانند توسط
و unix ها در سیستم های تحت ویندوز بسیار بسیار پیچیده تر از rootkit نفوذ از طریق
ها است و به نسبت خیلی آم اتفاق می افتد آه lkm سیستمهای پشتیبانی آننده از
ویندوز شود ولی از kernell بخصوص در سطح هسته rootkit ر موفق به نوشتن
هایی نیز برای ویندوز rootkit آنجایی آه هیچ آاری برای رها غیرممکن نیست
ها تا حدود dll نوشته شده است آه بعضاً با تغییر در فایلهای سیستمی ویندوز مانند
ها آامپیوتر dll زیادی آنترل سیستم عامل را بدست می گیرد و با جایگزین آردن این
قربانی را در برابر نفوذ ش تپذیر می آند.
ها قابل بارگذار ی rootkit استفاده نمی شود lkm در سیستمهای ویندوز چون از
سیستم زمانی path استفاده می گردد. پس از اجرای path نیستند ولی در این موارد از
آلوده می گردد آه سیستم عامل مجدداً راه اندازی شود . سپس برنامه ر قسمتهای
rootkit مختلف موردنظر را دست آاری می آند. برای جلوگیری از نفوذ رها به وسیله
پیشگیری همیشه بهتر از در مان می باشد و برای درمان نیز بهترین و مطمئن ترین راه حل
نصب مجدد ویندوز یا هر سیستم عامل دیگر می باشد. زیرا زحمت و دردسری آه درمان
دارد بسیار بیشتر از نصب و راه اندازی مجدد سیستم عامل rootkit سیستم آلوده به
می باشد.
در آ متذکر میشوم که حتی با دانستن تمامی راههای نفوذ به شبکه که در این مقاله
گفته شد و یا راههای مطرح نشده ( که از حیطه این مقاله خارج بوده ) نمیتوان به طور
%100 از نفوذ ناپذیری شبکه اطمینان حاصل کرد زیرا ر ها همواره در تلاش برای
کشف راههای نفوذ جدید و ناشناخته میباشند . ولی با رعایت بسیاری از این موارد
میتوان ضریب نفوذپذیری شبکه را به صفر نزدیک کرد ...



مشاهده متن کامل ...
راههای نفوذ به شبکه های آامپیوتری
درخواست حذف اطلاعات
راههای نفوذ به شبکه های آامپیوتری


یکی از مهمترین مشغله های آارشناسان شبکه امنیت شبکه و مقابله با نفوذگران
می باشد . بنابراین آشف راه های نفوذ به شبکه باید همواره مورد توجه مسئولان
شبکه های آامپیوتری قرار بگیرد.
یک مسئول شبکه و حتی یک آاربر ساده باید با راه های نفوذ به شبکه آشنا باشد تا با
بستن و آنترل این راهها شبکه یا سیستم موردنظر را از حملات رها محفوظ بدارد.
در ذهنیت عمومی ر یک انسان شرور و ابکار است ولی در واقع اینگونه نیست و
رها در بسیاری از موارد هدفشان پیدا آردن صعف های شبکه و برطرف آردن آنهاست
به همین دلیل در اوا دهه 80 رها را بر اساس فعالیتهایشان دست هبندی آردند.
(white er group) گروه نفوذگران آلاه سفید ( .i
(black er grpoup) گروه نفوذگران آلاه سیاه ( .ii
(gray hat haker group) گروه نفوذگران آلاه خاآستری ( .iii
(pink hat haker group) گروه نفوذگران آلاه صورتی ( .iv
این گروه در واقع دانشجویان و اساتیدی هستند آه هدفشان نشان دادن ضعف .i
سیستم های امنیتی شبکه های آامپیوتری م یباشد. این گروه به رهای خوب
معروفند آه در تحکیم دیواره حفاظتی شبک ههای نقش اساسی دارند. این گروه
خلاقیت عجیبی دارند و معمولاً هر بار با روشهای نو و جدیدی از دیواره های امنیتی
عبور می آنند.
ها معروف هستند. آلاه cracker این گروه ا بآارانه ترین نوع رها هستند و به .ii
سیاه ها اغلب ویروس نویسند و با ارسال ویروس نوشته شده خود بر روی سیستم
قربانی به آن نفوذ می آنند. این گروه همیشه سعی در پنهان نمودن هویت خود را
دارند.
هدف اصلی واآرها استفاده از ."w er" نام دیگر این گروه واآرها است .iii
اطلاعات سایر آامپیوترها به مقاصد مختلف م یباشد. در صورتی آه با نفوذ به شبکه
صدمه ای به آامپیوترها وارد نم یآنند. مثلاً در سال 1994 یک ر "آلاه خاآستری"
نفوذ پیدا آرد و تمامی اسناد محرمانه متعلق به این nasa ژاپنی به سایت ناسا
سازمان را ربود و به طور رایگان بر روی اینترنت در اختیار عموم قرار داد.
این گروه افراد ب یسوادی هستند آه فقط قادرند به وسیله نر مافزارهای دیگران .iv
گفته booter در سیستمها اختلال به وجود بیاورند و مزاجمت ایجاد آنند. به این افراد
می شود. بوترها خود سواد برنام هنویسی ندارند ولی در بعضی از موارد همین نوع
رها می توانند خطرهای جدی برای شبکه به وجود آورند.
انواع حملات رها )))…
“modification” حمله از نوع دستکاری اطلاعات
به این معنی آه ر در حین انتقال اطلاعات به مقصد آنها را مطابق خواسته خود تغییر
داده و به آاربر م یفرستد و آاربر بدون اطلاع از تغییر آنها را مورد استفاده قرار م یدهد.
“farication” حمله از نوع افزودن اطلاعات
در این نوع از حمله ر به جای تغییر دادن اطلاعات، اطلاع ات جدیدی را به آن م یافزاید
مانند یک ویروس جهت اقدامات بعدی.
“interception” حمله از نوع استراق سمع
در این نوع حمله ر فقط به اطلاعات در حین تبادل گوش می دهد و در صورت وم از
آن نسخ هبرداری می آند.
“interruption” حمله از نوع وقفه
در این نوع حمله ر با ایج اد اختلال در شبکه و وقفه در انتقال اطلاعات برای خود
فرصت لازم جهت اقدامات بعدی را فراهم م یآورد.
موارد مورد نیاز ر)))…
اطلاعاتی هر چند بی اهمیت از دید شما می تواند برای ر بسیار مهم باشد اما برای
قربانی مورد نیاز است . شما ip داشتن tcp/ip نفوذ به هر گونه شبکه آامپیوتری تحت
منحصر به فرد جدید می باشید آه این ip هر گاه به ا ینترنت متصل می شوید دارای یک
در حقیقت آدرس آامپیوتر شما در شبکه م یباشد. ip
دومین مورد آه برای نفوذ به آامپیوتر قربانی لازم م ی باشد داشتن حداقل یک پورت باز
آدرس این ip می باشد. اگر آامپیوتر قربانی را در شبکه به یک خانه در شهر تشبیه آنیم
خانه و پور تها راههای ورودی این خانه از قبیل در، پنجره، دیوار و … می باشند.
بدیهی است آه بدون در اختیار داشتن آدرس منزل و پیدا آردن یکی از ورودی های خانه
آه مسدود نم یباشد ورود به آن خانه تقریباً غیرممکن است.
از چهار عدد از صفر تا 255 تشکیل شده آه با نقطه از هم جدا می شوند . ip نشانی
به صورت زیر عمل م یشود. ip برای پیدا آردن محل یک آامپیوتر در شبکه از روی
آدرس ماشین. آدرس زیر شبکه. آدرس شبکه
ر با استفاده از روشها و ابزارهایی آه در ادامه به آن اشاره خواهد شد قادر است
نقشه شبکه را بدست آورد و این برای ر یک موفقیت بزرگ محسوب می شود.
فرستاده م ی شود و مشخص م یآند آه icp شماره پورت همراه اطلاعات در بسته های
بسته از چه برنامه آاربردی در لایه بالاتر تولید و به چه برنام ه ای ارسال گردد و در
ماشین مقصد به آن تحویل داده شود . برخی از برنامه های آاربردی استاندارد و جهانی
دارای شماره پورت استاندارد و مشخص می باشند. به عنوان مثال سرویس دهنده پست
telnet از شماره پورت 25 استفاده می آند و یا پورت استاندارد برنامه smtp الکترونیک
23 می باشد. با دانستن پورت استاندارد نرم افزارها و بستن آن پورت در آامپیوتر م ی توان
از تبادل اطلاعات آن برنامه با آامپیوترها جلوگیری آرد.
موجود در ویندوز می توانید آامپیوترها و پورت هایی را آه netstat با استفاده از برنامه
آامپیوتر شما با آنها در حال تبادل اطلاعات م یباشد، شناسایی آنید.
را تایپ آنید و netstat ویندوز عبارت ms – dos prompt برای اجرای این نرم افزار در
را فشار دهید . در این هنگام لیستی از اتصال های اینترنتی آه در حال حاضر enter آلید
مشغول آار هستند قابل مشاهده م یباشد.
را تایپ آنید. تمام پور تهایی آه در ح ال تبادل netstat – na اگر روی خط فرمان عبارت
اطلاعات هستند گزارش داده م یشود.
می توان برای شناسایی شبکه و نیز آشف حملات رها نیز استفاده آرد. netstat از
را مشاهده کنید : netstat نمونه وجی دستور
d:\>netstat
active connections
proto local address foreign address state
tcp afshin:1026 afshin:1208 time_wait
tcp afshin:1026 afshin:1218 time_wait
tcp afshin:1216 afshin:1026 time_wait
tcp afshin:1220 afshin:1026 time_wait
tcp afshin:1031 cs21.msg.dcn.yahoo.com:5050 established
tcp afshin:1212 18.67 -50.reverse.theplanet.com:80 time_wait
tcp afshin:1213 207.46.249.56:80 time_wait
tcp afshin:1215 18.67 -50.reverse.theplanet.com:80 time_wait
tcp afshin:1217 18.67 -50.reverse.theplanet.com:80 time_wait
tcp afshin:1222 207.46.249.56:80 time_wait
tcp afshin:1226 v4.windowsupdate.microsoft.com:80 time_wait
tcp afshin:1227 v4.windowsupdate.microsoft.com:80 established
tcp afshin:1229 207.46.253.188:80 established
tcp afshin:5101 217.219.173.216:3407 established
برای آامپیوترهایی آه نقش سرور را دارند . "مانند سایت ها و یا آامپیوترهایی آه غیر ip
به اینترنت متصل م ی شوند عددی ثابت تعریف م ی شود ولی برای افراد dial up از
تغییر می آند. ip های معمولی در هر بار اتصال به انیترنت "client"
در خط فرمان ویندوز ipconfig خود در شبکه می توانید از دستور ip برای بدست آوردن
شما در شبکه به عنوان وجی دستور نمایش داده ip استفاده آنید . در این صورت
می شود.
d:\>ipconfig
windows 2000 ip configuration
ppp adapter 20 saate alborz roozane
connection-specific dns suffix
ip address. . . . . . . . . . . . : 217.218.120.144
subnet mask . . . . . . . . . . . : 255.255.255.255
default gateway . . . . . . . . . : 217.218.120.144
یک سایت روشهای زیادی وجود دارد . یکی از این روشها استفاده ip برای بدست آوردن
دستوری است آه مشخص م یآند آیا آامپیوتری آه ما ping . می باشد ping از دستور
آن را م یدانیم روشن و فعال است یا نه. این دستور با ارسال چهار بسته domain یا ip
به مقصد مورد نظر و گرفتن پاسخ آنها اطلاعاتی را در این رفت و برگشت بسته ها از این
سایت نیست ولی ip برای بدست آوردن ping ارتباط به برخی می برد. اگر چه دستور
سایت را پیدا آرد. ip می توان از این روش به صورت زیر
ping www. نام سایت .com
شاید بهترین روش "yahoo • این روش در بعضی از موارد "مثلاً سایتهای بزرگی مانند
نباشد ولی با آمی دقت م یتوان به نتیجه درست رسید.
d:\>ping www.yahoo.com
pinging www.yahoo.akadns.net [68.142.197.79] with 32 bytes of data:
reply from 68.142.197.79: bytes=32 time=1022ms ttl=47
request timed out.
request timed out.
reply from 68.142.197.79: bytes=32 time=1382ms ttl=47
ping statistics for 68.142.197.79:
packets: sent = 4, received = 2, lost = 2 (50% loss),
approximate round trip times in milli-seconds:
minimum = 1022ms, maximum = 1382ms, average = 601ms
شما می توانید تمامی آامپیوترهایی را آه بسته های tracert با استفاده از دستور
دیگر را مشاهده آنید . مثلاً اگر شما “ip” اطلاعاتی رد و بدل شده بین آامپیوتر شما و
دستور زیر را در خط فرمان بنویسید . وجی حاصل تمامی آامپیوترها و یا گره هایی آه
بسته شما برای رسیدن به مقصد باید از آنها عبور آند م یتوانید بی د.
tracert www. yahoo. com
کنید . (البته telnet برای اینکه عملکرد یک پورت برای شما روشن شود، باید به آن پورت
معمولا تعدادی از پورت هایی را که ممکن است اطلاعاتی مهم را در اختیار ر ها قرار
telnet دهند مثل پورت ٧٩ م عمولا بسته است و ارتباط با آنها شاید برقرار نشود .) برای
دستور زیر را تایپ کنید: command prompt در
portnum hostname telnet
و یا نام سایت را وارد می کنید و به جای ip شماره hostname در این دستور به جای
شماره پورت و یا معادل آن از جدو ل. مثلا برای تلنت به پورت ١٣ که portnum
ساعت و تاریخ را به دست می دهد
telnet 194.225.184.13 13
است. daytime البته در آن دستورات به جای عدد ١٣ می توان معادلش را نوشت که
پورت 13 کارش اینه که زمان و تاریخ رو در اون کامپ یوتر به ما می ده. فقط کافیه که بهش
وصل بشویم تا اطلاعات بیرون بریزه . البته این پورت رو خیلی از کامپیوترها بسته است .
(یادتون باشه که وقتی م یتوان با یه پورت کار کرد که باز باشد).!!!
… ((( tcp نکاتی لازم در مورد پروتکل
قبل از آنکه داد هها به مقصد ارسال شوند یک ارتباط باید بین منبع و مقصد tcp در پروتکل
به هر بسته یک شماره سریال اختصاص می دهد. در مقصد این شماره tcp . برقرار شود
سریال برای آلیه بسته ها مورد بررسی قرار می گیرد تا از دریافت صحیح آلیه آنها
اطمینان حاصل شود . هنگامی آه در طرف گیرنده یک بسته دریافت می شود با اعلام
شماره سریال بسته بعدی به م نبع دریافت صحیح بسته اعلام می شود. اگر منبع پاسخ
را در مدت زمان معینی دریافت نکند بسته قبلی را مجدداً ارسال خواهد آرد.
آشنایی آامل داشته باشد و از فیلدهای هر بسته از tcp تذآر: ر باید با پروتکل
وظیفه هر یک از آنها اطلاعات لازم را داشته باشد . urg وfin, syn, ack, rst, psh قبیل
در اینجا به دلیل اینکه بحث ما در مورد راه های نفوذ به شبکه می باشد . فرض بر این
آشنایی آافی دارید. tcp است آه شما با پروتکل
راه های نفوذ
سرویس دهنده ip در این روش ابتدا ر به روشهای مختلف :ip • حمله از طریق
و .. ) را بدست می آورد. این آار با پیدا آردن نقشه شبکه راحت تر isp ، (ایگاه وب
است سپس ر خود را در بین سرویس دهنده و آاربر قرار می دهد و با ارسال
بسته های تقلبی اطلاعات را به سرقت می برد . در این روش در واقع ر خود را
برای سرویس دهنده، گیرنده و برای آاربر سرویس دهنده معرفی می آند و به عنوان
قادر است بسته های خود را با شماره های صحیح انتقال server واسط بین آاربر و
دهد.
این حمله از متداولترین نوع حمله به سرویس دهنده ها در اینترنت :tcp • حمله به
خود را ip می باشد. ر در این روش ارتباط آاربر را از سرویس دهنده قطع می آند و
به جای آ اربر به سرویس دهنده معرفی می آند و از این پس هر گونه تبادل اطلاعات
این ip بین سرویس دهنده و ر صورت م ی گیرد. مزیت این روش به روش حمله به
است آه در این روش ر تنها یک بار حمله م ی آند و از مقابله با سیستمهای
"ip امنیتی رمز عبور در مراحل بعد فرار م یآند. "برخلاف حمله به
ناهماهنگی ایجاد tcp • حملات جاسوسی : در نمونه ای از این روش ر در ارتباط
می آند. شماره سریال بسته هایی آه برای سرویس دهنده ارسال م ی شوند . در
بین راه توسط ر با سریال بسته های بعدی تعویض می شود و در این ح آه
شماره سریال با سریال بسته آار بر متفاوت است، سرویس دهنده آن بسته را به
آاربر مرجوع آرده و ر آه منتظر چنین عملی است بسته را برای خود
نسخه برداری می آند.
پس از این آار ر برای بار دیگر بسته مورد نظر خود را م ی فرستد . ولی این بار با
شماره سریال صحیح و چون شماره سریال تصحیح شده سرویس دهن ده آنها را قبول
می آند و بدین صورت بدون اینکه آاربر و سرویس دهنده بفهمند اطلاعات توسط ر آم
و زیاد می گردد.
ویندوز یکی از راه های حملات جاسوسی می باشد . با اجرای telnet استفاده از برنامه
آن و برقراری اتصال ip ویندوز و پس از گفتن نام میزبان راه دور یا run این برنامه از منوی
با میزبان سیستم به عنوان بخشی از سرویس شروع به نمایش اطلاعات م یآند!
• جعل اطلاعات :
ip - جعل
email - جعل
- جعل یک وب
به آدرس میزبان اطمینان دارید، ر م ی تواند با tcp و udp در سرویسهای : ip جعل
مسیری خود را به عنوان میزبان و یا آاربر معتبر معرفی آند . ر آدرس سرویس
دهنده را مطابق با آدرس آاربر جعل و سپس برای آاربر یک آدرس جدید م ی سازد و به
این صورت ر ارتباط آاربر را با سرویس دهنده قطع و ارتباط خود را با همان آدرس جعل
شده آاربر با سرویس دهنده برقرار می آند. در بسیاری از موارد نیز ممکن است ه کر
منتظر بماند تا آاربر آامپیوتر خود را خاموش آند سپس یک ارتباط با میزبان برقرار می آند
و خود را به عنوان آاربر معرفی م یآند.
email در اینترنت بسیار آسان م یباشد و غالباً نم ی توان به email جعل : email جعل
می توان telnet های فاقد سیستمهای امنیتی اطمینان 100 % پیدا آرد . با استفاده از
ip جعلی از طرف یک آاربر با email متصل شد . همچنین فرستادن smtp به پورت
مشخص توسط ر به راحتی امکان پذیر است . آافیست ر اطلاعاتی در زمینه
آشنایی داشته smtp داشته باشد و با پروتکل های email برنامه نویسی و فرستادن
باشد.
جعل وب : یکی دیگر از شیوه های حمله رها جعل یک صفحه وب می باشد . در این
روش یک نسخه از وب سایت نسخه برداری می گردد و ر نسخه ذخیره شده را تغییر
می دهد ولی تمامی ظواهر وب بدون تغییر باقی می ماند . ر صفحه جعل شده را
می آند و به طریقی توجه آاربر را برای ورود به آن صفحه جلب می آند. آاربر با upload
آلیک روی لینک فرستاده شده ر به صفحه جعل شده هدایت می شود و چون شکل
ظاهری صفحه درست م ی باشد احتمال استفاده آاربر از آن صفحه وجود دارد. آه در این
صورت ر به هدف خود می رسد. این شیوه بیشتر در امور تجاری نقش دارد . مثلاً در
بسیاری از یدهای اینترنتی از یدار خواسته می شود تا آد آارت اعتباری خود را وارد
آند. حال اگر این سایت جعلی باشد آد آارت اعتباری شما به ر فرستاده م یشود.
آردن از طریق جعل وب از روشهای از طریق ی اجتماعی محسوب
می شود.
های جاوا در طراحی صفحاتن وب انجام applet ها : علاوه بر خدماتی آه applet •
ها مستقیماً توسط مرورگر applet می دهند. این آدها می توانند خطرناک باشند . زیرا
به حافظه بارگذاری می گردند یعنی با ورود به یک صفحه وب مرورگر به طور اتوماتیک
آدهای جاوا را اجرا می آند. ر می تواند آدهای م بی بنویس د و برنامه جاسوس
خود را بر روی آامپیوتر آاربر نصب آند و یا اطلاعات مورد نیاز را بدست بیاورد ... . این
نوع حمله از متداولترین و م بترین نوع حملات رها محسوب م یشود.
ها : آوآی ها فایلهای آوچکی هستند آه صفحات پویای وب می تواند روی cookie •
آامپیوتر آاربر ایجاد آند . حداآثر طول این فایلها 4 آیلوبایت می باشد . بسیاری از
صفحات وب اطلاعات پر شده فرمهای سایت توسط آاربر و یا اطلاعات مورد نیاز خود
در آامپیوتر cookie را برای ورودهای بعدی به صفحه توسط آاربر در فایلهایی به نام
آاربر ذخیره می آنند. این آار با اجازه خود آاربر و یا در مواردی بدون نظرخواهی آاربر
روی آامپیوتر او ذخیره می گردد. ر می تواند از اطلاعات داخل این آوآیها نهایت
استفاده را ببرد و با یدن این اطلاعات زمینه نفوذ را فراهم آند.
• حمله به آلمات عبور : در این روش ر با پیدا آردن آلمات عبور شامل رمز عبور
افراد آنترل تمامی email اطلاعات محرمانه، تجاری، امنیتی و حتی آلمه عبور
قسمتهای مورد نیاز را به دست م یگیرد.
ش تن آلمات عبور به دو صورت انجام م یشود:
-1 تولید آلیه رمزهای محتمل و امتحان آردن آنها در این روش از نرم افزارهایی استفاده
می شود آه قادرند در هر ثانیه چندین آلمه عبور را جستجو آنند و با پیدا آردن
تمامی ترآیبات حروف و تست آردن اتوماتیک آنها رمز عبور ش ته م یشود.
بهترین ح برای ر این است آه رمز عبور از آلمات با معنی باشد آه در این صورت
db دیکشنری ها یا database نرم افزار ر به جای تولید تمامی ترآیبات حروف از
اسامی و … برای پیدا آردن رمز عبور استفاده می آند. اتفاقاً افراد در بسیاری از موارد
آلمات عبور خود را ساده و طوری انتخاب می آنند تا فراموش نشود.
-2 در روش دیگری از پیدا آ ردن رمز عبور ر از دیکد آردن رمز آد شده استفاده
می آند . در هر سیستم معمولاً آلمات عبور به صورت رمز شده در فایلی روی
آامپیوتر آاربر یا شبکه ذخیره می شوند ر با یدن این فایل و یافتن الگوریتم رمز
گشایی آن آلمه عبور را پیدا می آند. در این موارد اگر رمز گذ اری فایل از روشهای
معمول و شناخته شده نباشد دیکد آردن رمز برای ر بسیار مشکل است . مثلاً
sam درون فایلی با نام nt ها در ویندوز account number تمامی پسوردها و آلیه
در ویندوز نگهداری می شود آه علاوه بر اینکه از رمز گذاری قوی و پیچیده نظیر
استفاده شده ولی باز هم ش ت پذیر است. ( md4)
صورت می گیرد آلمه عبور به صورت 14 nt آه برای رمزهای ویندوز hash در روش
سه بار اعمال می شود تا آلمه عبور md آاراآتر تنظیم می شود و سپس روی آن روش 4
به رمز در آید . این روش با تمام قدرتی آه دارد باز هم با ترآیبی از روش ( 1) و استفاده از
قابل ش تن است. md4
ر نمی تواند به راحتی آن را در حال اجرای سیستم … nt ویندوز sam در مورد فایل
عامل بدست آورد زیرا این فایل آاملاً توسط هسته ویندوز محافظت م ی شود و حتی خود
آاربر نمی تواند مستقیماً این فایل را دستکاری آند و یا آن را پاک آند یا از آن
نسخه بردای آند!
• حمله به برنامه های آاربردی : در این روش ر مستقیماً به برنامه های آاربردی
عبور را p word و user id تحت وب حمله م یآند. ر در این روش معمولاً
بدست می آورد.
درخواست یک آلمه internet explorer به این ترتیب آه وقتی یک برنامه آاربردی مانند
عبور م ی شود. اگر آاربر نام عبور را اشتباه وارد آند . در خط آدرس دستور نوع نادرستی
نام عبور گزارش داده می شود و در واقع در این روش یک بیت صحت و یا نادرستی آلمه
عبور مشخص می شود. ر به این وسیله مرحله به مرحله نام عبور را پیدا م ی آند و
سپس با یک جستجوگر رمز عبور آن نام را پیدا م یآند.
آلاً رها در بسیاری از موارد از ضع ف های برنامه های تحت وب آگاهی پیدا م یآنند و از
این ضعفها برای نفوذ استفاده می آنند. این ضعف ها گاهی در نسخه های بعدی این
نرم افزارهای آاربردی رفع می شوند و گاهی امکان رفع آن برای شرآ ت سازنده نیست و
این موضوع به نفع ر تمام م یشود.
استراق سمع داده ها
در این روشها ر قادر است اقدام به استراق سمع داده ها در شبکه : sniffing •
ر روی یکی sniffer آند ولی در تغییر داده ها نقشی ندارد . این آار با نصب برنامه
از آامپیوترهای شبکه صورت می گیرد و بسته های روی آانال فیزیکی شبکه را به
ر می فرستد.
در سه مرحله آار م یآند: sniffer یک
- اول از همه سخت افزار شبکه را در ح بی قید تنظیم می آند تا اطلاعات تمام
آدرس ها و پور تها برای این برنامه ارسال شود.
از بین بسته های ارسال شده بست ههای مورد نیاز ر را جدا sniffer - سپس
می آند.
- و در نهایت اطلاعات مورد نیاز ر را برای او ارسال م یآند.
به معنی اخلال در سرویس دهی denial of service این حمله با نام : dos • حملات
فقط یک تشابه اسمی است و dos می باشد و تشابه اسمی آن با سیستم عامل
هیچ ارتباطی با آن ندارد.
در این روش ر در عمل سعی جلوگیری از سرویس دهی شبکه می آند و هدف
در هم ش تن سرویس دهنده و قطع ارتباط قربانی برای مدتی dos اصلی از حملات
یا به طور دائم با شبکه می باشد. این حمله انواع مختلفی دارد و ر از هر روشی برای
ممکن است از درون شبکه و یا از خارج dos استفاده می آند. حمله tcp ایجاد اخلال در
شبکه صورت گیرد . در حمله از درون شبکه ر به عنوان مدیر یا در سطوح پایی ن تر قادر
است هر پروسه سرویس دهنده ای را متوقف آند حمله از بیرون معمولاً حمله ای است
آه منجر به ترافیک شبکه و از بین رفتن منابع م یگردد.
برخی از انواع این حمله به اختصار شرح داده م یشود:
با شرایط زیر به tcp در این نوع حمله انبوهی از بسته های : land حمله از نوع
آامپیوتر سرویس دهنده فرستاده م یشود.
دقیقاً مانند هم و به مقدار یکی از destination port و source port 1. فیلدهای
پورت های باز هر دو ماشین در شبکه.
و با هم مانند هم و به destination ip address و source ip address 2. فیلدهای
ماشینی مقصد. ip مقدار آدرس
با این آار پس از ارسال بسته به ماشین هدف چون آدرس مبدأ و مقصد یکی است .
مورد قبول نمی باشد و به ماشین اصلی بر می گردد و در ماشین اصلی نیز tcp توسط
تنظیم شده بسته "ماشین هدف " برگشت داده ip چون همین مشکل وجود دارد به
ش ت بخورد و مختل tcp می شود و این آار همینطور ادامه پیدا می آند تا زمانی آه
گردد.
: ping of death حمله
ارسال icmp 64 برای پروسه k با اندازه بیش از ping در این نوع حمله یک بسته
برای چنین ح ی طراحی نگردیده tcp می گردد با دریافت چنین بسته ای به دلی ل اینکه
مختل می گردد.
: jolt حمله نوع 2
در این نوع حمله یک جریان طولانی و وسیع از بست ه های قطعه قطعه شده به سمت
باید این قطعه ها را در tcp ماشین هدف در شبکه هدایت می شوند. از این رو پروسه
خود نگهداری آند و چون تحت بمباران قرار گرفته در هم می شکند و ارتباط آن ماشین با
شبکه قطع می گردد. طبق گزارشها تمامی سیستمهای عامل ویندوز از این مشکل رنج
می برند.
: smurf حمله نوع
255 برای ارسال پیامهای فراگیر به ماشی ن های شبکه . 255. 255. 255 ip از آدرس
محلی استفاده م ی گردد به وسیله این آدر س می توان یک پیام را برای تمام ماشی نهایی
ر بسته ای smurf آنها متفاوت هست ارسال آرد . در حمله ip آه فقط سمت راست
را با مشخصات فراگیر به شبکه محلی می فرستد. با این تذآر آه آدرس قربانی را به
جای آدرس خود قرار می دهد. در نتیجه آلیه ماشینهایی آه این بسته را د ریافت آرده اند
می آنند. چون به یکباره تمامی این بست ه ها icmp echo reply سعی در ارسال بسته
به سوی سیستم قربانی ارسال می گردد و سیستم قربانی قادر به جواب دادن به آنها
نیست هنگ م یآند و ارتباط مختل م یگردد.
به ماشینهای مورد استفاده ر زامبی می گویند . زامبی اصطلاحی smurf در حمله
است آه به آامپیوترهایی آه بدون داشتن اطلاع صاحبشان توسط ر به عنوان ابزار
قرار می گیرند، اطلاق م یگردد. dos حمله
در این روش بسته های قطعه قطعه شده با تنظیم غلط فیلدهای : treadrop حمله
بسته پشت سر هم ارسال می شوند و در نهایت به طر ز صحیحی بازسازی نخواهند
گردد. tcp شد و می تواند موجب اختلال
• ویروسها:
آاربران آامپیوترهای شخصی و شبک ه های آامپیوتری از ویروسها خسارات زیادی
دیده اند. ویروس فقط یک برنامه آامپیوتری است آه ممکن است با هر زبان
برنامه نویسی نوشته شده باشد با این تفاوت آه ویرو سها برنام ههای مخفی، م ب و
خطرناآی هستند آه برخلاف برنامه های آاربردی مفید به نرم افزارها و حتی در مواردی
به سخت افزارهای سیستم صدمه م یزنند.
ر با استفاده از ویروسی می تواند آامپیوتر قربانی را تا حد بسیار زیادی در مقابل
حمله و نفوذ ر ش ت پذیر و ضعیف آند و راه را برای نفوذ ر باز آند . ر باید به
طریقی ویروس را در آامپیوتر قربانی اجرا آند.
• اسبهای تراوا :
اسبهای تراوا یکی از پرآاربردترین برنامه ها در جهت نفوذ به سیستم ها می باشد .
استفاده از این ابزار برای تمامی گروههای رها و در هر سطحی امکان پذیر اس ت.
اسبهای تراوا ساختاری ساده و آاربردی راحت دارند . نامگذاری این برنامه ها به اسب
تراوا به واقعه تاریخی در سالها قبل مربوط می شود. اسب تراوا، اسب چوبی و توخالی
بود آه یونانیان در جنگ تراوا وقتی آه دیدند نمی توانند راه بازی را به درون قلعه پیدا
آنند. این اسب را به آنها هدیه دادند . در حالی آه تعدادی از سربازان یونانی درون آن
مخفی شده بودند . با وارد آردن اسب تراوا به درون قلعه سربازان یونانی مخفیانه
درهای قلعه را برای نفوذ یونانیان باز آردند و از درون قلعه آنترل را بدست گرفتند.
اسب های تراوای آامپیوتری نیز به ه مین گونه با ظاهری ساده و فریبنده بر سیستم
قربانی وارد می شوند. - ( با اجرای برنامه توسط خود قربانی ) – و پس از ورود پنهان و
مسکوت م یمانند و در موقعیت لازم آنترل آامپیوتر قربانی را به ر م یسپارند.
اسب های تراوا برخلاف ویروسهای آامپیوتری خودشان هیچ گونه عملیات ت یبی انجام
نمی دهند و فقط منتظر دستورهای ر م یمانند.
هر گاه آاربر فریب بخورد و این برنامه را در آامپیوتر خود اجرا آند . اسب تراوا معمولاً
پیکربندی سیستم عامل را به گونه ای تغییر می دهد تا هرگاه آاربر به شبکه متصل شود
برنامه نیز اجرا گردد . اسب های تراوا هیچگونه علامت ظاهری و پنجره خاصی ندارند و
آاملاً مخفی هستند.
و bo2k sub از نمون ههای معروف و پرآاربردترین اس بهای تراوا برای رها م ی توان 7
… را نام برد.
• درب های پشتی:
این ابزارها بسیار مورد علاقه رها می باشند. چون نفوذ با این ابزارها بسیار راحت تر
می باشد. درب پشتی به روشهایی می گویند آه ر به وسیله آنها بتواند بدون آنکه به
تشریفات (آلمه رمز عبور و … ) احتیاج داشته باشد به آامپیوتر قربانی وارد شود.
یکی از ساد ه ترین و آارآمدترین روشهای درب پشتی آه هنوز هم برقرار است، استفاده
برای ارتباط روی یک پورت م یباشد. netcat از
به عنوان یک درب پشتی استفاده آرد. netcat به وسیله دستور زیر م یتوان از
ویندوز nc – i – p[port] – e cmd, exe
unix $ nc – i – p[port] – w/ bin/ sh
بعد از این آار سریعاً برنامه پوسته فرمان اجرا می شود و هر چه ر از طریق
ماشین خود تایپ آند . به عنوان دستور تحویل سیستم مقابل داده و اجرا می شود . و
ر می تواند وجی این دستورات را نیز در آامپیوتر خود مشاهده آند.
ر برای نفوذ به در پشتی نیاز به هیچ عملی به جز برقراری یک ارتباط با پورت 12345
نداشته و احراز هویت و رمزنگاری معنایی ند ارد و به این وسیله ر می تواند اختیار آن
سیستم را بدست بگیرد.
: rootkit •
ها و اسب های تراوا عمل می آنند . به این virus ها بسیار بسیار قدرتمندتر از rootkit
ها مستقیماً اجزای سیستم عامل را هدف قرار م ی دهند و با rootkit دلیل آه
دستکاری سیستم عامل عملاً بیشترین نفوذ و بالاترین سطح دسترسی را برای خود
برای قربانی این است آه ر مستقیماً به rootkit نزدیکتر می آند. بدترین ح
هسته سیستم عامل نفوذ آند و آن را مطابق میل خود تغییر دهد . در این ح ر
خود را غیرقابل شناسایی برای آاربر و حتی برنام ههای بررسی شبکه و آنت یها
می سازد زیرا به قلب سیستم عامل نفوذ آرده و تمامی برنامه ها و موارد دیگر در اختیار
اوست.
و خانواده آن نوشته م ی شوند . زیرا این unix ها بیشتر برای سیستم عامل rootkit
هستند و برنام هنویسی برای اجزای ویندوز بسیار راح تتر open source ویندوزها
و unix سیستمهای lkm می باشد و از طرفی نیز در سطح هسته از قابلیت
سیستمهای سازگار با آن نهایت استفاده را م یبرند.
قابلیتی است آه برای توسعه سیستم عامل loadable kernel module مخفف lkm
و پشتیبانی از آن قرار داده شده و اجازه بارگذاری ماژولهای نوشته شده unix
و unix برنامه نویس به هست ه سیستم عامل را می دهد. در این سیستم عاملها (اغلب
ها rootkit برخلاف ویندوز نیاز به راه اندازی مجدد سیستم عامل نیست و ( solaris
بسیار راحت نصب شوند و زمان را برای ر تلف نم یآنند. lkm می توانند توسط
و unix ها در سیستم های تحت ویندوز بسیار بسیار پیچیده تر از rootkit نفوذ از طریق
ها است و به نسبت خیلی آم اتفاق می افتد آه lkm سیستمهای پشتیبانی آننده از
ویندوز شود ولی از kernell بخصوص در سطح هسته rootkit ر موفق به نوشتن
هایی نیز برای ویندوز rootkit آنجایی آه هیچ آاری برای رها غیرممکن نیست
ها تا حدود dll نوشته شده است آه بعضاً با تغییر در فایلهای سیستمی ویندوز مانند
ها آامپیوتر dll زیادی آنترل سیستم عامل را بدست می گیرد و با جایگزین آردن این
قربانی را در برابر نفوذ ش تپذیر می آند.
ها قابل بارگذار ی rootkit استفاده نمی شود lkm در سیستمهای ویندوز چون از
سیستم زمانی path استفاده می گردد. پس از اجرای path نیستند ولی در این موارد از
آلوده می گردد آه سیستم عامل مجدداً راه اندازی شود . سپس برنامه ر قسمتهای
rootkit مختلف موردنظر را دست آاری می آند. برای جلوگیری از نفوذ رها به وسیله
پیشگیری همیشه بهتر از در مان می باشد و برای درمان نیز بهترین و مطمئن ترین راه حل
نصب مجدد ویندوز یا هر سیستم عامل دیگر می باشد. زیرا زحمت و دردسری آه درمان
دارد بسیار بیشتر از نصب و راه اندازی مجدد سیستم عامل rootkit سیستم آلوده به
می باشد.
در آ متذکر میشوم که حتی با دانستن تمامی راههای نفوذ به شبکه که در این مقاله
گفته شد و یا راههای مطرح نشده ( که از حیطه این مقاله خارج بوده ) نمیتوان به طور
%100 از نفوذ ناپذیری شبکه اطمینان حاصل کرد زیرا ر ها همواره در تلاش برای
کشف راههای نفوذ جدید و ناشناخته میباشند . ولی با رعایت بسیاری از این موارد
میتوان ضریب نفوذپذیری شبکه را به صفر نزدیک کرد ...



مشاهده متن کامل ...
راههای نفوذ به شبکه های آامپیوتری
درخواست حذف اطلاعات
راههای نفوذ به شبکه های آامپیوتری


یکی از مهمترین مشغله های آارشناسان شبکه امنیت شبکه و مقابله با نفوذگران
می باشد . بنابراین آشف راه های نفوذ به شبکه باید همواره مورد توجه مسئولان
شبکه های آامپیوتری قرار بگیرد.
یک مسئول شبکه و حتی یک آاربر ساده باید با راه های نفوذ به شبکه آشنا باشد تا با
بستن و آنترل این راهها شبکه یا سیستم موردنظر را از حملات رها محفوظ بدارد.
در ذهنیت عمومی ر یک انسان شرور و ابکار است ولی در واقع اینگونه نیست و
رها در بسیاری از موارد هدفشان پیدا آردن صعف های شبکه و برطرف آردن آنهاست
به همین دلیل در اوا دهه 80 رها را بر اساس فعالیتهایشان دست هبندی آردند.
(white er group) گروه نفوذگران آلاه سفید ( .i
(black er grpoup) گروه نفوذگران آلاه سیاه ( .ii
(gray hat haker group) گروه نفوذگران آلاه خاآستری ( .iii
(pink hat haker group) گروه نفوذگران آلاه صورتی ( .iv
این گروه در واقع دانشجویان و اساتیدی هستند آه هدفشان نشان دادن ضعف .i
سیستم های امنیتی شبکه های آامپیوتری م یباشد. این گروه به رهای خوب
معروفند آه در تحکیم دیواره حفاظتی شبک ههای نقش اساسی دارند. این گروه
خلاقیت عجیبی دارند و معمولاً هر بار با روشهای نو و جدیدی از دیواره های امنیتی
عبور می آنند.
ها معروف هستند. آلاه cracker این گروه ا بآارانه ترین نوع رها هستند و به .ii
سیاه ها اغلب ویروس نویسند و با ارسال ویروس نوشته شده خود بر روی سیستم
قربانی به آن نفوذ می آنند. این گروه همیشه سعی در پنهان نمودن هویت خود را
دارند.
هدف اصلی واآرها استفاده از ."w er" نام دیگر این گروه واآرها است .iii
اطلاعات سایر آامپیوترها به مقاصد مختلف م یباشد. در صورتی آه با نفوذ به شبکه
صدمه ای به آامپیوترها وارد نم یآنند. مثلاً در سال 1994 یک ر "آلاه خاآستری"
نفوذ پیدا آرد و تمامی اسناد محرمانه متعلق به این nasa ژاپنی به سایت ناسا
سازمان را ربود و به طور رایگان بر روی اینترنت در اختیار عموم قرار داد.
این گروه افراد ب یسوادی هستند آه فقط قادرند به وسیله نر مافزارهای دیگران .iv
گفته booter در سیستمها اختلال به وجود بیاورند و مزاجمت ایجاد آنند. به این افراد
می شود. بوترها خود سواد برنام هنویسی ندارند ولی در بعضی از موارد همین نوع
رها می توانند خطرهای جدی برای شبکه به وجود آورند.
انواع حملات رها )))…
“modification” حمله از نوع دستکاری اطلاعات
به این معنی آه ر در حین انتقال اطلاعات به مقصد آنها را مطابق خواسته خود تغییر
داده و به آاربر م یفرستد و آاربر بدون اطلاع از تغییر آنها را مورد استفاده قرار م یدهد.
“farication” حمله از نوع افزودن اطلاعات
در این نوع از حمله ر به جای تغییر دادن اطلاعات، اطلاع ات جدیدی را به آن م یافزاید
مانند یک ویروس جهت اقدامات بعدی.
“interception” حمله از نوع استراق سمع
در این نوع حمله ر فقط به اطلاعات در حین تبادل گوش می دهد و در صورت وم از
آن نسخ هبرداری می آند.
“interruption” حمله از نوع وقفه
در این نوع حمله ر با ایج اد اختلال در شبکه و وقفه در انتقال اطلاعات برای خود
فرصت لازم جهت اقدامات بعدی را فراهم م یآورد.
موارد مورد نیاز ر)))…
اطلاعاتی هر چند بی اهمیت از دید شما می تواند برای ر بسیار مهم باشد اما برای
قربانی مورد نیاز است . شما ip داشتن tcp/ip نفوذ به هر گونه شبکه آامپیوتری تحت
منحصر به فرد جدید می باشید آه این ip هر گاه به ا ینترنت متصل می شوید دارای یک
در حقیقت آدرس آامپیوتر شما در شبکه م یباشد. ip
دومین مورد آه برای نفوذ به آامپیوتر قربانی لازم م ی باشد داشتن حداقل یک پورت باز
آدرس این ip می باشد. اگر آامپیوتر قربانی را در شبکه به یک خانه در شهر تشبیه آنیم
خانه و پور تها راههای ورودی این خانه از قبیل در، پنجره، دیوار و … می باشند.
بدیهی است آه بدون در اختیار داشتن آدرس منزل و پیدا آردن یکی از ورودی های خانه
آه مسدود نم یباشد ورود به آن خانه تقریباً غیرممکن است.
از چهار عدد از صفر تا 255 تشکیل شده آه با نقطه از هم جدا می شوند . ip نشانی
به صورت زیر عمل م یشود. ip برای پیدا آردن محل یک آامپیوتر در شبکه از روی
آدرس ماشین. آدرس زیر شبکه. آدرس شبکه
ر با استفاده از روشها و ابزارهایی آه در ادامه به آن اشاره خواهد شد قادر است
نقشه شبکه را بدست آورد و این برای ر یک موفقیت بزرگ محسوب می شود.
فرستاده م ی شود و مشخص م یآند آه icp شماره پورت همراه اطلاعات در بسته های
بسته از چه برنامه آاربردی در لایه بالاتر تولید و به چه برنام ه ای ارسال گردد و در
ماشین مقصد به آن تحویل داده شود . برخی از برنامه های آاربردی استاندارد و جهانی
دارای شماره پورت استاندارد و مشخص می باشند. به عنوان مثال سرویس دهنده پست
telnet از شماره پورت 25 استفاده می آند و یا پورت استاندارد برنامه smtp الکترونیک
23 می باشد. با دانستن پورت استاندارد نرم افزارها و بستن آن پورت در آامپیوتر م ی توان
از تبادل اطلاعات آن برنامه با آامپیوترها جلوگیری آرد.
موجود در ویندوز می توانید آامپیوترها و پورت هایی را آه netstat با استفاده از برنامه
آامپیوتر شما با آنها در حال تبادل اطلاعات م یباشد، شناسایی آنید.
را تایپ آنید و netstat ویندوز عبارت ms – dos prompt برای اجرای این نرم افزار در
را فشار دهید . در این هنگام لیستی از اتصال های اینترنتی آه در حال حاضر enter آلید
مشغول آار هستند قابل مشاهده م یباشد.
را تایپ آنید. تمام پور تهایی آه در ح ال تبادل netstat – na اگر روی خط فرمان عبارت
اطلاعات هستند گزارش داده م یشود.
می توان برای شناسایی شبکه و نیز آشف حملات رها نیز استفاده آرد. netstat از
را مشاهده کنید : netstat نمونه وجی دستور
d:\>netstat
active connections
proto local address foreign address state
tcp afshin:1026 afshin:1208 time_wait
tcp afshin:1026 afshin:1218 time_wait
tcp afshin:1216 afshin:1026 time_wait
tcp afshin:1220 afshin:1026 time_wait
tcp afshin:1031 cs21.msg.dcn.yahoo.com:5050 established
tcp afshin:1212 18.67 -50.reverse.theplanet.com:80 time_wait
tcp afshin:1213 207.46.249.56:80 time_wait
tcp afshin:1215 18.67 -50.reverse.theplanet.com:80 time_wait
tcp afshin:1217 18.67 -50.reverse.theplanet.com:80 time_wait
tcp afshin:1222 207.46.249.56:80 time_wait
tcp afshin:1226 v4.windowsupdate.microsoft.com:80 time_wait
tcp afshin:1227 v4.windowsupdate.microsoft.com:80 established
tcp afshin:1229 207.46.253.188:80 established
tcp afshin:5101 217.219.173.216:3407 established
برای آامپیوترهایی آه نقش سرور را دارند . "مانند سایت ها و یا آامپیوترهایی آه غیر ip
به اینترنت متصل م ی شوند عددی ثابت تعریف م ی شود ولی برای افراد dial up از
تغییر می آند. ip های معمولی در هر بار اتصال به انیترنت "client"
در خط فرمان ویندوز ipconfig خود در شبکه می توانید از دستور ip برای بدست آوردن
شما در شبکه به عنوان وجی دستور نمایش داده ip استفاده آنید . در این صورت
می شود.
d:\>ipconfig
windows 2000 ip configuration
ppp adapter 20 saate alborz roozane
connection-specific dns suffix
ip address. . . . . . . . . . . . : 217.218.120.144
subnet mask . . . . . . . . . . . : 255.255.255.255
default gateway . . . . . . . . . : 217.218.120.144
یک سایت روشهای زیادی وجود دارد . یکی از این روشها استفاده ip برای بدست آوردن
دستوری است آه مشخص م یآند آیا آامپیوتری آه ما ping . می باشد ping از دستور
آن را م یدانیم روشن و فعال است یا نه. این دستور با ارسال چهار بسته domain یا ip
به مقصد مورد نظر و گرفتن پاسخ آنها اطلاعاتی را در این رفت و برگشت بسته ها از این
سایت نیست ولی ip برای بدست آوردن ping ارتباط به برخی می برد. اگر چه دستور
سایت را پیدا آرد. ip می توان از این روش به صورت زیر
ping www. نام سایت .com
شاید بهترین روش "yahoo • این روش در بعضی از موارد "مثلاً سایتهای بزرگی مانند
نباشد ولی با آمی دقت م یتوان به نتیجه درست رسید.
d:\>ping www.yahoo.com
pinging www.yahoo.akadns.net [68.142.197.79] with 32 bytes of data:
reply from 68.142.197.79: bytes=32 time=1022ms ttl=47
request timed out.
request timed out.
reply from 68.142.197.79: bytes=32 time=1382ms ttl=47
ping statistics for 68.142.197.79:
packets: sent = 4, received = 2, lost = 2 (50% loss),
approximate round trip times in milli-seconds:
minimum = 1022ms, maximum = 1382ms, average = 601ms
شما می توانید تمامی آامپیوترهایی را آه بسته های tracert با استفاده از دستور
دیگر را مشاهده آنید . مثلاً اگر شما “ip” اطلاعاتی رد و بدل شده بین آامپیوتر شما و
دستور زیر را در خط فرمان بنویسید . وجی حاصل تمامی آامپیوترها و یا گره هایی آه
بسته شما برای رسیدن به مقصد باید از آنها عبور آند م یتوانید بی د.
tracert www. yahoo. com
کنید . (البته telnet برای اینکه عملکرد یک پورت برای شما روشن شود، باید به آن پورت
معمولا تعدادی از پورت هایی را که ممکن است اطلاعاتی مهم را در اختیار ر ها قرار
telnet دهند مثل پورت ٧٩ م عمولا بسته است و ارتباط با آنها شاید برقرار نشود .) برای
دستور زیر را تایپ کنید: command prompt در
portnum hostname telnet
و یا نام سایت را وارد می کنید و به جای ip شماره hostname در این دستور به جای
شماره پورت و یا معادل آن از جدو ل. مثلا برای تلنت به پورت ١٣ که portnum
ساعت و تاریخ را به دست می دهد
telnet 194.225.184.13 13
است. daytime البته در آن دستورات به جای عدد ١٣ می توان معادلش را نوشت که
پورت 13 کارش اینه که زمان و تاریخ رو در اون کامپ یوتر به ما می ده. فقط کافیه که بهش
وصل بشویم تا اطلاعات بیرون بریزه . البته این پورت رو خیلی از کامپیوترها بسته است .
(یادتون باشه که وقتی م یتوان با یه پورت کار کرد که باز باشد).!!!
… ((( tcp نکاتی لازم در مورد پروتکل
قبل از آنکه داد هها به مقصد ارسال شوند یک ارتباط باید بین منبع و مقصد tcp در پروتکل
به هر بسته یک شماره سریال اختصاص می دهد. در مقصد این شماره tcp . برقرار شود
سریال برای آلیه بسته ها مورد بررسی قرار می گیرد تا از دریافت صحیح آلیه آنها
اطمینان حاصل شود . هنگامی آه در طرف گیرنده یک بسته دریافت می شود با اعلام
شماره سریال بسته بعدی به م نبع دریافت صحیح بسته اعلام می شود. اگر منبع پاسخ
را در مدت زمان معینی دریافت نکند بسته قبلی را مجدداً ارسال خواهد آرد.
آشنایی آامل داشته باشد و از فیلدهای هر بسته از tcp تذآر: ر باید با پروتکل
وظیفه هر یک از آنها اطلاعات لازم را داشته باشد . urg وfin, syn, ack, rst, psh قبیل
در اینجا به دلیل اینکه بحث ما در مورد راه های نفوذ به شبکه می باشد . فرض بر این
آشنایی آافی دارید. tcp است آه شما با پروتکل
راه های نفوذ
سرویس دهنده ip در این روش ابتدا ر به روشهای مختلف :ip • حمله از طریق
و .. ) را بدست می آورد. این آار با پیدا آردن نقشه شبکه راحت تر isp ، (ایگاه وب
است سپس ر خود را در بین سرویس دهنده و آاربر قرار می دهد و با ارسال
بسته های تقلبی اطلاعات را به سرقت می برد . در این روش در واقع ر خود را
برای سرویس دهنده، گیرنده و برای آاربر سرویس دهنده معرفی می آند و به عنوان
قادر است بسته های خود را با شماره های صحیح انتقال server واسط بین آاربر و
دهد.
این حمله از متداولترین نوع حمله به سرویس دهنده ها در اینترنت :tcp • حمله به
خود را ip می باشد. ر در این روش ارتباط آاربر را از سرویس دهنده قطع می آند و
به جای آ اربر به سرویس دهنده معرفی می آند و از این پس هر گونه تبادل اطلاعات
این ip بین سرویس دهنده و ر صورت م ی گیرد. مزیت این روش به روش حمله به
است آه در این روش ر تنها یک بار حمله م ی آند و از مقابله با سیستمهای
"ip امنیتی رمز عبور در مراحل بعد فرار م یآند. "برخلاف حمله به
ناهماهنگی ایجاد tcp • حملات جاسوسی : در نمونه ای از این روش ر در ارتباط
می آند. شماره سریال بسته هایی آه برای سرویس دهنده ارسال م ی شوند . در
بین راه توسط ر با سریال بسته های بعدی تعویض می شود و در این ح آه
شماره سریال با سریال بسته آار بر متفاوت است، سرویس دهنده آن بسته را به
آاربر مرجوع آرده و ر آه منتظر چنین عملی است بسته را برای خود
نسخه برداری می آند.
پس از این آار ر برای بار دیگر بسته مورد نظر خود را م ی فرستد . ولی این بار با
شماره سریال صحیح و چون شماره سریال تصحیح شده سرویس دهن ده آنها را قبول
می آند و بدین صورت بدون اینکه آاربر و سرویس دهنده بفهمند اطلاعات توسط ر آم
و زیاد می گردد.
ویندوز یکی از راه های حملات جاسوسی می باشد . با اجرای telnet استفاده از برنامه
آن و برقراری اتصال ip ویندوز و پس از گفتن نام میزبان راه دور یا run این برنامه از منوی
با میزبان سیستم به عنوان بخشی از سرویس شروع به نمایش اطلاعات م یآند!
• جعل اطلاعات :
ip - جعل
email - جعل
- جعل یک وب
به آدرس میزبان اطمینان دارید، ر م ی تواند با tcp و udp در سرویسهای : ip جعل
مسیری خود را به عنوان میزبان و یا آاربر معتبر معرفی آند . ر آدرس سرویس
دهنده را مطابق با آدرس آاربر جعل و سپس برای آاربر یک آدرس جدید م ی سازد و به
این صورت ر ارتباط آاربر را با سرویس دهنده قطع و ارتباط خود را با همان آدرس جعل
شده آاربر با سرویس دهنده برقرار می آند. در بسیاری از موارد نیز ممکن است ه کر
منتظر بماند تا آاربر آامپیوتر خود را خاموش آند سپس یک ارتباط با میزبان برقرار می آند
و خود را به عنوان آاربر معرفی م یآند.
email در اینترنت بسیار آسان م یباشد و غالباً نم ی توان به email جعل : email جعل
می توان telnet های فاقد سیستمهای امنیتی اطمینان 100 % پیدا آرد . با استفاده از
ip جعلی از طرف یک آاربر با email متصل شد . همچنین فرستادن smtp به پورت
مشخص توسط ر به راحتی امکان پذیر است . آافیست ر اطلاعاتی در زمینه
آشنایی داشته smtp داشته باشد و با پروتکل های email برنامه نویسی و فرستادن
باشد.
جعل وب : یکی دیگر از شیوه های حمله رها جعل یک صفحه وب می باشد . در این
روش یک نسخه از وب سایت نسخه برداری می گردد و ر نسخه ذخیره شده را تغییر
می دهد ولی تمامی ظواهر وب بدون تغییر باقی می ماند . ر صفحه جعل شده را
می آند و به طریقی توجه آاربر را برای ورود به آن صفحه جلب می آند. آاربر با upload
آلیک روی لینک فرستاده شده ر به صفحه جعل شده هدایت می شود و چون شکل
ظاهری صفحه درست م ی باشد احتمال استفاده آاربر از آن صفحه وجود دارد. آه در این
صورت ر به هدف خود می رسد. این شیوه بیشتر در امور تجاری نقش دارد . مثلاً در
بسیاری از یدهای اینترنتی از یدار خواسته می شود تا آد آارت اعتباری خود را وارد
آند. حال اگر این سایت جعلی باشد آد آارت اعتباری شما به ر فرستاده م یشود.
آردن از طریق جعل وب از روشهای از طریق ی اجتماعی محسوب
می شود.
های جاوا در طراحی صفحاتن وب انجام applet ها : علاوه بر خدماتی آه applet •
ها مستقیماً توسط مرورگر applet می دهند. این آدها می توانند خطرناک باشند . زیرا
به حافظه بارگذاری می گردند یعنی با ورود به یک صفحه وب مرورگر به طور اتوماتیک
آدهای جاوا را اجرا می آند. ر می تواند آدهای م بی بنویس د و برنامه جاسوس
خود را بر روی آامپیوتر آاربر نصب آند و یا اطلاعات مورد نیاز را بدست بیاورد ... . این
نوع حمله از متداولترین و م بترین نوع حملات رها محسوب م یشود.
ها : آوآی ها فایلهای آوچکی هستند آه صفحات پویای وب می تواند روی cookie •
آامپیوتر آاربر ایجاد آند . حداآثر طول این فایلها 4 آیلوبایت می باشد . بسیاری از
صفحات وب اطلاعات پر شده فرمهای سایت توسط آاربر و یا اطلاعات مورد نیاز خود
در آامپیوتر cookie را برای ورودهای بعدی به صفحه توسط آاربر در فایلهایی به نام
آاربر ذخیره می آنند. این آار با اجازه خود آاربر و یا در مواردی بدون نظرخواهی آاربر
روی آامپیوتر او ذخیره می گردد. ر می تواند از اطلاعات داخل این آوآیها نهایت
استفاده را ببرد و با یدن این اطلاعات زمینه نفوذ را فراهم آند.
• حمله به آلمات عبور : در این روش ر با پیدا آردن آلمات عبور شامل رمز عبور
افراد آنترل تمامی email اطلاعات محرمانه، تجاری، امنیتی و حتی آلمه عبور
قسمتهای مورد نیاز را به دست م یگیرد.
ش تن آلمات عبور به دو صورت انجام م یشود:
-1 تولید آلیه رمزهای محتمل و امتحان آردن آنها در این روش از نرم افزارهایی استفاده
می شود آه قادرند در هر ثانیه چندین آلمه عبور را جستجو آنند و با پیدا آردن
تمامی ترآیبات حروف و تست آردن اتوماتیک آنها رمز عبور ش ته م یشود.
بهترین ح برای ر این است آه رمز عبور از آلمات با معنی باشد آه در این صورت
db دیکشنری ها یا database نرم افزار ر به جای تولید تمامی ترآیبات حروف از
اسامی و … برای پیدا آردن رمز عبور استفاده می آند. اتفاقاً افراد در بسیاری از موارد
آلمات عبور خود را ساده و طوری انتخاب می آنند تا فراموش نشود.
-2 در روش دیگری از پیدا آ ردن رمز عبور ر از دیکد آردن رمز آد شده استفاده
می آند . در هر سیستم معمولاً آلمات عبور به صورت رمز شده در فایلی روی
آامپیوتر آاربر یا شبکه ذخیره می شوند ر با یدن این فایل و یافتن الگوریتم رمز
گشایی آن آلمه عبور را پیدا می آند. در این موارد اگر رمز گذ اری فایل از روشهای
معمول و شناخته شده نباشد دیکد آردن رمز برای ر بسیار مشکل است . مثلاً
sam درون فایلی با نام nt ها در ویندوز account number تمامی پسوردها و آلیه
در ویندوز نگهداری می شود آه علاوه بر اینکه از رمز گذاری قوی و پیچیده نظیر
استفاده شده ولی باز هم ش ت پذیر است. ( md4)
صورت می گیرد آلمه عبور به صورت 14 nt آه برای رمزهای ویندوز hash در روش
سه بار اعمال می شود تا آلمه عبور md آاراآتر تنظیم می شود و سپس روی آن روش 4
به رمز در آید . این روش با تمام قدرتی آه دارد باز هم با ترآیبی از روش ( 1) و استفاده از
قابل ش تن است. md4
ر نمی تواند به راحتی آن را در حال اجرای سیستم … nt ویندوز sam در مورد فایل
عامل بدست آورد زیرا این فایل آاملاً توسط هسته ویندوز محافظت م ی شود و حتی خود
آاربر نمی تواند مستقیماً این فایل را دستکاری آند و یا آن را پاک آند یا از آن
نسخه بردای آند!
• حمله به برنامه های آاربردی : در این روش ر مستقیماً به برنامه های آاربردی
عبور را p word و user id تحت وب حمله م یآند. ر در این روش معمولاً
بدست می آورد.
درخواست یک آلمه internet explorer به این ترتیب آه وقتی یک برنامه آاربردی مانند
عبور م ی شود. اگر آاربر نام عبور را اشتباه وارد آند . در خط آدرس دستور نوع نادرستی
نام عبور گزارش داده می شود و در واقع در این روش یک بیت صحت و یا نادرستی آلمه
عبور مشخص می شود. ر به این وسیله مرحله به مرحله نام عبور را پیدا م ی آند و
سپس با یک جستجوگر رمز عبور آن نام را پیدا م یآند.
آلاً رها در بسیاری از موارد از ضع ف های برنامه های تحت وب آگاهی پیدا م یآنند و از
این ضعفها برای نفوذ استفاده می آنند. این ضعف ها گاهی در نسخه های بعدی این
نرم افزارهای آاربردی رفع می شوند و گاهی امکان رفع آن برای شرآ ت سازنده نیست و
این موضوع به نفع ر تمام م یشود.
استراق سمع داده ها
در این روشها ر قادر است اقدام به استراق سمع داده ها در شبکه : sniffing •
ر روی یکی sniffer آند ولی در تغییر داده ها نقشی ندارد . این آار با نصب برنامه
از آامپیوترهای شبکه صورت می گیرد و بسته های روی آانال فیزیکی شبکه را به
ر می فرستد.
در سه مرحله آار م یآند: sniffer یک
- اول از همه سخت افزار شبکه را در ح بی قید تنظیم می آند تا اطلاعات تمام
آدرس ها و پور تها برای این برنامه ارسال شود.
از بین بسته های ارسال شده بست ههای مورد نیاز ر را جدا sniffer - سپس
می آند.
- و در نهایت اطلاعات مورد نیاز ر را برای او ارسال م یآند.
به معنی اخلال در سرویس دهی denial of service این حمله با نام : dos • حملات
فقط یک تشابه اسمی است و dos می باشد و تشابه اسمی آن با سیستم عامل
هیچ ارتباطی با آن ندارد.
در این روش ر در عمل سعی جلوگیری از سرویس دهی شبکه می آند و هدف
در هم ش تن سرویس دهنده و قطع ارتباط قربانی برای مدتی dos اصلی از حملات
یا به طور دائم با شبکه می باشد. این حمله انواع مختلفی دارد و ر از هر روشی برای
ممکن است از درون شبکه و یا از خارج dos استفاده می آند. حمله tcp ایجاد اخلال در
شبکه صورت گیرد . در حمله از درون شبکه ر به عنوان مدیر یا در سطوح پایی ن تر قادر
است هر پروسه سرویس دهنده ای را متوقف آند حمله از بیرون معمولاً حمله ای است
آه منجر به ترافیک شبکه و از بین رفتن منابع م یگردد.
برخی از انواع این حمله به اختصار شرح داده م یشود:
با شرایط زیر به tcp در این نوع حمله انبوهی از بسته های : land حمله از نوع
آامپیوتر سرویس دهنده فرستاده م یشود.
دقیقاً مانند هم و به مقدار یکی از destination port و source port 1. فیلدهای
پورت های باز هر دو ماشین در شبکه.
و با هم مانند هم و به destination ip address و source ip address 2. فیلدهای
ماشینی مقصد. ip مقدار آدرس
با این آار پس از ارسال بسته به ماشین هدف چون آدرس مبدأ و مقصد یکی است .
مورد قبول نمی باشد و به ماشین اصلی بر می گردد و در ماشین اصلی نیز tcp توسط
تنظیم شده بسته "ماشین هدف " برگشت داده ip چون همین مشکل وجود دارد به
ش ت بخورد و مختل tcp می شود و این آار همینطور ادامه پیدا می آند تا زمانی آه
گردد.
: ping of death حمله
ارسال icmp 64 برای پروسه k با اندازه بیش از ping در این نوع حمله یک بسته
برای چنین ح ی طراحی نگردیده tcp می گردد با دریافت چنین بسته ای به دلی ل اینکه
مختل می گردد.
: jolt حمله نوع 2
در این نوع حمله یک جریان طولانی و وسیع از بست ه های قطعه قطعه شده به سمت
باید این قطعه ها را در tcp ماشین هدف در شبکه هدایت می شوند. از این رو پروسه
خود نگهداری آند و چون تحت بمباران قرار گرفته در هم می شکند و ارتباط آن ماشین با
شبکه قطع می گردد. طبق گزارشها تمامی سیستمهای عامل ویندوز از این مشکل رنج
می برند.
: smurf حمله نوع
255 برای ارسال پیامهای فراگیر به ماشی ن های شبکه . 255. 255. 255 ip از آدرس
محلی استفاده م ی گردد به وسیله این آدر س می توان یک پیام را برای تمام ماشی نهایی
ر بسته ای smurf آنها متفاوت هست ارسال آرد . در حمله ip آه فقط سمت راست
را با مشخصات فراگیر به شبکه محلی می فرستد. با این تذآر آه آدرس قربانی را به
جای آدرس خود قرار می دهد. در نتیجه آلیه ماشینهایی آه این بسته را د ریافت آرده اند
می آنند. چون به یکباره تمامی این بست ه ها icmp echo reply سعی در ارسال بسته
به سوی سیستم قربانی ارسال می گردد و سیستم قربانی قادر به جواب دادن به آنها
نیست هنگ م یآند و ارتباط مختل م یگردد.
به ماشینهای مورد استفاده ر زامبی می گویند . زامبی اصطلاحی smurf در حمله
است آه به آامپیوترهایی آه بدون داشتن اطلاع صاحبشان توسط ر به عنوان ابزار
قرار می گیرند، اطلاق م یگردد. dos حمله
در این روش بسته های قطعه قطعه شده با تنظیم غلط فیلدهای : treadrop حمله
بسته پشت سر هم ارسال می شوند و در نهایت به طر ز صحیحی بازسازی نخواهند
گردد. tcp شد و می تواند موجب اختلال
• ویروسها:
آاربران آامپیوترهای شخصی و شبک ه های آامپیوتری از ویروسها خسارات زیادی
دیده اند. ویروس فقط یک برنامه آامپیوتری است آه ممکن است با هر زبان
برنامه نویسی نوشته شده باشد با این تفاوت آه ویرو سها برنام ههای مخفی، م ب و
خطرناآی هستند آه برخلاف برنامه های آاربردی مفید به نرم افزارها و حتی در مواردی
به سخت افزارهای سیستم صدمه م یزنند.
ر با استفاده از ویروسی می تواند آامپیوتر قربانی را تا حد بسیار زیادی در مقابل
حمله و نفوذ ر ش ت پذیر و ضعیف آند و راه را برای نفوذ ر باز آند . ر باید به
طریقی ویروس را در آامپیوتر قربانی اجرا آند.
• اسبهای تراوا :
اسبهای تراوا یکی از پرآاربردترین برنامه ها در جهت نفوذ به سیستم ها می باشد .
استفاده از این ابزار برای تمامی گروههای رها و در هر سطحی امکان پذیر اس ت.
اسبهای تراوا ساختاری ساده و آاربردی راحت دارند . نامگذاری این برنامه ها به اسب
تراوا به واقعه تاریخی در سالها قبل مربوط می شود. اسب تراوا، اسب چوبی و توخالی
بود آه یونانیان در جنگ تراوا وقتی آه دیدند نمی توانند راه بازی را به درون قلعه پیدا
آنند. این اسب را به آنها هدیه دادند . در حالی آه تعدادی از سربازان یونانی درون آن
مخفی شده بودند . با وارد آردن اسب تراوا به درون قلعه سربازان یونانی مخفیانه
درهای قلعه را برای نفوذ یونانیان باز آردند و از درون قلعه آنترل را بدست گرفتند.
اسب های تراوای آامپیوتری نیز به ه مین گونه با ظاهری ساده و فریبنده بر سیستم
قربانی وارد می شوند. - ( با اجرای برنامه توسط خود قربانی ) – و پس از ورود پنهان و
مسکوت م یمانند و در موقعیت لازم آنترل آامپیوتر قربانی را به ر م یسپارند.
اسب های تراوا برخلاف ویروسهای آامپیوتری خودشان هیچ گونه عملیات ت یبی انجام
نمی دهند و فقط منتظر دستورهای ر م یمانند.
هر گاه آاربر فریب بخورد و این برنامه را در آامپیوتر خود اجرا آند . اسب تراوا معمولاً
پیکربندی سیستم عامل را به گونه ای تغییر می دهد تا هرگاه آاربر به شبکه متصل شود
برنامه نیز اجرا گردد . اسب های تراوا هیچگونه علامت ظاهری و پنجره خاصی ندارند و
آاملاً مخفی هستند.
و bo2k sub از نمون ههای معروف و پرآاربردترین اس بهای تراوا برای رها م ی توان 7
… را نام برد.
• درب های پشتی:
این ابزارها بسیار مورد علاقه رها می باشند. چون نفوذ با این ابزارها بسیار راحت تر
می باشد. درب پشتی به روشهایی می گویند آه ر به وسیله آنها بتواند بدون آنکه به
تشریفات (آلمه رمز عبور و … ) احتیاج داشته باشد به آامپیوتر قربانی وارد شود.
یکی از ساد ه ترین و آارآمدترین روشهای درب پشتی آه هنوز هم برقرار است، استفاده
برای ارتباط روی یک پورت م یباشد. netcat از
به عنوان یک درب پشتی استفاده آرد. netcat به وسیله دستور زیر م یتوان از
ویندوز nc – i – p[port] – e cmd, exe
unix $ nc – i – p[port] – w/ bin/ sh
بعد از این آار سریعاً برنامه پوسته فرمان اجرا می شود و هر چه ر از طریق
ماشین خود تایپ آند . به عنوان دستور تحویل سیستم مقابل داده و اجرا می شود . و
ر می تواند وجی این دستورات را نیز در آامپیوتر خود مشاهده آند.
ر برای نفوذ به در پشتی نیاز به هیچ عملی به جز برقراری یک ارتباط با پورت 12345
نداشته و احراز هویت و رمزنگاری معنایی ند ارد و به این وسیله ر می تواند اختیار آن
سیستم را بدست بگیرد.
: rootkit •
ها و اسب های تراوا عمل می آنند . به این virus ها بسیار بسیار قدرتمندتر از rootkit
ها مستقیماً اجزای سیستم عامل را هدف قرار م ی دهند و با rootkit دلیل آه
دستکاری سیستم عامل عملاً بیشترین نفوذ و بالاترین سطح دسترسی را برای خود
برای قربانی این است آه ر مستقیماً به rootkit نزدیکتر می آند. بدترین ح
هسته سیستم عامل نفوذ آند و آن را مطابق میل خود تغییر دهد . در این ح ر
خود را غیرقابل شناسایی برای آاربر و حتی برنام ههای بررسی شبکه و آنت یها
می سازد زیرا به قلب سیستم عامل نفوذ آرده و تمامی برنامه ها و موارد دیگر در اختیار
اوست.
و خانواده آن نوشته م ی شوند . زیرا این unix ها بیشتر برای سیستم عامل rootkit
هستند و برنام هنویسی برای اجزای ویندوز بسیار راح تتر open source ویندوزها
و unix سیستمهای lkm می باشد و از طرفی نیز در سطح هسته از قابلیت
سیستمهای سازگار با آن نهایت استفاده را م یبرند.
قابلیتی است آه برای توسعه سیستم عامل loadable kernel module مخفف lkm
و پشتیبانی از آن قرار داده شده و اجازه بارگذاری ماژولهای نوشته شده unix
و unix برنامه نویس به هست ه سیستم عامل را می دهد. در این سیستم عاملها (اغلب
ها rootkit برخلاف ویندوز نیاز به راه اندازی مجدد سیستم عامل نیست و ( solaris
بسیار راحت نصب شوند و زمان را برای ر تلف نم یآنند. lkm می توانند توسط
و unix ها در سیستم های تحت ویندوز بسیار بسیار پیچیده تر از rootkit نفوذ از طریق
ها است و به نسبت خیلی آم اتفاق می افتد آه lkm سیستمهای پشتیبانی آننده از
ویندوز شود ولی از kernell بخصوص در سطح هسته rootkit ر موفق به نوشتن
هایی نیز برای ویندوز rootkit آنجایی آه هیچ آاری برای رها غیرممکن نیست
ها تا حدود dll نوشته شده است آه بعضاً با تغییر در فایلهای سیستمی ویندوز مانند
ها آامپیوتر dll زیادی آنترل سیستم عامل را بدست می گیرد و با جایگزین آردن این
قربانی را در برابر نفوذ ش تپذیر می آند.
ها قابل بارگذار ی rootkit استفاده نمی شود lkm در سیستمهای ویندوز چون از
سیستم زمانی path استفاده می گردد. پس از اجرای path نیستند ولی در این موارد از
آلوده می گردد آه سیستم عامل مجدداً راه اندازی شود . سپس برنامه ر قسمتهای
rootkit مختلف موردنظر را دست آاری می آند. برای جلوگیری از نفوذ رها به وسیله
پیشگیری همیشه بهتر از در مان می باشد و برای درمان نیز بهترین و مطمئن ترین راه حل
نصب مجدد ویندوز یا هر سیستم عامل دیگر می باشد. زیرا زحمت و دردسری آه درمان
دارد بسیار بیشتر از نصب و راه اندازی مجدد سیستم عامل rootkit سیستم آلوده به
می باشد.
در آ متذکر میشوم که حتی با دانستن تمامی راههای نفوذ به شبکه که در این مقاله
گفته شد و یا راههای مطرح نشده ( که از حیطه این مقاله خارج بوده ) نمیتوان به طور
%100 از نفوذ ناپذیری شبکه اطمینان حاصل کرد زیرا ر ها همواره در تلاش برای
کشف راههای نفوذ جدید و ناشناخته میباشند . ولی با رعایت بسیاری از این موارد
میتوان ضریب نفوذپذیری شبکه را به صفر نزدیک کرد ...



مشاهده متن کامل ...
هوش هیجانی عاملی موثر در ی موفق
درخواست حذف اطلاعات

هوش هیجانی عاملی موثر در ی موفق

مقدمه : هوش هیجانی به طور فزاینده ای تبدیل به یک عامل اندازه گیری ان اثر بخش بالقوه شده است . با داشتن استعداد وهوش بالا امکان دارد یک تحلیل گر مالی عالی و یا یک محقق منطقی شد اما با توسعه هوش هیجانی می توان ک برای ceo و یا یک برجسته شد. هدف از نگارش این مقاله بررسی وآشنایی با مفهوم هوش هیجانی و نقش آن در ی می باشد . امید است با مطالعه این مقاله به نقش هوش هیجانی در زندگی خود بیشتر توجه نمایید زیرا بسیاری از موفقیت ها در زندگی از این هوش ناشی می شود.مقاله حاضر مبتنی بر تحقیقی از نوع توصیفی است وابزارجمع آوری اطلاعات آن به روش کتابخانه ای است .

نتایج حاصل از بررسی های صورت گرفته حاکی از نقش قابل ملاحظه هوش هیجانی در زندگی و به خصوص در ی سازمانها دارد تا حدی که برخی پژوهشگران نقش هوش عاطفی را تا هشتاد درصد و نقش هوش منطقی راتنها بیست درصد این امر می دانند.مطالعاتی که در زمینه شعور عاطفی انجام شده حاکی از آن است که باهوش ترین افراد از نظر عقلانی ، اغلب در تجارت وزندگی خصوصی موفق نیستند .تحقیقات نشان می دهد که مدیر یا متخصصینی که از eq(ضریب عاطفی) بالایی برخوردارو از نظرفنی نیز با تجربه هستند با آمادگی و مهارت بیشتر وسریع تر از دیگران به رفع تعارض های نوپا ، ضعف های گروهی و سازمانی و خلأ های موجود ، ارتباطات پنهانی دراز مدت و رفع تیرگی های متقابل که ارزشمندو سودمند جلوه می نماید خواهد پرداخت . همچنین گزارشهای انجام شده توسط مدیران در زمینه رشد تصاعدی علوم شعور عاطفی به ما می آموزد که چطور قدرت استدلال خود را افزایش دهیم و از انرژی عواطف ، د شهودی و قدرت استدلال خود را افزایش دهیم و از انرژی عواطف ، د شهودی وقدرت ارتباط با خود و اطرافیان بهره بیشتری ب نماییم. علوم جدید ثابت کرده اند که زیر بنای بسیاری از تصمیمات مهم ، فع رین و سودمند ترین سازمان ها و رضایت بخش ترین و موفق ترین زندگی ها ، شعور عاطفی است نه iqیا قدرت مغزی.


هوش منطقی –هوش هیجانی بین ن ومردان

این دو هوش ضد یکدیگر نیستند بلکه فقط با هم تفاوت دارند)جک بلوک) روان شناس کالیفرنیا در برکلی با استفاده از معیاری که کاملاً شبیه هشیاری عاطفی است و شامل قابلیت های اساسی، عاطفی و اجتماعی است که او آن را «بازگشت نفس» نامیده است، به مقایسه دو تیپ خالص تئوریک، یعنی افرادی که دارای بهره هوشی بالا و افرادی که دارای استعدادهای عاطفی پرقدرتی هستند، پرداخته و تفاوت های آنها را مورد بررسی قرار داده است. فردی که فقط بهره هوشی او بالاست (یعنی فاقد هشیاری عاطفی است) تقریباً کاریکاتوری از یک آدم دمند است، وی در قلمرو ذهن چیره دست ولی در دنیای شخصی خویش ضعیف است. این امر در مورد ن و مردان کمی تفاوت دارد، مردانی که دارای بهره هوشی بالایی هستند از روی علایق و توانایی های گسترده عقلانی شان ـ نه احساس ـ مورد شناسایی قرار می گیرند. آنها آدم هایی جاه طلب، سودمند، قابل پیش بینی، لجوج، انتقادگر، فروتن، نازک نارنجی و کمرو هستند که از نظر احساس سرد و بی عاطفه اند. برع مردهایی که از نظر هوش عاطفی قوی هستند، از نظر اجتماعی متعادل، شاد و سرزنده اند، هیچ گرایشی به ترس یا نگرانی ندارند آنها ظرفیت چشمگیری برای تعهد و سرسپردگی به مردم یا اه خود، پذیرش مسئولیت و قبول چارچوب اخلاقی دارند، آنها در روابط خود با دیگران بسیار دلسوز و باملاحظه اند و از زندگی عاطفی غنی، سرشار و متناسبی برخوردارند، آنها با خود،دیگران و دنیای اجتماعی اطراف خود خیلی راحت هستند. زن هایی که فقط از بهره هوشی بالا برخوردار هستند از اعتماد به نفس خوبی برخوردار بوده و در بیان موضوعات عقلانی ارزشمند و شه های خود فصاحت کافی دارند و دارای علایق زیباشناسانه و روشنفکرانه زیادی هستند. آنها افرادی درون گرا، مستعد نگرانی، فکر، خیال و گناه هستند و برای ابراز خشم خود تامل می کنند، اگرچه آن را به طور غیرمستقیم نشان می دهند، برع ، زن هایی که از نظر هوش عاطفی قوی هستند دوست دارند احساسات خود را به طور مستقیم بیان کنند و راجع به خود مثبت فکر می کنند و زندگی برای آنها معنا دارد، آنها همچون مردان همنوع خود آدم هایی اجتماعی و گروه گرا هستند، احساسات خود را به گونه ای مناسب ابراز می کنند و به خوبی از عهده فشارهای روانی برمی آیند، توازن اجتماعی آنها، باعث می شود تا به آسانی با آدم های جدید کنار بیایند، با خود راحت هستند، شاد و آسوده خیال بوده و همواره پذیرای تجارب احساسی و هیجانی هستند، آنها برخلاف زن های با بهره هوشی بالا از نوع خالص، به ندرت احساس نگرانی و گناه می کنند و کمتر غرق در شه می شوند.






نقش هوش هیجانی در زندگی

هوش هیجانی توانایی ادراک دقیق ارزی و بیان هیجان دست ی و یا ایجاد احساسات زمانی که تسهیل کننده افکار هستند توانایی فهم هیجان و معلومات هیجانی و تنظیم هیجانها برای افزایش رشد هیجانی و عقلانی (mayer & salovey 1997) می باشد. این مفهوم توسط سالووی salovey و مایر mayer معرفی شد و توسط گولمن goleman (1995) مشهور شده و گسترش یافت. مهمترین عاملی که باعث تفاوت در افراد می شود هوش است .هوش درمغز انسان جایگاه مشخصی دارد و حاصل واکنش عمومی سلولها ومراکز مغز است.در نیمکره چب مغز فرایندهای تفکرات منطقی را می توان یافت و جایگاه عشق واحساس عاطفی درسمت راست مغز است.یک فرد می تواند هم کودن و هم زیرک باشد تنها به این دلیل که یک سمت مغز وی از سمت دیگر رشد بیشتری کرده است. مدیرانی واقعاًبرجسته اندکه می توانند فرایندهای اثر بخش نیمکره راست را با فرایندهای اثر بخش نیمکره چپ در هم آمیزند.یافته های جدید نشان می دهد که نقش عواطف واحساسات مثبت در کنار عوامل منطقی مثل هوشمند بودن و تفکر در کامی انسانها ان طور که باید شناخته نشده است . اگر چه یافته های جدید نشان می دهد که این بهره احساسات وهیجانات انسان است که معیار واقعی تری برای سنجش میزان هوش انسان است نه بهره هوشی. دانیل گلمن معتقد است تفاوت را باید در تواناییهایی جست که آن را هوش عاطفی نامیده ایم .هوش عاطفی توانایی مهار تمایلات عاطفی و هیجانی خود است وباعث درک خصوصی ترین احساسات دیگران و ارائه یک رفتار آرام وسنجیده در روابط انسانی با دیگران است . این توانایی باعث حفظ روابط ارزشمند انسانی می شود .امروزه به هشیاری عاطفی به عنوان عامل مهمی برای موفقیت شغلی بر شمرده می شود.


ی عاطفی

یک صفت ارثی وفطری نیست ، بلکه ی ( leadership) یک نوع تعامل (interaction) اجتماعی تخصصی ویک فرآیند دوجانبه ، تبادلی وگاهی تحول سازاست که طی آن یک همکاریا عضو اجازه می یابد ضمن تاثیر گذاری برسایراعضاء ومردم ، به آنها انگیزه بدهد تا به هدفهای گروهی وفردی خویش برسد. ان ، خواه ناخواه ، باید بر حال و هوای سازمان خود مسلط باشند .بیش تر انی که استعداد خداداد دارند ، دل و دماغ و خلق و خوی سازمان خود را به کمک آمیزه ای غریب از توانایی های روان شناختی کنترل می کنند و این آمیزه همان است که هوش عاطفی می نامیم . اهمیت هوش عاطفی در محیط کار به دلیل ارتباط زیادی است که بین بلوغ عاطفی ان و مدیران وجود دارد . توانایی هایی مثل خود آگاهی همدلی و عملکرد مالی نمونه هایی از این بلوغ عاطفی هستند. صاحب نظران مثل سلوی وگلمن بر مبنای تحقیقات خود چنین بیان می دارند که روحیه و رفتارهای آن تاثیرات به سزایی بر عملکرد کلی سازمان داردزیرا روحیات کاملا مسری و قابل انتقال به دیگران هستند. مثلا یک یا مدیرعصبی سازمان زهراگینی به وجود می آورد که پر از افراد کم آموز منفی است. یا یک ب و الهام دهنده پیروان وفاداری را به دنبال خود خواهد داشت که می توانند هر چالشی را از سر راه خود بردارند. از آنجا که روحیات و رفتارهای ان، محرک های نیرومند موفقیت کاری به شمار می روند لذا وظیفه اصلی مدیران ارشد (و حتی کار اصلی آنها) ی عاطفی است. به عبارت دیگر، قبل از اینکه ان بتوانند به کارهایی مثل تعیین استراتژی، تعیین بودجه یا استخدام کارکنان بپردازند، باید در وهله اول به تاثیر روحیات و رفتارهای خود بر دیگران توجه نشان دهند این دسته از ان هیجان های خود را شناخته و بر آن ها دهنه می زنند و در ضمن ، احساسات دیگران را درک کرده و کم و زیاد ح های حسی و هیجانی سازمان خود را می سنجند تنظیم روابط عاطفی و احساسی با زیردستان موضوعی پیچیده و از دغدغــه های درونی مدیران است؛ چرا که بهره وری مجموعه تحت مدیریت در فضایی انسانی اتفاق می افتد که در آن احساس و عاطفه انسانها درگیر و دخیل در عملکرد خواهدبود.. ضریب هوشی : ظرفیتی ذهنی و استعدادی که وما موفقیت انسانها را تضمین نمی کند و به جای آن هوش عاطفی تعیین کننده موفقیتهای انسانها تشخیص داده شده است .عواطف باعث خلاقیت ، مشارکت ، ابتکار عمل ودگرگونی می شوند. انی که از نظر هوش عاطفی قدرتمندند، می توانند کاملا راحت با افراد ارتباط بر قرار کنند و واکنشها و احساسات آنها را به سرعت دریابند، دیگران را ی کنند و سازمان دهند و به مشاجراتی که می تواند در هر فعالیت بشری شعله ور شود خاتمه دهند . آنها افرادی هستند که دیگران دوست دارند با آنها باشند زیرا از نظر عاطفی به دیگران نیرو می دهند . ح های روحی خوبی درافراد بو جود می آورند و این فکر را در آنها بوجود می آید که اطراف فردی با این خصوصیات بودن چه سعادتی است و در یک کلمه می توان گفت این افراد در نظر دیگران از محبوبیت بسیاری برخوردار هستند.


ویژگی های ی با شعور عاطفی بالا

ارزش های بنیادین ومهمتر از همه شخصیت یک فرددر زندگی ، زاییده استعدادهای عاطفی نهفته است نه ضریب هوشی. آنچه که مسلماً در مورد ان بزرگ وموفق سازمانها می دانیم است این است که وماً آنها باهوش ترین فرد سازمان از لحاظ ضریب هوشی نیستند ، بلکه آنها شعور عاطفی بالاتری نسبت به سایرین دارند و به همین وسیله افراد را به سمتی که در نظر دارند سوق می دهند . باید گفت رمز نفوذ آنها بر افراد همین نکته است . ان موفق می دانند چگونه با نفوذ بر قلبهای افراد افکار وعمال آنها را در جهت اه مورد نظر خودبه کار بگیرند . می دانیم که در سازمان وماً مشروعیت خود را از قانون نمی گیرد . قدرت و نفوذ او بر کارکنان بیشتر به ویژگی های شخصیتی او بر می گردد ، به همین دلیل است که مدیرانی که نقش ی را در سازمان به عهده دارند در ایجاد تغییرات وتحولات در سازمانها موفق تر هستند . در دنیای امروز که سرعت تغییرات بالاست وحتی ماهیت تغییرات نیز عوض شده است ،اهمیت سازگاری و تشکیل یک محیط مناسب برای سازمان بیشتر شده است .مدیران باید بتوانند کارکنان خود را با آهنگ تغییرات همگام کنند . این موضوع اهمیت ی را نشان می دهد .یک با نفوذ بسیار ساده تر می تواند سازمان را منعطف کند تا مدیریتی که می خواهد با تکیه بر تکنیکها ی خاص و صرف زمان بیشتری به این مهم دست یابد. نکته مهم این است که استدلال توأم با عاطفه دارای قدرت وارزش بیشتری است. انی که از هوش هیجانی بالا برخوردارند این نکته را برای توجیه تصمیمات خود به افراد همیشه مد نظر دارند. مطالعات نشان داده است که عواطف انرژی فعال کننده ای برای ارزش های اخلاقی هستند ،نظیر اعتماد ، استحکام شخصیت ، همدلی ، صداقت وانعطاف پذیری ونیز لازمه سرمایه های اجتماعی یعنی توانایی در ایجاد و حفظ روابط تجاری سودمند و قابل اعتماد هستند . مهم ترین خصیصه ی استعداد در ایجاد هیجان است یعنی توانایی در ترغیب خود ودیگران زیرا بدون کمک عواطف ، استدلال نه دارای اصول است و نه قدرت.یکی از مشکلات تصمیم گیری در دنیای امروز طبق نظر پراهالد( مدیریت بازرگانی میشیگان )این است که تمامی متون تخصصی ومشاورین عاطفه واحساس را از مدیریت جدا می دانند . دگرایی فنی از زمانهای قدیم شیوه مورد قبول در مدیریت وبیشتر مشاغل بوده است و منطق صوری را بهترین راه حل برای مشکلات می داند. در حالی شهود یا احساس ناشی از هوش هیجانی می تواند بازدهی روند تصمیم گیری را به طرز چشمگیری افزایش دهد .استفاده از هوش عاطفی باعث می شود تا تمام جزیئات یک مسأله به سرعت بررسی شود و نتایج اعمال را به عنوان پیام هشدار دهنده به طور خ ر اعلام می شود تا یا از خطر دوری شود یا بهترین گزینه انتخاب شود.بینش های عاطفی یا احساسات غریزی قسمت مهمی از حل مشکل و استدلال را به عهده دارند و شعور کاری خلاق و شهودی میل به حسن تفاهم را افزایش می دهد.احساسات ( منظور هوش عاطفی)عمیق افرادحتی اگ شتوانه اطلاعاتی محکمی نداشته باشد دارای ارزش است. در زمینه همکاری و موفقیتهای شغلی همه چیز بستگی زیادی به روابط عاطفی و پیوندهای انسانی دارد. محیط های کاری در این زمان دارای تغییرات بالا ست ، برای ماندن در عرصه رقابت و ب مزیت رقابتی مناسب باید مدیران و ان سازمان خود را به هوش عاطفی مجهز کنند ، همچنین باید به دنبال نیروهایی باشند که از این هوش بهره کافی برده باشند . خلاقیت ونوآوری لازمه بقا در دنیای امروز است.برای ایجاد یک محیط خلاق باید افراد راعلاوه بر هوش منطقی به هوش عاطفی مجهز کرد .داشتن بستری از نوآوری در سازمانها می تواند تز ل و خصومت را در سازمان سبب شود ، زیرا هر کدام از کارکنان سعی بر اعمال ایده های خود دارند وسازمان باید بتواند بین حجم تغییرات درون سازمان وبیرون ازآن تعادل برقرار کند. از طرفی باید جو سازمان از تشنج به دور ماند وکارکنانی که ایده های آنها اجرا نشده باید این مسأله رابپذیرند وبا سازمان هماهنگ باشند . نقش ی در این جا ایجاد جوی است که بتواند خصومت را به انرژی خلاق تبدیل کند . پیتر سنج در این باره می گوید:" کلید در کار این است که به مردم بیاموزیم که از اجبار در توافق خودداری کنند.ما فکر می کنیم که توافق از اهمیت زیادی برخوردار است . اما چه ی توجه می کند ؟ما باید تضادها ، اختلافات ومشکلات را بروز دهیم وآنها را بادیگران درمیان بگذاریم زیرا به کمک یکدیگرهوشمندانه تر عمل می کنیم. "مقابله با تضادهای درون سازمان نیازمند این است که ی فرهنگ حاکم برسازمان را به سمت پذیرش مخالفتها و ن یتی ها سوق داده و کارکنان را تشویق به استفاده ار انرژی خلاقی که به هنگام اجتناب در توافق پیش می آید د. سازش پذیری عاطفی ، سازش پذیری فکری و جسمانی را به فعالیت وامی دارد.این هماهنگی در استعدادها در عمل اتفاق می افتد و نوعی انعطاف پذیری به فرد اعطا می کند . بسیاری از ویژگی های ان بزرگ وموفق ریشه در هوش عاطفی آنها دارد نه در هوش منطقی آنها . بارون ، بایرن (baron , byrne) در تحقیقی در سال 1997 به نتایج زیر جهت صفات ی دست یافتند . این صفات را می توان مرتبط باخصوصیات هوش عاطفی که به آن می پردازیم یافت.
الف ) جذب کننده : باید از ویژگیهای میل به پیشرفت ، بلند پروازی ، انرژی زیاد ، پیگیری و اصرار بر امور و ابتکار عمل برخوردار باشد .
ب ) صداقت و درستی : ( honesty and integrity) باید از قابلیت اعتماد زیاد در اعمال مسئولیت ها و شخصیت باثبات برخوردار باشد و بصورت باز عمل نماید و صداقت و راستی در پندار ، گفتار ، و کردارش نمایان باشد .
ج) انگیزه ی ی : (leadership motive) در وجود یک باید میل به تاثیر گذاری بر دیگران و اعضاء سازمان، برای نیل به اه مشترک وجود داشته باشد . به عبارت دیگر انگیزه درونی و بیرونی است که وی را به حرکت وا می دارد و با عشق و علاقه در جهت اه سازمان حرکت می کند و پافشاری می نماید .
د ) اعتماد به نفس : (self- esteem ) باید از اعتماد به نفس بالایی برخوردارباشد تا بتواند در دیگران تاثیر بگذارد و با گامهایی بلند و استوار حرکت نماید . او باید نسبت به خود احساس ارزشمند بودن داشته باشد تا اعضاء سازمان برای وی ارزش قائل شوند . او زمانی می تواند با موقعیتهای اجتماعی کنار آید و در اظهار عقیده و نظرات خود آسوده خاطر باشد که از عزت نفس بالایی برخوردارباشد و اگر دارای عزت نفس پایینی باشد احساس بی ارزشی نموده و این امر را به سایر جریانها از جمله محیط کاری ، زندگی ، و مسائل اجتماعی تعمیم داده و در عملکرد خود تردید و دودلی از خود نشان میدهد و در نتیجه سازمان در تصمیم گیریها دچار مشکل خواهد شد .

هوش هیجانی در سازمان چگونه عمل می کند

تعهد ومسئولیت پذیری کارکنان در یک سازمان می تواند عملکرد بالای سازمان رابه همراه داشته باشد . سازمانهای برتر امکان دسترسی سریع به شایستگیهای ی مورد نیازشان را دارند و تصمیمات آنان عملکرد فعلی آنان را بهینه کرده و زمینه را برای آینده مهیا می سازد. شناخت و احترام نسبت به قرارداد روانی بین کارگران و سازمان یک عامل موفقیت کلیدی در مدیریت تغییر است. این موضوع ما را ناگزیـر مـــی سازد آگاهی بیشتری از تحول یافته و تحول، نوآوری، هشیاری، انعطاف پذیری، آزاد شی را به عنوان موضوعهای مهمتر و ابزار بقا در نظر بگیریم. بسیاری از سازمانها بر روشهایی پافشاری می کنند که اغلب اوقات به دلایل اجتماعی، و قدرت موثر نیستند. یک راه و روش برای برخورد با این موضوع افزایش آگاهی و هشیاری مردم و هوش احساسی است.سازمانی که در حال تعدیل یا کوچک سازی است اینکه در سازمان چگونه چنین جوی ایجاد شود می تواند بستگی به کارگیری شعور عاطفی در ی افراد و تعمیم آن در سراسر سازمان باشد. این نوع نیروی عاطفی است که مشخص کننده یا سازگاری با اه است.این نیروافراد را به جلو می راندو احساس مسئولیت پذیری را ایجاد می کند که کجا باشند،چگونه عمل کنند وآیابادیگران همدرد هستند وآنهارا به تلاش وامی دارند. تعهد عاطفی تنها نمایانگر ابتکار عمل فردی و مسئولیت پذیری نیست بلکه از نیروهای اصلی است که موقع دشواری با انسان است. تعهد عاطفی کارکنان نسبت به سازمان از هرگونه تعهدی قوی تر است زیرا از احساسات عمیق ریشه می گیرد و افراد رادر شرایط دشوار وش ت در سازمان نگه میدارد وانگیزه افراد رادر ایجاد تحول برای بهبود سازمان دوچندان می کند.تعهداگر تنها ریشه در هوش منطقی کارکنان داشته باشد در شرایط ثبات و توسعه سازمانی وجود دارد ودر شرایط متز ل سازمانی افراد سعی دارند موقعیت خود را حفظ کنند نه وماً سازمان را.
مسأله مهم دیگری که امروزه مطرح است این است که همگام با رشد قدرت و جاذبه رسانه گروهی ، کار بیشتری از طریق ارتباطات کامپیوتری و وئدیویی انجام می شود مدیران و ان باید چه تصویری از خود نشان دهند. این یکی از ابعاد شعور عاطفی است یعنی تأثیر بدون فریب یا اعمال نفوذ و شناختن ، آموختن ، ارتباط برقرار ، نوآوری ، پیشرو بودن و عمل نمودن به طریقی که به جای اتکا به دانش یا تجزیه وتحلیل فنی به ظرفیت عاطفی توجه شود.هوش عاطفی از درون به ان کمک می کند و انها را راهنمایی کرده تا به دامنه گسترده تری از قابلیت ها دست یافته و تنها به قدرت شناخت خود تکیه نشود ، این نوعی نفوذ است که بهتر است به جای قدرت طلبی طنین نامیده شود.



هوش هیجانی وعملکرد اثر بخش

توانایی به کارگیری هیجانات یا تولید هیجانها برای تسهیل حل مسئله در کارآیی اعضای گروه نقش مهمی را ایفا می کند. گسترش هیجانهای مثبت در داخل گروهها، همکاری و مشارکت اعضای گروه را تسهیل کرده، تعارض را کاهش داده و میزان کارآیی اعضای گروه را بهبود می بخشد. واقع بارساد (2000) از دانشکده مدیریت ییل در مطالعه ای که راجع به شناخت هیجانی انجام داد،دریافت که عملکرد گروههایی که هوش هیجانی بالایی داشتند، به طور معناداری بیشتر از عملکرد گروههایی بود که هوش هیجانی پایینی داشتند. با توجه به نتایج این بررسیها و سایر مطالعه ها به نظر می رسد که هوش هیجانی به عنوان یک عامل واسطه ای و سازمان دهنده می تواند موجب بهبود عملکرد گروه شود. زیرا برای گرو ه این امکان را فراهم می آورد که به طور وسیع وموثر به شکل هماهنگ درآید. همچنین به نظر می رسد که گروههایی که از نظر هوش هیجانی در حد پایینی قرار دارند، به وقت بیشتری نیاز داشته باشند تا نحوه کار موثر را در قابل یک گروه هماهنگ تجربه کنند.




نمودهای هوش عاطفی در محیط کاری

کار با هوش عاطفی یک آگاهی در مورد تناقضات موجود در رویکردهای سنتی آموزش ویادگیری خودگردان ارائه می دهد. همچنین باعث می شود تا توسعه ی را به همراه داشته باشد .مشخصه های هوش عاطفی یک دید کلی درباره بحث بازگشت سرمایه درسازمانها زمانی که برنامه های آموزشی مربوطه برای تأثیر روی عملکرد به کار برده می شود را به همراه دارد.گلمن براین عقیده است که سرمایه گذاری روی هوش عاطفی ان با برنامه های خاص فردی بر روی جو و عملکرد سازمانی تأثیر دارد. اگر چه یافته های جدید بر سرمایگذاری بر روی کارکنان اصلی نیز تأکید می کند. بسیاری از مشاغل نیازمند یک توانایی ذهنی عمومی((gma هستند . تواناییهای زیادی توسط روانشناسان مطرح شده است. تواناییهای ذهنی اساسی که در عملکرد موثر نقش دارند طبق نظر (m.d.dunnette) عبارتند از :
1- ادراک کلامی: فهم آنچه که گفته و شنیده می شود ، فهم آنچه که در ارتباط با دیگران بیان می شود.
2- شمارشی: سرعت انجام محاسبات ریاضی
3- تجسم فضایی: درک الگوهای فضایی (سه بعدی یا فاصله ای) تصور اینکه اگر جایگاه اشیایا مسائل عوض شود چگونه به نظر می آید.
4- حافظه: نگه داشتن و به خاطر آوردن تجربیات گذشته
5- استدلال استقرایی: شناسایی یک ترتیب کلی از یک مورد خاص تا کل
این تواناییها ملاک انتخاب کارکنان و برنامه های آموزش شغلی در نظر گرفته می شود البته باید در نظر داشت که در مورد وظایف وشغلهای پیچیده تر این تواناییها ضرورت بیشتری دارند. گلمن در کتاب کار با هوش عاطفی بیان می کند که بسیاری از این تواناییهای ذهنی ریشه در هوش عاطفی دارد نه وماً در هوش منطقی. شعور عقلی شیوه درک مسائل از طریق تکیه بر آگاهی و شه است و شعور عاطفی نوعی سیستم آگاهی دهنده قدرتمند و توانمند است که گهگاه غیر منطقی نیز عمل می کنند .این دو شعور با هماهنگی کامل و در ارتباط به هم باید عمل کرده و تعادل بین آنها برقرار شود . ویژگی هایی مثل توانایی تهییج و بر انگیختن خود ، استقامت وپایداری در مقابل ش ت ، از دست ندادن روحیه، همدلی وامید داشتن به هوش احساسی برمی گردد. احساس نیروی محرک وبرانگیزنده ذهن است. خطر پذیری یا ریسک که نقش مهمی در موفقیتهای تجاری دارد از ویژگی های هوش عاطفی به شمار می رود .عقل وهوش منطقی به قدرت استدلال کمک می کند ولی توانایی پیش بینی پیامدهای تصمیم تنها از هوش عاطفی برمی آید. طبق نظر شمندان از طریق هوش منطقی می توان به استخدام درآمد اما از طریق هوش عاطفی می توان در محیط کار رشد کرد و سطوح بالاتر رسید. هوش عاطفی می تواند نحوه استفاده از مهارتهای در اختیار فرد از جمله هوش علمی را تعیین کند . به همین جهت است که وماً همه افرادی که دارای ضریب هوشی بالا هستند ونمرات بالا در آزمونهای ورودی ها و شرکتها ب می کنند دارای بهترین عملکرد نیستند و پیشرفت شغلی چندانی ندارند. طبق نظر گلمن و همکارانش مشخصه های هوش عاطفی که در سازمانها نمود می یابد به شرح زیر است:
1- خود آگاهی: شامل داشتن سه مهارت خودآگاهی احساسی ،قدرت تشخیص درست و خوداتکایی
2- خود مدیریتی :شامل شش مهارت عمده است که عبارتندازخود کنترلی احساسی ، شفافیت ، سازگاری ، توفیق گرایی ،ابتکار عمل داشتن وخوش بینی
3- اگاهی اجتماعی : این ویژگی خود نیازمند داشتن سه مولفه است که عبارتند از همدلی ، آگاهی سازمانی وخدمت ( شناخت و برآورده نیازهای پیروان ، مشتریان و روسا)
4- روابط مدیریتی : این مشخصه هفت ویژگی مهم را به دنبال دارد. این ویژگی ها شامل ی الهام بخش، نفوذ ،تواناسازی دیگران، تسریع کننده تغییرات،ایجاد پیوند (جمع آوری و برقراریی یک شبکه روابط)وکارتیمی وتشریک مساعی
چهار مشخصه گفته شده در ج شماره یک آورده شده است .(این ج برگرفته از کتاب آقای گلمن در سال 2002است.). با توجه به مشخصه های بالا ی طنین دار ی است که که می تواند الهام بخش ، انگیزه دهنده و محرک تعهد وحمایت کارکنان از خویش باشدو به طور مستمر با استفاده از قوتها و ویژگی های هوش هیجانی اش بتواند بین سبکهای متفاوت ی و انعطاف پذیری برای برآوردن نیازهای موقعیتهای گوناگون عمل کند. کار به شیوه این فرایند، به مدیران و ان کمک می کند تا میزان تاثیر گذاری ی عاطفی خود بر روحیات و رفتارهای سازمان خود و به تبع آن، نحوه وفق دادن رفتار خود را مشخص کنند. فردی که بتواند با الگوی صحیح ، ارتباط سالمی با دیگران برقرارکند و درکنار این ارتباط خصوصیات فردی و اجتماعی مثبت خود را (حسن خلق ، همدردی ، همراهی و....) به مرحله بروز برساند و به دیگران نشان دهد ، یقینا مورد توجه افراد واقع خواهد شد و دردید اکثریت آنها دارای مقبولبت و محبوبیت خواهد بود .
ج شماره یک :

طبق تحقیقات گلمن هوش عاطفی به عنوان ابزاری برای پیشبرد دامنه نفوذ ی استفاده می شود .در مطالعه ای که او روی 3871شرکت و مدیران عالی آنها انجام داد شش سبک ی که مر تبط با ویژگی های مختلف هوش عاطفی است یافت البته در این باره قبلاً مطالعاتی توسط دیوید مک کلند انجام شده بود .او در یافته بود خصوصیات مرتبط با هوش عاطفی مؤثر تر عمل می کنندبه طور مثال انی با این ویژگی ها بیشتر به عملکرد افراد پاداش می دهند ، نتیجه گراتر هستند.بنابراین شناخت خصوصیات ویژه مرتبط با هر سبک ی اهمیت دارد . در ج شماره دو که برگرفته از یکی از مقالات گلمن در سال 2000است این سبک ها را مشاهده می کنیم.
ج شماره 2:

سبک ی ویژگی خصوصیات مرتبط با هوش عاطفی
اجباری رهنمودی ، نیاز به اطاعت محض خود کنترلی ، مبتکر و توفیق گرا
آمرانه هدایت افراد به سوی ایده های خود ، نشان دادن راه اعتماد به نفس ، همدلی
وابسته ایجاد هماهنگی و همکاری ، ارتباط بیشتر با افراد همفکری ، ارتباطات مناسب وایجاد روابط مطلوب
دمکراتیک ایجاد توافق با مشارکت ، دادن حق انتخاب به افراد همفکری وهمیاری ، تیم ی ، ارتباطات مناسب
هماهنگ کننده تنظیم استانداردهای بالا ، عمل طبق مدلهای طراحی شده وظیفه شناسی ، توفیق گرایی
مربی حمایت کننده ، تسهیل کننده ، هدایت افراد به سوی پیشرفت بیشتر خودشان در آینده خود آگاه ، توانمند سازی دیگران و همدلی
کاربرد هوش عاطفی تنها در مسأ له ی خلاصه نمی شود بلکه در انتخاب کارکنان نیز مورد استفاده واقع می شود ، بسیاری از شرکتها در هنگام استخدام از تستهای هوش عاطفی بهره می برند. نتایج نشان داده اکثر افرادی که در این آزمون نمرات بالایی ب کرده اند در شغل خود موفق تر بوده اند .کمپانی های بزرگ نظیر ford ,ge,cignaو u.s.air از این روش بهره می برند. علاوه بر این باید در نظر داشت اگر چه هوش عاطفی ان با نفوذ تری را برای سازمان می سازد ولی برخی از خصو صیات هوش عاطفی باید به کارکنان اصلی آموزش داده شود .ممکن است این کار هزینه های زیادی به همراه داشته باشد ولی باید در نظر داشت این یک سرمایه گذاری بلند مدت روی منابع انسانی است که نتایج مفیدی را به همراه خواهد داشت .


آموزش و یادگیری هوش هیجانی در سازمان

برخی از خصوصیات هوش هیجانی می تواند اکتس باشد . این ویژگی ها می تواند توسط کارکنان به ویژه سطوح مدیریتی فراگرفته شود. البته باید در نظر داشت این نوع یادگیری دو حلقه ای یا حتی سه حلقه ای باید باشد. ی در آموزش این خصوصیات به افراد نقش کلیدی را ایفا می کند.از وظایف مهم درک عواطف دیگران عمل در جهت شکل دادن به آنهاست .کنترل این مبادله احساسات و عواطف بر عهده هوش عاطفی فرد است . قدرتمند ی است که بتواند با خلق وخوی دیگران سازگار شود و دیگران را زیر سلطه عاطفی خود در آورد . می تواند این هوش را بین افراد ایجاد کند. عاملی که باعث ایجاد روابط نزدیک با دیگران می شود هوش بین فردی است. هسته هوش بین فردی ابتدا توانایی درک و سپس ارائه پاسخ مناسب به روحیات و خلق و خو و انگیزش ها و خواسته های افراد دیگر است. درمقابل آن هوش درون فردیاست که کلید اصلی عبارت است از: آگاهی داشتن از احساسات شخصی خود که حاصل خودآگاهی ا ست و توانایی متمایز و استفاده از آنها برای هدایت رفتار خویش.هوش بین فردی توانایی درک افراد دیگر است، یعنی اینکه چه چیز موجب برانگیختن آنها می شود، چگونه کار می کنند و چگونه می توان با آنها کار مشترک انجام داد. تجار و مدیران موفق جزو انی اند که از هوش میان فردی بالایی برخوردارند.
هاچ و گاردنر معتقدند هر چهار خصوصیت زیر را داشته باشد صاحب هوش بین فردی است:
* سازماندهی گروه: داشتن ابتکار عمل برای هماهنگ فعالیت های عده ای از افراد.
* مذاکره برای حل مسایل: استعداد میانجی گری، جلوگیری از بروز اختلاف، حل و فصل دادن به مشکلات
* روابط شخصی: استعداد همدردی و دلجویی از دیگران
* تجزیه و تحلیل اجتماعی: شناخت و بصیرت درونی راجع به عواطف. انگیزه ها و علایق دیگران. این گونه افراد به راحتی می توانند با دیگران رابطه صمیمی برقرار کنند.
دو مهارت اول قابل یادگیری است دومهارت بعدی اگرچه تا حد زیادی ذاتی هستند ولی با آموزشهای دو سویه قابل یادگیری هستند. مهارت های فوق، عوامل ضروری برای موفقیت های اجتماعی هستند. افرادی که از هوش عاطفی خوبی برخوردارند. به راحتی با دیگران رابطه برقرار می کنند، احساسات و واکنش های مردم را به خوبی پیش بینی کرده و به آن جهت می دهند و مشاجرات را حل و فصل می کنند. آن ها از آن دسته افراد هستند که همه دوست دارند با آن ها باشند چون رفتارشان دلگرم کننده و روحیه بخش است.مهارت تجزیه وتحلیل اجتماعی در واقع همان مهارت همدلی را به دنبال دارد که بطور کلی آیزنبرگ سه خصیصه را برای افراد همدل برشمرده است که باید در شخص وجود داشته باشد :
1- با دیگران همدردی کند، یعنی در باره نیازهای دیگران نوعی احساس نگرانی نماید .
2- با دیگران اشتراک نظر داشته باشد ، یعنی قادر باشد خود را به جای دیگران بگذارد و به مسائل از نگاه آنان بنگرد.
3- دارای احساسات همدلانه باشد ، یعنی از طریق اعمال و رفتار از خود هیجان نشان بدهد .
یکی از ویژگیهای جهانی سازمانها، شرکتها و مؤسسات این است که همة افراد در این سازمانها مخصوصاً ان ارشد معلمان متعهدی برای یاددادن منابع انسانی هستند. این سازمانها از ی ی توسعه یافته ای برخوردار هستند و سیستم های مناسبی را برای آموزش و تربیت ان پویا در تمام سطوح سازمانی بوجود آورده اند. همواره در سازمانهای یاددهنده بهترین ان، البته نه بطور ی ان، بهترین معلمان هستند که بواسطه همین ویژگی می توان سازمان را متحول ساخت. ان ارشد به کارکنان خود یاد می دهند که چگونه زمینه های ذهنی و فکری خود را رشد دهند و آنرا به دیگران انتقال دهند . آنها به کارکنان یاد می دهند که برخورداری از نگرش اعتراف به ش ت، باعث تلاش و فعالیت مجدد می شود و همچنین یاد می دهند که در هر جایی امکان رشد وجود دارد و هر که دنبال پیشرفت و ترقی باشد بدان دست خواهد یافت . ایجاد چنین جوی نیازمند هیچ طرح و نقشه جداگانه و خاصی نیست. بلکه نیازمند ی ری دروندادهای شخصی، از خودگذشتگی و احساس تعهد در ان این سازمانها است. بنابراین هیچ طرح و نسخه ای را نمی توان از پیش تجویز کرد زیرا هر کدام از سازمانها براساس دانش و تجربه ان خویش و واقعیت های محیط کاریشان منحصر به فرد هستند . ان به منظور یاددادن و ایجاد ارتباط تعاملی میان کارکنان و مدیران در تمام سطوح سازمان به ارایه بازخورد و مربیگری می پردازند. از طریق این فرآیند می توان افراد را طوری یادداد که بصورت خودانگیخته به آینده توجه کنند و آنها را طوری متقاعد و ی کرد که بتوانند درخودشان انرژی مثبت ایجاد کنند. که همه اینها از طریق یاددادن امکان پذیر خواهد بود. ان با بازگذاشتن فرآیند تصمیم گیری دیگران را یاد می دهند تا بدانند که چگونه و چرا یک تصمیم معین اتخاذ شده است . ان برای انجام این امر اولاً باید سعی کنند با زیردستان صادق و روراست باشند و انی را که واقعاً جوهرة لازم را برای توسعه و گسترش قدرت تصمیم گیری و ریسک پذیری دارند شناسایی کنند، دوماً باید از تصمیمات خود بعنوان روشی برای مربیگری استفاده کنند و به زیردستان نشان دهند که چگونه مسائل و موضوعات را باید در یک سطح کلی تر و جامع تجزیه و تحلیل کرد. است . ان قوی از طریق ایجاد انگیزة لازم کارکنان را طوری متقاعد می کنند که روند منطقی و عقلایی آنان را دنبال کنندو اصلاً قابل تصور نیست که ان بطور خصوصی و بدون مشارکت تصمیمی را اتخاذ نمایند. گلمن بر آموزش خود ی یا یادگیری خود مدار تأکید دارداین یادگیری شامل موارد زیر است :
• ژرف نگری برای دستی به ایده های خود
• خودآگاهی وتشخیصی از اینکه اکنون در کجا هستم
• اطمینان از اینکه تواناییهای شما باعث غلبه بر محدودیتها شده وباعث کاستن انگیزه در رسیدن به اه نیست
• ایجادو تعهد نسبت به یادگیری مواردی که قوتها بر اساس آن بنا شده و شکافها کاهش می یابد .
• فعالیت وتمرین مداوم و تجربه با رفتارهای جدید که از توسعه خصوصیات هوش عاطفی حمایت می کند .
• تکیه بر یک مربی قابل اعتماد که به طور منظم پایه پیشرفت افرادند.
در کل برای آموزش و اجرای هوش هیجانی در سازمان می توان چند نکته را در نظر داشت.فراهم ساختن فرصتهایی برای تمرین آموخته ها؛ پیش بینی فرصتهای متعدد برای دادن بازخورد؛ استقاده از موقعیتهای گروهی برای ایفای نقش و مهمترین رفتارهای اجتماعی وآموزش آنها؛ نشان دادن نیازهای اختصاصی هر فرد به او به طور خصوصی و محرمانه؛ فراهم ساختن منابع حمایتی و تقویتی برای کارکنان در برنامه طی مرحله پیگیری.


هوش هیجانی ابزاری نوین در مدیریت بازار

امروزه در تقسیم بندی هایی که برای نگرش مدیریتی مدیران به کار می رود آنها را به دو دسته کارمندگراها و کارگراها تقسیم می کنند که در واقع تمایزی است بین انی که اولویت و تمرکز خود را بر انجام کار بدون توجه به روحیه دیگران می دهند و انی که روحیه کارکنان و انگیزش آنان را در نظر می گیرند. ناگفته پیداست بهترین شیوه روشی است که هر دو وجه را یعنی کارگرایی و کارمند گرایی را در اوج دارا باشد. هوش هیجانی به نظر می رسد می تواند شکل تکامل یافته ای از توجه به انسان در سازمان ها باشد و ابزاری نوین و شایسته در دستان مدیران تجاری و تئوریسین های بازار برای هدایت افراد درون سازمان و مشتریان برون سازمان و تأمین رضایت آنها. استفاده از هوش هیجانی در تجارت ایده ای نوین می باشد که برای بسیاری از مدیران و تجار جانیفتاده است. در واقع بیشتر مدیران کماکان ترجیح می دهند برای انجام کارها از مغزشان استفاده کنند تا از قلبشان. نگرانی اصلی آنها آن است که احساس همدلی و دلسوزی با همکاران و مشتریان آنها را از پرداختن به اه سازمان دور نماید. در هر صورت همه بایستی قبول کنند که قواعد بازی در دنیای پست مدرن متفاوت است و بایستی طبق قاعده روز عمل کرد.شرکت های هوشمند برای نظارت بر تحولات بازار و همسو شدن با تغییرات سلیقه ای و استفاده از قوانین تشویقی معمولاً سیستم بازاری طراحی می کنند. سیستم بازاری فرایندی کامل است که موجب هماهنگی شرکت با بهترین فرصت های بازار می شود.بزرگترین تجار و کارآفرینان معمولاً تأکید فراوانی بر غرایز خود دارند و برای آنچه در خصوص بازار حس می کنند اهمیت بسیار بالایی قائلند. این بدان معناست که انسان هایی در بازار بسیار اثر گذارند که خوب می دانند در ورای همه منطق های ریاضی و علمی نیروی الهام و احساس کارساز است. کارآمدند و توانی را در اختیار دارند که موجب می گردد افرادی مولد باشند.در واقع مدیریت سازمان ابتدا بایستی با تکیه بر هوش هیجانی مسیر را حس کند و دورنما را مشخص کند و مأموریت سازمان را تشخیص دهد و بعد با استفاده از قواعد علمی و تئوریک بازاری به اه کوتاه مدت و بلند مدت خود دست یابد. احساس خدمتگزاری به مشتریان، همدلی درون سازمانی در جهت حفظ مشتریان و تعیین رس سازمان مسائلی نیستند که از طریق مباحث تئوریک بتوان بدانها پرداخت بلکه نیاز به هوشی برتر دارند که هم هوش بین فردی را شامل شود هم هوش درون فردی را.


نتیجه گیری :

پیشرفت حرفه ای سازمانی با مشاهده مفاهیم هوش عاطفی مرتبط با توسعه ی آغاز شد.ارزش خود آگاهی وخود مدیریتی ، ایجاد روابط، دریافت شهودی و عوامل احساسی در زندگی کاری غیر قابل تردیدند.در سازمانهای امروزی جایی که تیمهای کاری برای موفقیت حیاتی هستند ، مدیران وکارکنان می توانند روحیه تیمی و توانمند سازی محیط کاری را با بهبود مشخصه های هوش عاطفی ایجاد کنند. ی یک سازمان برای انطباق پذیری با تغییرها و به منظور بقا و رشد در محیطهای جدید ب و کار، ویژگیهای خاصی را می طلبد که عموماً مدیران برای پاسخ به آنها با مشکلات بسیاری مواجه می شوند. در این زمینه یکی از مهمترین مولفه های شخصیتی که می تواند به ان و مدیران کمک کند. هوش هیجانی است. با توجه به اینکه هوش هیجانی، توان استفاده از احساس و هیجان خود ودیگران دررفتار فردی و گروهی در راستای دستی به بیشترین مطلوبیت است. بنابراین، تلفیق دانش مدیریتی و تواناییهای هیجانی در مدیریت می تواند در سوق دادن افراد به سوی دستی به هدف کارساز و مفید باشد. درک واداره هوش عاطفی به شکل مؤثرنه تنها بینشهای جدیدی درباره برانگیختن افراد ارائه می کند بلکه این امکان را می دهد که درباره احساسات واداره آنها به شکل سازنده عمل شود.

نویسنده : سید محسن علامه

منبع: روانشناسی ویادگیری



مشاهده متن کامل ...
راهنمای زمان و نحوه ثبت نام آزاد شهرستان قشلاق حاجی عوض سال تحصیلی 96-97
درخواست حذف اطلاعات

  آزاد ی شهرستان قشلاق حاجی عوض در سال جدید برای ورودی مهر و بهمن 96 - 97 در رشته های اعلام شده ثبت نام بدون آزمون ( بدون کنکور انجام می دهد . بسیاری از نان شهرستان قشلاق حاجی عوض ممکن است اطلاعات زیادی در خصوص زمان و نحوه ثبت نام بدون کنکور آزاد شهرستان قشلاق حاجی عوض و ثبت نام بدون کنکور آزاد شهرستان قشلاق حاجی عوض رشته های مختلفی که برای سال تحصیلی در مقاطع تحصیلی در شهرستان قشلاق حاجی عوض ارائه می شود بی خبر باشند. در مقالات قبلی درباره زمان و نحوه ثبت نام بدون کنکور آزاد توضیح دقشلاق حاجی عوض شد که از لینک های زیر می توانید مشاهده نمایید  ثبت نام بدون کنکور کارشناسی آزاد و ثبت نام بدون کنکور کاردانی آزاد و ثبت نام بدون کنکور آزاد 96 حالا می خواهیم در ادامه درباره لیست رشته های بدون کنکور آزاد شهرستان قشلاق حاجی عوض برای سال تحصیلی جدید در نیمسال مهرماه و بهمن ماه توضیح دهیم. بسیاری از افراد درباره ثبت تفاوت ثبت نام بدون کنکور آزاد و با کنکور آزاد شهرستان قشلاق حاجی عوض سوال می پرسند که در جواب به این عزیزان باید گفت تنها در نوع ورود به آزاد است و در بقیه مسائل تفاوتی با هم دیگر ندارند. و تنها نقل و انتقالات آزادار شهرستان قشلاق حاجی عوض به دیگر برای این داوطلبان ممکن نمی باشد.  پس اگر می خواهید ثبت نام بدون کنکور آزاد شهرستان قشلاق حاجی عوض از طریق سایت azmoon.org در سال تحصیلی جدید برای بهمن ماه و مهر ماه 96 را دارید می توانید با خیال راحت اقدام به ثبت نام کنید. باید به داوطلبان عزیز عرض کنم هیچ کدام از رشته های پزشکی و پیراپزشکی در لیست رشته های بدون کنکور آزاد به صورت بدون کنکور آزاد ارائه نمی شود. . در صورت نیاز برای انتخاب رشته آزاد مانند انتخاب رشته آزاد 96 می توانید از مشاوران مرکز مشاوره تحصیلی سامانه ندای مشاور کمک بگیرید تا ثبت نام آزاد 96  شهرستان قشلاق حاجی عوض را به صورت بدون کنکور و با کنکور را از طریق خدمات مشاوره تحصیلی تلفنی به راحتی انجام دهید. برای دفترچه ثبت نام بدون کنکور آزاد شهرستان قشلاق حاجی عوض می توانید از لینک زیر استفقشلاق حاجی عوض کنید.

دفترچه ثبت نام بدون کنکور آزاد 96 شهرستان قشلاق حاجی عوض

نرم افزار انتخاب رشته آزاد

نرم افزار انتخاب رشته آزاد 96

رشته های بدون کنکور آزاد شهرستان قشلاق حاجی عوض

ثبت نام کنکور کاردانی 96

برای ثبت نام بدون کنکور آزاد شهرستان قشلاق حاجی عوض با مشاوران مرکز سامانه ندای مشاور در ارتباط باشید. “

تماس از طریق تلفن ثابت بدون گرفتن پیش شماره

9099071375

پاسخگویی همه روزه از ساعت 8 صبح تا 12 شب حتی ایام تعطیل

لیست رشته های بدون آزمون آزاد شهرستان قشلاق حاجی عوض سال تحصیلی 96-97

لیست رشته های بدون کنکور آزاد ی شهرستان قشلاق حاجی عوض در سال جدید برای ورودی مهر و بهمن 96 - 97 در رشته های اعلام شده ثبت نام بدون آزمون ( بدون کنکور انجام می دهد . بسیاری از نان شهرستان قشلاق حاجی عوض ممکن است اطلاعات زیادی در خصوص زمان و نحوه ثبت نام بدون کنکور آزاد شهرستان قشلاق حاجی عوض و ثبت نام بدون کنکور آزاد شهرستان قشلاق حاجی عوض رشته های مختلفی که برای سال تحصیلی در مقاطع تحصیلی در شهرستان قشلاق حاجی عوض ارائه می شود بی خبر باشند. در مقالات قبلی درباره زمان و نحوه ثبت نام بدون کنکور آزاد توضیح دقشلاق حاجی عوض شد که از لینک های زیر می توانید مشاهده نمایید  ثبت نام بدون کنکور کارشناسی آزاد و ثبت نام بدون کنکور کاردانی آزاد و ثبت نام بدون کنکور آزاد 96 حالا می خواهیم در ادامه درباره لیست رشته های بدون کنکور آزاد شهرستان قشلاق حاجی عوض برای سال تحصیلی جدید در نیمسال مهرماه و بهمن ماه توضیح دهیم. بسیاری از افراد درباره ثبت تفاوت ثبت نام بدون کنکور آزاد و با کنکور آزاد شهرستان قشلاق حاجی عوض سوال می پرسند که در جواب به این عزیزان باید گفت تنها در نوع ورود به آزاد است و در بقیه مسائل تفاوتی با هم دیگر ندارند. و تنها نقل و انتقالات آزاد از شهرستان قشلاق حاجی عوض به دیگر برای این داوطلبان ممکن نمی باشد.  پس اگر می خواهید ثبت نام بدون کنکور آزاد شهرستان قشلاق حاجی عوض از طریق سایت azmoon.org در سال تحصیلی جدید برای بهمن ماه و مهر ماه 96 را دارید می توانید با خیال راحت اقدام به ثبت نام کنید. باید به داوطلبان عزیز عرض کنم هیچ کدام از رشته های پزشکی و پیراپزشکی در لیست رشته های بدون کنکور آزاد به صورت بدون کنکور آزاد ارائه نمی شود. . در صورت نیاز برای انتخاب رشته آزاد مانند انتخاب رشته آزاد 96 می توانید از مشاوران مرکز مشاوره تحصیلی سامانه ندای مشاور کمک بگیرید تا ثبت نام آزاد 96  شهرستان قشلاق حاجی عوض را به صورت بدون کنکور و با کنکور را از طریق خدمات مشاوره تحصیلی تلفنی به راحتی انجام دهید. برای دفترچه ثبت نام بدون کنکور آزاد شهرستان قشلاق حاجی عوض می توانید از لینک زیر استفقشلاق حاجی عوض کنید.

دفترچه ثبت نام بدون کنکور آزاد 96 شهرستان قشلاق حاجی عوض

نرم افزار انتخاب رشته آزاد

نرم افزار انتخاب رشته آزاد 96

رشته های بدون کنکور آزاد شهرستان قشلاق حاجی عوض

” برای ثبت نام بدون کنکور آزاد شهرستان قشلاق حاجی عوض با مشاوران مرکز سامانه ندای مشاور در ارتباط باشید. “

تماس از طریق تلفن ثابت بدون گرفتن پیش شماره

9099071375

پاسخگویی همه روزه از ساعت 8 صبح تا 12 شب حتی ایام تعطیل

پیش ثبت نام رشته های بدون آزمون آزاد شهرستان قشلاق حاجی عوض

پیش ثبت نام رشته های بدون آزمون آزاد در چهار مقطع صورت میگیرد و داوطلبان عزیز میتوانند متناسب با مدرک تحصیلی خود در دوره های بدون آزمون آزاد شهرستان قشلاق حاجی عوض ثبت نام کنند.

پیش ثبت نام مقطع کاردانی پیوسته رشته های بدون آزمون آزاد  شهرستان قشلاق حاجی عوض

پیش ثبت نام مقطع کاردانی ناپیوسته رشته های بدون آزمون آزاد  شهرستان قشلاق حاجی عوض

پیش ثبت نام مقطع کارشناسی پیوسته رشته های بدون آزمون آزاد شهرستان قشلاق حاجی عوض

پیش ثبت نام مقطع کارشناسی ناپیوسته رشته های بدون آزمون آزاد شهرستان قشلاق حاجی عوض

شما داوطلبان عزیز میتوانید برای اطلاع از شرایط و نحوه ثبت نام دوره های بدون آزمون آزاد و لیست رشته های بدون آزمون آزاد و همچنین انجام پیش ثبت نام رشته های بدون آزمون آزاد با مشاورین مرکز تماس بگیرید

" تذکر : انجام پیش ثبت نام آزاد به منزله ثبت نام قطعی نمی باشد "

پیش ثبت نام رشته های بدون آزمون آزاد مهر 96

azmoon.org

تماس از سراسر کشور با تلفن ثابت

9099071375

پاسخگویی از 8 صبح تا 12 شب حتی ایام تعطیل

 

ثبت نام بدون کنکور آزاد شهرستان قشلاق حاجی عوض سال تحصیلی 96-97

ثبت نام بدون آزمون آزاد ی شهرستان قشلاق حاجی عوض در سال جدید برای ورودی مهر و بهمن 96 - 97 در رشته های اعلام شده ثبت نام بدون آزمون ( بدون کنکور انجام می دهد . بسیاری از نان شهرستان قشلاق حاجی عوض ممکن است اطلاعات زیادی در خصوص زمان و نحوه ثبت نام بدون کنکور آزاد شهرستان قشلاق حاجی عوض و ثبت نام بدون کنکور آزاد شهرستان قشلاق حاجی عوض رشته های مختلفی که برای سال تحصیلی در مقاطع تحصیلی در شهرستان قشلاق حاجی عوض ارائه می شود بی خبر باشند. در مقالات قبلی درباره زمان و نحوه ثبت نام بدون کنکور آزاد توضیح دقشلاق حاجی عوض شد که از لینک های زیر می توانید مشاهده نمایید  ثبت نام بدون کنکور کارشناسی آزاد و ثبت نام بدون کنکور کاردانی آزاد و ثبت نام بدون کنکور آزاد 96 حالا می خواهیم در ادامه درباره لیست رشته های بدون کنکور آزاد شهرستان قشلاق حاجی عوض برای سال تحصیلی جدید در نیمسال مهرماه و بهمن ماه توضیح دهیم. بسیاری از افراد درباره ثبت تفاوت ثبت نام بدون کنکور آزاد و با کنکور آزاد شهرستان قشلاق حاجی عوض سوال می پرسند که در جواب به این عزیزان باید گفت تنها در نوع ورود به آزاد است و در بقیه مسائل تفاوتی با هم دیگر ندارند. و تنها نقل و انتقالات آزاد از شهرستان قشلاق حاجی عوض به دیگر برای این داوطلبان ممکن نمی باشد.  پس اگر می خواهید ثبت نام بدون کنکور آزاد شهرستان قشلاق حاجی عوض از طریق سایت azmoon.org در سال تحصیلی جدید برای بهمن ماه و مهر ماه 96 را دارید می توانید با خیال راحت اقدام به ثبت نام کنید. باید به داوطلبان عزیز عرض کنم هیچ کدام از رشته های پزشکی و پیراپزشکی در لیست رشته های بدون کنکور آزاد به صورت بدون کنکور آزاد ارائه نمی شود. . در صورت نیاز برای انتخاب رشته آزاد مانند انتخاب رشته آزاد 96 می توانید از مشاوران مرکز مشاوره تحصیلی سامانه ندای مشاور کمک بگیرید تا ثبت نام آزاد 96  شهرستان قشلاق حاجی عوض را به صورت بدون کنکور و با کنکور را از طریق خدمات مشاوره تحصیلی تلفنی به راحتی انجام دهید. برای دفترچه ثبت نام بدون کنکور آزاد شهرستان قشلاق حاجی عوض می توانید از لینک زیر استفقشلاق حاجی عوض کنید.

دفترچه ثبت نام بدون کنکور آزاد 96 شهرستان قشلاق حاجی عوض

نرم افزار انتخاب رشته آزاد

نرم افزار انتخاب رشته آزاد 96

رشته های بدون کنکور آزاد شهرستان قشلاق حاجی عوض

تخمین رتبه آزمون تیزهوشان 96

” برای ثبت نام بدون کنکور آزاد شهرستان قشلاق حاجی عوض با مشاوران مرکز سامانه ندای مشاور در ارتباط باشید. “

تماس از طریق تلفن ثابت بدون گرفتن پیش شماره

9099071375

پاسخگویی همه روزه از ساعت 8 صبح تا 12 شب حتی ایام تعطیل

ثبت نام بدون کنکور آزاد س حصیلی 96-97 از بین رشته های بدون کنکور آزاد انجام می گیرد که شامل  :

رشته های بدون کنکور آزاد تبریز، رشته های بدون کنکور آزاد ارومیه، رشته های بدون کنکور آزاد اصفهان،رشته های بدون کنکور آزاد اردبیل،رشته های بدون کنکور آزاد کرج،رشته های بدون کنکور آزاد ایلام،رشته های بدون کنکور آزاد بوشهر،رشته های بدون کنکور آزاد تهران،رشته های بدون کنکور آزاد شهرکرد،رشته های بدون کنکور آزاد بیرجند،رشته های بدون کنکور آزاد مشهد،رشته های بدون کنکور آزاد بجنورد،رشته های بدون کنکور آزاد اهواز،رشته های بدون کنکور آزاد زنجان،رشته های بدون کنکور آزاد سمنان،رشته های بدون کنکور آزاد زاهدان،رشته های بدون کنکور آزاد شیراز،رشته های بدون کنکور آزاد قزوین،رشته های بدون کنکور آزاد قم،رشته های بدون کنکور آزاد سنندج،رشته های بدون کنکور آزاد کرمان،رشته های بدون کنکور آزاد کرمانشاه،رشته های بدون کنکور آزاد یاسوج،رشته های بدون کنکور آزاد گرگان،رشته های بدون کنکور آزاد رشت،مشاهده متن کامل ...

شیوه های تعلیم وتربیت در قرآن وکریم.ازنظر علامه طباطبایی
درخواست حذف اطلاعات

قرآن کریم از دیدگاه علامه طباطبایی

چکیده

این مقاله بارویکرد تحلیلی توصیفی به مبانی و شیوه های تربیت اخلاقی در قرآن، از نظر مفسّر بزرگ علامه طباطبایی در تفسیر المیزان می پردازد. مبانی تربیت اخلاقی به معنای استعدادها، امکانات و ضرورت های مربوط به انسان دربارة آموزش اخلاق و همچنین بیانگر نوع روش ها وشیوه ها در تربیت اخلاقی است. مبانی تربیتی به سه دستة علمی، فلسفی و دینی تقسیم می شود که در این مقاله تنها به مبانی دینی پرداخته شده است.

علامه، «توحید» را مهم ترین مبنای تربیت اخلاقی قرآن می داند که تمامی آموزه های قرآن، حول محور آن می چرخد. موحد پس از شناخت خداوند و شناخت نیازهای خود، بنابر امیال فطری نظیر میل به هدف، کمال، حقیقت، تقدیس موجود برتر، کرامت ذاتی و صیانت از نفس، به سوی خداوند جذب می شود، و تنها راه رسیدن به قرب را در انجام دستورهای الهی و ترک محرّمات می یابد. این همان روش عبودیت است که انسان را به تهذیب نفس می رساند.

از دیدگاه علامه، سایر مبانی نظیر اختیار، معرفت پذیری و... و روش های تربیت اخلاقی مانند نصیحت، الگوسازی با داستان و مثال، وعدة بهشت و جهنم، پرسش و پاسخ، ابتلا و...، همگی حول محور «توحید» می تواند اثرگذار باشد.

کلید واژه ها: تربیت، توحید، تربیت اخلاقی، مبانی اخلاق، شیوه های اخلاقی.

مقدمه

اصول تربیتی هر دیدگاهی از مبانی تربیتی آن نشئت می گیرد و روش ها و فنون خاص تربیتی خود را به دنبال خواهد داشت. نیل به سعادت حقیقی، بدون داشتن «اخلاق الهی» و «زندگی سالم جهت رشد و تکامل انسانی» امکان پذیر نیست. آنچه امروز به آن نیازمندیم، دانستن اهمیت سرمایه گذاری و برنامه ریزی دقیق فرهنگی برای رسیدن به این هدف است. ترویج صحیح آداب ی و حل مشکلات اخلاقی جامعه، نیازمند شناخت مبانی و شیوه های اخلاقی مطرح شده از سوی خداوند است و قرآن کریم بهترین مرجع در این زمینه می باشد. اصول و روش های تربیت اخلاقی، به گونه ای در قرآن کریم مطرح شده است که می تواند عرصه های فردی، خانوادگی و اجتماعی را سامان بخشد و راه گشای تمامی این مسائل باشد. پرسش اساسی اینجاست که آیا قرآن مبنا و روش خاصی در تربیت اخلاقی انسان دارد؟ آیا می توان روش واحدی برای تمامی سنین و در تمامی عرصه ها برگزید؟

مبانی تربیت اخلاقی در قرآن

«مبانی» در لغت به معنای «شالوده و اساس» یک چیز آمده است1 و در اصطلاح دانشمندان تربیتی، به گزاره هایی گفته می شود که بیانگر موقعیت، امکانات، محدودیت ها و ضرورت های حیات انسانی است.2 مبانی هر مکتب، نوع اصول ارزشی و تربیتی آن مکتب را مشخص می کند.

«تربیت» نیز در لغت از دو ریشة «ربو» و «ربب» اشتقاق یافته است؛ از ریشة «ربو» بیشتر ناظر به پرورش جسمی و به معنای «افزودن» و «پروراندن»، و از ریشة «ربّ» بیشتر ناظر به پرورش روحی و معنوی و به معنای «س رستی »، « ی » و «به اعتدال رساندن» است.3تربیت از نظر دانشمندان تربیتی، فعالیتی منظم و تدریجی برای کشف استعدادها و از قوه به فعلیت رساندن آنهاست.4

اخلاق در لغت جمع «خُلُق» یا «خُلق» به معنای سجیّه و طبیعت باطنی است5 و به صفاتی اطلاق می شود که بر اثر تکرار، در نفس انسان به صورت ملکه در آمده و رفتار متناسب با آن بدون تأمل از انسان صادر می شود.6 بنابراین، «تربیت اخلاقی» به معنای چگونگی به کارگیری و پرورش استعدادهای درونی انسان جهت رشد و تثبیت صفات پسندیدة اخلاقی (شکوفا ظرفیت های اخلاقی) به منظور انجام رفتارهای پسندیده اخلاقی و دوری از رذایل اخلاقی است؛ به طوری که این ویژگی ها برای انسان به صورت ملکه درآید.7

موضوع تربیت اخلاقی، نفس انسان است که افعال زیبا و زشت به طور ارادی از او صادر می شود.8 هدف تربیت اخلاقی، پرورش استعدادهای درونی انسان برای ایجاد و رشد صفات و رفتارهای پسندیدة اخلاقی است. از دیدگاه علامه طباطبائی، هدف تربیت اخلاقی، رسیدن به توحید در زمینة اعتقاد و عمل است. بنابراین، تربیت اخلاقی باید به عبودیت الهی بینجامد.9علامه معتقد است این هدف و این روش، مخصوص قرآن است (در مقابل گروهی که هدف را تأمین قوانین اجتماعی یا عرف جامعه می دانند یا پیروان ادیان الهی که هدف را رسیدن به نعمت های ا وی و دوری از عذاب می دانند).10 از این روی، برای شناسایی مبانی تربیت اخلاقی قرآن، باید ساحت های گوناگون انسان شناسی از نظر قرآن بررسی شود. باید رابطه انسان با خداوند، جهان هستی، خود و دیگران در نظر گرفته شود و در این راستا، به محدودیت ها، استعدادها و ضرورتهای حیات انسانی توجه شود.

مرحوم علامه طباطبایی موارد زیر را از مهم ترین مبانی تربیت اخلاقی در قرآن کریم می داند:

الف) توحید

اهمیت خداشناسی به دلیل آثار آن در حیات فردی و اجتماعی انسان ها مورد توجه است. اعتقاد انسان به خدا و برداشتی که از اوصاف الهی دارد، در شئون مختلف زندگی او، انگیزه ها، نیّت ها، داوری ها و اعمال او مؤثر است و شخصیت ویژه ای برای فرد می سازد و روش او را تغییر می دهد.

بنابراین، یکی از ضرورت های حیات آدمی، شناخت نوع ارتباط او با خداوند است. علامه معتقد است «توحید»، ریشة درخت و روح همة آموزه های قرآن است. از این روی، مهم ترین مبنای تربیت اخلاقی را «توحید» می داند. ایشان بیان می کند شجره طیبه ای که قرآن از آن نام می برد که اصل آن ثابت و فرع آن در آسمان است، همان توحید است که فروع آن، اخلاق، اعتقادات و احکام می باشد.11 بنابراین، از نظر ایشان مهم ترین مبنای قرآن در تربیت اخلاقی توحید است.

علامه طباطبایی «توحید» را این گونه معرفی می کند: «توحید در آن است که معتقد باشیم خداوند ربّ همه اشیاء است و هیچ ربّی جز او نیست، در همه جهات تسلیم او بوده و حقّ ربوبیّت او را ادا کنیم. بدین شکل که خشوع قلبی جز برای او نداشته باشیم و اعمالمان را جز برای او انجام ندهیم و دستورات او را بزرگ و عظیم بدانیم».12

انسانی که معتقد است کارگردان اصلی جهان تنها خداوند است و نیازمندی های او، تنها با تدبیر خداوند، سر و سامان خواهد گرفت، دست نیاز به سوی دیگران دراز نخواهد کرد؛ در مقابل مشکلات بی ت و کم صبری نخواهد داشت؛ زیرا او می داند که خداوند تنها ربّ او نیست، ربّ همه جهان است و امور را به بهترین شیوه هدایت خواهد کرد. علامه طباطبایی در این زمینه می فرماید:

«خداوند سبحان، مالک حقیقی انسان و هر آنچه به او تملیک کرده می باشد؛ چرا که انسان هرچه دارد خدا به او داده و مالک او، قلب او، تمام اموال اوست. لذا خدا به او، به نفع و ضررش، مرگ و حیاتش، کمال و سعادت یا شقاوتش، اسباب مورد نیاز سعادتش، از خود او آگاهتر است. دل ها به دست اوست و هر که را بخواهد به طرف آن برمی گرداند. تنها اوست که می تواند در هر حال، قلب انسان را به بهترین ح برگرداند. انسان هیچ مطلبی را از او نمی تواند مخفی کند؛ چون خدا از انسان به قلبش نزدیکتر است.13... وقتی انسان بداند خود و سایر موجودات، ملک خداوند هستند، بنابراین نه اندوه می خورد و نه می ترسد از آنکه ضرری ببیند بلکه تسلیم محض خدا می شود.» آری خداوند «ربّ العالمین» است یعنی عوالم گوناگون هستی تحت تدبیر و پرورش او قرار دارد.14

مسلّماً چنین نگرشی دربارة توحید، اساس تفکر انسان را دگرگون ساخته و ریشة رذایل اخلاقی را در او می خشکاند. همان گونه که مهم ترین انگیزة رعایت اخلاق را برای رسیدن به همه خیرات در انسان زنده می کند. احتجاج قرآن کریم بر توحید عبودی آن است که تنها ی سزاوار پرستش و خضوع و اطاعت است که خالق انسان و پرورش دهندة استعدادها، مالک مرگ و حیات، و نفع و ضرر او باشد. «وَ لا تَدْعُ مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا یَنْفَعُکَ وَ لا یَضُرُّکَ فَإِنْ فَعَلْتَ فَإِنَّکَ إِذاً مِنَ الظَّالِمِینَ(یونس: 106)؛ و جز خدا ی را که نه سودی به تو میرساند و نه زیانی را دفع می کند] مخوان، که اگر چنین کنی، از ستمکاران خواهی بود».

فرد موحد چون خدا را ناظر بر کارهای خود می داند، مدح و ذمّ مردم برایش مهم نیست، از این روی، دچار اضطراب نمی شود و به آرامش می رسد. همچنین این تفکر، جلوی تکبّر او را در هنگام موفقیّت ها می گیرد؛ زیرا مؤثر حقیقی را خدا می داند.15

محبّت اصیل، تنها زیبندة ذات نامحدود خداوند است؛ زیرا او جامع تمام کمالات بی منتهاست؛ ولیّ نعمت و رازق ماست و ما همواره به او محتاج هستیم. قرآن کریم با بیان توحیدی خاص خود، در صدد جذب قلوب مردم به سمت خداوند است و این مهم ترین اساس در تربیت اخلاقی است: «وَ إِذا سَأَلَکَ عِبادِی عَنِّی فَإِنِّی قَرِیبٌ(بقره: 186)؛ و زمانی که بندگانم از تو دربارة من سؤال د همانا] من نزدیکم.»

همچنین توحید در علم، قدرت، عزّت و حیات را مطرح می کند: «وَ اللَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ»(بقره: 282)؛ «أَ لا یَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَ هُوَ اللَّطِیفُ الْخَبِیرُ»(ملک: 14)؛ «آیا ی که آفریدگار است علم ندارد در حالی که خود باریک بین و آگاه است».

«أَنَّ الْقُوَّةَ لِلَّهِ جَمِیعاً»(بقره: 165)؛ «إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَیْئاً أَنْ یَقُولَ لَهُ کُنْ فَیَکُونُ»(یس: 82 )؛ «مَنْ کانَ یُرِیدُ الْعِزَّةَ فَلِلَّهِ الْعِزَّةُ جَمِیعاً»(فاطر: 10)؛ مرحوم علامه بیان می کند هر می خواهد عزیز شود یک راه دارد و آن این است که باید آیینه خدای عزیز شود تا عزّت در او ظهور یابد.16یعنی خود را به اخلاق الهی آراسته کند؛ خداوند کریم است او هم کریم باشد؛ خداوند صبور است او هم صبور باشد؛ خداوند ستارالعیوب است او هم چنین باشد و... .

مسلّماً چنین نگرشی از توحید که قرآن کریم بیان می کند، مهم ترین اثر تربیتی را در اخلاق بر جای خواهد گذاشت. علامه معتقد است این روش مخصوص قرآن کریم است. قرآن چنان دل ها را با علوم و معارف توحیدی خود پر می کند که دیگر جایی برای رذایل باقی نمی ماند. بنابراین، نگرش توحیدی یعنی ایجاد انگیزه برای انجام فضایل و پیشگیری از رذایل؛ نه دفع و درمان آنها؛ زیرا هر عملی که انسان انجام می دهد، یا برای به دست آوردن عزت یا قدرت یاسعادت و یا برای دفع شر و مکروهی می باشد و قرآن کریم قدرت، عزت و... را منحصربه خدا کرده است. بنابراین، در قلب موحد، جایی برای غیر خدا باقی نمی ماند تا به آن انگیزه دچار انحراف شود.17 بر مبنای توحید، مهم ترین روش تربیت اخلاقی قرآن، اجرای عبودیت است؛ یعنی انجام دستورات الهی و آنچه خداوند از انسان خواسته است و ترک محرّمات و آنچه انسان را از آن نهی کرده است. آری، موحّد حقیقی همواره درصدد رضایت محبوب و معبود برمی آید.

ب) فطرت

دومین مبنای قرآن در تربیت اخلاقی، پذیرش «فطریات» در انسان است. «فطرت» در لغت به معنی «خلق»، «ایجاد» و «سرشت و طبیعت» آمده است.18فطرت در اصطلاح، به گونه ای خاص از آفرینش اطلاق می شود که مخصوص انسان و غیر تقلیدی است. بدین صورت که نیازمند تمرین، و نبوده، در همه زمان ها، مکان ها و برای همه ثابت می باشد؛ قابل شدت و ضعف است و مبدأ همة فضایل انسانی است.19

یک سلسله میل ها و جاذبه های معنوی در انسان وجود دارد که در سایر موجودات نیست. این جاذبه ها به انسان امکان می دهد دایرة فعالیت هایش را از مادّیات توسعه دهد و تا افق عالی معنویات بکشاند. برخی از گرایش های فطری انسان عبارت است از: میل به حقیقت جویی و کمال ی ، میل به کرامت نفس و احترام، میل به آرامش، زیبایی دوستی، حبّ ذات و صیانت از نفس (جلب منفعت و دفع ضرر)، میل به خیر و فضیلت، تقدیس و پرستش موجود برتر، شکر و سپاس منعم که نوعی منفعت از او شامل انسان می شود.20 پرسش مهم در اینجا آن است که آیا انسان دارای ویژگی ای به نام فطرت است؟ و آیا قبول فطرت تأثیری بر تربیت اخلاقی انسان دارد؟

قرآن کریم در این باره می فرماید: «وَ نَفْسٍ وَ ما سَوَّاها فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها»(شمس: 7 و 8)؛ «سوگند به نفس آدمی وآنکه آن را منظم ساخت. سپس خیر و شر را به او الهام کرد.» مرتضی مطهری در این زمینه می گوید: «اگر انسان دارای یک سلسله فطریات باشد، قطعاً تربیت او باید با در نظر گرفتن همان فطریات صورت گیرد».21

ان تعلیم و تربیت به این نکته اذعان دارند که تعلیم و تربیتی شایستة انسان است که در همة مراحل نوعی و فردی، با شناخت صحیح انسان و وضعیت او، همراه باشد.22

بنابراین، شناخت فطریات انسان، به یقین در تربیت اخلاقی او لازم است تا بتوان شیوه های تربیتی متناسب با آن اتخاذ کرد. علامه طباطبایی معتقد است عقل عملی که خاستگاه رفتارهای اخلاقی است، مقدمات احکام خود را از فطرت وغریزة انسانی می گیرد. ایشان ضمن پذیرش مبنای فطرت در تربیت اخلاقی، آن را نیازمند شکوفایی می داند:

نکته مهم آن است که انسان ها فطرتاً خواهان علم، قدرت و صیانت از نفس هستند و به بقا و جاودانگی خویش می شند. میل به ب اعتبار و احترام دارند؛ میل به لذت جویی و زیبایی دوستی دارند و در مقابل ولی نعمت خود خاضع اند. برای مثال، احترام به پدر و مادر به مثابه یک ولیّ نعمت در همة جوامع دیده می شود. روشن است که نوع دید افراد به زندگی و شناخت آنان از خویش، خداوند و جهان، جهت امیال فطری را مشخص کرده و در شدّت یا ضعف آن مؤثر است. برای نمونه، اگر انسانی باور داشته باشد دنیا تمام زندگی اوست و با مرگ، نابود می شود یا اینکه همواره در دنیا جاودانه خواهد بود، در این صورت او حریص ترین افراد به ب قدرت و منفعت و لذت جویی است؛ در مقابل، انسانی که به شناخت عمیق از خداوند و هستی رسیده باشد و بداند که حیات آ ت، اصل زندگی او را تشکیل می دهد، با همان انگیزه های فطری یعنی میل به کمال، قدرت، عزّت، صیانت نفس و... در صدد رسیدن به سعادت ابدی و ا وی است و البته راه آن را بندگی خداوند می داند؛ زیرا موحّد حقیقی، خداوند را جوابگوی همة امیال و خواهش های خود می شناسد. از این روی، تمام همّ و غمّ خود را صرف جلب رضایت او می کند؛ قرآن کریم در این باره می فرماید: «فَأَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّینِ حَنِیفاً فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِی فَطَرَ النَّاسَ عَلَیْها(روم: 30)؛ پس روی خود را متوجه آیین خالص پروردگار کن، این فطرتی است که خداوند، انسان ها را بر آن آفریده است.

نکته ای که باید به آن توجه کرد این است که برای شکوفایی استعدادهای فطری، نیازمند برطرف موانع آنها و هدایت صحیح شان برای رسیدن به کمال هستیم. بر مبنای فطرت، روش های تذکّر، موعظه، پرسش و پاسخ، امر به معروف و نهی از منکر، برای تربیت اخلاقی اتخاذ می شود.

ج) هدفدار بودن انسان

یکی دیگر از مبانی تربیت اخلاقی در قرآن، هدفدار بودن انسان یا داشتن مطلوب نهایی است و آن عبارت است از رسیدن به سعادت و کمال. کمال یعنی شکوفایی استعدادهای درونی انسان، و سعادت به لذت پایداری گفته می شود که از جهت کمّی و کیفی دارای برتری و دوام نسبت به سایر لذت هاست.23 قرآن، هدف وکمال انسان را در آگاهی کامل و علم شهودی و حضوری او به خدای متعال می داند که همان قرب حقیقی نسبت به پروردگار است و با تلاش و تهذیب نفس به دست می آید.24 از نظر قرآن، سعادت انسان که موجودی مرکب از روح و بدن می باشد، عبارت است از رسیدن به خیرات جسمانی و و متنعم شدن به آن.25می فرماید: «یا أَیُّهَا الْإِنْسانُ إِنَّکَ کادِحٌ إِلی رَبِّکَ کَدْحاً فَمُلاقِیهِ( انشقاق: 6)؛ «ای انسان قطعاً تو به سوی پروردگارت در حرکت هستی پس او را ملاقات خواهی کرد».

بدیهی است که انسان دارای امیال و گرایش های گوناگونی است که نمی تواند به همه آنها پاسخ دهد. در تربیت اخلاقی حول محور توحید، همه خواسته ها و امیال فرد به سمت یک هدف ارزشمند جمع می شود و آن، رسیدن به رضایت و قرب خداوند است. نکته ای که علامه طباطبایی در بحث کمال مطرح می کند آن است که کمال انسان، در متن زندگی اجتماعی او به وقوع می پیوندد و اجتماع استوار نمی شود مگر در پرتو قوانین. قوانین نیز هر چقدر عادلانه تنظیم شده باشد، راه تخلّف را نمی بندد؛ مگر اینکه فضایل اخلاقی در آن جامعه حکمفرما باشد. فضایل اخلاقی نیز وقتی انسان و جامعه را به انجام اعمال صالح و سعادت سوق می دهد که بر اساس توحید باشد؛ یعنی مردم معتقد باشند جهان پروردگاری ازلی و سرمدی دارد که هیچ چیز از علم و احاطه او بیرون نیست و هیچ قدرتی فوق آن وجود ندارد؛ او همه را آفریده و به زودی به حساب همه رسیدگی خواهد کرد. در این صورت هم و غمّ آدمیان، مراقبت از اع ان جهت رضایت حق خواهد بود.26

برخی از دانشمندان تربیتی، اجتماعی بودن انسان را مبنای جداگانه ای برای تربیت انسان می دانند.

د) اختیار

اختیار در لغت به معنای «توانایی انتخاب درست از نادرست» است؛27 در اصطلاح نیز به معنای در انجام افعال، به همراه آگاهی و توانایی بر انجام آن می باشد.28 برای انجام یک فعل، اراده انجام دادن آن لازم است و برای اراده باید ابتدا به تصور فعل، سپس تصدیق به نوعی فایده در آن پرداخت و اعتقاد به قدرت بر انجام آن فعل داشت تا شوق و میل به انجام آن در ما ایجاد شود. ارزش تمام کارهای اخلاقی انسان به وجود اختیار اوست؛ زیرا هرگز موجودی را بر آنچه استعداد و توانایی انجام آن را ندارد بازخواست نخواهند کرد. معمولاً انسان هایی که تنبل هستند و نمی خواهند خود را به زحمت بیندازند و به تزکیه نفس بپردازند، می کوشند رفتارهای نادرست خود را به عوامل قهری نظیر خواست خداوند، جبر محیط یا ارثی بودن صفتی نسبت دهند تا از زیر بار سنگین مسئولیت شانه خالی کنند. قرآن برای مبارزه با این تصوّر غلط، مرتب گوشزد می کند که انسان موجودی مختار و در قبال کارهای خود مسئول است: «وَ أَنْ لَیْسَ لِلْإِنْسانِ إِلاَّ ما سَعی» «وَ أَنَّ سَعْیَهُ سَوْفَ یُری» «ثُمَّ یُجْزاهُ الْجَزاءَ الْأَوْفی»(نجم: 39 تا 41)؛ و برای انسان بهره ای جز سعی و کوشش او نیست، به زودی جزای کافی سعیش را می بیند.

بر مبنای اختیار، روش های بشارت و انذار (وعدة بهشت و جهنم)، عفو و صفح از خطا و روش ابتلا برای تربیت اخلاقی اتخاذ می شود.

ه ) معرفت پذیری انسان

معرفت پذیری یکی از استعدادهای ویژة انسانی و از مبانی تربیت اخلاقی به شمار می آید. یکی از مسائل مهم در تربیت اخلاقی، وجود محرّک اصلی، به منظور حرکت برای خودسازی یا دیگرسازی اخلاقی است. آنچه می تواند برای شناسایی شکوفایی استعدادهای اخلاقی محرک باشد، شناخت نیاز انسان و میل به رفع آن است. بنابراین، انسان نیازمند معرفت به نفس خویش است. متأسفانه انسان در اثر توجه و پرداختن بیش از اندازه به امور مادی، خود را فراموش کرده به سمت هلاکت می رود.

معرفت نفس یعنی شناخت ویژگی های انسان، ضعف ها، اه و راه تکامل؛ همه اینها انسان را به سوی معرفت خداوند می کشاند؛ زیرا تنها خداوند است که می تواند همة میل ها، ظرفیت ها، و ضعفهای انسان را با کمالات نامحدود خود ء کند. ب معرفت می تواند حصولی (با استفاده از برهان و استدلال) یا حضوری و شهودی باشد. بدین شکل که وقتی انسان با برهان دریافت سراسر نیاز است و تنها خداوند رفع کنندة نیازهای اوست، هر لحظه در عبودیت خویش کامل تر شده و شایسته دریافت فیض الهی می گردد؛ به طوری که راه را به او نشان بدهد: «إِنْ تَتَّقُوا اللَّهَ یَجْعَلْ لَکُمْ فُرْقاناً»(انفال: 29).

قرآن کریم با خطاب هایی نظیر «یَتَدَبَّرُونَ»، «یَتَفَکَّرُون»، «اولُوا الْأَلْبابِ» و... قوة معرفت پذیری و تعقل انسان را به رسمیت شناخته است.

مرحوم علامه می فرماید: «خداوند کریم در هیچ آیه ای دستور نداده است که مردم کورکورانه ایمان بیاروند. حتی گاهی در میان آیات، علت احکام و شرایع را نیز بیان می کند. به عبارتی، قرآن، مبنای دعوت خود را بر ادراک عقلی انسان نهاده و او را به ب بینش دعوت می کند تا با شناخت نیازهای خود و قدم در وادی تهذیب نفس به سعادت برسد».29 قرآن کریم همچنین انسان را خلیفه خداوند،30 امانتدار او،31دارای بزرگترین ظرفیت علمی،32 معرفی کرده است و در مقابل، ضعف جسمی،33عجول بودن34 و جهل اضطراری نسبت به آینده (نظیر مرگ) را از جمله ویژگی هایی می داند که او را به ب کمالات و فضایل برای نزدیک تر شدن به خداوند سوق می دهد. در ادامه، به روش های تربیت اخلاقی که از این مبانی نشئت می گیرد؛ می پردازیم:

شیوه های تربیت اخلاقی در قرآن

روش های تربیت اخلاقی به سه دسته خودسازی، دیگرسازی و روش های مشترک قابل تقسیم است و ما روش های مشترک را بررسی خواهیم کرد.

الف)روش حبّ عبودی

علامه معتقد است مهم ترین روش تربیت اخلاقی مبتنی بر توحید، روش حبّ عبودی است.35

حبّ عبودی یعنی محبّتی که از روی عبودیت فرد و ناشی از شناخت توحیدی نسبت به خداوند است؛ محبتی که همة نقایص و تمایلات انسان را پاسخ می دهد. علامه در المیزان می فرماید: مهم ترین شیوة تربیتی اخلاقی در نظر قرآن، شیوة حب عبودی است. چون بنای بر محبت عبودی است. یعنی ترجیح دادن جانب خدا بر جانب بنده؛ رضای خدا را بر رضای خود ترجیح دادن؛ از حق خود به خاطر حق خدا گذشتن و از خشم خود به خاطر خشم خدا صرف نظر ؛ این محبت انسان را به کارهایی وا می دارد که عقل اجتماعی نمی پسندد. چون ملاک اخلاق اجتماعی، همین عقل اجتماعی است. محبت انسان را به کارهایی وا می دارد که فهم عادی که اساس تکالیف عمومی و دینی است، آن را نمی فهمد.36

در حدیث قدسی آمده است: «هرگاه اشتغال به من بر جان بنده غالب آید، خواهش و لذت او را در یاد خود قرار دهم و چون خواهش و لذّتش را در یاد خود قرار دهم، عاشق من می گردد و من نیز عاشق او».37

بنابراین، محبت خداوند شامل بندة عاشق می گردد و او را برای خدا خالص می کند. مسلّماً چنین فردی دستورهای الهی را به سبب عشق به محبوب انجام می دهد و آنچه مبغوض اوست ترک می کند و این یعنی همان تهذیب نفس. به عبارت دیگر، تربیت اخلاقی با کشش محبّت و به روش عبودیت، بهترین شیوة قرآن از نظر علامه است.

آن دل که به یاد تو نباشد دل نیست
آن که ندارد به سر کوی تو راه

قلبی که به عشقت نتپد جز گل نیست
از زندگی بی ثمرش حاصل نیست38

«حبّ عبودی» روشی است برای تقویت اراده و همت در راه ب فضایل و ترک رذایل.

علامه طباطبایی می فرماید:

عبادت به سه طریق ممکن است (و هر کدام اثر خود را دارد ): اول عبادت از روی ترس و بیم از خشم الهی و عذاب آ ت، که انسان را به زهد وا می دارد. یعنی فرد از لذایذ دنیا چشم پوشی می کند تا به نجات ا وی برسد. دوم، عبادت به طمع بهشت و نعمت های ا وی که فرد را وادار به فعل نیک می کند. اما طریق سوم عبادت، طریقه «محبت» است؛ یعنی قلب را از تعلق به هر چه غیر خداست پاک ، از تمام زینت ها و زخارف دنیا گذشتن، از فرزند، همسر، مال، مقام، حتی از آرزوهای خود. قلب را منحصراً برای خدا فارغ ، یعنی محبت به خدا قلب فرد را مرحله به مرحله تسخیر می کند تا جایی که این فرد تنها کاری را می کند که خداوند دوست دارد وآن چیزی را ترک می کند که او نمی پسندد. به رضای خدا راضی و به خشم او خشمگین می شود.39

شهید مطهری در این رابطه می گوید:

عشق و محبّت، محرّک ش تن حصار خودپرستی است. همین که عاشق از «خود» پا بیرون نهاد، روح او توسعه می یابد و صفات زشت اخلاقی را کنار می نهد... عشق و محبّت، تنبل را چالاک می کند، حتی از کودن تیزهوش می سازد، از بخیل بخشنده و از کم طاقت، شکیبا می سازد... .40

آری:

هر که را جامه ز عشقی چاک شد

او ز حرص و عیب کلی پاک شد

«آنچه در عبودیت هدف است، حفظ و یادآوری شناخت خداوند است؛ یعنی پس از آنکه فرد خداوند را شناخت، با عبادات، به یاد او می افتد تا دچار غفلت نگردد».41

حضرت علی علیه السلام فرموده است دوستی خدا آتشی است که به هیچ چیز نمی گذرد مگر اینکه آن را می سوزاند؛ یعنی همة هواها واشتغالات نفس را از بین می برد.42 قرآن کریم می فرماید: «إِنْ کُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِی یُحْبِبْکُمُ اللَّهُ وَ یَغْفِرْ لَکُمْ ذُنُوبَکُمْ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِیمٌ(آل عمران: 31)؛ این آیه، نشانة محبت به خداوند را تبعیّت از فرستادة او یعنی صلی الله علیه وآله می داند و نشانه محبّت خداوند به بنده را آمرزش گناهان او و مورد رحمت و مغفرت الهی قرار گرفتن، می داند.

علامه طباطبایی سه مرحله برای عبودیت معرفی می کند: اول توکّل که اعتماد به خداوند و راضی شدن به مصلحت او است؛ دوم، تفویض و سپردن امور به خداوند؛ در این مرحله فرد با تضرع و ماس، درخواست یاری دارد. مرحلة سوم، مقام تسلیم است که بنده مطیع محض بوده و حتی ماس و درخواست را رها می کند و باور دارد که خداوند با حکمت خویش، امور را به بهترین شکل هدایت می کند؛ مانند آنچه حضرت ابراهیم علیه السلام فرمود: «حسبی من سؤالی علمه بحالی؛43 علم خداوند به احوال من، مرا بی نیاز از درخواست نموده است.»

راه های ب حبّ خداوند در قرآن بیان شده است؛ برخی از آنها عبارت اند: تفکر و شناخت خداوند، ذکر دائم و یادآوری نعمت ها و مسئولیت انسان در برابر خداوند،44 ا اج محبّت غیر خدا «القلب حرم الله فلا تسکن فی حرم الله غیر الله»،45 عمل مطابق رضایت الهی46و محبّت اولیای خدا که خداوند به آن سفارش کرده است: «قُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبی»(شوری: 23)؛ علامه همچنین بیان می کند که صلی الله علیه وآله و اهل بیت معصوم علیهم السلام ایشان مصادیق ذکر الهی اند؛ زیرا خداوند به وسیله آنها به یاد می آید.47

ب)روش موعظه و نصیحت

این روش با توجه به فطرت اجرا می شود؛ موعظه یعنی کارهای نیک به گونه ای تذکر داده شود که قلب شنونده از شنیدن بیان آن رقت پیدا کند و در نتیجه تسلیم شود.48 قرآن کریم نصایح لقمان به پسرش را بیان می کند که حقیقت توحید را به او می آموزد و سپس او را دعوت به عمل می کند: «وَ هُوَ یَعِظُهُ یا بُنَیَّ لا تُشْرِکْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْکَ لَظُلْمٌ ‏عَظِیمٌ»(لقمان: 13). علامه بیان می کند که روش لقمان در نصحیت فرزندش، بیان توحید و معاد همراه با محبّت است. خطاب عاطفی «یا بنیّ!» یعنی «پسرکم!» برای برانگیختن احساسات و ترغیب به پذیرش است.49

همچنین قرآن کریم از زبان حضرت نوح علیه السلام بیان می کند که فرمود: «یا قَوْمِ إِنِّی لَکُمْ نَذِیرٌ مُبِینٌ»(نوح: 2)؛ عبارت «یا قوم» در واقع «قومی» بوده که مخفّف شده و بیان کننده خیرخواهی و مهربانی است.50 از میان روش های ارشادی، روش عاطفی مؤثرتر است. بنابراین، درگیر احساسات فرد برای رجوع به خویشتن، می تواند در پذیرش نصیحت جهت اصلاح، مؤثر واقع شود و این انگیزه ای مهم برای ب فضایل و ترک رذایل است.

پس در این روش، محور قرار دادن توحید و تذکّر به این حقیقت، مهم است و باید با محبّت و برانگیختن احساسات همراه باشد.

ج)روش الگوسازی با بیان داستان و مثال

علامه می فرماید: «قرآن کریم مثل معلّمی است که کلیات درس را در مختصرترین جملات بیان می کند سپس شاگردان را به عمل به آن امر می کند. بعد اعمال آنها را می بیند؛ صحیح و فاسد آن را اصلاح می کند؛ نقص ها و کمبودها را با موعظه، مثال، داستان، وعده به پاداش و جزا رفع می کند».51 علامه بیان می کند که تمامی داستان ها و مثال های قرآن، حول محور توحید، افراد را تربیت می کند. ایشان ویژگی داستان ها و مثال های قرآن برای تربیت اخلاقی انسان ها را این گونه معرفی می کند: «اینکه خداوند داستان های انبیا را بیان می کند، عبادت ها، دعاها و طرز معا شان را با مردم مثال می زند، در واقع خود نوعی تربیت عملی است با ذکر جزئیات. آنچه در تمام آنها محور اصلی بحث قرآن است، هدایت توحیدی انبیاست و این اعتقاد درونی آنها به توحید است که در اعمال آنها بروز کرده است.»52

علامه می گوید این که داستان حضرت یوسف علیه السلام از نظر قرآن «احسن القصص» است به آن دلیل می باشد که اخلاص توحید او را بیان می کند و ولایت خداوند سبحان نسبت به بنده اش را مجسّم می سازد که چگونه او را در راه محبت و سلوک راهش تربیت کرده و از چاه ذلت به اوج عزت رسانده است. همچنین نشانگر آن است که خداوند عهده دار امور بندگان مخلص خویش است تا به عرش عزّت بلندشان کند.53

ویژگی مثال های قرآنی نیز آن است که با بیان نکات اخلاقی، میان دستورهای مختلف عبادی، ، اجتماعی و... پراکنده شده اند تا هر لحظه، تمرین و تذکّری برای یاد خدا باشند و بذر غفلت و رذایل را در هر موقعیتی بخشکانند.54بنابراین، روش داستان و مثال برای الگوسازی علمی در تربیت اخلاقی، در صورتی که حول محور توحید باشد، بسیار مؤثر واقع خواهد شد.

د) وعدة بهشت و جهنم

قرآن کریم در موارد بسیار به بیان عذاب های جهنم و نعمت های بهشتی و مقایسة آن دو پرداخته است. «قُلْ أَ ذلِکَ خَیْرٌ أَمْ جَنَّةُ الْخُلْدِ الَّتِی وُعِدَ الْمُتَّقُونَ»(فرقان: 15)؛ در این روش، آگاهی دادن از نتایج کار نیک، انگیزة کافی برای انجام دادن آن ایجاد می کند؛ همان طور که آگاه شدن از نتایج سوء، بهترین عامل بازدارنده از ارتکاب آن عمل است. به عبارتی، تشویق و شرم تنبیه باید مربّی فرد باشد و این یعنی بها دادن به عزت و کرامت انسانی.

ه ) پرسش و پاسخ

یکی از شیوه های پرورش استعدادها، مطرح موضوع مورد نظر در قالب پرسش است. با اجرای ماهرانة این روش، به جای تعدادی باسوادهای سطحی، صاحب نظرانی متفکر تربیت می شوند که اهل معرفت اند.55 قرآن کریم در راه پرورش نیروی معرفت و تفکّر، برای کامل شدن شناخت افراد و رسیدن به عبودیت از این روش استفاده کرده است. در روش پرسش و پاسخ، القای اطلاعات، همراه با تفکر حول محور مورد نظر صورت می گیرد. از این روی، ماندگاری اثر آن بیشتر خواهد بود:

«أَ لَمْ‏ یَأْنِ لِلَّذِینَ آمَنُوا أَنْ تَخْشَعَ قُلُوبُهُمْ لِذِکْرِ اللَّهِ(حدید: 16)؛ آیا وقت آن نرسیده است که دلهای مؤمنان در برابر ذکر خدا خاشع گردد؟»

و) امر به معروف و نهی از منکر

انجام معروف وقتی آسان می شود که همة هدف ها متوجه قرب الی الله باشد و منکر وقتی صورت می گیرد که انسان از این هدف به انحراف کشیده شده و عقب بیفتد. امر به معروف و نهی از منکر، وقتی اثر گذار است که آمر یا ناهی، این حقیقت را به فرد امرشونده یا نهی شونده القا کند. نکتة مهم در این روش آن است که فرد باید به گفته های خود عمل کند تا نشانة صدق دعوی او باشد. قرآن کریم می فرماید: «کُنْتُمْ خَیْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ تَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ»(آل عمران: 110).

قرآن کریم بیان می کند شما بهترین امت هستید؛ زیرا به نیکی امر و از زشتی ها نهی می کنید، در حالی که به خداوند ایمان دارید. یعنی امر و نهی شما حول محور توحید است.

ز) ابتلاء

بنابر مبنای اختیار و مسئولیت پذیری، یکی از روش های تربیت اخلاقی، مواجه شدن فرد با نتایج اعمال خویش است تا با آگاهی از نتایج مثبت یا منفی آن، برای انجام دادن دوباره عمل، دلسرد یا تشویق شود. در این روش، فرد بر اساس مبنای «حبّ ذات» می کوشد به گونه ای عمل کند که زیانی متوجه او نشود. قرآن کریم می فرماید: «وَ لَنَبْلُوَنَّکُمْ بِشَیْ‏ءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ الْأَمْوالِ وَ الْأَنْفُسِ وَ الَّثمَراتِ وَ بَشِّرِ الصَّابِرِینَ الَّذِینَ إِذا أَصابَتْهُمْ مُصِیبَةٌ قالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَیْهِ راجِعُونَ» (بقره: 155 و 156).

بنابراین، فرد وقتی دانست نتیجة عمل او به خودش باز می گردد و دنیا هر لحظه صحنه آزمایش اوست، متوجه امر آ ت شده و به اصلاح نفس می پردازد؛ به عبارت دیگر، به تربیت اخلاقی خود مشغول می شود.

دانشمندان تربیتی اصول دیگری را نیز در تربیت مهم می دانند که برخی از آنها عبارتند از: مدارا با متخلف، تدریج در آموزش رفتار پسندیده، تکرار و مداومت بر ب فضایل وترک رذایل، رعایت اعتدال و پرهیز از افراط وتفریط نابجا.

نتیجه گیری

پیش از این بیان شد که مبانی تربیت اخلاقی به معنی امکانات، ضرورت ها و موقعیت حیات انسانی در تربیت اخلاقی است و شیوه ها به معنای راه کارهاو پیش فرض هایی است که با توجه به مبانی، برای رسیدن به اه اتخاذ می شوند. علامه بیان می کند هدف های تربیت اخلاقی می تواند به انگیزة قوانین اجتماعی یا مورد پسند مردم واقع شدن باشد ـ همان طور که دانشمندان غربی عموماً همین اه را در تشویق به اخلاق در نظر دارندـ یا به انگیزة رهایی از عذاب ا وی و رسیدن به نعمت های بهشتی باشد ـ همان گونه که ادیان گذشته به آن تأکید دارند. ـ اما روش قرآن با این دو گروه تفاوت دارد. قرآن کریم همة آموزه های خود را حول محور «توحید» بیان می کند و انگیزه تربیت اخلاقی را، حبّ معبود و رسیدن به قرب و به او بیان می کند.

علامه، مبانی تربیت اخلاقی در قرآن را توحید، فطرت، هدفدار بودن انسان، اختیار و قوة معرفت پذیری انسان می داند. البته مهم ترین مبنا را «توحید» معرفی کرده است که سایر مبانی حول آن می چرخد. شناخت توحید، نگرش موحد را نسبت به خود و خداوند تغییر می دهد؛ نقص های او را یادآور شده و تنها رافع کمبودها و نیازها را خداوند می داند. میل های فطری او نظیر میل به قدرت، علم، عزّت و احترام، کمال و حقیقت، حبّ ذات، پرستش موجود برتر و... اگر در کنار شناخت توحیدی قرار بگیرد، بهترین کمک کنندة فرد در تربیت صحیح اخلاقی می شود.

علامه مهم ترین روش قرآن را «حبّ عبودی» یا محبّتی که از عبودیت فرد سرچشمه می گیرد می شناسد ایشان معتقد است ی که خود را بنده خداوند نداند، هرگز نمی تواند به تربیت اخلاقی صحیح و کامل دست یابد. البته این اعتقاد باید در عمل نشان داده شود. عبودیت نیز هرگز به طور کامل اجرا نمی شود؛ مگر آنکه انگیزة آن، محبّت به خداوند باشد؛ محبّت به کمالات او و اینکه ولیّ نعمت و رافع نیازهای انسان است. سایر روش های قرآن نظیر نصیحت و موعظه، الگوسازی با بیان مثال و داستان، وعده بهشت و جهنم، پرسش و پاسخ، امر به معروف و نهی از منکر، همگی حول محور «توحید» بوده و یادآور همین مسئله است.

امیدواریم این شیوة قرآن برای تربیت اخلاقی، مورد توجه عموم، به ویژه مربّیان اخلاق قرار گیرد؛ زیرا به هر میزان که خود را از نظر توحیدی تکامل بخشیم، به همان مقدار در مراتب کمال اخلاقی پیشرفت خواهیم کرد. خارج شدن از مراتب توحید، گرفتار شدن به فسادها و رذایل اخلاقی را به دنبال خواهد داشت.


  • ··· منابع
    ـ جعفری، محمدتقی؛ ترجمه و شرح نهج البلاغه، تهران، دفتر نشر و فرهنگ ی، 1364.
    ـ ازهری، محمدبن احمد، معجم تهذیب اللّغة، بیروت، دارالمعرفة، 1422ق.
    ـ جعفری، محمدتقی، ترجمه و شرح نهج البلاغه، بی جا، دفتر نشر و فرهنگ ی، 1364.
    ـ جعفری، محمدتقی، تعلیم و تربیت، تهران، پیام ، 1378.
    ـ جوادی آملی، عبدالله، مبادی اخلاق در قرآن، قم، اسراء، چ دوم، 1378.
    ـ جوادی آملی، عبدالله، توحید در قرآن، (تفسیر موضوعی قرآن ج 2)، تنظیم حیدعلی ایّوبی، قم، اسراء، چ دوم، 1385.
    ـ جوهری، اسماعیل حمّار، الصّحاح، بیروت، ی، 1368.
    ـ حاجی ده آبادی، محمدعلی، درآمدی بر نظام تربیتی ی، قم، مرکز جهانی علوم ی، 1377.
    ـ حسن زاده آملی، حسن، دروس شرح اشارات و تنبیهات ابن سینا (نمط نهم «مقامات العارفین»)، قم، مطبوعات دینی، 1383.
    ـ ، روح الله، دیوان ، بی جا، مؤسسه تنظیم و نشر آثار ، 1372.
    ـ دهخدا، علی اکبر، لغت نامه دهخدا، تهران، تهران، 1334.
    ـ راغب اصفهانی، القاسم حسین بن محمد، مفردات الفاظ قرآن، بیروت، دارالشامیه و دمشق، دارالقلم، 1416ق.
    ـ زبیدی، محمد مرتضی، تاج العروس من جواهر القاموس، بی جا، دارالهدایة، 1386.
    ـ سبحانی تبریزی، جعفر، الهیات علی هدی الکتاب و السنة و العقل، قم، مؤسسه صادق علیه السلام ، چ چهارم، 1417ق.
    ـ سعیدی مهر، محمد، آموزش کلام ی، قم، کتاب طه، چ دوم، 1381.
    ـ شبّر، عبدالله، الأخلاق، ترجمة محمدرضا جبّاران، قم، هجرت، چ ششم، 1380.
    ـ شیروانی، علی، اخلاق ی و مبانی نظری آن، قم، دارالفکر، چ دوم، 1381.
    ـ طباطبایی، سیدمحمدحسین، المیزان، ترجمة سیدمحمدباقر همدانی، قم، دفتر انتشارات ی، 1363.
    ـ طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، مؤسسه مطبوعاتی اسماعیلیان، چ دوم و سوم،1393، ج 1ـ20.
    ـ طوسی، نصیرالدین محمد، اخلاق ناصری، تهران، خوارزمی، چ سوم، 1364.
    ـ فراهیدی، خلیل بن احمد، ترتیب العین، قم، اسوه، 1414ق.
    ـ فیومی، احمد بن محمد، مصباح المنیر، قم، مؤسسه دارالهجرة، 1405ق.
    ـ قرشی، علی اکبر، قاموس قرآن، تهران، دارالکتب ال یه، 1352.
    ـ کلانتری، الیاس، المعجم المفهرس لآیات القرآن الکریم، تهران، اسوه، 1377.
    ـ محمدی ری شهری، محمد، منتخب میزان الحکمة، ترجمة رضا شیخی، قم، دارالحدیث، چ پنجم، 1385.
    ـ محمدی ری شهری، محمد، میزان الحکمة، ترجمة رضا شیخی، قم، دارالحدیث، چ دوم، 1377.
    ـ مصباح، محمدتقی، اخلاق در قرآن، نگارش محمدحسین اسکندری، قم، مؤسسه آموزشی پژوهشی €، چ سوم، 1377.
    ـ مصباح، محمدتقی، توحید در نظام عقیدتی و ارزشی ، بی جا، شفق، چ چهارم، 1375.
    ـ مطهری، مرتضی، جاذبه و عه علی علیه السلام ، تهران، بی نا، 1349.
    ـ نراقی، احمد، معراج السعاده، بی جا، جاویدان، بی تا.
    ـ دیلمی، احمد و آذربایجانی، مسعود‎‎،اخلاق ی، تدوین: نهاد نمایندگی ی قم: دفتر نشر معارف، 1385

  • پى نوشت ها
    1-. دانشجوی کارشناسی ارشد مدرسی معارف باقرالعلوم علیه السلام. دریافت: : 20/5/88 پذیرش:7/7/88.
    2- یار باقرالعلوم علیه السلام.
    1. ابوالقاسم حسین بن محمد راغب اصفهانی، مفردات الفاظ قرآن. ج 1، ص 252.
    2. حاجی ده آبادی، درآمدی بر نظام تربیتی ، ص 18.
    3. محمدمرتضی زبیدی، تاج العروس من جواهر القاموس، ج 2، ص 464 / جوهری، اسماعیل بن حمّار، الصّحاح،ج 4، ص 2350.
    4. حاجی ده آبادی، درآمدی بر نظام تربیتی ، ص 12.
    5. راغب اصفهانی، مفردات الفاظ قرآن. ج 1، ص 297.
    6. عبدالله جوادی آملی؛ مبادی اخلاقی در قرآن. ص 74.
    7. احمد دیلمی و مسعود آذربایجانی؛اخلاق ی. ص 19.
    مشاهده متن کامل ...
شیوه های تعلیم وتربیت در قرآن وکریم.ازنظر علامه طباطبایی
درخواست حذف اطلاعات

قرآن کریم از دیدگاه علامه طباطبایی

چکیده

این مقاله بارویکرد تحلیلی توصیفی به مبانی و شیوه های تربیت اخلاقی در قرآن، از نظر مفسّر بزرگ علامه طباطبایی در تفسیر المیزان می پردازد. مبانی تربیت اخلاقی به معنای استعدادها، امکانات و ضرورت های مربوط به انسان دربارة آموزش اخلاق و همچنین بیانگر نوع روش ها وشیوه ها در تربیت اخلاقی است. مبانی تربیتی به سه دستة علمی، فلسفی و دینی تقسیم می شود که در این مقاله تنها به مبانی دینی پرداخته شده است.

علامه، «توحید» را مهم ترین مبنای تربیت اخلاقی قرآن می داند که تمامی آموزه های قرآن، حول محور آن می چرخد. موحد پس از شناخت خداوند و شناخت نیازهای خود، بنابر امیال فطری نظیر میل به هدف، کمال، حقیقت، تقدیس موجود برتر، کرامت ذاتی و صیانت از نفس، به سوی خداوند جذب می شود، و تنها راه رسیدن به قرب را در انجام دستورهای الهی و ترک محرّمات می یابد. این همان روش عبودیت است که انسان را به تهذیب نفس می رساند.

از دیدگاه علامه، سایر مبانی نظیر اختیار، معرفت پذیری و... و روش های تربیت اخلاقی مانند نصیحت، الگوسازی با داستان و مثال، وعدة بهشت و جهنم، پرسش و پاسخ، ابتلا و...، همگی حول محور «توحید» می تواند اثرگذار باشد.

کلید واژه ها: تربیت، توحید، تربیت اخلاقی، مبانی اخلاق، شیوه های اخلاقی.

مقدمه

اصول تربیتی هر دیدگاهی از مبانی تربیتی آن نشئت می گیرد و روش ها و فنون خاص تربیتی خود را به دنبال خواهد داشت. نیل به سعادت حقیقی، بدون داشتن «اخلاق الهی» و «زندگی سالم جهت رشد و تکامل انسانی» امکان پذیر نیست. آنچه امروز به آن نیازمندیم، دانستن اهمیت سرمایه گذاری و برنامه ریزی دقیق فرهنگی برای رسیدن به این هدف است. ترویج صحیح آداب ی و حل مشکلات اخلاقی جامعه، نیازمند شناخت مبانی و شیوه های اخلاقی مطرح شده از سوی خداوند است و قرآن کریم بهترین مرجع در این زمینه می باشد. اصول و روش های تربیت اخلاقی، به گونه ای در قرآن کریم مطرح شده است که می تواند عرصه های فردی، خانوادگی و اجتماعی را سامان بخشد و راه گشای تمامی این مسائل باشد. پرسش اساسی اینجاست که آیا قرآن مبنا و روش خاصی در تربیت اخلاقی انسان دارد؟ آیا می توان روش واحدی برای تمامی سنین و در تمامی عرصه ها برگزید؟

مبانی تربیت اخلاقی در قرآن

«مبانی» در لغت به معنای «شالوده و اساس» یک چیز آمده است1 و در اصطلاح دانشمندان تربیتی، به گزاره هایی گفته می شود که بیانگر موقعیت، امکانات، محدودیت ها و ضرورت های حیات انسانی است.2 مبانی هر مکتب، نوع اصول ارزشی و تربیتی آن مکتب را مشخص می کند.

«تربیت» نیز در لغت از دو ریشة «ربو» و «ربب» اشتقاق یافته است؛ از ریشة «ربو» بیشتر ناظر به پرورش جسمی و به معنای «افزودن» و «پروراندن»، و از ریشة «ربّ» بیشتر ناظر به پرورش روحی و معنوی و به معنای «س رستی »، « ی » و «به اعتدال رساندن» است.3تربیت از نظر دانشمندان تربیتی، فعالیتی منظم و تدریجی برای کشف استعدادها و از قوه به فعلیت رساندن آنهاست.4

اخلاق در لغت جمع «خُلُق» یا «خُلق» به معنای سجیّه و طبیعت باطنی است5 و به صفاتی اطلاق می شود که بر اثر تکرار، در نفس انسان به صورت ملکه در آمده و رفتار متناسب با آن بدون تأمل از انسان صادر می شود.6 بنابراین، «تربیت اخلاقی» به معنای چگونگی به کارگیری و پرورش استعدادهای درونی انسان جهت رشد و تثبیت صفات پسندیدة اخلاقی (شکوفا ظرفیت های اخلاقی) به منظور انجام رفتارهای پسندیده اخلاقی و دوری از رذایل اخلاقی است؛ به طوری که این ویژگی ها برای انسان به صورت ملکه درآید.7

موضوع تربیت اخلاقی، نفس انسان است که افعال زیبا و زشت به طور ارادی از او صادر می شود.8 هدف تربیت اخلاقی، پرورش استعدادهای درونی انسان برای ایجاد و رشد صفات و رفتارهای پسندیدة اخلاقی است. از دیدگاه علامه طباطبائی، هدف تربیت اخلاقی، رسیدن به توحید در زمینة اعتقاد و عمل است. بنابراین، تربیت اخلاقی باید به عبودیت الهی بینجامد.9علامه معتقد است این هدف و این روش، مخصوص قرآن است (در مقابل گروهی که هدف را تأمین قوانین اجتماعی یا عرف جامعه می دانند یا پیروان ادیان الهی که هدف را رسیدن به نعمت های ا وی و دوری از عذاب می دانند).10 از این روی، برای شناسایی مبانی تربیت اخلاقی قرآن، باید ساحت های گوناگون انسان شناسی از نظر قرآن بررسی شود. باید رابطه انسان با خداوند، جهان هستی، خود و دیگران در نظر گرفته شود و در این راستا، به محدودیت ها، استعدادها و ضرورتهای حیات انسانی توجه شود.

مرحوم علامه طباطبایی موارد زیر را از مهم ترین مبانی تربیت اخلاقی در قرآن کریم می داند:

الف) توحید

اهمیت خداشناسی به دلیل آثار آن در حیات فردی و اجتماعی انسان ها مورد توجه است. اعتقاد انسان به خدا و برداشتی که از اوصاف الهی دارد، در شئون مختلف زندگی او، انگیزه ها، نیّت ها، داوری ها و اعمال او مؤثر است و شخصیت ویژه ای برای فرد می سازد و روش او را تغییر می دهد.

بنابراین، یکی از ضرورت های حیات آدمی، شناخت نوع ارتباط او با خداوند است. علامه معتقد است «توحید»، ریشة درخت و روح همة آموزه های قرآن است. از این روی، مهم ترین مبنای تربیت اخلاقی را «توحید» می داند. ایشان بیان می کند شجره طیبه ای که قرآن از آن نام می برد که اصل آن ثابت و فرع آن در آسمان است، همان توحید است که فروع آن، اخلاق، اعتقادات و احکام می باشد.11 بنابراین، از نظر ایشان مهم ترین مبنای قرآن در تربیت اخلاقی توحید است.

علامه طباطبایی «توحید» را این گونه معرفی می کند: «توحید در آن است که معتقد باشیم خداوند ربّ همه اشیاء است و هیچ ربّی جز او نیست، در همه جهات تسلیم او بوده و حقّ ربوبیّت او را ادا کنیم. بدین شکل که خشوع قلبی جز برای او نداشته باشیم و اعمالمان را جز برای او انجام ندهیم و دستورات او را بزرگ و عظیم بدانیم».12

انسانی که معتقد است کارگردان اصلی جهان تنها خداوند است و نیازمندی های او، تنها با تدبیر خداوند، سر و سامان خواهد گرفت، دست نیاز به سوی دیگران دراز نخواهد کرد؛ در مقابل مشکلات بی ت و کم صبری نخواهد داشت؛ زیرا او می داند که خداوند تنها ربّ او نیست، ربّ همه جهان است و امور را به بهترین شیوه هدایت خواهد کرد. علامه طباطبایی در این زمینه می فرماید:

«خداوند سبحان، مالک حقیقی انسان و هر آنچه به او تملیک کرده می باشد؛ چرا که انسان هرچه دارد خدا به او داده و مالک او، قلب او، تمام اموال اوست. لذا خدا به او، به نفع و ضررش، مرگ و حیاتش، کمال و سعادت یا شقاوتش، اسباب مورد نیاز سعادتش، از خود او آگاهتر است. دل ها به دست اوست و هر که را بخواهد به طرف آن برمی گرداند. تنها اوست که می تواند در هر حال، قلب انسان را به بهترین ح برگرداند. انسان هیچ مطلبی را از او نمی تواند مخفی کند؛ چون خدا از انسان به قلبش نزدیکتر است.13... وقتی انسان بداند خود و سایر موجودات، ملک خداوند هستند، بنابراین نه اندوه می خورد و نه می ترسد از آنکه ضرری ببیند بلکه تسلیم محض خدا می شود.» آری خداوند «ربّ العالمین» است یعنی عوالم گوناگون هستی تحت تدبیر و پرورش او قرار دارد.14

مسلّماً چنین نگرشی دربارة توحید، اساس تفکر انسان را دگرگون ساخته و ریشة رذایل اخلاقی را در او می خشکاند. همان گونه که مهم ترین انگیزة رعایت اخلاق را برای رسیدن به همه خیرات در انسان زنده می کند. احتجاج قرآن کریم بر توحید عبودی آن است که تنها ی سزاوار پرستش و خضوع و اطاعت است که خالق انسان و پرورش دهندة استعدادها، مالک مرگ و حیات، و نفع و ضرر او باشد. «وَ لا تَدْعُ مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا یَنْفَعُکَ وَ لا یَضُرُّکَ فَإِنْ فَعَلْتَ فَإِنَّکَ إِذاً مِنَ الظَّالِمِینَ(یونس: 106)؛ و جز خدا ی را که نه سودی به تو میرساند و نه زیانی را دفع می کند] مخوان، که اگر چنین کنی، از ستمکاران خواهی بود».

فرد موحد چون خدا را ناظر بر کارهای خود می داند، مدح و ذمّ مردم برایش مهم نیست، از این روی، دچار اضطراب نمی شود و به آرامش می رسد. همچنین این تفکر، جلوی تکبّر او را در هنگام موفقیّت ها می گیرد؛ زیرا مؤثر حقیقی را خدا می داند.15

محبّت اصیل، تنها زیبندة ذات نامحدود خداوند است؛ زیرا او جامع تمام کمالات بی منتهاست؛ ولیّ نعمت و رازق ماست و ما همواره به او محتاج هستیم. قرآن کریم با بیان توحیدی خاص خود، در صدد جذب قلوب مردم به سمت خداوند است و این مهم ترین اساس در تربیت اخلاقی است: «وَ إِذا سَأَلَکَ عِبادِی عَنِّی فَإِنِّی قَرِیبٌ(بقره: 186)؛ و زمانی که بندگانم از تو دربارة من سؤال د همانا] من نزدیکم.»

همچنین توحید در علم، قدرت، عزّت و حیات را مطرح می کند: «وَ اللَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ»(بقره: 282)؛ «أَ لا یَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَ هُوَ اللَّطِیفُ الْخَبِیرُ»(ملک: 14)؛ «آیا ی که آفریدگار است علم ندارد در حالی که خود باریک بین و آگاه است».

«أَنَّ الْقُوَّةَ لِلَّهِ جَمِیعاً»(بقره: 165)؛ «إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَیْئاً أَنْ یَقُولَ لَهُ کُنْ فَیَکُونُ»(یس: 82 )؛ «مَنْ کانَ یُرِیدُ الْعِزَّةَ فَلِلَّهِ الْعِزَّةُ جَمِیعاً»(فاطر: 10)؛ مرحوم علامه بیان می کند هر می خواهد عزیز شود یک راه دارد و آن این است که باید آیینه خدای عزیز شود تا عزّت در او ظهور یابد.16یعنی خود را به اخلاق الهی آراسته کند؛ خداوند کریم است او هم کریم باشد؛ خداوند صبور است او هم صبور باشد؛ خداوند ستارالعیوب است او هم چنین باشد و... .

مسلّماً چنین نگرشی از توحید که قرآن کریم بیان می کند، مهم ترین اثر تربیتی را در اخلاق بر جای خواهد گذاشت. علامه معتقد است این روش مخصوص قرآن کریم است. قرآن چنان دل ها را با علوم و معارف توحیدی خود پر می کند که دیگر جایی برای رذایل باقی نمی ماند. بنابراین، نگرش توحیدی یعنی ایجاد انگیزه برای انجام فضایل و پیشگیری از رذایل؛ نه دفع و درمان آنها؛ زیرا هر عملی که انسان انجام می دهد، یا برای به دست آوردن عزت یا قدرت یاسعادت و یا برای دفع شر و مکروهی می باشد و قرآن کریم قدرت، عزت و... را منحصربه خدا کرده است. بنابراین، در قلب موحد، جایی برای غیر خدا باقی نمی ماند تا به آن انگیزه دچار انحراف شود.17 بر مبنای توحید، مهم ترین روش تربیت اخلاقی قرآن، اجرای عبودیت است؛ یعنی انجام دستورات الهی و آنچه خداوند از انسان خواسته است و ترک محرّمات و آنچه انسان را از آن نهی کرده است. آری، موحّد حقیقی همواره درصدد رضایت محبوب و معبود برمی آید.

ب) فطرت

دومین مبنای قرآن در تربیت اخلاقی، پذیرش «فطریات» در انسان است. «فطرت» در لغت به معنی «خلق»، «ایجاد» و «سرشت و طبیعت» آمده است.18فطرت در اصطلاح، به گونه ای خاص از آفرینش اطلاق می شود که مخصوص انسان و غیر تقلیدی است. بدین صورت که نیازمند تمرین، و نبوده، در همه زمان ها، مکان ها و برای همه ثابت می باشد؛ قابل شدت و ضعف است و مبدأ همة فضایل انسانی است.19

یک سلسله میل ها و جاذبه های معنوی در انسان وجود دارد که در سایر موجودات نیست. این جاذبه ها به انسان امکان می دهد دایرة فعالیت هایش را از مادّیات توسعه دهد و تا افق عالی معنویات بکشاند. برخی از گرایش های فطری انسان عبارت است از: میل به حقیقت جویی و کمال ی ، میل به کرامت نفس و احترام، میل به آرامش، زیبایی دوستی، حبّ ذات و صیانت از نفس (جلب منفعت و دفع ضرر)، میل به خیر و فضیلت، تقدیس و پرستش موجود برتر، شکر و سپاس منعم که نوعی منفعت از او شامل انسان می شود.20 پرسش مهم در اینجا آن است که آیا انسان دارای ویژگی ای به نام فطرت است؟ و آیا قبول فطرت تأثیری بر تربیت اخلاقی انسان دارد؟

قرآن کریم در این باره می فرماید: «وَ نَفْسٍ وَ ما سَوَّاها فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها»(شمس: 7 و 8)؛ «سوگند به نفس آدمی وآنکه آن را منظم ساخت. سپس خیر و شر را به او الهام کرد.» مرتضی مطهری در این زمینه می گوید: «اگر انسان دارای یک سلسله فطریات باشد، قطعاً تربیت او باید با در نظر گرفتن همان فطریات صورت گیرد».21

ان تعلیم و تربیت به این نکته اذعان دارند که تعلیم و تربیتی شایستة انسان است که در همة مراحل نوعی و فردی، با شناخت صحیح انسان و وضعیت او، همراه باشد.22

بنابراین، شناخت فطریات انسان، به یقین در تربیت اخلاقی او لازم است تا بتوان شیوه های تربیتی متناسب با آن اتخاذ کرد. علامه طباطبایی معتقد است عقل عملی که خاستگاه رفتارهای اخلاقی است، مقدمات احکام خود را از فطرت وغریزة انسانی می گیرد. ایشان ضمن پذیرش مبنای فطرت در تربیت اخلاقی، آن را نیازمند شکوفایی می داند:

نکته مهم آن است که انسان ها فطرتاً خواهان علم، قدرت و صیانت از نفس هستند و به بقا و جاودانگی خویش می شند. میل به ب اعتبار و احترام دارند؛ میل به لذت جویی و زیبایی دوستی دارند و در مقابل ولی نعمت خود خاضع اند. برای مثال، احترام به پدر و مادر به مثابه یک ولیّ نعمت در همة جوامع دیده می شود. روشن است که نوع دید افراد به زندگی و شناخت آنان از خویش، خداوند و جهان، جهت امیال فطری را مشخص کرده و در شدّت یا ضعف آن مؤثر است. برای نمونه، اگر انسانی باور داشته باشد دنیا تمام زندگی اوست و با مرگ، نابود می شود یا اینکه همواره در دنیا جاودانه خواهد بود، در این صورت او حریص ترین افراد به ب قدرت و منفعت و لذت جویی است؛ در مقابل، انسانی که به شناخت عمیق از خداوند و هستی رسیده باشد و بداند که حیات آ ت، اصل زندگی او را تشکیل می دهد، با همان انگیزه های فطری یعنی میل به کمال، قدرت، عزّت، صیانت نفس و... در صدد رسیدن به سعادت ابدی و ا وی است و البته راه آن را بندگی خداوند می داند؛ زیرا موحّد حقیقی، خداوند را جوابگوی همة امیال و خواهش های خود می شناسد. از این روی، تمام همّ و غمّ خود را صرف جلب رضایت او می کند؛ قرآن کریم در این باره می فرماید: «فَأَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّینِ حَنِیفاً فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِی فَطَرَ النَّاسَ عَلَیْها(روم: 30)؛ پس روی خود را متوجه آیین خالص پروردگار کن، این فطرتی است که خداوند، انسان ها را بر آن آفریده است.

نکته ای که باید به آن توجه کرد این است که برای شکوفایی استعدادهای فطری، نیازمند برطرف موانع آنها و هدایت صحیح شان برای رسیدن به کمال هستیم. بر مبنای فطرت، روش های تذکّر، موعظه، پرسش و پاسخ، امر به معروف و نهی از منکر، برای تربیت اخلاقی اتخاذ می شود.

ج) هدفدار بودن انسان

یکی دیگر از مبانی تربیت اخلاقی در قرآن، هدفدار بودن انسان یا داشتن مطلوب نهایی است و آن عبارت است از رسیدن به سعادت و کمال. کمال یعنی شکوفایی استعدادهای درونی انسان، و سعادت به لذت پایداری گفته می شود که از جهت کمّی و کیفی دارای برتری و دوام نسبت به سایر لذت هاست.23 قرآن، هدف وکمال انسان را در آگاهی کامل و علم شهودی و حضوری او به خدای متعال می داند که همان قرب حقیقی نسبت به پروردگار است و با تلاش و تهذیب نفس به دست می آید.24 از نظر قرآن، سعادت انسان که موجودی مرکب از روح و بدن می باشد، عبارت است از رسیدن به خیرات جسمانی و و متنعم شدن به آن.25می فرماید: «یا أَیُّهَا الْإِنْسانُ إِنَّکَ کادِحٌ إِلی رَبِّکَ کَدْحاً فَمُلاقِیهِ( انشقاق: 6)؛ «ای انسان قطعاً تو به سوی پروردگارت در حرکت هستی پس او را ملاقات خواهی کرد».

بدیهی است که انسان دارای امیال و گرایش های گوناگونی است که نمی تواند به همه آنها پاسخ دهد. در تربیت اخلاقی حول محور توحید، همه خواسته ها و امیال فرد به سمت یک هدف ارزشمند جمع می شود و آن، رسیدن به رضایت و قرب خداوند است. نکته ای که علامه طباطبایی در بحث کمال مطرح می کند آن است که کمال انسان، در متن زندگی اجتماعی او به وقوع می پیوندد و اجتماع استوار نمی شود مگر در پرتو قوانین. قوانین نیز هر چقدر عادلانه تنظیم شده باشد، راه تخلّف را نمی بندد؛ مگر اینکه فضایل اخلاقی در آن جامعه حکمفرما باشد. فضایل اخلاقی نیز وقتی انسان و جامعه را به انجام اعمال صالح و سعادت سوق می دهد که بر اساس توحید باشد؛ یعنی مردم معتقد باشند جهان پروردگاری ازلی و سرمدی دارد که هیچ چیز از علم و احاطه او بیرون نیست و هیچ قدرتی فوق آن وجود ندارد؛ او همه را آفریده و به زودی به حساب همه رسیدگی خواهد کرد. در این صورت هم و غمّ آدمیان، مراقبت از اع ان جهت رضایت حق خواهد بود.26

برخی از دانشمندان تربیتی، اجتماعی بودن انسان را مبنای جداگانه ای برای تربیت انسان می دانند.

د) اختیار

اختیار در لغت به معنای «توانایی انتخاب درست از نادرست» است؛27 در اصطلاح نیز به معنای در انجام افعال، به همراه آگاهی و توانایی بر انجام آن می باشد.28 برای انجام یک فعل، اراده انجام دادن آن لازم است و برای اراده باید ابتدا به تصور فعل، سپس تصدیق به نوعی فایده در آن پرداخت و اعتقاد به قدرت بر انجام آن فعل داشت تا شوق و میل به انجام آن در ما ایجاد شود. ارزش تمام کارهای اخلاقی انسان به وجود اختیار اوست؛ زیرا هرگز موجودی را بر آنچه استعداد و توانایی انجام آن را ندارد بازخواست نخواهند کرد. معمولاً انسان هایی که تنبل هستند و نمی خواهند خود را به زحمت بیندازند و به تزکیه نفس بپردازند، می کوشند رفتارهای نادرست خود را به عوامل قهری نظیر خواست خداوند، جبر محیط یا ارثی بودن صفتی نسبت دهند تا از زیر بار سنگین مسئولیت شانه خالی کنند. قرآن برای مبارزه با این تصوّر غلط، مرتب گوشزد می کند که انسان موجودی مختار و در قبال کارهای خود مسئول است: «وَ أَنْ لَیْسَ لِلْإِنْسانِ إِلاَّ ما سَعی» «وَ أَنَّ سَعْیَهُ سَوْفَ یُری» «ثُمَّ یُجْزاهُ الْجَزاءَ الْأَوْفی»(نجم: 39 تا 41)؛ و برای انسان بهره ای جز سعی و کوشش او نیست، به زودی جزای کافی سعیش را می بیند.

بر مبنای اختیار، روش های بشارت و انذار (وعدة بهشت و جهنم)، عفو و صفح از خطا و روش ابتلا برای تربیت اخلاقی اتخاذ می شود.

ه ) معرفت پذیری انسان

معرفت پذیری یکی از استعدادهای ویژة انسانی و از مبانی تربیت اخلاقی به شمار می آید. یکی از مسائل مهم در تربیت اخلاقی، وجود محرّک اصلی، به منظور حرکت برای خودسازی یا دیگرسازی اخلاقی است. آنچه می تواند برای شناسایی شکوفایی استعدادهای اخلاقی محرک باشد، شناخت نیاز انسان و میل به رفع آن است. بنابراین، انسان نیازمند معرفت به نفس خویش است. متأسفانه انسان در اثر توجه و پرداختن بیش از اندازه به امور مادی، خود را فراموش کرده به سمت هلاکت می رود.

معرفت نفس یعنی شناخت ویژگی های انسان، ضعف ها، اه و راه تکامل؛ همه اینها انسان را به سوی معرفت خداوند می کشاند؛ زیرا تنها خداوند است که می تواند همة میل ها، ظرفیت ها، و ضعفهای انسان را با کمالات نامحدود خود ء کند. ب معرفت می تواند حصولی (با استفاده از برهان و استدلال) یا حضوری و شهودی باشد. بدین شکل که وقتی انسان با برهان دریافت سراسر نیاز است و تنها خداوند رفع کنندة نیازهای اوست، هر لحظه در عبودیت خویش کامل تر شده و شایسته دریافت فیض الهی می گردد؛ به طوری که راه را به او نشان بدهد: «إِنْ تَتَّقُوا اللَّهَ یَجْعَلْ لَکُمْ فُرْقاناً»(انفال: 29).

قرآن کریم با خطاب هایی نظیر «یَتَدَبَّرُونَ»، «یَتَفَکَّرُون»، «اولُوا الْأَلْبابِ» و... قوة معرفت پذیری و تعقل انسان را به رسمیت شناخته است.

مرحوم علامه می فرماید: «خداوند کریم در هیچ آیه ای دستور نداده است که مردم کورکورانه ایمان بیاروند. حتی گاهی در میان آیات، علت احکام و شرایع را نیز بیان می کند. به عبارتی، قرآن، مبنای دعوت خود را بر ادراک عقلی انسان نهاده و او را به ب بینش دعوت می کند تا با شناخت نیازهای خود و قدم در وادی تهذیب نفس به سعادت برسد».29 قرآن کریم همچنین انسان را خلیفه خداوند،30 امانتدار او،31دارای بزرگترین ظرفیت علمی،32 معرفی کرده است و در مقابل، ضعف جسمی،33عجول بودن34 و جهل اضطراری نسبت به آینده (نظیر مرگ) را از جمله ویژگی هایی می داند که او را به ب کمالات و فضایل برای نزدیک تر شدن به خداوند سوق می دهد. در ادامه، به روش های تربیت اخلاقی که از این مبانی نشئت می گیرد؛ می پردازیم:

شیوه های تربیت اخلاقی در قرآن

روش های تربیت اخلاقی به سه دسته خودسازی، دیگرسازی و روش های مشترک قابل تقسیم است و ما روش های مشترک را بررسی خواهیم کرد.

الف)روش حبّ عبودی

علامه معتقد است مهم ترین روش تربیت اخلاقی مبتنی بر توحید، روش حبّ عبودی است.35

حبّ عبودی یعنی محبّتی که از روی عبودیت فرد و ناشی از شناخت توحیدی نسبت به خداوند است؛ محبتی که همة نقایص و تمایلات انسان را پاسخ می دهد. علامه در المیزان می فرماید: مهم ترین شیوة تربیتی اخلاقی در نظر قرآن، شیوة حب عبودی است. چون بنای بر محبت عبودی است. یعنی ترجیح دادن جانب خدا بر جانب بنده؛ رضای خدا را بر رضای خود ترجیح دادن؛ از حق خود به خاطر حق خدا گذشتن و از خشم خود به خاطر خشم خدا صرف نظر ؛ این محبت انسان را به کارهایی وا می دارد که عقل اجتماعی نمی پسندد. چون ملاک اخلاق اجتماعی، همین عقل اجتماعی است. محبت انسان را به کارهایی وا می دارد که فهم عادی که اساس تکالیف عمومی و دینی است، آن را نمی فهمد.36

در حدیث قدسی آمده است: «هرگاه اشتغال به من بر جان بنده غالب آید، خواهش و لذت او را در یاد خود قرار دهم و چون خواهش و لذّتش را در یاد خود قرار دهم، عاشق من می گردد و من نیز عاشق او».37

بنابراین، محبت خداوند شامل بندة عاشق می گردد و او را برای خدا خالص می کند. مسلّماً چنین فردی دستورهای الهی را به سبب عشق به محبوب انجام می دهد و آنچه مبغوض اوست ترک می کند و این یعنی همان تهذیب نفس. به عبارت دیگر، تربیت اخلاقی با کشش محبّت و به روش عبودیت، بهترین شیوة قرآن از نظر علامه است.

آن دل که به یاد تو نباشد دل نیست
آن که ندارد به سر کوی تو راه

قلبی که به عشقت نتپد جز گل نیست
از زندگی بی ثمرش حاصل نیست38

«حبّ عبودی» روشی است برای تقویت اراده و همت در راه ب فضایل و ترک رذایل.

علامه طباطبایی می فرماید:

عبادت به سه طریق ممکن است (و هر کدام اثر خود را دارد ): اول عبادت از روی ترس و بیم از خشم الهی و عذاب آ ت، که انسان را به زهد وا می دارد. یعنی فرد از لذایذ دنیا چشم پوشی می کند تا به نجات ا وی برسد. دوم، عبادت به طمع بهشت و نعمت های ا وی که فرد را وادار به فعل نیک می کند. اما طریق سوم عبادت، طریقه «محبت» است؛ یعنی قلب را از تعلق به هر چه غیر خداست پاک ، از تمام زینت ها و زخارف دنیا گذشتن، از فرزند، همسر، مال، مقام، حتی از آرزوهای خود. قلب را منحصراً برای خدا فارغ ، یعنی محبت به خدا قلب فرد را مرحله به مرحله تسخیر می کند تا جایی که این فرد تنها کاری را می کند که خداوند دوست دارد وآن چیزی را ترک می کند که او نمی پسندد. به رضای خدا راضی و به خشم او خشمگین می شود.39

شهید مطهری در این رابطه می گوید:

عشق و محبّت، محرّک ش تن حصار خودپرستی است. همین که عاشق از «خود» پا بیرون نهاد، روح او توسعه می یابد و صفات زشت اخلاقی را کنار می نهد... عشق و محبّت، تنبل را چالاک می کند، حتی از کودن تیزهوش می سازد، از بخیل بخشنده و از کم طاقت، شکیبا می سازد... .40

آری:

هر که را جامه ز عشقی چاک شد

او ز حرص و عیب کلی پاک شد

«آنچه در عبودیت هدف است، حفظ و یادآوری شناخت خداوند است؛ یعنی پس از آنکه فرد خداوند را شناخت، با عبادات، به یاد او می افتد تا دچار غفلت نگردد».41

حضرت علی علیه السلام فرموده است دوستی خدا آتشی است که به هیچ چیز نمی گذرد مگر اینکه آن را می سوزاند؛ یعنی همة هواها واشتغالات نفس را از بین می برد.42 قرآن کریم می فرماید: «إِنْ کُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِی یُحْبِبْکُمُ اللَّهُ وَ یَغْفِرْ لَکُمْ ذُنُوبَکُمْ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِیمٌ(آل عمران: 31)؛ این آیه، نشانة محبت به خداوند را تبعیّت از فرستادة او یعنی صلی الله علیه وآله می داند و نشانه محبّت خداوند به بنده را آمرزش گناهان او و مورد رحمت و مغفرت الهی قرار گرفتن، می داند.

علامه طباطبایی سه مرحله برای عبودیت معرفی می کند: اول توکّل که اعتماد به خداوند و راضی شدن به مصلحت او است؛ دوم، تفویض و سپردن امور به خداوند؛ در این مرحله فرد با تضرع و ماس، درخواست یاری دارد. مرحلة سوم، مقام تسلیم است که بنده مطیع محض بوده و حتی ماس و درخواست را رها می کند و باور دارد که خداوند با حکمت خویش، امور را به بهترین شکل هدایت می کند؛ مانند آنچه حضرت ابراهیم علیه السلام فرمود: «حسبی من سؤالی علمه بحالی؛43 علم خداوند به احوال من، مرا بی نیاز از درخواست نموده است.»

راه های ب حبّ خداوند در قرآن بیان شده است؛ برخی از آنها عبارت اند: تفکر و شناخت خداوند، ذکر دائم و یادآوری نعمت ها و مسئولیت انسان در برابر خداوند،44 ا اج محبّت غیر خدا «القلب حرم الله فلا تسکن فی حرم الله غیر الله»،45 عمل مطابق رضایت الهی46و محبّت اولیای خدا که خداوند به آن سفارش کرده است: «قُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبی»(شوری: 23)؛ علامه همچنین بیان می کند که صلی الله علیه وآله و اهل بیت معصوم علیهم السلام ایشان مصادیق ذکر الهی اند؛ زیرا خداوند به وسیله آنها به یاد می آید.47

ب)روش موعظه و نصیحت

این روش با توجه به فطرت اجرا می شود؛ موعظه یعنی کارهای نیک به گونه ای تذکر داده شود که قلب شنونده از شنیدن بیان آن رقت پیدا کند و در نتیجه تسلیم شود.48 قرآن کریم نصایح لقمان به پسرش را بیان می کند که حقیقت توحید را به او می آموزد و سپس او را دعوت به عمل می کند: «وَ هُوَ یَعِظُهُ یا بُنَیَّ لا تُشْرِکْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْکَ لَظُلْمٌ ‏عَظِیمٌ»(لقمان: 13). علامه بیان می کند که روش لقمان در نصحیت فرزندش، بیان توحید و معاد همراه با محبّت است. خطاب عاطفی «یا بنیّ!» یعنی «پسرکم!» برای برانگیختن احساسات و ترغیب به پذیرش است.49

همچنین قرآن کریم از زبان حضرت نوح علیه السلام بیان می کند که فرمود: «یا قَوْمِ إِنِّی لَکُمْ نَذِیرٌ مُبِینٌ»(نوح: 2)؛ عبارت «یا قوم» در واقع «قومی» بوده که مخفّف شده و بیان کننده خیرخواهی و مهربانی است.50 از میان روش های ارشادی، روش عاطفی مؤثرتر است. بنابراین، درگیر احساسات فرد برای رجوع به خویشتن، می تواند در پذیرش نصیحت جهت اصلاح، مؤثر واقع شود و این انگیزه ای مهم برای ب فضایل و ترک رذایل است.

پس در این روش، محور قرار دادن توحید و تذکّر به این حقیقت، مهم است و باید با محبّت و برانگیختن احساسات همراه باشد.

ج)روش الگوسازی با بیان داستان و مثال

علامه می فرماید: «قرآن کریم مثل معلّمی است که کلیات درس را در مختصرترین جملات بیان می کند سپس شاگردان را به عمل به آن امر می کند. بعد اعمال آنها را می بیند؛ صحیح و فاسد آن را اصلاح می کند؛ نقص ها و کمبودها را با موعظه، مثال، داستان، وعده به پاداش و جزا رفع می کند».51 علامه بیان می کند که تمامی داستان ها و مثال های قرآن، حول محور توحید، افراد را تربیت می کند. ایشان ویژگی داستان ها و مثال های قرآن برای تربیت اخلاقی انسان ها را این گونه معرفی می کند: «اینکه خداوند داستان های انبیا را بیان می کند، عبادت ها، دعاها و طرز معا شان را با مردم مثال می زند، در واقع خود نوعی تربیت عملی است با ذکر جزئیات. آنچه در تمام آنها محور اصلی بحث قرآن است، هدایت توحیدی انبیاست و این اعتقاد درونی آنها به توحید است که در اعمال آنها بروز کرده است.»52

علامه می گوید این که داستان حضرت یوسف علیه السلام از نظر قرآن «احسن القصص» است به آن دلیل می باشد که اخلاص توحید او را بیان می کند و ولایت خداوند سبحان نسبت به بنده اش را مجسّم می سازد که چگونه او را در راه محبت و سلوک راهش تربیت کرده و از چاه ذلت به اوج عزت رسانده است. همچنین نشانگر آن است که خداوند عهده دار امور بندگان مخلص خویش است تا به عرش عزّت بلندشان کند.53

ویژگی مثال های قرآنی نیز آن است که با بیان نکات اخلاقی، میان دستورهای مختلف عبادی، ، اجتماعی و... پراکنده شده اند تا هر لحظه، تمرین و تذکّری برای یاد خدا باشند و بذر غفلت و رذایل را در هر موقعیتی بخشکانند.54بنابراین، روش داستان و مثال برای الگوسازی علمی در تربیت اخلاقی، در صورتی که حول محور توحید باشد، بسیار مؤثر واقع خواهد شد.

د) وعدة بهشت و جهنم

قرآن کریم در موارد بسیار به بیان عذاب های جهنم و نعمت های بهشتی و مقایسة آن دو پرداخته است. «قُلْ أَ ذلِکَ خَیْرٌ أَمْ جَنَّةُ الْخُلْدِ الَّتِی وُعِدَ الْمُتَّقُونَ»(فرقان: 15)؛ در این روش، آگاهی دادن از نتایج کار نیک، انگیزة کافی برای انجام دادن آن ایجاد می کند؛ همان طور که آگاه شدن از نتایج سوء، بهترین عامل بازدارنده از ارتکاب آن عمل است. به عبارتی، تشویق و شرم تنبیه باید مربّی فرد باشد و این یعنی بها دادن به عزت و کرامت انسانی.

ه ) پرسش و پاسخ

یکی از شیوه های پرورش استعدادها، مطرح موضوع مورد نظر در قالب پرسش است. با اجرای ماهرانة این روش، به جای تعدادی باسوادهای سطحی، صاحب نظرانی متفکر تربیت می شوند که اهل معرفت اند.55 قرآن کریم در راه پرورش نیروی معرفت و تفکّر، برای کامل شدن شناخت افراد و رسیدن به عبودیت از این روش استفاده کرده است. در روش پرسش و پاسخ، القای اطلاعات، همراه با تفکر حول محور مورد نظر صورت می گیرد. از این روی، ماندگاری اثر آن بیشتر خواهد بود:

«أَ لَمْ‏ یَأْنِ لِلَّذِینَ آمَنُوا أَنْ تَخْشَعَ قُلُوبُهُمْ لِذِکْرِ اللَّهِ(حدید: 16)؛ آیا وقت آن نرسیده است که دلهای مؤمنان در برابر ذکر خدا خاشع گردد؟»

و) امر به معروف و نهی از منکر

انجام معروف وقتی آسان می شود که همة هدف ها متوجه قرب الی الله باشد و منکر وقتی صورت می گیرد که انسان از این هدف به انحراف کشیده شده و عقب بیفتد. امر به معروف و نهی از منکر، وقتی اثر گذار است که آمر یا ناهی، این حقیقت را به فرد امرشونده یا نهی شونده القا کند. نکتة مهم در این روش آن است که فرد باید به گفته های خود عمل کند تا نشانة صدق دعوی او باشد. قرآن کریم می فرماید: «کُنْتُمْ خَیْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ تَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ»(آل عمران: 110).

قرآن کریم بیان می کند شما بهترین امت هستید؛ زیرا به نیکی امر و از زشتی ها نهی می کنید، در حالی که به خداوند ایمان دارید. یعنی امر و نهی شما حول محور توحید است.

ز) ابتلاء

بنابر مبنای اختیار و مسئولیت پذیری، یکی از روش های تربیت اخلاقی، مواجه شدن فرد با نتایج اعمال خویش است تا با آگاهی از نتایج مثبت یا منفی آن، برای انجام دادن دوباره عمل، دلسرد یا تشویق شود. در این روش، فرد بر اساس مبنای «حبّ ذات» می کوشد به گونه ای عمل کند که زیانی متوجه او نشود. قرآن کریم می فرماید: «وَ لَنَبْلُوَنَّکُمْ بِشَیْ‏ءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ الْأَمْوالِ وَ الْأَنْفُسِ وَ الَّثمَراتِ وَ بَشِّرِ الصَّابِرِینَ الَّذِینَ إِذا أَصابَتْهُمْ مُصِیبَةٌ قالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَیْهِ راجِعُونَ» (بقره: 155 و 156).

بنابراین، فرد وقتی دانست نتیجة عمل او به خودش باز می گردد و دنیا هر لحظه صحنه آزمایش اوست، متوجه امر آ ت شده و به اصلاح نفس می پردازد؛ به عبارت دیگر، به تربیت اخلاقی خود مشغول می شود.

دانشمندان تربیتی اصول دیگری را نیز در تربیت مهم می دانند که برخی از آنها عبارتند از: مدارا با متخلف، تدریج در آموزش رفتار پسندیده، تکرار و مداومت بر ب فضایل وترک رذایل، رعایت اعتدال و پرهیز از افراط وتفریط نابجا.

نتیجه گیری

پیش از این بیان شد که مبانی تربیت اخلاقی به معنی امکانات، ضرورت ها و موقعیت حیات انسانی در تربیت اخلاقی است و شیوه ها به معنای راه کارهاو پیش فرض هایی است که با توجه به مبانی، برای رسیدن به اه اتخاذ می شوند. علامه بیان می کند هدف های تربیت اخلاقی می تواند به انگیزة قوانین اجتماعی یا مورد پسند مردم واقع شدن باشد ـ همان طور که دانشمندان غربی عموماً همین اه را در تشویق به اخلاق در نظر دارندـ یا به انگیزة رهایی از عذاب ا وی و رسیدن به نعمت های بهشتی باشد ـ همان گونه که ادیان گذشته به آن تأکید دارند. ـ اما روش قرآن با این دو گروه تفاوت دارد. قرآن کریم همة آموزه های خود را حول محور «توحید» بیان می کند و انگیزه تربیت اخلاقی را، حبّ معبود و رسیدن به قرب و به او بیان می کند.

علامه، مبانی تربیت اخلاقی در قرآن را توحید، فطرت، هدفدار بودن انسان، اختیار و قوة معرفت پذیری انسان می داند. البته مهم ترین مبنا را «توحید» معرفی کرده است که سایر مبانی حول آن می چرخد. شناخت توحید، نگرش موحد را نسبت به خود و خداوند تغییر می دهد؛ نقص های او را یادآور شده و تنها رافع کمبودها و نیازها را خداوند می داند. میل های فطری او نظیر میل به قدرت، علم، عزّت و احترام، کمال و حقیقت، حبّ ذات، پرستش موجود برتر و... اگر در کنار شناخت توحیدی قرار بگیرد، بهترین کمک کنندة فرد در تربیت صحیح اخلاقی می شود.

علامه مهم ترین روش قرآن را «حبّ عبودی» یا محبّتی که از عبودیت فرد سرچشمه می گیرد می شناسد ایشان معتقد است ی که خود را بنده خداوند نداند، هرگز نمی تواند به تربیت اخلاقی صحیح و کامل دست یابد. البته این اعتقاد باید در عمل نشان داده شود. عبودیت نیز هرگز به طور کامل اجرا نمی شود؛ مگر آنکه انگیزة آن، محبّت به خداوند باشد؛ محبّت به کمالات او و اینکه ولیّ نعمت و رافع نیازهای انسان است. سایر روش های قرآن نظیر نصیحت و موعظه، الگوسازی با بیان مثال و داستان، وعده بهشت و جهنم، پرسش و پاسخ، امر به معروف و نهی از منکر، همگی حول محور «توحید» بوده و یادآور همین مسئله است.

امیدواریم این شیوة قرآن برای تربیت اخلاقی، مورد توجه عموم، به ویژه مربّیان اخلاق قرار گیرد؛ زیرا به هر میزان که خود را از نظر توحیدی تکامل بخشیم، به همان مقدار در مراتب کمال اخلاقی پیشرفت خواهیم کرد. خارج شدن از مراتب توحید، گرفتار شدن به فسادها و رذایل اخلاقی را به دنبال خواهد داشت.


  • ··· منابع
    ـ جعفری، محمدتقی؛ ترجمه و شرح نهج البلاغه، تهران، دفتر نشر و فرهنگ ی، 1364.
    ـ ازهری، محمدبن احمد، معجم تهذیب اللّغة، بیروت، دارالمعرفة، 1422ق.
    ـ جعفری، محمدتقی، ترجمه و شرح نهج البلاغه، بی جا، دفتر نشر و فرهنگ ی، 1364.
    ـ جعفری، محمدتقی، تعلیم و تربیت، تهران، پیام ، 1378.
    ـ جوادی آملی، عبدالله، مبادی اخلاق در قرآن، قم، اسراء، چ دوم، 1378.
    ـ جوادی آملی، عبدالله، توحید در قرآن، (تفسیر موضوعی قرآن ج 2)، تنظیم حیدعلی ایّوبی، قم، اسراء، چ دوم، 1385.
    ـ جوهری، اسماعیل حمّار، الصّحاح، بیروت، ی، 1368.
    ـ حاجی ده آبادی، محمدعلی، درآمدی بر نظام تربیتی ی، قم، مرکز جهانی علوم ی، 1377.
    ـ حسن زاده آملی، حسن، دروس شرح اشارات و تنبیهات ابن سینا (نمط نهم «مقامات العارفین»)، قم، مطبوعات دینی، 1383.
    ـ ، روح الله، دیوان ، بی جا، مؤسسه تنظیم و نشر آثار ، 1372.
    ـ دهخدا، علی اکبر، لغت نامه دهخدا، تهران، تهران، 1334.
    ـ راغب اصفهانی، القاسم حسین بن محمد، مفردات الفاظ قرآن، بیروت، دارالشامیه و دمشق، دارالقلم، 1416ق.
    ـ زبیدی، محمد مرتضی، تاج العروس من جواهر القاموس، بی جا، دارالهدایة، 1386.
    ـ سبحانی تبریزی، جعفر، الهیات علی هدی الکتاب و السنة و العقل، قم، مؤسسه صادق علیه السلام ، چ چهارم، 1417ق.
    ـ سعیدی مهر، محمد، آموزش کلام ی، قم، کتاب طه، چ دوم، 1381.
    ـ شبّر، عبدالله، الأخلاق، ترجمة محمدرضا جبّاران، قم، هجرت، چ ششم، 1380.
    ـ شیروانی، علی، اخلاق ی و مبانی نظری آن، قم، دارالفکر، چ دوم، 1381.
    ـ طباطبایی، سیدمحمدحسین، المیزان، ترجمة سیدمحمدباقر همدانی، قم، دفتر انتشارات ی، 1363.
    ـ طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، مؤسسه مطبوعاتی اسماعیلیان، چ دوم و سوم،1393، ج 1ـ20.
    ـ طوسی، نصیرالدین محمد، اخلاق ناصری، تهران، خوارزمی، چ سوم، 1364.
    ـ فراهیدی، خلیل بن احمد، ترتیب العین، قم، اسوه، 1414ق.
    ـ فیومی، احمد بن محمد، مصباح المنیر، قم، مؤسسه دارالهجرة، 1405ق.
    ـ قرشی، علی اکبر، قاموس قرآن، تهران، دارالکتب ال یه، 1352.
    ـ کلانتری، الیاس، المعجم المفهرس لآیات القرآن الکریم، تهران، اسوه، 1377.
    ـ محمدی ری شهری، محمد، منتخب میزان الحکمة، ترجمة رضا شیخی، قم، دارالحدیث، چ پنجم، 1385.
    ـ محمدی ری شهری، محمد، میزان الحکمة، ترجمة رضا شیخی، قم، دارالحدیث، چ دوم، 1377.
    ـ مصباح، محمدتقی، اخلاق در قرآن، نگارش محمدحسین اسکندری، قم، مؤسسه آموزشی پژوهشی €، چ سوم، 1377.
    ـ مصباح، محمدتقی، توحید در نظام عقیدتی و ارزشی ، بی جا، شفق، چ چهارم، 1375.
    ـ مطهری، مرتضی، جاذبه و عه علی علیه السلام ، تهران، بی نا، 1349.
    ـ نراقی، احمد، معراج السعاده، بی جا، جاویدان، بی تا.
    ـ دیلمی، احمد و آذربایجانی، مسعود‎‎،اخلاق ی، تدوین: نهاد نمایندگی ی قم: دفتر نشر معارف، 1385

  • پى نوشت ها
    1-. دانشجوی کارشناسی ارشد مدرسی معارف باقرالعلوم علیه السلام. دریافت: : 20/5/88 پذیرش:7/7/88.
    2- یار باقرالعلوم علیه السلام.
    1. ابوالقاسم حسین بن محمد راغب اصفهانی، مفردات الفاظ قرآن. ج 1، ص 252.
    2. حاجی ده آبادی، درآمدی بر نظام تربیتی ، ص 18.
    3. محمدمرتضی زبیدی، تاج العروس من جواهر القاموس، ج 2، ص 464 / جوهری، اسماعیل بن حمّار، الصّحاح،ج 4، ص 2350.
    4. حاجی ده آبادی، درآمدی بر نظام تربیتی ، ص 12.
    5. راغب اصفهانی، مفردات الفاظ قرآن. ج 1، ص 297.
    6. عبدالله جوادی آملی؛ مبادی اخلاقی در قرآن. ص 74.
    7. احمد دیلمی و مسعود آذربایجانی؛اخلاق ی. ص 19.
    مشاهده متن کامل ...
معیارهای استعدادی در ورزش ایران
درخواست حذف اطلاعات
نکات مهمی که مربیان و والیدین محترم باید بدانند

مقدمه

استعدادی موضوعی است که در دنیای ورزش اهمیت ویژه ای دارد . شناسایی عوامل موفقیت راه را برای رسیدن به قله افتخار هموار می کند . این که مشخص شود چه ویژگی هایی ورزشکاران معمولی را از ورزشکاران نخبه متمایز می سازد کاری بس دشوار است که موضوع پرداختن به استعدادی را دشوارتر ساخته است .
بیشتر والدین علاقمندند تا ک نشان موفقیت در یک رشته ورزشی را تجربه کنند . برخی والدین حتی ممکن است تمایل داشته باشند کودک خود را در سطح نخبگان ورزشی و قهرمانان ملی و بین المللی ببینند . پیشرفت از سطوح ابت به سطوح نخبگی در ورزش فرآیندی بسیار پیچیده است . این فرآیند نیازمند شناسایی و انتخاب افراد با استعدادی است که شرایط لازم جسمانی ، مهارتی و رفتاری برای موفقیت در یک رشته ورزشی خاص را داشته باشند .
فرآیند کشف ورزشکاران با استعدادی شرکت در یک برنامه تمرینی سازماندهی شده ، یکی از مهمترین موضوعاتی است که امروزه در ورزش مطرح می باشد . لذا در ورزش به عنوان یک هنر ، کشف افراد بااستعداد و انتخاب آنها در سنین پایین ، سپس هدایت ، کنترل و ارزی آنها در صعود به بالاترین سطح از مهارت اهمیت زیادی دارند . تا آنجایی که به ورزشکاران نخبه مربوط می شود ، کار و زمان مربی باید برای انی صرف شود که دارای توانایی هایی بالقوه باشند . در غیر این صورت ، استعداد ، زمان و انرژی مربی تلف شده و یا بهترین شکل آن این است که ورزشکار متوسطی به وجود خواهد آمد. بنابراین هدف اصلی استعدادی ، شناسایی و انتخاب ورزشکارانی است که بیشترین توانایی را برای رشته ورزشی خاص دارا باشند .
در عالم ورزش ، شناسایی استعداد مفهوم جدیدی نیست . با این حال به این موضوع توجه علمی و درست و حس نشده است . در اوا سال1960 و اوایل 1970 در اکثر کشورهای اروپای شرقی ، روش های ویژه ای برای شناسایی ورزشکارانی که دارای توانایی های بالقوه بالایی بودند ، کشف شد . برخی از این روش های مورد استفاده در انتخاب ورزشکاران مستعد توسط متخصصان کشف و تنظیم شد . این دانشمندان در پی آن بودند که مربیان را در انتخاب ورزشکاران مستعد برای یک رشته ورزشی خاص ، نسبت به توانایی های لازم برای آن رشته آگاه سازند. نتایج حاصله در این مورد ، غیرقابل تصور و حیرت انگیز بودند . بیشتر افرادی که در بازی های المپیک 1972 مدال گرفته بودند ، به ویژه از کشور آلمان شرقی که به طور علمی انتخاب شده بودند ; نتیجه فرآیند شناسایی استعدادها بود .

تعریف استعدادی
"استعداد" در فرهنگ های لغت به معنای "توانایی ویژه و طبیعی" و "ظرفیت دستی به موفقیت" تعریف شده است.
ریلی و ای. ام ویلیامز عقیده دارند استعدادی عبارت است از "فرآیند شناسایی ورزشکاران فعلی که توان بالقوه ای برای نخبه شدن دارند".
رینگر در تعریف کاربردی استعدادی اعتقاد دارد : استعدادی یعنی پیش بینی اجرا» (عملکرد) از طریق سنجش ویژگی های جسمانی ، روانی و اجتماعی و همچنین توانایی های تکنیکی.

فواید استعدادی
استفاده از معیارهای ویژه برای استعدادی فواید و امتیازات متعددی دارد :
1 زمان لازم برای رسیدن به اجراهای ورزشی بهینه توسط ورزشکاران برگزیده را کاهش می دهد.
2 صرف کار ، انرژی ، استعداد و توانایی های مربی را کاهش می دهد. ورزشکارانی که دارای توانایی های بالاتری هستند، موجب افزایش کارآیی برنامه های تمرینی مربی می شوند.
3 توانایی شرکت در مسابقه و نیز تعداد ورزشکارانی را که به اجراهای ورزشی بهینه دست می یابند افزایش می دهد. در نتیجه تیم ملی هماهنگی به وجود خواهد آمد که در مسابقات بین المللی توانا و قدرتمند ظاهر خواهد شد.
4 اعتماد به نفس ورزشکار را بالا می برد ، چراکه اجراهای ورزشکار نخبه در مقایسه با ورزشکاران هم سن انتخاب نشده به طور قابل توجهی بالاتر است .
5 کاربرد تمرینات علمی را میسر می سازد و بدین طریق متخصصان و کارشناسان علوم ورزشی با انگیزه بیشتری کار خود را ادامه خواهند داد .

والدین و استعدادی
مشخص است که والدین به عنوان حامی ورزشکار نقش مهمی در گرایش یا عدم گرایش یک فرد به یک ورزش خاص دارند . درگیری و انتظارات والدین با موفقیت و لذت و همچنین فشار و استرس مرتبط است "بلوم" اعتقاد دارد والدین می خواهند در سال های اول شرکت بچه ها در مسابقات (و همچنین تمرینات) نقش حمایت کننده داشته باشند آنها تصمیم گیرنده اصلی هستند . در اواسط، والدین و ورزشکاران نقش مشارکتی بیشتری از خود نشان می دهند و در اوا ، ورزشکاران خود را به بهبود اجرای کامل م م می کنند در حالیکه نقش والدین کاملا محدود می شود و صرفا حمایت مالی را انجام می دهند .

بچه ها باید تصمیم بگیرند که یک ورزشکار نخبه شوند نه والدین
مطلوب نیست که والدین تصمیم بگیرند که زندگی یک کودک (نوجوان) باید در جهت یک ورزشکار نخبه شدن یا یک ورزش خاص باشد (خود کودک باید تصمیم گیرنده اصلی باشد). ممکن است والدین علیرغم میل باطنی یک نوجوان تصمیم بگیرند او را در ورزش دلخواهشان شرکت دهند . این موضوع می تواند علاوه براتلاف وقت، سبب سرخوردگی و کناره گیری فرد از آن رشته ورزشی شود و چه بسا او را نسبت به محیط ورزش بدبین کند. فرصت های ورزشکار نخبه شدن کاملا محدود است لذا بر اساس این واقعیت نمی توان به طور خودخواهانه با تصادفی کودک را به سمت یک ورزش خاص سوق داد .

مستعد بودن همیشه از طریق مشاهده مشخص نمی شود
برای مستعد بودن در یک رشته ورزشی ، مجموعه ای از ویژگی ها و عوامل تاثیرگذارند . به عنوان مثال در وزنه برداری علاوه بر این که قدرت یک عامل مهم است ولی با این حال ، توانایی اعمال نیروی سریع (توان) و همچنین داشتن دست های کوتاه و پاهای بلند یک مزیت است یا این که درست است که پاهای تنومند در رشته های سرعتی موثر است ولی قطر پاها باید عضلانی باشد نه اینکه دارای چربی زیاد باشد . موضوع مهم تر این که باید علاوه بر عضلانی بودن ، تارهای عضلانی از نوع تند انقباض باشند. نکته مهم این استکه اغلب هر ورزش یک سری عناصر کلیدی مهم دارد که باید هنگام پیش بینی اجرا» در آن رشته ورزش مدنظر قرار داد . اغلب والدین به اصول علمی و مبانی سنجش و شناخت این ویژگی ها اشراف کامل ندارند و لذا ممکن است از دید آنها پنهان بماند .

ماهی بزرگ در حوض بزرگ است
مقایسه استعداد کودک با سایر گروه ها ، دوستان و اعضای خانواده می تواند به یک ایده بزرگ نما درباره استعداد کودک منجر شود . استعداد باید با اجرا» (عملکرد) یا ویژگی های گروه های بزرگ مقایسه شود و این کار باید از طریق ارزی عملکرد کودک توسط یک سری آزمون ها یا شاخص های استاندارد که قبلا در سطح ملی انجام شده اند، صورت گیرد . مقایسه عملکرد کودک با داده های هنجاری (نورم ها) یا داده های قبلی یک سازمان ورزشی مفید است . لذا والدین باید توجه داشته باشند که هیچگاه توان یا استعداد کودک را با ک ن محله ، فامیل و اقوام و برادران یا خواهران خود مقایسه نکنند و فقط عملکرد او را از طریق داده هایی که در سطح کشوری یا استانی و جهانی وجود دارد ارزی نمایند .

ضروتی ندارد که کودک فقط در یک رشته ورزشی شرکت کند بلکه سعی کنید او را در چندین رشته ورزشی شرکت دهید
ضرورتی ندارد که کودک فقط در یک رشته ورزشی شرکت کند . به استثنای بعضی رشته ها (به عنوان مثال ژیمناستیک) بهتر است برای ب برتری در ورزش کودک در ابتدا در چند رشته ورزشی شرکت کند تا حفظ یک رشته . قبل از سنین نوجوانی، والدین می توانند حداکثر فرصت ممکن را برای فرزندان خود به منظور موفقیت در ورزش هایی از طریق امکان شرکت در فعالیت های ذیل فراهم کنند :
فعالیت های دارای ماهیت هوازی یا استقامتی (مثل دویدن ، شنا ، دوچرخه سواری و قایقرانی).
فعالیت های دارای ماهیت حرکتی مهارتی یا هماهنگی (مثل ورزش های ضربه ای ، ضربات پا و پرت و ژیمناستیک)
فعالیت های دارای ماهیت ارتباطی (تعاملی) یا اجتماعی (به عنوان مثال ورزش های تیمی).
بنابراین ، اگرچه نقش حمایتی خانواده و دوستان در زندگی ورزشکاران نخبه مهم است ولی موضوع استعدادی پدیده ای علمی و تخصصی است که فقط باید بر اساس اصول علمی تعریف شده و با نظر و مشاور کارشناسان و متخصصین علمی صورت گیرد .
توصیه های ذیل می تواند به عنوان راهنما برای والدین مفید باشد :
1 به کودک اجازه دهید تا در فرآیند تصمیم گیری شرکت کند . همچنین این امکان را برای کودک فراهم کنید تا در صورتیکه او مایل است برنامه انتخاب شده برای خود ترک نماید .
2 برای ک ن خود مربی انتخاب کنید که از یک طرف قابلیت های ک نتان را بهبود بخشد و از طرف دیگر محیط سرگرم کننده ای را برای او ایجاد نماید .
3 بعضی از نوجوانان ممکن است در ابتدای ورود به برنامه ورزش پیشرفت قابل توجهی داشته باشند به گونه ای که کودک ، والدین و مربیان مایل به تسریع رشد در آن رشته ورزشی باشند . لازم است والدین و مربیان مشکلات مربوط به جهش سریع در آن رشته ورزشی را بشناسند .
4 محیط برنامه تمرینی را کنترل کنید . رفتارهای مربی را مشاهده کنید و به بازخورد ارائه شده از جانب مربی به ورزشکاران جوان گوش دهید . آیا مفید است ، مضر است و یا خطرناک ؟ آیا ممکن است فشارهای ناشی از رژیم غذایی ، تنظیم تمرین ، تمرین با وزنه و برنامه های بدنسازی برای کودک نامناسب و به طور بالقوه مضر باشد؟ شرکت در ورزش باید مفرح و لذت بخش باشد : این کار نباید شغل تلقی گردد .
5 مراقب توجه بیش از حد ک ن به تمرین ورزشی و آرزوهای آنان باشید.
6 به پیامدهای سبک زندگی ورزشکاران جوان و خانواده توجه داشته باشید .
7 به خاطر داشته باشید ورزش باید جنبه سرگرمی داشته باشد. به صحبت های کودک خود گوش دهید!
8 خود را به عنوان عضوی از تیم و گروه در نظر بگیرید .
9 مشوق و حامی مربیان و معلمان خود باشید و در نتیجه از ایجاد تضاد و نازسازگاری بین والدین و مربیان در ذهن کودک خود جلوگیری کنید .
10 هنگامی که می خواهید توقعات و انتظارات خود را از کودک تان تعیین کنید، توانایی ها و قابلیت های واقعی او را در نظر بگیرید .
11 کوشش کنید تا خواسته او از ورزش را شناخته و درک کنید . برنده شدن و ب مقام همیشه نمی تواند انگیزه اصلی او برای شرکت در رشته ورزشی باشد .
12 رقابت ها و بازی او را دنبال کنید . از کودک تان بپرسید به و خوش گذشته است؟ چیز جدیدی در مورد ورزش آموخته است و چه مهارت هایی را توسعه داده یا جدیدا یاد گرفته است؟
13 هرگز فراموش نکنید که خود نیز روزی کودک بوده اید!!!

شناخت مراحل رشد کودک در استعدادی مهم است
ک ن در سنین مختلف دارای میزان رشد متفاوتی هستند و ک ن متفاوت هم دارای توانایی های متفاوتی هستند و لذا بعضی سریع و بعضی دیر شد می کنند . نه تنها میزان رشد متفاوت است بلکه همچنین تغییرات بخش های بدن نیز متفاوت است و این موضوع به طور مستقیم بر توانایی عملکرد اثر می گذارد . معلمین و مربیان باید به خوبی آگاه باشند که ک نی که جهش رشدی سریع دارند ، گروه خاصی هستند که از توان و هماهنگی پایین تری برخوردار هستند . بنابراین وقتی بلوغ فرا می رسد تفاوت های اندازه و بخش های بدنی بین جنس پدید می آید و این تغییرات سبب بروز مشکلاتی می شود . ضعف ساختار عضلانی برای حمایت و کمک به هماهنگی مهم ترین مشکل ناشی از جهش رشد است .
الگوی رشد جسمانی به گونه ای است که سریع ترین دوره رشدی بلافاصله بعد از تولد رخ می دهد و سپس میزان رشد به تدریج در دوره کودکی کند شده و به ح یکنواخت می رسد ، سپس در دوره بلوغ (نوجوانی) جهش رشدی صورت گرفته و سپس الگوی رشد به تدریج متوقف می شود .

سن مرفولوژیکی
سن مرفولوژیکی به ما کمک می کند تا توضیح دهیم چرا برخی از ک ن مهارت ها و توانایی های حرکتی خود را سریع تر یا کندتر از دیگران توسعه می دهند . اگرچه بیشتر ک ن در رشد ، الگوهای مشابهی را دنبال می کنند اما تفاوت های زیادی نیز در این زمینه وجود دارد . برای مثال شرایط آب و هوایی (آب و هوای کوهستانی در برابر آب و هوای هموار و مسطح) و محیط زندگی (شهری در برابر روستایی) به طور چشمگیری در روند رشد و تکامل ک ن و نوجوانان تاثیرگذار است .
توام با پیشرفت سن به سمت بلوغ آمادگی رقابت در رشته های ورزشی برای نوجوانان نسبت به گروه همسال تغییر می کند ; وجود تفاوت های قابل توجه در سن رشد جهش رشدی بدین معناست که برنامه های ورزشی جدید اگر براساس سن خاصی برنامه ریزی شوند ممکن است برخی از افراد شرکت کننده به واسطه بلوغ دیررس متضرر شوند . در دوره کودکی هم پسران و هم دختران توان بالقوه توسعه قدرت و افزایش توانایی انجام مهارت های حرکتی پیش از بلوغ دارا هستند . در دوره بلوغ ، پسران نسبت به دختران قدرت بیشتر و افزایش بیشتری در اجرا و استقامت از خود نشان می دهند.
مرحله سوم در سن مرفولوژیکی (18-16 سالگی) از نقطه نظر رشد و تکامل بیشترین اهمیت را داراست.

سن بیولوژیکی
به پیشرفت و تکامل عملکردی (فیزیولوژیکی) اندام ها و دستگاه های بدن اطلاق می شود. هنگام انتخاب و طبقه بندی ورزشکاران لازم است که سن بیولوژیکی آنان نیز در نظر گرفته شود . اگر روش طبقه بندی در ورزش فقط براساس سن تقویمی انجام گیرد اغلب به قضاوت و تشخیص اشتباه ، ارزی ناقص و نیز تصمیم گیری ضعیف و نامناسب منجر می شود .

سن ورزشی
به دلیل مشکلاتی که در برآورد و ارزی دقیق و کامل سن بیولوژیکی (زیستی) و سن ریخت شناسی یا ظاهری (مرفولوژیکی) وجود دارد، آنها را غالبا به صورت ذهنی مشخص و برآورد می کنند . سن ورزشی به ویژه حداقل سن و سن برگزیده (مناسب ترین سن) برای شرکت در مسابقات بزرگ و رقابت های رده بزرگسالان سطح بالا، کاربرد مهمی در طرح ریزی برنامه های تمرین درازمدت دارد .

رشد روانی
از لحاظ روانشناسی ، تغییرات عزت نفس در طی دوره رشد کودک اهمیت بسزایی دارد. مشخص شده شرکت در فعالیت های ورزشی در سن 12سالگی به اوج خود می رسد و تجربیات ب شده در اوایل زندگی می تواند در نگرش کودک به سمت ورزش و فعالیت جسمانی تعیین کننده باشد. برخلاف باور عموم ، شرکت در ورزش های سازمان یافته (قانونمند) همیشه سودمند نیست و می تواند از لحاظ روابط انسانی و ورزش اثرمنفی داشته باشد.
نتایج تحقیق هارتر بیان می کند که توام با تغییرات بلوغ جسمانی و شناختی ، تغییراتی در حوزه رفتاری یا روانی به وجود می آید . پاسر (1996) سه مورد روانی که مربوط به شرکت ک ن در ورزش است را بررسی کرده است. این سه مورد عبارتند از : آمادگی انگیزشی ، آمادگی شناختی و پیامدهای بالقوه مضر شرکت در مسابقه .
اولین مورد یعنی آمادگی انگیزشی رابطه بسیار با رفتار مقایسه اجتماعی ک ن دارد. از نقطه نظر ورزشی مقایسه اجتماعی زمانی حادث می شود که ک ن به دنبال ب فرصت هایی باشند که عملکرد جسمانی و توانایی های آنان را با سایرین مقایسه می کند. تحقیقات نشان داده که بچه های کم سن و سال نمی توانند مسابقه دهند زیرا آنها یا قادر و یا علاقمند به مقایسه اجتماعی نیستند. لذا مهم است سنی که در آن کودک مقایسه اجتماعی را انجام می دهد تعیین شود. در این خصوص به نظر می رسد که کودک در سن 7 تا 8 سالگی بتواند در مسابقه شرکت نماید .
دومین دوره آمادگی شناختی است و بیشتر متکی بر توانایی های پردازش اطلاعات است . لازم است که ورزشکاران نوجوان اطلاعاتی را برای موفقیت در انجام مهارت های لازم برای یک ورزش یا فعالیت خاص به خاطر داشته باشند (یادآوری کنند). کودک در سنین پیش از دبستان ظرفیت توجهی پایینی دارد و به راحتی دچار آشفتگی می شود و وقتی که به مدرسه ابت وارد می شود بهتر می تواند روی تکالیف لازم توجه کند .
در سن 12-10 سالگی ک ن بالا ه ظرفیت تشخیص دیدگاه های دیگران را دارند و ضمن آن می توانند با نقطه نظرات سایر افراد گروه سازگار شوند . کوکلی (1986) عقیده دارد کودک تا سن 7 سالگی وقتی به ورزش تیمی می پردازد کاملا نسبت به آن چه که سایر اعضای تیم انجام می دهند فراموشکار است و فقط به توپ و خودش توجه دارد . سومین مورد ، پیامدهای بالقوه مضر شرکت در مسابقه (ورزش) است . تحقیقات نشان داده اند مسابقه ورزشی اگر که خوب برگزار نشود و متناسب با گروه سنی کودک نباشد می تواند اثر منفی داشته باشد.
فشار والدین و ارزی مداوم گروه همسال ، فشار زیادی به کودک تحمیل می کند و در نتیجه به یک جز» رقابتی غیرضروری منجر می شود که دوباره کودک را از ورزش مورد نظر دور می کند . وقتی کودک به این خاطر در ورزش شرکت می کند که والدینش را راضی سازد ، لذا فشار رقابتی بالایی ایجاد می کند . تحقیقات چند محقق نشان داده ک نی که در برنامه های ورزشی با هدف ب رضایت والدین خود شرکت می کنند ، کمتر از تجربیات ورزشی احساس رضایت دارند و زودتر ورزش را ترک می کنند . لذا والدین و مربیان باید بدانند ک ن به طور کامل پیچیدگی های روابط سببی (علی و معلولی) را نمی فهمند و در نتیجه ممکن است ارزی نادرستی از قابلیت مهارت های جسمانی بر اساس میزان موفقیت یا ش ت در ورزش داشته باشند . این موضوع می تواند منجر به ب فزاینده ادراکات نادرست کودک از نتایج (پیامدهای) عملکردهای خود شده و در نهایت موجب انتظارات غیرواقعی و تشخیص نارست شود .
برنامه ریزی دقیق و قدردانی به موقع توسط والدین و مربی از وضعیتی که کودک با آن مواجه است می تواند به مرور زمان از بروز انتظارات غیرواقعی از مهارت های جسمانی و شناختی جلوگیری نماید .

چرا ک ن در ورزش شرکت می کنند
در استعدادی لازم است هدف ک ن از شرکت در ورزش مشخص شود. بسیاری از بزرگسالان عقیده دارند برنده شدن و ب مقام برای ک ن مهم است . ک ن در ابتدا ممکن است بگویند برنده شدن برای آنها اهمیت دارد اما دلایل شخصی و مهم تری برای شرکت آنان در ورزش وجود دارد . بعضی از این دلایل عبارتند از : وابستگی و تعلق به گروه ، افزایش مهارت ، هیجان ، موفقیت ، شهرت و حفظ تندرستی .
اگرچه این دلایل بیشتر منبع درونی دارد تا بیرونی ، ولی شکی نیست که هرچه کودک بیشتر رشد کرده و در محیط رقابت شرکت می کند ، ارزش های بیرونی مثل جوایز ، برنده شدن ، عامل انگیزشی اولیه می شوند . مهم است دلایل ک ن برای شرکت در ورزش که تحت تاثیر رشد جسمانی و روانی است ، شناخته شود.
نقش والدین و گروه های همسال نیز مهم است . تحقیقات نشان داده اند که بچه های کم سن و سال (9-8 سال) بیشتر از ارزی گروه همسال استفاده می کنند . در دوران بلوغ ، بیشتر افراد از شاخص های درونی و چندگانه مثل نائل شدن به هدف پیشرفت فردی ، سهولت یادگیری مهارت های جدید و لذت از فعالیت استفاده می کنند. بنابراین لازم است والدین در مورد هدف ک ن و انگیزه اولیه شرکت در ورزش آگاه بوده و ضمن توجه به خواست ها و نیازهای کودک ، فرصت و امکانات مورد نیاز را برای آنان تهیه و تامین کنند .

چرا ک ن ورزش را رها می کنند
شرکت ک ن در ورزش بین سنین 13-10 سالگی به اوج خود می رسد و سپس به تدریج تا سن 18 سالگی کاهش می یابد . به گونه ای که فقط درصد کمی از افراد در ورزش رقابتی شرکت می کنند . دلایل ترک ورزش یا عدم شرکت ، متعدد و متنوع است . مل ، پرداختن به سایر کارها ، عدم موفقیت ، فشار بیش از حد ، ضعف مربی ، گرفتاری ، مورد تمس قرار گرفتن ، طرد ، ترک دوستان ، هزینه ، آسیب دیدگی و سایر موارد از جمله این دلایل است .
تفسیر ک ن از موفقیت بر احساسات آنها نسبت به ورزش و لذت و رفتار در محیط اثر می گذارد . موفقیت و لذت موجب افزایش پشتکار می شود و عوامل خارجی می توانند سبب گرایش فرد به سایر ورزش ها گردند.
رها ورزش می تواند مربوط به علت و انگیزه شرکت در فعالیت های ورزشی مربوط باشد ، به عنوان مثال ، در تحقیقی که صورت گرفته ، اجبار و تحمیل از جانب والدین و دوستان (25%)، شناخته شدن و محبوبیت در اجتماع (40%) و توسعه و پیشرفت در مهارت ها و قابلیت ها (35%) علت اولیه شرکت افراد در ورزش بوده است . لذا والدین باید توجه داشته باشند اجبار و تحمیل ک ن به شرکت در یک ورزش خاص علاوه بر تبعات منفی می تواند موجب د دگی و کناره گیری کودک از ورزش شوند و چه بسا موجب اتلاف وقت و عمر ورزشی کودک گردند .

روش های استعدادی
در ورزش ، دو روش اصلی انتخاب و شناسایی ورزشکاران مستعد وجود دارد :
الف) روش طبیعی یا غیرمنظم : روشی معمول است و راه طبیعی پیشرفت ورزشکار در یک رشته ورزشی است. فرض بر این است که ورزشکار در نتیجه تاثیرات موضعی و مقطعی به یک رشته ورزشی روی می آورد. با این حال ، پیشرفت تدریجی در اجراهای ورزشی ورزشکاران که به وسیله انتخاب طبیعی برگزیده شده اند، به مستعد بودن یا نبودن این ورزشکاران در رشته ورزشی که برگزیده شده اند ، بستگی دارد . با توجه به این مطالب ، اغلب اتفاق می افتد که پیشرفت و تکامل اجراهای ورزشی ورزشکار اکثرا به دلیل انتخاب نادرست رشته ورزشی ، بسیار کند انجام می شود .
ب) روش علمی یا منظم : در این روش با انجام آزمون ها و آزمایش های علمی توسط متخصصان و کارشناسان علوم ورزشی ، افراد با استعداد به طور علمی شناسایی و به سمت رشته ورزشی مناسب راهنمایی می شوند. انی که به طور علمی انتخاب می شوند در مقایسه با ورزشکارانی که از طریق روش طبیعی انتخاب می گردند، برای رسیدن به اجراهای ورزشی بهینه و ماهرانه به زمان کمتری نیاز دارند . در رشته هایی که قد و وزن امتیاز محسوب می گردد (مانند : بسکتبال ، والیبال ، فوتبال ، قایقرانی ، پرتاب ها و غیره) انتخاب به روش علمی باید دقیقا مورد توجه قرار گیرد . به همین ترتیب ، این امر در مورد رشته هایی که سرعت ، زمان ع العمل ، سازگاری و قدرت تعیین کننده هستند نیز صدق می کند (مانند : دوهای سریع ، جودو و هاکی ، پرش ها و غیره) . به کمک متخصصان و کارشناسان علوم ورزشی ، چنین توانایی هایی کشف و آشکار می شوند . در نتیجه آزمون ها و آزمایشات علمی، انتخاب می شوند یا به سمت رشته ورزشی که مستعد آن هستند راهنمایی می گردند .

مراحل استعدادی
شناسایی استعدادها در طول چندین سال و طی سه مرحله صورت می گیرد .
مرحله اول استعدادی ، در بیشتر رشته های ورزشی در سنین 3 تا 8 سالگی انجام می شود . این مرحله اکثرا توسط آزمایش های پزشکی در مورد سلامتی و رشد عمومی جسمانی صورت می گیرد و به منظور شناسایی هرگونه اختلال بدنی از لحاظ علمی یا امراض احتمالی است .
مرحله دوم استعدادی در بیشتر موارد در سنین 9 تا 15 سالگی برای دختران و 9 تا 17 سالگی برای پسران صورت می گیرد و بهترین مرحله انتخاب است . این مرحله برای نوجوانانی کاربرد دارد که تجربه تمرینات منسجم را داشته باشند . فنون مورد استفاده شده در مرحله دوم ، باید نحوه عمل پارامترهای بیومتریکی و عملکردی را مورد ارزی و سنجش قرار بدهد . در این مرحله استعدادی ، روانشناسان ورزشی نقش مهمی ایفا» می کنند.
مرحله نهایی استعدادی ، در مورد بازیکنان تیم ملی استفاده می شود . از جمله عواملی که باید مورد ارزی قرار گیرد ، سلامتی ورزشکار ، سازگاری فیزیولوژیکی او نسبت به تمرین و مسابقه ، توانایی او در مقابله با فشار و مهم تر از همه ، قابلیت ورزشکار برای پیشرفت در آینده است .

معیارهای استعدادی
بدیهی است که استعدادی به معیارهای ویژه ای نیاز دارد . این معیارها از این جهت ضرورت دارند که فرد توانا از ناتوان متمایز شده و آنهایی که مناسب یک رشته ورزشی بوده به این ورزش روی می آورند و افرادی که به معیارهای لازم دست نیابند در جهت دیگر هدایت می شوند . این معیارها عبارتند از :
1 بهداشت (سلامت جسمانی) : سلامت جسمانی نیاز مطلق هر فردی است که در رشته های مختلف به فعالیت می پردازد . لذا ورزشکاران پیش از عضویت در یک تیم یا باشگاه باید آزمایشات پزشکی را انجام داده باشند. مربی نیز باید افرادی را انتخاب نماید که از نقطه نظر سلامتی در وضعیت خوبی باشند . همچنین هنگام آزمایشات ، کارشناسان طب و آزمون باید اختلال عملکرد جسمانی و ارگانیک را مورد توجه قرار دهند و براساس آن دستورالعمل هایی را ارائه نمایند . در رشته های ورزشی پویا (مانند هاکی ، بسکتبال ، دوومیدانی ، شنا ، بو و غیره) فردی که دارای ناهنجاری ظاهری است نباید انتخاب شود ، اما در رشته هایی که ماهیت پویا ندارند (مثل تیراندازی ، بولینگ و غیره) این گونه ناهنجاری ها چندان مهم نیست . به همین ترتیب وضعیت عملکردی فرد مثل توانایی حرکت دادن دست ها و پاها در فرآیند استعدادی مهم است ، زیرا اختلالات عملکردی عامل محدود کننده است . لازم به ذکر است که تفاوت های بین افراد براساس نیازها و ویژگی های عملی یک رشته مشخص شوند .
2 توانایی بیومتریکی : این عامل ، یکی از عوامل کمکی در رشته های مختلف ورزشی و از جمله ملاک های اصلی در استعدادی است . قد ، وزن ، طول اعضای بدن ، اغلب در رشته های مختلف ورزشی ، نقش تعیین کننده ای ایفا» می کنند . با این حال ، در مرحله اولیه استعدادی که در برخی رشته ها بین 4 تا 6 سالگی انجام می گردد (مانند ژیمناستیک ، اسکی ما یچ ، شنا) پیشگیری و چگونگی رشد و تکامل فرد کار بسیار دشواری است . این امر زمانی عملی است که مفاصل پا ، پهنای لگن و شانه و نسبت بین لگن و شانه ها مورد آزمایش قرار گیرد.
در سنین بعد (سنین نوجوانی) ، تکنیک های ع برداری از ناحیه صفحات رشد در ناحیه مچ و رادیوگرافی از دست برای تعیین وضعیت رشد مورد استفاده قرار می گیرد . در صورتی که آزمایشگر نتیجه بگیرد که رشد کامل شده است ، مربی می داند مثلا قد ورزشکار برای رشته های مورد نظر مطلوب است یا خیر .
3 وراثت : وراثت پدیده بیولوژیکی بسیار پیچیده ای است که اغلب در ورزش نقش مهمی ایفا» می کند. اگرچه از طریق تعلیم و تربیت ، تمرین و شرایط اجتماعی ، قابلیت ارثی ممکن است اندکی تغییر کند ، اما ک ن اغلب ویژگی های بیولوژیکی و روانی والدین خود را به ارث می برند . دیدگاه های مختلفی در مورد نقش وراثت در تمرین وجود دارد . "رادوت" وراثت را عامل مهمی در تمرین می داند ولی نقش آن را مطلق توصیف نمی کند. در حالی که کیسوراس و همکارانش ، بهبود توانایی های عملکردی که در نهایت به ظرفیت ژنتیکی فرد ، محدود می شود را مورد توجه قرار داد. پژوهشگران بعدی نشان دادند سیستم ها و عملکردهای بدن نشان دادند سیستم ها و عملکردهای بدن انسان مانند سیستم اسیدلاکتیک (81/4%)، ضربان قلب (85/9%) و حجم ا یژن مصرفی بیشینه (93/4%) به طور ژنتیکی تعیین می شوند .
به نظر می رسد نسبت تارهای عضلانی قرمز و سفید در انسان به طور ژنتیکی تعیین می گردد . به همین ترتیب ، عملکرد متابولیکی این تارها نیز متفاوت است . تارهای قرمز یا کند انقباض ، دارای میوگلوبین زیادی هستند و از نظر بیوشیمیایی برای کارهای هوازی تجهیز شده اند.
از طرفی ، تارهای سفید یا تند انقباض دارای مقادیر زیادی گلیکوژن (کربوهیدرات) هستند و برای انواع تمرینات کوتاه مدت بی هوازی و شدید مناسب هستند . تمرین ورزشی درصد تارهای عضلانی را تغییر نمی دهد. تمرینات ویژه ممکن است قابلیت های تارهای عضلانی را افزایش داده و ساختار بیوشیمیایی آنها را عوض نماید. لذا ورزشکارانی که تارهای قرمز بیشتری را به ارث می برند به احتمال زیاد در رشته هایی که استقامت عامل تعیین کننده است ، موفق هستند . به همین ترتیب ، زمانی که تارهای سفید زیاد هستند ، ورزشکار به طور طبیعی برای رشته های قدرتی و سرعتی مناسب است .
اخیرا محققین دپارتمان ژنتیک بالینی و مولکولی به دنبال کشف ژن هایی هستند که می تواند در پیش بینی توانایی طبیعی ورزش مفید باشد . خون گیری از ورزشکاران نخبه با غیرورزشکاران مقایسه می شود تا تفاوت های ژنی قابل توجه (مهم) مشخص شود. همین محققین قبلا کشف کرده بودند قایقرانان نخبه دارای کدهای ژنتیکی ای هستند که در سلامت سیستم قلبی عروقی نقش دارند . در آینده ، خون گیری (آزمون خون گیری) هرگز جایگزین روش های سنتی استعدادی نخواهد شد بلکه می تواند به عنوان یک جز» مکمل (کمکی) در پیش بینی آنها موثر باشد.
4 تسهیلات و امکانات ورزشی و شرایط آب و هوایی : نوع رشته هایی که ورزشکاران در آن انتخاب شده اند، نقش حدود کننده ای ایفا» می کند. بنابراین ، بدون در نظر گرفتن قابلیت های ذاتی ورزشکار برای یک رشته ورزشی خاص (مانند قایقرانی) ، اگر امکانات و شرایط طبیعی یا تجهیزات مربوطه وجود نداشته باشد ورزشکار ممکن است در رشته هایی به فعالیت بپردازد که استعداد کافی نداشته باشد .
5 وجود متخصص یا میزان آگاهی و دانش مربی در استعدادی و آزمون گیری ، انتخاب ورزشکاران را محدود می سازد . در صورتی که برای استعدادی از روش های علمی و پیشرفته استفاده شود ، به احتمال زیاد چهره های مستعد برای رشته های مختلف ورزشی کشف خواهند شد. مراکز ی که به ابراز آزمون گیری به خوبی تجهیز شده اند و متخصصان علمی این مراکز باید به طور گسترده ای در انتخاب و هدایت برنامه های تمرینی ورزشکاران به کار گرفته شوند . مربی نمی تواند با خیل بی شمار خواسته ها مقابله نماید . همکاری بین پرسنل مجرب ، متخصصان علم ورزش و مربیان امری حیاتی است .
از نقطه نظر تمرینات و فعالیت های ورزشی ، رشد ورزشکاران و پیشرفت آنان را می توان در یک هرم از پایین به بالا به این صورت طبقه بندی کرد :
الف) رشد همه جانبه و کامل : رشد و تکامل چند جانبه یا همه جانبه از مهم ترین اصول و قواعد تمرینات ک ن و نوجوانان است . اگر ورزشکاران می خواهند به درجات بالای آمادگی جسمانی و برتری و مهارت تکنیکی برسند، لازم است رشد و تکامل جامع و چندجانبه را پایه ریزی کنند.
ب) تخصصی شدن ورزش : تخصصی شدن هنگامی رخ می دهد که ورزشکاران ، پایه و اساس ورزشی چندجانبه و مستحکمی را گسترش دهند . تخصصی شدن برای رسیدن به عملکرد بسیار موفق و برتر در هر رشته ورزشی ضروری و مهم است .
ج) اوج اجرا ، یعنی زمانی که ورزشکار به حداکثر ممکن قابلیت خود در رشته ورزشی مورد نظر دست می یابد.



مشاهده متن کامل ...
۲۵ ترفند در iphone که همیشه آرزو میکردید بدانید !
درخواست حذف اطلاعات
سیستم عامل شیک و زیبای ios با داشتن ظاهری بهینه و بهبود یافته در نسخه هفتم حالا از ویژگی هایی بهره می برد که تجربه کار با آیفون و آیپد را بسیار عالی تر کرده است. اما همیشه نکاتی وجود دارند که بتوانند کار ما با این گجت ها را جالب تر و سریع تر کنند. با هم به سراغ بیست و پنج ترفند و راهنمای عالی در آیفون می رویم که بعد از اطلاع از آن ها آرزو خواهید کرد که کاش همیشه آن ها را می دانستید:

1. بستن سه اپلیکیشن با یک حرکت
نیاز دارید تا چند اپلیکیشن را خیلی سریع ببندید؟ خب برای اینکار نیاز نیست به جان گوشی خود بیفتید و هر دفعه یک اپلیکیشن را به بالا بکشید تا بسته شود، شما می توانید خیلی راحت با کشیدن سه انگشت خود بر روی صفحه به سمت بالا همزمان و در یک حرکت سه اپلیکیشن را با هم ببندید.

2. خاموش سریع چراغ قوه
در کنترل سنتر ios به گزینه روشن چراغ قوه دسترسی داشته اید و آن را روشن کرده اید، اما برای خاموش آن نیاز نیست به آن جا بازگردید، تنها با فشار دادن میان بر اپلیکیشن دوربین از صفحه قفل آن را خیلی سریع خاموش کنید.

3. افقی یا عمودی
ابزار leveling درونی ios در واقع از ژیروسکوپ دستگاه استفاده می کند تا شما بفهمید شئ مورد نظرتان کاملا افقی (یا عمودی) است. برای دسترسی به آن وارد قطب نمای (comp ) دستگاه شوید و سپس به سمت را سوایپ کنید (دست خود را بکشید) تا وارد ابزار level شوید.

4. استفاده از ابزار فرمت متن
در اپلیکیشن هایی مثل ایمیل شما می توانید از ابزار های نوشتاری همچون بولد یا پر رنگ یک متن، ایتالیک یا کج آن یا حتی آندرلاین یا خط کشی در زیر حروف استفاده کنید. اما اگر شما نمی دانستید چنین ابزاری را در اختیار دارید پس تا کنون آن را از دست داده اید.

برای دسترسی به این ابزار ابتدا باید مقداری از متن دلخواه خود را برجسته یا highlight کنید سپس در پنجره کوچکی که برای کپی/پیست ظاهر می شود بر روی علامت پیکان تپ کنید، بعد از آن گزینه “b / u” را انتخاب کنید تا به گزینه های فرمت دهی متن دست پیدا کنید.

5. خیلی سریع به عقب برگردید
برخلاف اندروید، سیستم عامل ios دکمه های اختصاصی برای بازگشتن به پنجره های قبلی ندارد اما اگر کمی با اعمال حرکتی آشنا باشید انجام دادن اینکار کاملا عادی، راحت و سریع می شود.

در اپلیکیشن هایی مثل پیام ها (messages) ، ایمیل (mail) یا حتی سافاری از لبه صفحه نمایش به سمت راست دست خود را بکشید تا به پنجره قبلی دستگاه بازگردید. این عمل خاص حرکتی، حتی در اپلیکیشن های طرف سوم شبیه به اینستاگرام نیز جواب می دهد.

6. ده ابزار کنترل به وسیله هدفون های ای اد
هندزفری های ای اد آیفون پر از استعداد های پنهان هستند. با کمک آن ها شما می توانید ع بگیرید، تماس ها را رد کنید و ویژگی های بیشتر. در پایین 10 بخش کنترل شونده ای که توسط هدفون های ایرباد ها قابل کنترل هستند را لیست می کنیم:

1. اگر در حال گوش دادن به موسیقی هستید، می توانید با فشار دادن یک بار دکمه میانی هدفون آهنگ را متوقف یا دوباره پخش کنید.
2. برای اینکه آهنگی را به جلو ببرید، دکمه میانی آن را دوبار فشار دهید و در دومین بار دست خود را نگه دارید.
3. برای باز پخش یک آهنگ، دکمه میانی را سه بار فشار دهید و در دفعه سوم دست خود را نگه دارید.
4. برای رد یک آهنگ دوبار سریع دکمه میانی را تپ کنید.
5. برای رفتن به آهنگ قبل، سه بار پشت سر هم و سریع دکمه میانی را بفشارید.
6. زمانی که تماسی را دریافت می کنید، اگر یک بار دکمه میانی را فشار دهید به معنی جواب به آن تماس خواهد بود و اگر دوبار فشار دهید تماس رد خواهد شد.
7. برای نادیده گرفتن یک تماس، در زمان دریافت تماس دکمه میانی را برای مدتی نگه دارید تا دو بوق را بشنوید پس از ان تماس به سمت پست صوتی هدایت خواهد شد.
8. اگر در حال جواب دادن به یک تماس هستید و یک تماس جدید دریافت کردید، برای تغییر تماس ها باید یک بار دکمه میانی را فشار دهید و برای خاتمه دادن به تماس جدید نیز باید دکمه میانیهدفون را برای مدت دو ثانیه نگه دارید.
9. شما می توانید هدفون خود را به عنوان یک شاتر ع گیرنده تبدیل کنید، برای انجام اینکار دکمه صدای بالا را فشار دهید تا ع گرفته شود.
10. برای دارندگان آیفون 4s: با فشار دادن زیاد دکمه میانی دستیار صوتی سیری را احضار کنید.

7. ساخت هشدار دهنده ویبره سفارشی
دوست دارید بدانید کدام یک از دوستانتان با شما تماس گرفته بدون اینکه حتی به گوشی نگاه کنید؟ در بخش مخاطبین دستگاه گزینه ای جالب وجود دارد که به شما اجازه ساخت هشدار دهنده سفارشی ویبره دهنده برای هر کدام از مخاطبین را می دهد.

برای انجام اینکار به contacts بروید و بعد یک مخاطب را انتخاب کنید و بر روی گزینه edit در گوشه سمت راست و بالای صفحه نمایش تپ کنید. سپس به پایین صفحه بیایید و مسیر vibration > create new vibration را دنبال کنید. در صفحه ای که با آن رو به رو می شوید با فشار دادن و رها انگشتتان بر روی صفحه ویبره اختصاصی و دلخواه خود را بسازید. (فشار طولانی تر = ویبره طولانی تر)

8. قفل فو و نوردهی دوربین
زمانی که دوربین فعال است با تپ بر روی صفحه شما می توانید میزان فو و نوردهی را برای یک شئ تنظیم کنید. اما همین که دوربین تکان بخورد این تنظیمات نیز از دست خواهد رفت.

برای قفل فو تصویر و میزان نوردهی، انگشت را در بخش دلخواه چند لحظه نگاه دارید تا مربع زرد رنگ در بالای صفحه ظاهر شود، حالا اگر موقعیت ع گیری را نیز عوض کنید فو و نوردهی بدون تاثیر به همان صورت قبل باقی خواهد ماند.

9. در مصرف دیتای اینترنت صرفه جویی کنید
اگر در حال تماشای بخش data usage یا میزان استفاده از دیتای دستگاه خود هستید، فکر خوبی است که از ویژگی جدید cellular data mana ent که در ios 7 معرفی شده نیز استفاده کنید.
با استفاده از آن شما می توانید تصمیم بگیرید که کدام اپلیکیشن از دیتای اینترنت سیم کارت شما استفاده کند و کدام یک تنها در ارتباط با شبکه وای فای با اینترنت ارتباط برقرار کند و اطلاعات خود را لود کند. بدین منظور به settings > cellular بروید تا استفاده اپلیکیشن های نصب شده از دیتای اینترنت سیم کارت را تعیین کنید.

10. استفاده از اپلیکیشن های محلی
زمانی که شما در حال مسافرت هستید ایده خوبی است که متوجه شوید در آن محدوده از چه اپلیکیشن هایی بیشترین استفاده می شود، مخصوصا اپلیکیشن هایی که در بخش حمل و نقل عمومی می توانند به شما کمک کنند.

برای دیدن هر کدام از اپلیکیشن های محلی و آن ها به اپ استور بروید و بر روی near me در بخش پایین تپ کنید.

11. جستجو در پیام های متنی
این ترفند نیز یکی دیگر از ویژگی های پنهان ios است که برای پیدا یک پیام متنی خاص بسیار پر استفاده می باشد. از نوار جستجو در پیام ها استفاد کنید تا پیام خاص خود را بی د. اگر در صفحه آن را مشاهده نمی کنید از بالا به پایین دست خود را بکشید یا اینکه بر روی نوار بالای صفحه تپ کنید تا ظاهر شود.

12. اگر شارژ ندارید با imessage پیام دهید
زمانی که در یک پرواز به وای فای متصل هستید اما شارژ گوشی شما تمام شده، شما هنوز هم می توانید به دوستانی که از آیفون استفاده می کنند پیام بفرستید.
به settings > messages بروید و مطمئن شوید send as sms غیر فعال باشد و سپس imessage فعال خواهد بود.

13. ترفند های جالب کیبورد
1. در زیر حروف معمولی کیبورد آیفون چندین کاراکتر پر استفاده وجود دارد که تنها با فشار بیشتر بر روی هر یک از کارکتر ها ظاهر می شوند. برای مثال فشار زیاد بر روی دکمه خط فاصله شما را با انواع مختلف خط فاصله رو به رو می کند و در هر کدام از کلید های دیگر کیبورد نیز علامت ها و کاراکتر های بیشتری وجود دارد.

2. ترفند دیگری که در این بخش وجود دارد؛ احتمالا برای مدت مدیدی شما از کیبورد آیفون خود استفاده می کنید بدون اینکه بدانید راه حل بسیار آسانتری در اضافه علائم به پیام های متنی وجود دارد. به جای اینکه هر بار بر روی دکمه 123 و دوباره زمانی که علامت را اضافه کردید، بر روی abc تپ کنید. بسیار راحت می توانید دکمه 123 را نگه دارد و سپس دست خود را به سمت علامتی که قصد دارید در متن درج شود، بکشید. همین که علامت به متن اضافه شد، کیبورد دوباره به ح نوشتاری با حروف الفبا در خواهد آمد.

3. ترفند سوم نیز نقطه گذاری با دوبار تپ بر روی فاصله دهنده کیبورد است؛ بدین معنی که شما با دوبار تپ سریع بر روی اسپیس کیبورد می توانید در آ جمله خود نقطه بگذارید و زمانی که دوباره شروع به نوشتن کنید، نوشته شما با یک فاصله از نقطه گذاشته شده آغاز خواهد شد.



4. کیبورد آیفون واقعا ویژگی های جالبی دارد، یکی دیگر از این ویژگی ها که احتمالا از آن خبر نداشته اید زمانی به کمک شما می آید که جمله بلندی را نوشته اید و به صورت ناگهانی آن را پاک کردید. با لرزاندن گوشی می توانید گزینه undo را احضار کنید و با انتخاب undo جمله قبل را بازگردانید. تنها مطمئن شوید در زمان لرزاندن آیفون آن را محکم در دست گرفته باشید!

14. آشکار شدن زمان ارسال
برای مشاهده دقیق زمان ارسال هر کدام از پیام ها، با بردن هر پیام به سمت چپ می توانید زمان ارسال آن را مشاهده کنید.

15. ویژگی های مخفی سیری
سیری می تواند ویژگی های فوق العاده سختی را مدیریت کند و همه آن ها را انجام دهد. این دستیار صوتی می تواند ساعت هشدار برای زنگ خوردن در زمان دلخواه تنظیم کند و حتی یاد بگیرد که چگونه اسم شما را تلفظ کند. برای اطلاع از کار هایی که سیری قادر به انجام آن است از آن بپرسید “? what can you do” تا لیستی از دستورات مفید و کاربردی در مورد خودش را به شما نشان دهد.

16. شارژ سریع گوشی


گاهی اوقات نیاز دارید که گوشی شما خیلی سریع تر از ح معمول شارژ شود، برای رسیدن به این هدف ما به شما ح airplane را توصیه می کنیم. با فعال ح پرواز در آیفون در واقع رد و بدل شدن اطلاعات ارتباطی مسدود می شود و بدون برقراری ارتباط گوشی شما بسیار سریع تر از ح معمول شارژ می شود. تنها نیاز است که بعد از شارژ شدن گوشی این ح را غیر فعال کنید تا توانایی ارتباط دوباره به گوشی شما بازگردد.

17 در ح burst ع بگیرید
به لطف پردازنده بسیار سریع آیفون 5s دوربین توانایی ع بردازی در ح burst را دارد و می تواند چندین ع را تنها طی چند ثانیه شکار کند. این ح برای گرفتن تصاویری از ورزشکاران، بچه ها و لحظه های مهم دیگری که نیاز دارید ع گرفته شود بسیار مناسب است.

18. افزایش عمر باتری
مطمئنا ویژگی spotlight برای گشت و گذار سریع در اینترنت بسیار کاربردی و عالی است اما این ابزار برای به روز بودن نیاز دارد تا هر لحظه اطلاعات جدید را از گوشی شما، اینبا ایمیل شما و اینترنت شما دریافت کند.

برای اینکه عمر باتری دستگاه خود را افزایش دهید به تنظیمات دستگاه مراجعه کنید، به general بروید و در بخش spotlight بخش هایی که نیاز ندارید هر لحظه و به صورت مداوم اطلاعات را بررسی کنند را بدون علامت کنید.

19. از حریم خصوصی خود محافظت کنید
این راهنمایی و ترفند هم در کاهش مصرف باتری و هم در افزایش حریم خصوصی به شما کمک می کند. در بخش تنظیمات حریم خصوصی ios گزینه ای وجود دارد که با استفاده از آن و در زمان فعال بودن، اطلاعات محل قرار گیری شما به اپل ارسال می شود.
برخی افراد به آن اهمیت نمی دهند اما اگر برای شما این موضوع حائز اهمیت است پس باید این ویژگی را غیر فعال کنید تا از باتری و حریم خصوصی خود دفاع کنید و هر دو را افزایش دهید. به مسیر settings > privacy > system services بروید و هر کدام از گزینه ها که علاقه ندارید اطلاعات را بفرستد غیر فعال کنید.

20. شناسایی تاچ آیدی را سرعت ببخشید
تاچ آیدی برای شناسایی اثر انگشت دست شما نیاز دارد تا چند بار اطلاعات سر انگشت شما را با حافظه داخلی خود مطابقت دهد. اما اگر این زمان شناسایی انگشت قبل از باز صفحه قفل برای شما زیاد وقت گیر است به مسیر settings > touch id & p code بروید و در اینجا با انتخاب گزینه add a fingerprint از یک انگشت خود برای چند بار شناسایی و ثبت نام استفاده کنید.
با انجام اینکار در واقع شما به تاچ آیدی آیفون 5s خود اطلاعاتی دقیق تر در مورد شکل قرارگیری اثر انگشت خود می دهید و نتیجه آن اسکن شدن سریع تر انگشت دست شما خواهد بود.

21. برای بالا رفتن تپ کنید
گاهی اوقات پیش می آید که در حال خواندن لیستی طولانی یا دیدن یک مقاله طولانی در یک سایت هستیم و برای اینکه به بالای صفحه برویم باید زمان زیادی را صرف کنیم و زیاد دست خود را پایین بکشیم یا اسکرول کنیم تا بالا ه به بالای صفحه برسیم. برای جلوگیری از انجام اینکار و نمایش مستقیم محتویات بالای صفحه تنها لازم است در بالاترین نقطه صفحه نمایش آیفون خود تپ کنید تا مستقیم و بدون معطلی به بالای لیست یا صفحه دلخواه خود بروید. این ویژگی در بیشتر اپلیکیشن های آیفون کار می کند.

22. با سوایپ پاک کنید
اگر زیاد از اپ ماشین حساب در آیفون یا آیپد خود استفاده می کنید مطمئنا این ویژگی و ترفند کمک بزرگی به شما خواهد کرد. گاهی پیش می آید که با نوشتن یک عدد بزرگ، ناگهان یک عدد اشتباه تایپ شود و شما قصد کنید تنها همان آ ین عدد نوشته شده را پاک کنید، برای انجام اینکار تنها لازم است دست خود را در محل اعداد تایپ شده از چپ به راست بکشید (سوایپ کنید).

23. توقف موزیک با تایمر مخصوص
زمان های زیادی قبل از خواب برخی از ما علاقه داریم که با گوش دادن به موسیقی ها به خواب برویم، اما مشکلی که خیلی در این مواقع پیش می آید پخش شدن مداوم آهنگ تا همان صبح است و زمانی که قصد بیدار شدن می کنیم ناگهان متوجه می شویم که شب پیش بدون اینکه موسیقی در حال پخش دستگاه را متوقف کنیم به خواب رفته ایم. در ios برای این مشکل نیز راه حلی درونی وجود دارد و هیچگونه اپلیکیشن جانبی نیاز نخواهد بود.

شما با استفاده از تایمر مخصوص “stop playing” می توانید مدت زمانی که دوست دارید آهنگ در حال پخش بماند را تعیین کنید. برای تنظیم این تایمر باید به اپلیکیشن ساعت دستگاه ios بروید و در بخش “timer” که در سمت راست و پایین صفحه قرار گرفته تپ کنید. زمانی که مدت دلخواه خود را انتخاب کردید با لمس گزینه “when timer ends” به پایین صفحه بیایید و stop playing را انتخاب کنید. سپس بعد از انجام دادن همه اینکار ها دکمه start را فشار دهید و بعد آهنگ های دلخواه خود را شروع به پخش کنید، زمانی که تایمر تمام شود پخش آهنگ نیز متوقف خواهد شد.

24. ترفند جالب سه کلیک
قابلیتی در تنظیمات accessibility آیفون شما وجود دارد که با استفاده از آن می توان به اصطلاح میانبر سه کلیکی ساخت. به مسیر settings > general > accessibility بروید و به پایین صفحه مراجعه کنید. سپس بر روی “accessibility shortcut” تپ کنید تا با لیستی از گزینه ها مواجه شوید. اکنون با تعیین هر کدام شما قادر خواهید بود تنها با سه بار فشار دادن پشت سر هم دکمه خانگی دستگاه، میانبر خاص و دلخواه خود را اجرا کنید. برای مثال با سه بار فشار دادن متوالی دکمه صفحه خانگی آیفون گزینه invert colours روشنایی صفحه نمایش را در نور کم کاهش می دهد و با zoom می توان بخشی از صفحه گوشی را بزرگ نمایی کرد.

25. با هدفون ع سلفی بگیرید
ع های سلفی در این روزه ها تبدیل به شیوه ای جدید در ع برداری شده اند که بسیار نیز محبوب هستند. همانطور که پیش از این در ترفند ششم نیز ذکر کردیم هدفون های ایر باد کاربرد های فراوانی دارند که یکی از آن ها کمک به گرفتن ع است. شما می توانید بدون هیچ لرزش دست دوربین آیفون را به سمت خود بگیرید و با دکمه افزایش صدای هدفون، ع های بسیار طبیعی در سبک سلفی بگیرید.



مشاهده متن کامل ...
چگونه میتوان خلاقیت را در ک ن پرورش داد
درخواست حذف اطلاعات

فهرست مطالب:

عنوان صفحه

مقدمه 1

ضرورت و اهمیّت خلاقیت 3

نگاهی به فرایند خلاقیت 3

خلاقیت از دیدگاه شمندان 4

نحوه ی شکل گیری خلاقیت 4

آیا حل مسئله با آفرینندگی تفاوت دارد؟ 5

ویژگی افراد خلاق 6

رابطه ی خلاقیت با هوش و عملکرد تحصیلی 7

عوامل موثردر رشد خلاقیت 7

نکات موثر در رشد خلاقیت ک ن 9

آموزش پذیری و همگانی بودن خلاقیت 9

موانع موجود در برابرتفکر خلاق 10

چگونه به تفکر و تخیل خلاق دست ی م؟ 10

تفکر خلاق چگونه چیزی است؟ 10

تفکر خلاق، یعنی یافتن راه های جدید و مؤثر برای انجام دادن کارها 11

چرا باید خطر کنیم و در پی تغییر و دگرگونی باشیم؟ 12

تمرین روزانه برای ایجاد خلاقیت 13

تقویت تفکر خلاق از طریق پرسش و پاسخ 14

راههای شکوفا ایده ها 15

نتیجه 17

منابع 18

مقدمه:

این حقیقت که تصور قدرت اساسی مغز بشر است مدتهاست به وسیله بزرگترین شمندان شناخته شده است و سخن ویلیام ش پیر را که گفته است «این جرقه مقدس انسان را اشرف مخلوقات نموده» تأیید کرده اند.

از لحاظ نوع فعالیت و نحوه ی عمل توانایی های فکری انسان را می توان به چهار دسته تقسیم کرد:

1-جذب: توانایی مشاهده و به کارگیری توجه

2-ضبط: توانایی حفظ و به خاطر آوردن

3-استدلال : قدرت تجزیه و تحلیل و داوری

4-خلاقیت: قدرت تجسم، پیش بینی و به وجود آوردن نظریه ها

در حال حاظر رایانه ها سه فعالیت اول را تا اندازه ای انجام می دهند اما مسلم به نظر می رسد که هیچ رایانه ای قادر به ایجاد ایده ها و نظریه ها نخواهد بود. با وجودی که اظهار نظر انیشتین را که گفته است «تصور، اهمیت بیش تری نسبت به دانش دارد» می توان مورد تردید و تأمل قرار داد کاملاً بدیهی است که دانش وقتی به شیوه ی خلاقانه به کار رود نیرومندتر و کاراتر خواهد بود.

توانایی بالقوه ی تصور خلاق دارای حد و مرزی نیست. مثلاً در مورد کانت گفته اند که اطلاعات گسترده اش درباره ی جهان نتیجه ی مطالعات پیوسته و نیروی خیال وی بود. یک بار در گفت و گویی که با فردی انگلیسی داشت چنان به روشنی از کلیسای سن پیتر سخن گفت که آن مرد یقین کرد که او رُم را دیده است و یا ژول ورن که به ندرت محیط آرام خانه را ترک نمود، با این وجود قدرت تصورش به گونه ای بود که توانست او را به اکناف جهان، 20000 فرسنگ در زیر دریاها و حتی به کره ی ماه سیر دهد. وی به آنان که به تمس افکار او را مورد تردید قرار می دادند پاسخ مناسبی می داد:

«هرچه را که یک فرد قادر به تصورش باشد، فرد دیگری قادر به نیل به آن خواهد بود.» و اکنون نمونه های زیر دریایی ژول ورن وجود دارد، علاوه بر اینکه این نمونه ها به وسیله نیروی اتمی به حرکت در می آیند.

می توان گفت در صورتی که کوشش خلاق بشر، که غالباً کُند، دردناک و دایماً مایوس کننده بود به کار نمی رفت انسان هنوز موجودی بود که از مغز هسته ها، میوه ها، ریشه های گیاهان و گوشت خام تغذیه می کرد کشف آتش و پیروزی خلاق دیگر یعنی چرخ، هر دو یادگارهای درخشان عصر حجر هستند.

تصور مهار شده و هدایت شده توانست قدم به قدم، انسان را به قله های شگفت انگیز و باور ن ی و حیرت آوری از پیشرفت برساند. با وجود پیشرفت های سریع و فراوان مدت زیادی نیست که ارزش تصور خلاق حتی در کشورهای پیشرفته شناخته شده است. یکی از موسسات صنعتی اصطلاح جدیدی به نام « ی تصور» را به کار برده است به این معنی که «ابتدا به تصور خود اجازه صعود به آسمانها را می دهیم و سپس آن را به زمین باز گردانده آن را ی می کنیم. درباره محصولاتی که قبلاً ساخته ایم فکر کرده و تصمیم می گیریم که اگر راهی برای به مراتب بهتر ساختن آن نیافتیم ممکن است هرگز درخواست ساختن مجدد آن به ما ارائه نشود.»

پژوهشهای مدرن قصد دارند به کشف حقایق جدید رسیدن به ترکیب ها و تو لیدهای جدید و یافتن کاربردهای جدید بپردازند. به علت کوشش پژوهش گران اهمیت تصور خلاّق در علوم بیش از بیش مورد شناسایی و بررسی قرار گرفته است.

ضرورت و اهمیت خلاقیت:

حل مسئله و آفرینندگی که دو فرایند اصلی تفکر و شیدن به حساب می آیند[1] در بالاترین سطح فعالیت های شناختی انسان قرار دارند و ارزشمندترین فعالیت های پرورشی و آموزشی به حساب می آیند. در واقع هدف عمده همه نهادهای آموزشی ایجاد توانایی حل مساله و آفرینندگی در فراگیران است. زیرا تنها بدین وسیله است که می توان افراد را برای مقابله با شرایط متغیر زندگی و موقعیت های جدید که مرتباً با آنها روبرو می شوند آماده کرد. از این رو می توان گفت که سایر هدف ها و برنامه های آموزشی مدارس پیش نیازهایی هستند برای آماده افراد به منظور ب مهارت خلاقیت و حل مسئله.

نگاهی به فرایند خلّاقیّت:

خلّاقیّت یکی از دشوارترین موضوع های تحقیقی است. اگر تعدادی از دانش آموزان را به هنگام حل مسئله زیر نظر داشته باشیم دیر یا زود راه حل های متفاوت، غیر متعارف و حتی عجیب آنان را در می ی م اگر این راه حل ها علی رغم غیر عادی بودن به نتایج غیر قابل قبول منجر شود، آن ها را راه حل های خلاقانه محسوب می کنیم. به بیان دیگر حل خلاقانه مسئله دارای دو شاخص است:

1- نوآوری (یعنی غیر معمول بودن آن).

2- ارزش یا اعتبار (یعنی متناسب بودن آن با شرایط کاری که انجام آن در خواست شده است).

در پاسخ به این سوال که خلاقیت یک ویژگی شناختی شخصیتی یا محیطی و یا ترکیبی از هر سه است میان روان شناسان اختلاف نظر وجود دارد. به علاوه، درباره ابزارهای مختلفی که برای اندازه گیری خلاقیت ساخته شده است مشکلات جدیدی دیده می شود. با وجود این مشکلات، اهمیت خلاقیت برای جامعه ما انکارناپذیر است.

خلاقیت از دیدگاه شمندان:

راجرز: (خلاقیت) تمایل به ابراز و فعال تمامی استعدادهای موجود زنده به حدی که این فعالیت موجود زنده و یا خود را تعالی بخشد.[2]

مارگارت مید: همین قدر که مشخص می سازد، اختراع می کند، به چیزی می شد که برای او تازگی دارد می توان گفت که کنشی خلاق دارا می باشد.[3]

استین: خلاقیت منجر به ایجاد یک کار جدید می شود که در زمانی به عنوان یک چیز قابل دفاع یا مفید یا خشنود کننده مورد قبول گروه قرار گیرد.[4]

مک کینون : خلاقیت حل مسئله ایست به نحوی که ماهیتی بدیع و نو داشته باشد. (1971)

تورنس: انعطاف پذیری در تفکرِ، سرشار از ایده بودن، توانایی کنار آمدن با ایده های بکر و جدید، کشف ارتباط تازه بین چیزهای موجود را خلاقیت می دانیم.[5]

ورنون: خلاقیت توانایی فرد برای تولید ایده ها، نظریه ها، بینش ها، یا اشیاء جدید و بدیع، و باز سازی مجدد در علوم و سایر زمینه هاست که توسط متخصصان، زیبایی شناسی، تکنولوژی، و اجتماعی با ارزش تلقی گردد (1989).

مازلو: خلاقیت در ابتدا از روان نا هوشیار سرچشمه می گیرد. ایده های تازه ای است که با آنچه در حال حاضر وجود دارد کاملاً متفاوت است.

آیزنک: خلاقیت ظرفیت دیدن روابط جدید، پدید آوردن شه های غیر معمول و فاصله گرفتن از الگو های سنتی تفکر می باشد.

نحوه ی شکل گیری خلاقیت:

«تصور، سر آغاز خلاقیت است. شما هر آرزویی دارید در خیال مجسم می کنید بعد اراده می کنید که تصور خود را عملی سازید و در پایان آنچه را که اراده کرده اید، خلق می کنید.»

(جرج برنارد شاو)

خلاقیت مانند سایر توانمندیهای ذهنی از دو سو شکل گرفته و تکوین می یابد:

1- آنچه که به طور ذاتی در فرد خلاق وجود دارد.

2- آنچه که از محیط ب می کند.

ریشه های شناختی خلاقیت عبارتند از: توجه، ادراک، تفکر.

آیا حل مسئله با آفرینندگی تفاوت دارد؟

روان شناسان عقیده دارند حل مسئله عینی تر از آفرینندگی است و از آن هدف مشخص تری دارد. یعنی حل مسئله بر واقعیات بیشتر استوار است و هدف آن عینی و بیرونی است در حالی که خلاقیت بیشتر جنبه شخصی و عمدتاً مبتنی بر شهود و تخیل است. به عبارتی در حل مسئله فرد با موقعیتی روبرو است که باید برای آن راه حل بیابد در حالی که در خلاقیت فرد هم موفقیت می آفریند و هم راه حل آن را. به نظر ویتینگ[6] و ویلیامز[7] آفرینندگی مست م حل مسائل است اما افراد آفریننده قبل از اینکه مسائل را حل کنند آنها را می آفرینند و یا بر پیچیدگی آنها می افزایند.

گتز می گوید: «با توجه به یافته های فوق بهتر است آفرینندگی را به صورت یافتن مسئله تعریف کنیم نه حل مسئله.»

«اگر در هر موقعیت مسائل را به طوری ببینید که دقیقاً دیگران می بینند سپس می توان گفت همان قدر فرهنگ خود هستید که قربانی آن». ( اس. ای. هایاکا وا)

ویژگی های افراد خلاق:

به نظر گیلفورد[8] خلاقیت توانایی ذهنی است که منجر به تولید اثر خلاق می شود که مهمترین ویژگی این توانایی ذهنی تفکر واگرا است[9]. او درباره ی نظریه ساخت ذهنی خود گفته است که خصوصیت اصلی تفکر خلاق، واگرایی است. به اعتقاد گیلفورد شیوه ی تفکر آدمیان به دو دسته واگرا و همگرا[10] تقسیم می شود که در هر دو ساخت ذهنی، نقش اساسی دارند. تفاوت این دو این است که در تفکر همگرا نتیجه ی تفکر از قبل معلوم است. اما در تفکر واگرا جواب قطعی وجود ندارد و تعداد زیادی جواب موجود است که از نظر منطقی هر یک از آنها ممکن است درست باشد. افراد آفریننده دارای ویژگی های زیر هستند:

1- داشتن انگیزه پیشرفت در سطح بالا 11- حساسیت فوق العاده به رویدادهای اجتماعی

2-کنجکاوی فراوان 12-تفکر شهودی

3- علاقه به نظم در امور و مرتب بودن کارها 13- توانایی تاثیر گذاری بر دیگران

4- احساس خودکفایی و توانایی ابزار وجود 14- گرایش به کارهای پیچیده

5- شخصیت غیر متعارف، غیر رسمی و کامروا 15- تحمل ابهام

6- پشتکار و انضباط در کار 16-تحمل بی نظمی

7- طرز تفکر انتقادی 17- انعطاف پذیری

8- استقلال 18-بصیرت

9- زیبا دوستی و علاقه به آثار هنری 19-انگیزش

10- تمایل کم به برقراری روابط اجتماعی 20- به دنبال حل مسائل است

رابطه خلاقیت با هوش و عملکرد تحصیلی

مطالعات نشان می دهد بین آزمون های خلاقیت و آزمون های هوش همبستگی ضعیفی وجود دارد (تورنس 1975)[11].

نتایج تحقیقات دیگری که در این زمینه انجام شده همین مطالب را تأکید کرده است. (گودبرافی 1977)[12] به اعتقاد آنان چنین به نظر می رسد که تست های خلاقیت دسته ای از ویژگی های ذهنی را می سنجد که آزمون های هوش قادر به انجام آنها نیستند. همین وضعیت نیز درباره ی رابطه پیشرفت تحصیلی و خلاقیت صادق است. به هر حال صاحب نظران معتقدند هر چند که همبستگی کمی بین هوش و آفرینندگی و پیشرفت تحصیلی وجود دارد، لیکن نباید انتظار داشت که افراد خلاق در میان افراد دارای کم هوش یافت شوند. در این رابطه گیلفورد می گوید : از مجموع آثار به دست آمده می توان چنین اظهار نظر کرد که تا یک سطح معین از هوش یعنی تا 120 بین هوش و خلاقیت یک مقدار ضعیفی همبستگی وجود دارد. اما بالاتر از هوش 120 این همبستگی دیده نمی شود.

عوامل موثر در رشد خلاقیت:

عوامل متعددی در رشد و شکوفایی خلاقیت دخ دارند که مهمترین آنها عبارتند از :

1- عوامل خانوادگی: در این زمینه می توان به نوع روابط والدین با یکدیگر، موقعیت خاص فرزند در خانواده (چه از لحاظ توالی تولد و غیره ... ) داشتن مناسبات اجتماعی، امنیت خانوادگی، اینکه تا چه حد خانواده به فرزندان خود قدرت شیدن و تفکر متفاوت داشتن را با والدین را می دهند و ... اشاره نموده.

2- محیط آموزشگاه: توجه معلم، جو حاکم بر آموزشگاه ها، انتقاد پذیری معلمین، میزان پذیرش شاگردان نزد معلم، محتوای دروس و عقاید غلط تربیتی، شخصیت معلمین، شرایط نامساعد کار ... از عوامل آموزشگاهی موثر در خلاقیت است.[13]

3- هوش و تأثیر آن در خلاقیت: که قبلا توضیح داده شد.

4- خلاقیت و اطلاعات: اطلاعات یکی از عوامل خلاقیت و ماده خام آن است. اگر یک قطب خلاقیت را جریان و فعالیت ذهنی بدانیم، قطب دیگر آن معلومات و اطلاعات از اشیاء و امور است. ویلیامز [14] می گوید: «خلاقیت مهارتی است که می تواند اطلاعات پراکنده را به هم پیوند دهد. عوامل جدید اطلاعاتی را در شکل تازه ای ترکیب کند و تجارب گذشته را با اطلاعات جدید برای ایجاد جواب های منحصر به فرد مرتبط سازد». هر اندازه محیط خانوادگی و تحصیلی کودک از نظر دانستنی ها و اطلاعات غنی تر باشد به همان اندازه بازده خلاقیت، در کودک بیشتر است.[15]

5- خلاقیت و انگیزش : انگیزش در واقع نیروی محرک و به کار اندازه ی جریان خلاقیت در انسان است. به نظر گیلفورد در ترغیب ک ن انگیزه ای که بیش از پیش به طور غم انگیزی فراموش شده، کنجکاوی است. کنجکاوی در واقع عشق به دانستن است.[16] چنین انگیزه ای به طور قطع خمیر مایه ی تفکر و عمل مخترعین بزرگ است و هر چه محیط زیست کودک از نظر منابع اطلاعاتی، غنی تر باشد این انگیزه بیش تر از قوه به فعل در می آید.

6- خلاقیت و خویشتن پذیری: انی که خود را کمتر از آنچه که هستند به حساب می آورند و یا انی که خود را بیشتر از آنچه که هستند می خواهند و به دیگران عرضه می کنند در زندگی اجتماعی موفق نیستند. این دو گروه در روابط انسانی با مشکلاتی روبرو هستند که قسمت اعظم وقت و انرژی آنها را می گیرد و در نتیجه بازده کاری خلاقه آنها را کاهش می دهد. اضطراب یکی از عوامل مهم باز دارنده در جریان خلاقیت است و چون هرچه میزان خویشتن پذیری در ک ن پایین تر باشد به همان اندازه مضطرب ترند و این خود بر سازش یافتگی بازده تحصیلی و خلاقیت اثر منفی دارد.

نکات موثر در رشد خلاقیت ک ن

1- احترام به سوالات عادی و غیر عادی ک ن.

2- جواب باید طوری باشد که کودک را به سمت سؤالهای تازه هدایت کند.

3- به ک ن نشان دهید که عقاید آنان با ارزش است.

4- تدارک فرصت های مناسب برای یادگیری متفکرانه و قدردانی از این نوع یادگیری ها.

5-گاهی اوقات یادگیری باید بدون ارزش ی باشد.

6-تکمیل اشیا و امور ناکامل (جملات، داستان ها، نقالی ها، تصاویر و ...).

7- مشاهده ی اشیا از نزدیک و لمس آنها.

8- احترام به تخیلات کودک (تورنس، اسبورن 1979 – سیف 1355 – گوردون 1986).

آموزش پذیری و همگانی بودن خلاقیت:

با عنایت به تحقیقات انجام شده توسط روانشناسان می توان اذعان کرد که:

1- خلاقیت مختص افراد خاص نیست.

2- خلاقیت افراد پرورش پذیر است.

3- با توجه به ویژگی ها و پارامترهایی می توان افراد خلاق را شناسایی کرد.

4- خلاقیت باهوش، انگیزه، کنجکاوی، اطلاعات، تجارب مستقیم، فرصت های یادگیری و... ارتباط دارد (مک کنین 1968).

موانع مجود در برابر تفکر خلاق:

کراس (1370) موانع موجود در برابر تفکر خلاق را به دو دسته تقسیم بندی می کند:

الف) موانع بیرونی ب) موانع درونی، روانی. موانع بیرونی که خود به موانع تاریخی، بیولوژیک و اجتماعی تقسیم شود و موانع درونی نیز به عادات، ترس از تحقیر، قبول سرنوشت، وراثت ... را مربوط می شود.

«خلاقیت به این معنی نیست که شما از هیچ، چیزی خلق کنید. خلاقیت، توانایی برای یافتن چیزی جدید از ترتیب یا تغییر ایده های موجود است.[17]»

چگونه به تفکرّ و تخیلّ خلاق دست ی م؟[18]

اشتباه رایجی درباره ی مفهوم تفکر خلاق وجود دارد. تا کنون به ناروا، علم، تکنولوژی، هنر و ادبیات به عنوان تنها مجاریِ معتبرِ خلاقیت شهرت پیدا کرده اند. برای بیشتر مردم، تفکر خلاق تداعی گر اموری مانند کشف الکتریسته یا وا ن فلج اطفال یا نوشتن یک رمان یا اختراع تلویزیون رنگی است.

بی شک، همه این دستاوردها شاهدی است بر وجود تفکر خلاق. هر گامی که برای تسخیر فضا برداشته شده است، نتیجه ی تفکر خلاق و پویایی آن است. ولی تفکر خلاق به قلمرو خاصی اختصاص ندارد و منحصر به افراد فوق العاده با هوش هم نیست. پس:

تفکّر خلاق چگونه چیزی است؟

یک خانواده ی کم درآمد، نقشه ای می ریزد تا بتوانند پسر خود را به معتبری بفرستد. برنامه ریزی آنها ثمره ی یک تفکر خلاق است. خانواده ای، بد منظره ترین زمین م وبه ی خیابانشان را تبدیل به زیبا ترین فضای سبز آن ناحیه می کنند. اقدام آنها نمایانگر شه ی خلاق است. پیدا راه هایی برای ساده تر ِ روش های دفتر داری، فروش جنس به مشتری هایی که اصلاً در فکر ید نیستنـد، بچـه ها را به مشغـولیت های سازنده وا داشتن، ایجاد شرایط برای افزایش علاقه ی کارمندان به کارشان، و یا جلوگیری از وقوع یک جنجال «حتمی» همه و همه نمونه هایی از فکرهایِ خلاقِ روزمره و عملی است.

تفکر خلاق، یعنی یافتن راه های جدید و مؤثر برای انجام دادن کارها:

موفقیت های گوناگون، اعم از موفقیت در خانه، محل کار و اجتماع، به یافتن راه هایی برای انجام هر چه بهتر کارها بستگی دارد. حال، ببینیم چه کاری می توایم برای به وجود آوردن تفکر خلاق و تقویت آن انجام دهیم.

مرحله ی اول: ایمان داشته باشید به اینکه می توانید موفق شوید. یک حقیقت اساسی را در این جا می بینید: برای انجام هر کار، باید اول ایمان پیدا کنیم که می تواند انجام شود. اعتقاد داشتن به اینکه کاری می تواند انجام پذیرد، ذهن را برای یافتن راه ِ انجام آن به حرکت وا می دارد. ایمان داشتن به امکان تحقق مسائل، در حقیقت جاده را برای راه حل های خلاق هموار می سازد. در حالی که ایمان داشتن به عدم تحقق آنها، تفکری ویرانگر است. این نکته را می توان به تمام موقعیت ها، چه بزرگ و چه کوچک، تعمیم داد. ایمان، نیروهای خلاق را آزاد می کند، فقدان ایمان، آن نیروها را به بند می کشد. برای نیل به تفکر خلاق، ایمان داشتن را یاد بگیرید.

ایمان داشته باشید به اینکه از عهده ی کارها برخواهید آمد. این جمله اساس تفکّر خلاق است. در اینجا دو راه حل ارائه شده است که به شما کمک می کند به یاری ایمان، از قدرت خلاق برخوردار شوید:

الف- کلمه ی ناممکن را از فرهنگ لغات خود خارج کنید. ناممکن واژه ی ویرانگری است. فکر، «این کار نشدنی است»، زنجیره وار، افکار منفی دیگری را در تأیید خود تولید می کند.

ب- به چیزی بین ید که زمانی دوست داشتید آن را انجام بدهید. اما به دلیل آنکه آن را ناشدنی می پنداشتید، از انجام آن خودداری کرده بودید. حالا، سعی کنید فهرستی از دلایلی که اثبات می کند می توانید آن را انجام دهید، تهیه کنید. بسیاری از ما، تنها به این دلیل که فکرمان را روی دلایل عدم توانایی خود متمرکز می کنیم، آرزو های خود را به بند کشیده و سرکوب کرده ایم، حال آنکه تنها چیزی که شایسته است ذهن خود را به آن معطوف کنیم، دلایل توانایی مان است.

چرا باید خطر کنیم و در پی تغییر و دگرگونی باشیم؟

عموم مردم پیشرفت را همیشه با بدبینی نظاره کرده اند. اعتراض خیلی ها به اختراع اتومبیل بر این پایه استوار بود که از لحاظ طبیعی، حکمتی در راه رفتنِ انسان یا سواری گرفتن از اسب وجود دارد. هواپیما برای بسیاری یک فاجعه بود. انسان «حق» نداشت به قلمرویی که «مخصوص» پرندگان است، وارد شود. بسیاری از «جبرگرایان» هنوز بر این نکته اصرار می ورزند که انسان را به فضا چه کار! یک کارشناس برجسته ی ساخت موشک، اخیراً پاسخی به این طرز تفکر داد. ون براون می گوید: «انسان به آنجا که قلبش او را می کشاند، تعلق دارد».

حدود سال های 1900 میلادی، یک مدیر فروش، یک اصل «علمی» را در مدیریت فروش کشف کرد. این نظریه با استقبال عمومی مواجه شد و حتی سر از کتاب های درسی در آورد. اصل مزبور این بود: برای فروختن هر جنس، راهی وجود دارد که بهترین است. بهترین راه را پیدا کنید. و طبق همان عمل کنید. خوشبختانه برای شرکت این مرد، مدیریت جدید بسیار به موقع باب شد، زیرا سازمان او را از یک ورش تگی مالی نجات داد. این تجربه را با فلسفه ی گرافورد اچ. گرین و مدیر یکی از بزرگترین مؤسسات تجاری کشور، ای. آی. دوپونت دونمِرَُس مقایسه کنید. آقای گرین و در نطقی در کلمبیا گفت: «از راه های بی شمار می توان یک کار را با موفقیت انجام داد. راه هایی که در حقیقت به تعداد آدم هایی است که می توانند آن را به انجام برسانند.»

در حقیقت، هیچ کاری را نمی توان به بهترین شکل و در قالب تنها یک راه انجام داد. برای چیدن مبلمان یک منزل، برای گلکاری یک فضای سبز، برای فروختن یک جنس، تربیت یک کودک و ... بهترین راه منحصر به فردی وجود ندارد. به تعداد شه های خلاق راه های بی شماری می شود یافت که هر یک می توانند بهترین هم باشند.

حیات مردم موفق هم مانند شغل های موفق به این سئوال بستگی دارد «چطور می توانم کیفیت کار را بالا ببرم؟ چطور می توانم بهتر عمل کنم؟» در کلیه ی فعالیت های انسانی از ساختن موشک گرفته تا تربیت فرزند، کمال مطلق حدی دست نیافتنی است. معنایش این است که برای پرواز فکرِ انسان، فضایی نامتناهی در پیش روست. مردم موفق این راز را می دانند، به همین دلیل همیشه در جستجوی راه های بهتر هستند. (توجه کنید: انسانِ موفق نمی پرسد، «آیا می توانم این کار را بهتر انجام بدهم»؟ او می داند که می تواند پس چنین سئوالی از خود می کند: «چطور می توانم این کار را بهتر انجام بدهم؟»

موفقیت های بزرگ، درِ خانه ی مردمی را می زند که معیارهای عالیتری برای خودشان و دیگران در نظر می گیرند، مردمی که در جستجوی راه هایی برای افزایش کارآیی، به دست آوردن حداکثر نتیجه از حداقل هزینه و انجام کار بیشتر با زحمت کمتر هستند. پیشرفت های عالی نصیب افرادی خواهد شد که می گویند: «می توانم بهتر از این عمل کنم.»

فلسفه ی «می توانم بهتر عمل کنم» معجزه می کند. وقتی از خود می پرسید: «چطور می توانم بهتر عمل کنم؟» «دکمه ی قدرت خلاق زده می شود و شیوه های بهتر برای انجام کارها خودشان را معرفی می کنند.

تمرین روزانه برای ایجاد خلاقیت:

در اینجا یک تمرین روزانه آورده شده است که به شما کمک می کند از قدرتی که در نگرشِ «می توانم بهتر عمل کنم» وجود دارد، استفاده کنید هر روز پیش از آنکه سرِ کار بروید، ده دقیقه را به این فکر اختصاص دهید: «چطور می توانم کار امروز را بهتر انجام بدهم؟»

بپرسید: «امروز برای تشویق کارمندانم از چه روشی می توانم استفاده کنم؟» «چطور می توانم کارآیی شخصی ام را بالا ببرم؟» و غیره. شاید این تمرین ها ساده به نظر برسد، ولی نتیجه می دهد. آنها را امتحان کنید تا به راه های خلاق نامحدودی برای موفقیت های بزرگتر برسید.

توانایی، یک برداشت ذهنی است. میزان کاری که می توانیم انجام بدهیم، به میزان تصوری که از توانایی انجام آن کار داریم، بستگی دارد. وقتی براستی ایمان داشته باشیم که می توانیم کار بیشتری انجام دهیم، ذهنمان خلاقانه در پی راه هایی می گردد که کلید کار را به دستمان بدهد.

یک فرد کامل پیش از آنکه تصمیمی بگیرد، می پرسد: «راجع به آن، چه فکر می کنید؟»، «چه توصیه ای دارید؟»، تحت چنین شرایطی چه کار می کنید؟»، « به نظرتان چطور می آید؟»

می توان از این جنبه نیز قضیه را دید: یک ، یک مکانیسم انسانی تصمیم گیرنده است. او برای ساختن هر چیز، باید مواد خام در اختیار داشته باشد. مواد خام برای تصمیم گیری های خلاق، نظرات و پیشنهادات دیگران است. البته نباید از دیگران انتظار داشته باشید که راه حل های حاضر و آماده ای پیش پایتان بگذارند. انگیزه ی پرسیدن و شنیدن این نیست. نظرات دیگران به شما کمک می کند که افکار نویی در ذهنتان جرقه بزند، و خلاقیت ذهنی شما افزایش پیدا کند.

تقویت تفکر خلاق از طریق پرسش و پاسخ:

بهتر است این برنامه ی سه مرحله ای برای تقویت تفکر خلاق، از طریق پرسیدن و شنیدن اجرا شود:

1- دیگران را تشویق به حرف زدن کنید. در گفتگوهای شخصی یا در جلسات گروهی، با عبارت های برانگیزنده ای نظیر اینها مردم را به حرف زدن ترغیب کنید: «از تجربیاتت برایم بگو ...» یا «فکر می کنی راجع به ... چکار باید کرد؟» « فکر می کنی نکته ی کلیدی این مسئله چیست؟» اگر دیگران را به حرف زدن تشویق کنید، به پیروزی «دو قبضه ای» دست می ی د: می توانید مواد خامی برای تولید شه های خلاق، به دست آورید و در ضمن، دوستان خوبی پیدا کنید. برای به دست آوردن محبت مردم هیچ راهی تضمین شده تر از تشویقِ آنان به حرف زدن نیست.

2- دیدگاه های خود را از طریق پرسش هایی که طرح می کنید، محک بزنید. اجازه بدهید که دیگران در اصلاح افکارتان به شما کمک کنند. از شیوه ی راجع به این پیشنهاد چه نظری دارید، استفاده کنید. لازم نیست هر فکری را که به نظرتان می رسد مانند واژه یا عبارتی که روی یک صفحه ی طلا نقش بسته است اعلان کنید. اول جوانب کار را بسنجید. ببینید همکارانتان چه واکنشی نسبت به آن نشان می دهند. این نکته را مراعات کنید، تا امکان دستی به نظرات بهتر، بیشتر شود.

3- به چیزی که طرف مقابل می گوید، خوب توجه کنید. گوش چیزی فراتر از بسته نگاه داشتن دهان است. گوش به معنای آن است که اجازه دهید حرف هایی که زده می شود، در ذهنتان رخنه کند. بسیاری از افراد در حالی که اصلاً حواسشان به صحبت دیگران نیست، تظاهر به شنیدن می کنند. در حالی که فقط در پی فرصت می گردند تا طرف مقابل نفسی تازه کند و رشته ی کلام را از او بگیرند. به چیزی که دیگری می گوید کاملاً توجه کنید. آن را ارزی کنید. این گونه است که خوراک ذهنتان فراهم می شود.

راه های شکوفا ایده ها:

1- نگذارید افکار از ذهنتان فرار کنند. آنها را روی کاغذ بیاورید. هر روز ایده های خوبِ بیشماری به دنیا می آیند ولی تنها به این دلیل که روی کاغذ آورده نمی شوند، به سرعت می میرند. حافظه آنجا که باید شه های نو را نگهداری و تغذیه کند، تبدیل به برده ای بی دست و پا می شود. همواره دفترچه یا کارت های کوچکی همراه داشته باشید. وقتی ایده ای به ذهنتان می آید، آن را بنویسید. افرادی که ذهن های خلاق و پر ثمری دارند می دانند یک فکر خوب در هر لحظه و هر جایی ممکن است جوشش کند. اجازه ندهید ایده ها فرار کنند، وگرنه میوه های فکرتان نابود خواهد شد. پرچین قشنگی دورشان بکشید.

2- کار بعدی آن است که ایده هایتان را مرور کنید. آنها را در پرونده ای که دائماً در جریان است، ثبت کنید. محل بایگانی شما می تواند یک کمد یا کشوی یک میز تحریر باشد. پرونده های جدید بسازید و دائم آنها را زیر و رو کنید. ضمنِ آن که ایده های خود را مرور می کنید، بعضی از آنها ممکن است به دلایل موجهی، بی ارزش به نظر رسند. آنها را دور بریزید. ولی تا زمانی که یک فکر می تواند آینده ای را برایتان مجسم کند، نگاهش دارید.

3- ایده هایتان را رشد دهید. راجع به آنها فکر کنید. ایده های متجانس را به هم پیوند دهید. هر مطلبی که به شکلی با ایده ی شما در ارتباط است، بخوانید. همه ی زوایا را بسنجید. بعد، وقتی موقعش رسید، از آن فکر برای خودتان، کارتان و آینده اتان استفاده کنید.

هنگامی که یک معمار، ایده ای برای یک ساختمان جدید در ذهن می پرورد، طرح اولیه ای رسم می کند. هنگامی که یک فرد خلاق در زمینه ی تبلیغات، برای طراحی یک آگهی تبلیغاتی تلویزیونی ایده ای می گیرد آن ایده را در یک قالب آزمایشی می گذارد- یک سلسله نقاشی هایی که نشان می دهند شکل تمام شده ی آن فکر به چه صورت در می آید (ماکت).- نویسندگانی هم که شه ای در ذهن دارند، یک نسخه ی اولیه تهیه می کنند.

نتیجه:

اگر افراد به قدرت خلاقیت خود پی ببرند و استعدادهای نوآوری آنها شکوفا شود، زندگی و زیستن را سرشار از شادی و نشاط احساس می کنند. همان گونه که «براند ولاند» می گوید:

«چرا همه، باید قدرت خلاق خویش را به کار گیرند؟ ... زیرا هیچ چیز به اندازه ی خلاقیت، مردم را سخاوتمند و شادمان و سرزنده و جسور و شفیق نمی کند، بی اعتنا به ستیز و گردآوری مال و منال»[19]

ذهن خلاق، ذهن آزاد از قید و بندها و تنگناهاست، ذهن آزاد ذهن طربناک است؛ ذهن خلاق ذهن سیال، روان و راحت است.

«هر لحظه ی زندگیتان دارای خلاقیتی ست نامحدود وکائنات دارای سخاوتی بیکران کافی است آنچه را که می خواهید روشن باشد تا مراد دلتان به سراغتان بیاید.[20]»

و من الله وفیق

منابع:

1- فصلنامه علمی پژوهشی ویژه هفته پژوهش، آزاد ی اراک، شماره 10، سال سوم، بهار 80.

2. آموزش ک ن تیز هوش، جیمز گالاگر، ترجمه احمد رضوانی و مجید مهدی زاده، انتشارات آستان قدس رضوی، 1328.

3. پرورش استعدادهای همگانی ابداع و خلاقیت، آل اسبورن، حسن قاسم زاده، انتشارات نیلوفر، 1368.

4. فصل نامه پژوهش و تعلیم و تربیت، شماره 1، سال 1374.

5. روان شناسی برای آموزش، لفرانکویس، منیژه شهنی، انتشارات رشد، 1370.

6. معلم خلاق، مهرناز شهر آرای، چهارمین سمپوزیوم جایگاه و تربیت خلاقیت، مجله دانشمند، اردیبهشت 1371.

7. خلاقیت در آموزشگاه، آلن بودو، علی خانزاده، انتشارات چهر، 1358.

8. هنر و علم خلاقیت، جرج.اِف. فِلِر، اصغر مسدد، مرکز نشر. شیراز 1369.

9. روان شناسی پرورشی، علی اکبر سیف، انتشارات آگاه، 1370.

10. استعدادها و مهارت های خلاقیت، بی بال، تورنس، ترجمه حسن قاسم زاده، انتشارات دنیای نو، 1372.

11. آموزش رفتار خلاق و استعدادهای درخشان، شل کراس، جی، مجتبی جوادیان، آستان قدس رضوی، 1370.

12. شکوفایی خلاقیت در ک ن ، آمابلی ترزا، حسن قاسم زاده، انتشارات دنیای نو، 1368.

13. سرآمدها، اِمی شوون، محمود مینا کاری، انتشارات ی 1366.

14. تفکر منطقی، علی شریعتمداری، انتشارات چهر، 1369.

15. تجسم خلاق، شاکتی گواین، ترجمه: گیتی خوشدل. بهار 1373.

16. تربیت طربناک ذهن انگیز و دل انگیز، عبدالعظیم کریمی، تهران: وزارت آموزش و پرورش مؤسسه فرهنگی منادی تربیت 1380.

17. کامرون، جولیا؛ راه هنرمند، ترجمه ی گیتی خوشدل نشر پیکان، 1377.

18. جادوی فکر بزرگ/ د. شوارتز؛ ترجمه ژنابخت آور- تهران: فیرروزه- چاپ اول 1374.

19. خلاقیت و شیوه ای نو در اندازه گیری آن، مجله پژوهش های روان شناختی، تابستان 1373.

20. اندازه گیری استعدادهای چندگانه، آن اناستازی، محمد تقی براهنی، انتشارات آستان قدس رضوی، 1364.

21. کاربرد روان شناسی در آموزش، رابرت بیلر، پروین کدیور، مرکز نشر ی، 1368.

22. روان شناسی تربیتی، جان گلاور، برونینگ، ترجمه علی نقی مزازی، مرکز نشر ی.

23. ماهنامه موفقیت، شماره 63، ص 24.



[1]- morgan (1984).

1- مسدّد، اصغر، هنر و علم خلاقیت، فِلِر حرج اف، شیراز، 1369.

2- همان، منبع، ص 14.

3- روان شناسی برای آموزش، تألیف لفرانکویس، منیژه شهنی، رشد 1370.

4- قاسم زاده، حسن، پرورش استعدادهای همگانی ابداع و خلاقیت، انتشارات نیلوفر 1368، تألیف اسبورن آل .

[6]- witting.

[7]- williams.

[8]- guilford (1950-59-62).

[9]- divergent.

[10]- convergent.

[11]- good- brophy.

2- معمولاً در حدود 20% گزارش شده است.

1- خانزاده، علی، خلاقیت در آموزشگاه، بود و آلن، 1358.

[14]- wiliams.

3- شوون امی، سرآمدها، محمود مینا کاری، 1366.

4- شکوفایی خلاقیت در ک ن، آمابلی ترزا، ترجمه حسن قاسم زاده، دنیای نو (1368).

1- ماهانه موفقیت، شماره 63، ص 24- نوشته: بگی کورد، مترجم: ناهید خسروی.

2- جادوی فکر بزرگ/د. شوارتز- ترجمه ی ژنا بخت آور.

1- راه هنرمند، ص 17.

2- تجسم خلاق، شاکتی گواین، ص 15.



مشاهده متن کامل ...
نقش مدیریت دانش درارتباط با مشتری
درخواست حذف اطلاعات



چکیده

دانش به عنوان یک فاکتور رقابتی کلیدی در اقتصاد جهانی شمرده می‏شود ، اما برای حضور موفق در بازار پویای امروزی باید یک جزء مهم دیگر به نام مشتری را نیز مدنظر قرار داد. مدیریت دانش مشتری ان ، برای سازمانها این امکان را فراهم می‏آورد که با احتمال بیشتری قادر به تشخیص فرصتهای پدیدار شده در بازار بوده و مزیت رقابتی خود را افزایش دهند . مدیریت دانش مشتری در ارتباط با به‌دست آوردن، اشتراک گذاری و بسط دانش مشتریان و در راستای به سود رسانی مشترک بین مشتریان و سازمان است. در این مقاله ابتدا به معرفی رویکرد مدیریت دانش مشتری و بیان تفاوتهای آن با مدیریت دانش و مدیریت ارتباط با مشتری پرداخته و در ادامه به بررسی نقش مدیریت دانش در خلق ارزش در فرآیندهای مدیریت ارتباط با مشتری می پردازیم و در نهایت به ارائه چارچوبی برای اجرای مدیریت دانش مشتری می ‏ پردازیم.

مقدمه

در اقتصاد مبتنی بر دانش امروز، مزیت رقابتی، به‌طور فزاینده‏ای در تسهیل روندهای اطلاعاتی انجام کار یافت می‏شود تا در دسترسی به منابع و بازارهای خاص. پس دانش و سرمایه فکری به عنوان مبنای اولیه دستی به شایستگیهای اصلی و راهبردی برای عملکرد برتر مطرح می‏شوند. در راستای رسیدن به مزیت رقابتی پایدار نیز توجه به دانش موجود، چگونگی استفاده موثر از آن و ایجاد ساختاری برای استفاده از اطلاعات و دانش جدید امری مهم و حیاتی شمرده می‏شود که سازمانها باید توجه ویژه‏ای به آن داشته باشند. مدیریت ارتباط با مشتری از مباحثی است که در اقتصاد جهانی امروز، سازمانها را به دوباره شی در را ارهای برقراری ارتباط با دامنه وسیع مشتریان و تسخیر این دانش گسترده برانگیخته است. اما به جرئت می‏توان به این نکته اشاره کرد که برقرای ارتباط موثر با مشتریان بدون به‌کارگیری مدیریت دانش امکان پذیر نیست. برای افزایش کارایی و اثربخشی سازمان و اطمینان از ارایه مطلوب کالا و خدمات به مشتریان و ب رضایت آنان، باید دانش خود را درباره مشتریان مدیریت کنیم. بنابراین مدیریت دانش جزء جدانشدنی مدیریت ارتباط با مشتری است. در این مقاله برآنیم که به تشریح نقش مدیریت دانش در مدیریت ارتباط با مشتری بپردازیم. حائز اهمیت است که پیش از بررسی نقش مدیریت دانش در مدیریت ارتباط با مشتری، تعاریفی از هر یک از این مفاهیم ارائه شده است تا اطمینان حاصل شود که فهم مشترکی از هر کدام از آنها وجود دارد.

مدیریت دانش

در بازار رقابتی امروز که مشخصه اصلی آن، عدم قطعیت است، شرکتهایی توانایی رقابت را دارا هستند که دانش جدید را ایجاد، توزیع و آن‌را تبدیل به کالاها و خدمات می‏کند. بدین ترتیب، دانش برای سازمان، مزیت رقابتی ایجاد می‏کند و به سازمان، امکان حل مسائل و تصرف فرصتهای جدید را می‏دهد. بنابراین دانش نه فقط یک منبع مزیت رقابتی خواهد شد بلکه در واقع تنها منبع آن می ‏ شود.

مدیریت دانش، عناصر کارکردی و مهم زیر را توانمند، پشتیبانی و تقویت می‏کند:

* فرایندهای کشف یا ساخت دانش جدید و پالایش دانش موجود (ایجاد موجودی دانش)
* به اشتراک گذاری دانش میان افراد و در سطح همه مرزهای سازمانی (مدیریت جریان دانش)
* ایجاد و استفاده از دانش به‌عنوان بخشی از کار روزانه افراد و به‌عنوان بخشی از تصمیم‏گیری (کاربردی دانش)

مدیریت دانش به مجموعه فرایندهای اطلاق می‏شود که در نتیجه آنها دانش ب، نگهداری و استفاده می‏شود و هدف از آن بهره برداری از داراییهای فکری به منظور افزایش بهره وری، ایجاد ارزش‏های جدید و بالا بردن قابلیت رقابت پذیری است.

مدیریت ارتباط با مشتری

مدیریت ارتباط با مشتریان ( crm ) که گاهی اوقات از آن به عنوان مدیریت مشتریان، مدیریت ارزش مشتریان، مشتری محوری و یا مدیریت مشتری محور نام برده می‏شود، برای مدت زمان طولانی اصطلاح متداول جهت بیان تمایل شرکتها در برقراری ارتباط یک به یک مداوم و همیشگی با تمام مشتریان بوده است. در همین راستا می‏توان به یک نکته مهم اذعان داشت که شرکتهایی که موفق شده ­اند به‌صورت موثری مشتریان خود را جذب کرده، به آنها خدمات مورد نظر را به بهترین نحو ارائه داده و بهترین مشتریان خود را حفظ می‌کنند تاثیر مثبت این امر را در انتهای مسیر سودآوری خود مشاهده کرده­اند. با ظهور تجارت الکترونیک ( e-commerce ) و شرایط اقتصادی نوین، توسعه ارتباطات قویتر با مشتریان از اهمیت بیشتری برخوردار شده است. crm یک استراتژی کاری با این رویکرد است که با مشتریان متناسب با شرایط و الگوهای رفتاری آنها ارتباطی پایدار و بلندمدت که برای هر دو طرف ایجاد ارزش افزوده کند، برقرار شود. معمولا استراتژی crm مبتی بر چهار هدف اجرایی است:

1. تشویق مشتریان دیگر شرکتها یا مشتریان بالقوه به اولین ید از شرکت
2. تشویق مشتریانی که اولین ید را کرده‏اند به یدهای بعدی
3. تبدیل مشتریان موقت به مشتریان وفادار
4. ارائه خدمات با مطلوبیت بالا برای مشتریان وفادار به نحوی که به مبلغ شرکت بدل شوند.

در حقیقت مدیریت ارتباط با مشتری کلیه فرایندها و فناوری‏هایی است که سازمان برای شناسایی، انتخاب، ترغیب، گسترش، حفظ و خدمت به مشتری به کار می‏گیرد. مدیریت ارتباط با مشتری مدیران را قادر خواهد ساخت تا از دانش مشتری برای بالا بردن فروش، ارائه خدمات و توسعه آن استفاده کنند و سود آوری روابط مستمر را افزایش دهند.

جریانهای دانش در فرآیند crm

برای ملموس شدن مفهوم مدیریت دانش مشتری، ما سه نوع جریان دانش را مشخص می‏کنیم که نقشی حیاتی در فعل و انفعال بین شرکت و مشتریان بازی می‏کنند: دانش برای، از و درباره مشتری.

در مرحله نخست، برای پشتیبانی از مشتریان در چرخه یدشان، یک جریان دانش پیوسته که از شرکت به مشتریان هدایت می‏شود (دانش برای مشتری) پیش نیاز است. دانش برای مشتریان شامل اطلاعاتی در مورد محصولات، بازارها و تامین‏کنندگان است. این بعد دانش همچنین بر روی درک مشتری از کیفیت خدمات، تاثیر می‏گذارد.

در همین زمان، دانش از مشتریان می باید در جهت خلق نوآوری در خدمات و محصول، تولید ایده و بهبود مستمر برای محصولات و خدمات، توسط سازمان به‌هم پیوند داده شود. تسخیر دانش مشتری و دخیل مشتریان در فرآیند نوآوری از طرق مختلفی قابل دستی است. برای مثال دانش مشتریان در مورد محصولات، تامین کنندگان و گرایشهای بازار می‏تواند از طریق مکانیزم بازخورد مناسب برای فراهم یک بهبود سیستماتیک و نوآوری محصولات، استفاده شود. جمع آوری و تحلیل دانش درباره مشتری قطعاً یکی از قدیمی‏ترین اشکال فعالیت km در حوزه crm است. علاوه بر داده‏ های خام مشتریان و معاملات گذشته، دانش در مورد مشتری، نیازهای کنونی مشتریان، خواسته ‏های آتی، ارتباط، فعالیت ید و توانایی مالی را هم درنظر می گیرد. دانش درباره مشتریان در فرآیند پشتیبانی و خدمات crm جمع آوری می‏شود و در فرآیند آنالیز crm مورد تجزیه و تحلیل قرار می‏گیرد.

مدیریت دانش مشتری

در نگاه اول ckm ممکن است تنها نام دیگری برای crm یا km به نظر برسد. اما مدیران دانش مشتری در برخی جوانب نیازمند نگرشی متفاوت از شیوه رایج در km و crm هستند.

به عنوان یک مشخصه crm ، مدیران روابط مشتری پیش از همه بر دانش از مشتری تمرکز دارند تا بر دانش درباره مشتری. به بیان دیگر، سازمانهای باهوش دریافته‏ اند که مشتریانشان آگاه‏تر از کارمندی هستند که دانش را از میان فعل و انفعال مستقیم با مشتری و همچنین پرس و جوی دانش در مورد مشتریان از نمایندگان فروش جستجو می‏کند. مدیران دانش هم، بر روی تلاش در تبدیل کارمندان از جمع‏ کنندگان دانش به تسهیم‏ کنندگان دانش تمرکز دارند، این امر معمولاً توسط نقشه ‏های تسهیم دانش مبتنی بر اینترانت اجرا می شود. در مقابل تمرکز اختصاصی km روی تشویق و تقویت روابط مولد و مشارکتی در راستای شعار «اگر ما تنها می‏دانستیم که چه می‏دانیم» ckm بعد دیگری را پیشنهاد می‏کند «اگر ما تنها می‏دانستیم که مشتریان چه می‏دانند». اما چرا مشتریان می‏خواهند دانش خود را برای خلق ارزش برای شرکت تسهیم کنند و سپس برای دانش خود که در محصولات و خدمات شرکت بسط یافته پول پرداخت کنند؟ این امر به تغییر نگرش نسبت به مشتریان به عنوان نهاد دانش باز می‏گردد. این تغییر نگرش مفهوم گسترده ای دارد. مهم تر از همه مشتری از یک دریافت کننده منفعل محصولات و خدمات آن‌گونه که در مدیریت دانش سنتی بود، رها شده است. همچنین مشتری از اسارت در زنجیره برنامه رایج وفاداری مشتری در crm نیز رهایی یافته است .

ckm همچنین در پیگیری اه ، از km سنتی، متفاوت است. با در نظر گرفتن اینکه km به دنبال راندمان و بازدهی سود است (پرهیز از اختراع دوباره چرخ) ckm در راستای نوآوری و پیشرفت است. مدیران دانش مشتری در جستجوی فرصتهای مشارکت با مشتریان به عنوان با هم سازندگان ارزش سازمان، هستند. این امر همچنین در مقایسه با تمایل نگهداشتن و پرورش پایگاه مشتری موجود در crm ، قابل مشاهده است. ضرب المثل معروف crm که می‏گوید «حفظ مشتری ارزانتر از یافتن آن است» به یاد می ‏ آید. متاسفانه در دوره‏ای که محصولات رقبا که اغلب نیز تقلید هستند، تنها به فاصله چند کلیک از مشتری قرار دارد، حفظ مشتری به شدت سخت می‏شود. به همین سبب، مدیران دانش مشتری کمتر نگران حفظ مشتریان هستند. در مقابل آنها بر روی چگونگی توسعه و پیشرفت سازمان با به‌دست آوردن مشتریان جدید و با به‌کارگیری گفتگوی فعال و ارزش‏افزا با آنها متمرکزند. چگونه مدیران دانش مشتری، نوآوری و پیشرفت را خلق می‏کنند؟ آنچنان که آنها دریافته‏اند دانش تنها در کارکنان وجود ندارد بلکه در مشتریان نیز هست که ما را به خلق ارزش از نوآوری و پیشرفت، بیش از صرفه جویی هزینه در km سنتی هدایت می‏کند.

مدیریت دانش، یکپارچگی بین گروهها و بخشهای جدا از هم را در یک محیط ارتباط با مشتری آسان‌تر می‏سازد. این گروهها و بخشهای جدا از هم ممکن است در واحد‏های کاری، تجاری یا در موقعیتهای جغرافیایی متفاوتی باشند. مدیریت دانش جریانی از دانش حول موضوعات مشتری را بین گروههای کاری آسانتر می‏سازد و بدین وسیله با یکپارچه‏سازی دانش مرتبط با مشتری به سرعت و کارایی در رسیدن به آن نقش عمده‏ای دارد. مدیریت دانش چشم اندازی برای مشتری بدون توجه به زمینه تخصصی از کاربرد دانش مورد نظر، مکانی که دانش کشف شده یا چگونگی استفاده از آن برای مشتری ایجاد می ‏ کند. مدیریت دانش با شفاف دانش مورد نظر در فرایندهای یکپارچه سازی دانش تاثیر بسزایی دارد . مدیریت دانش در مواردی که کارکردهای مختلف در سازمان از ارتباطات و گردش دانش جلوگیری می‏کند، بسیار مفید واقع شده‏اند. به طوری که با ثبت‏ دانش مشتری و به اشتراک گذاشتن آن از یک نقطه مرکزی، به طور چشم گیری منجر به افزایش کیفیت و سرعت در تصمیم گیری و خدمت دهی به مشتری می‏شود. در محیط مدیریت ارتباط با مشتری، مشارکت رایج است و این در نتیجه گسترش تحقیقات و فعالیتهای سازمان در سرتاسر مرزهای جغرافیایی حاصل می‏شود. این سازمانها از مشارکت در شکلی از ارتباطات مجازی درونی و بیرونی استفاده می‏کنند تا محصول، سهم و قدرت نفوذ دانش مشتری را حفظ کنند. مدیریت دانش تکنولوژی، فرایندها و زمینه‏هایی برای اظهار مشارکت در اختیار سازمان قرار می‏دهد به گونه‏ای که محلهای تبادل دانش از نظر امنیتی با استفاده از تکنولوژی در اختیار گذاشته شده بسیار قابل اطمینان است.

برنامه ‏های مدیریت دانش فرایندها، سیستم‏های مدیریت دانش را به گونه‏ای سازمان‏دهی می‏کنند که همه دانشهای پایه‏ ای و زیرمجموعه در زمینه‏ های مورد نیاز به آسانی قابل دسترسی باشند و در نتیجه به ارزش افزوده‏ای برای سازمان منجر شود. مدیریت دانش، ابزارها، فرایندها و زمینه‏هایی را برای کارمندان فراهم می‏کند تا دانش را بر اساس نیاز مشتری به اشتراک بگذارند. کارمندان به کمک مدیریت دانش به ارزش دانش یکپارچه شده مشتریان پی می‌برند و از این طریق می‏توانند به مشتریان ارزشمندتر خدمات کاملتری ارائه کنند. بنابر این مدیریت دانش به عنوان وسیله‏ای در محیط مدیریت ارتباط با مشتری به خدمت می‏پردازد.

با نگاهی به مباحث بالا می‏توان نتیجه گرفت که انتظار ما از مدیریت دانش مشتری، خلق بیشترین ارزش از دانش و مدیریت دانش در یک سطح استرتژیک است.

نقشه فرآیند crm

در این بخش یک نقشه فرآیند که فرآیندهای ب و کار مرتبط با crm و km را در بر می‏گیرد، ایجاد می‏کنیم. این نقشه، نتیجه تحقیقات مداوم برای ترکیب تلاشهای ادراکی تئوری و تلاشهای عملی است.

نقشه فرایند، شامل تمام فرآیندهای شناخته شده ب و کار که با اجرای موفقیت آمیز ckm در سازمان مرتبط بوده اند است. یک مشخصه مهم نقشه این است که بر اساس نیازها و خواسته ‏ های مشتری است.

چارچوب پیشنهادی برای اجرا

ما چهار پیشنهاد برای بهبود موفقیت آمیز فرآیندهای crm توسط km بر اساس مفاهیم ب و کار ارائه می ‏دهیم. این پیشنهادها می‏توانند در یک چارچوب مدیریتی برای پیاده‏ سازی استراتژی crm مبتنی بر دانش، فرآیندها، سیستم‏ها و تغییر مدیریت سازمان دهی گردد.

این چارچوب می‏تواند به عنوان یک راهنما برای متخصصان مورد استفاده قرار گیرد و به‌موجب آن به کم شکاف بین منافع شناخته شده تئوری و دستیافته ‏های عملی از اجرای ckm کمک کند.

اجزای چارچوب پیشنهاد شده می‏توانند به شکل زیر نشان داده شوند:

استراتژی- درک دانش مشتری به عنوان یک منبع با ارزش در نوآوری محصول و بهبود فرآیند.

برای تحت کنترل درآوردن پتانسیل فرآیندهای ckm و پشتیبانی از سیستم‏های مناسب، مدیریت ارشد می‏باید مشتریان را به عنوان یک منبع با ارزش دانش بشناسد.

فرآیندها- تطبیق دادن فعالیتهای km با فرآیندهای crm

یکپارچه‏ سازی فرایندهای حمایتی km با عملکرد حقیقی مدیران روابط، موجب قدرتمند شدن فرایندهای crm توسط دانش مشتری می‏شود. به بیان دیگر پیامد در نظر گرفتن km به عنوان وظیفه‏ای جداگانه، کاهش کارایی است. بر این اساس، بهترین شیوه برای مدیریت کارامد دانش، یکپارچه سازی نامرئی آن با فرایندهای اصلی است.

سیستم‏ها- ایجاد یک مخزن دانش یکپارچه در محدوده سازمان

دیدگاهی یکپارچه از داده‏های مرتبط با مشتری به علاوه مجموعه‏ای از سیستم‏های مرتبط، یک فاکتور حیاتی موفقیت است. یک مخزن مرکزی دانش می‏تواند به ما در فایق آمدن بر مرزهای منطقه‏ای و تفکیک بین واحدهای کاری کمک کند. انبار دانش همچنین یک پیش نیاز حتمی برای برقراری ضوابط و معیارها برای ارزی ارزش مشتری و رقابت بازاری در گروههای مختلف محصولات است.

تغییر مدیریت- تشویق مدیران روابط برای تسخیر و انتشار دانش مشتری

علاوه بر درک مشتری به عنوان یک منبع ارزشمند دانش، مدیریت ارشد برای تشویق یک فرهنگ سازمانی که کارکنان در آن برای تسهیم دانش «برای، از و درباره» مشتریان با یکدیگر و استفاده از دانش فراهم آورده شده توسط دیگران برانگیخته شوند، تلاش می کند.

نتیجه ‏گیری

crm به‌طور سنتی به‌عنوان ابزاری برای ارتباط دادن مشتریان به شرکت توسط برنامه ‏های وفاداری مختلف معروف است، اما شاید بزرگترین منبع ارزش را کنار گذاشته بود: دانش موجود در مشتریان. زمانی‌که هر دوی km و crm برای به‌دست آوردن دانش مشتری متمرکز می‏شوند، مدیریت دانش مشتری، به عنوان یک فرایند استرات‍‍‍ژیک در سازمانهایی که مشتریان خود را از دریافت منفعلانه محصولات و خدمات فراتر برده و با دادن اختیار به عنوان شرکای دانش، در نظر می‏گیرند، ظهور می‏کند. چارچوب مطرح شده در این مقاله برای اجرای مدیریت دانش مشتری، متخصصان را در به‌کارگیری موفقیت آمیز دانش برای، از و درباره مشتری در جهت نیل به کارائی بیشتر نوآوری‏های ckm یاری می‏کند. لازم به ذکر است که در این راه و برای به خدمت‏گیری تمامی دانش مشتری، مدیریت هر سه جریان دانش بطور همزمان ضروری است. ?

منابع

1- michael gibbert, marius leibold, gilbert probst, (2002) five styles of customer knowledge mana ent, and how smart companies use them to create value, european mana ent journal vol. 20, no. 5, pp. 459–469.

2- harald salomann, malte dous, lutz kolbe, walter brenner, (2005) rejuvenating customer mana ent: how to make knowledge for, from and about customers work, european mana ent journal vol. 23, no. 4, pp. 392–403.

3- taylor, s.a. and baker, t.l. (1994) an essment of the relationship between service quality and customer isfaction in the formation of consumers’ purchase intentions. journal of retailing 70(2), 163–178.

4- garcia-murillo, m. and annabi, h. (2002) customer knowledge mana ent. journal of the operational research society 53, 875–884.

5- davenport, t.h., harris, j.g. and kohli, a.k. (2001) how do they know their customers so well? mit sloan mana ent review 42(2), 63–73.

6- turban.e,mclean.e (2002) ,”information technology for mana ent” ,3 rd ed ,john wiley & sons.inc.

7- hammer.m,stanton.s.a,(1994),”reengineering work: don’t automate obliterate” ,harvard business review ,(68:4),104-112

8- ray.p (1994),”collaborative information systems and business process design using simulation”,ieee communications ,(32), pp .44-50.

9 -gebert, h., geib, m., kolbe, l.m. and brenner, w. (2003) knowledge-enabled customer relationship mana ent. journal of knowledge mana ent 7(5), 107–123.

10- davenport, t.h. and glaser, j. (2002) just-in-time delivery comes to knowledge mana ent. harvard business review 80(7), 107–111.

11- bhatt, g. (1998), “managing knowledge through people”. knowledge and process mana ent: journal of business transformational, vol.5 no.3, pp. 165-71.

12 – gl er, p. (1998), “the knowledge factor”, cio,15 december, pp.1-9.

13- patricia seybold group. an executive’s guide to crm, march 21,2002

14- sparks.g(2005),”the business process model”, in http//:www.sparxsystems.com.au/whitepapers/the_cl _model.pdf . [april 2005].

‍15- تامس اچ دانپورت، لارنس پرو «مدیریت دانش» مترجم حسین رحمان سرشت، واحد آموزشی شرکت طراحی ی و تامین قطعات ایران خودرو، 1379


نویسنده: بابک ابراهیمی – محمدرضا غلامیان – مریم خواجه افضلی
منبع: تدبیر – شماره 178 – 1385






مشاهده متن کامل ...
نکاتی در مورد آمادگی جسمانی قبل از اسکی
درخواست حذف اطلاعات

آیا می توان آمادگی جسمانی لازم برای اسکی را سریع به دست آورد؟


سیمون مکین تایر اتریشی وقتی یک پسر بچه بود، اولین پیچ های خودش را در اسکی اجرا کرد و از آن موقع به بعد هر ساله مشغول اسکی می باشد. اسکی، او را به همه جای دنیا برده است، از دامنه های بریتیش کلمبیا گرفته تا برف های پودری در ژاپن. او که چهار فصل سال را در فرانسه، ایتالیا و آندورا مشغول اسکی بوده است، می گوید: چالش بعدی من این است که امسال زمستان دختر سه ساله ام را برای آموزش اسکی ببرم.


سیمون مدیر فروش کلبه های ییلاقی در ski total می باشد.


فرض کنید سه هفته تا شروع تعطیلات اسکی بیشتر باقی نمانده است و شما کمی نگران هستید. همه ی کارها را انجام داده اید: رزرو کلبه ، پرداخت بیمه، و حتی یداری یک کاپشن جدید برای اسکی، اما یک مورد بسیار مهم را از قلم انداخته اید.


هیچ کاری برای آمادگی جسمانی خود انجام نداده اید.


آیا مهم است؟ بله البته که مهم است. اسکی یک فعالیت فیزیکی شدید است و ورزشی است که شما چند ساعت در روز و احتمالا شش روز متوالی در ارتفاع، آن را انجام می دهید. در حالی که هیچ بخشی از زندگی ما در قرن بیست و یکم ما را برای چالش های اسکی آماده نمی کند: ساعت ها درگیر ترافیک هستیم، با ماشین به فروشگاه بزرگی مثل شهروند می رویم و هر آنچه را که می خواهیم، برمی داریم و با یک چرخ تا ماشین می بریم، با فرزندانمان در مورد تکالیفشان بگو مگو داریم و ……


البته اگر شما می خواهید فقط در بالکن یک رستوران کوهستانی بنشینید و نوشیدنی خود را بنوشید، مشکلی نیست. اما اگر عاشق اسکی هستید و می خواهید بیشترین استفاده را از هر روز خود در کوهستان ببرید، باید بدن خود را آماده کنید.


آمادگی جسمانی سریع برای اسکی


حالا وقت آن رسیده است که عضلات خود را بیدار کنیم.


خوشبختانه حتی یک تمرین دو سه هفته ای می تواند مؤثر باشد. راب مَدِن از متخصصین آمادگی جسمانی در chhp که در تیم اسنوبرد کانادا نیز فیزیوتراپیست می باشد، این موضوع را تأیید می کند. به نظر او اگر بخواهیم ایده آل عمل کنیم باید قبل از شروع اسکی برنامه ی ویژه ای برای تمرین به مدت 8 تا 12 هفته داشته باشیم اما یک برنامه ی دو سه هفته ای هم می تواند سودمند باشد بسته به این که چقدر در کار خود جدیت داشته باشید و چه تمریناتی را انجام می دهید.


جان نونان با این نظر موافق است. وی سابقا سرمربی حرفه ای ورزشکاران برای تیم اسکی park and pipe می باشد و در حال حاضر مربی قدرتی و شایسته سازی در rlfc می باشد. او می گوید: شما نمی توانید یک شبه قدرت عضلانی خود را افزایش زیادی بدهید. اما تحقیقات نشان می دهد که حتی با یک تمرین کوتاه مدت (یعنی کمتر از دو هفته) بدن می تواند از نظر عصبی آمادگی لازم را پیدا کند و هماهنگی، زمان بندی و سرعت انقباض عضلات بدن به این طریق افزایش می یابد.


او چنین می گوید: ” این تمرین کوتاه مدت به تنهایی می تواند باعث ثبات و تعادل بیشتر اسکی باز شود و ریسک بروز آسیب دیدگی را کاهش دهد.”


به این ترتیب دیگر هیچ بهانه ای قابل قبول نیست. بدن خود را به تدریج آماده کنید. اگر تا به حال ورزش نکرده اید و یا از سلامت خود مطمئن نیستید و یا در مورد وجود آسیب دیدگی در بدن خود تردید دارید، قبل از اقدام به ورزش، ابتدا بهتر است با پزشک خانواده ی خود (gp) م کنید. سپس تعطیلات آینده را در نظر خود مجسم کنید که باعث ترغیب بیشتر شما برای انجام ورزش می شود. حال وقت اقدام و عمل است.


در این مقاله، با کمک مختصری از جانب متخصصین این امر، برنامه ای حاوی پنج نکته برای تمرین آماده کرده ایم که برای افزایش آمادگی جسمانی در آ ین روزها مؤثر است و باعث می شود در تعطیلات بیشترین استفاده را از برنامه ی آمادگی جسمانی خود ببرید.


1. بر روی آمادگی قلبی عروقی خود کار کنید.


آمادگی جسمانی سریع برای اسکی


دوچرخه ثابت


افزایش آمادگی قلبی عروقی باعث می شود که با قدرت بیشتر و به مدت طولانی تر اسکی کنید و همچنین به شما کمک می کند که بعد از تلاش های فیزیکی، قدرت خود را سریع تر بازی د. اما اگر شما نوع فعالیت را دوست نداشته باشید، پیشرفت زیادی نخواهید کرد. راب مَدِن می گوید: ” مهم ترین چیز در ورزش این است که ورزشکار درگیر فعالیت ورزشی شده و در آن جدیت به ج دهد و اگر ورزشکار آن را دوست نداشته باشد، این اتفاق رخ نخواهد داد. ”


اگر ی قبلا دوی ملایم انجام می داده است و از آن لذت می برده است، بنابراین دویدن برای او نرمش مناسبی است یا اگر ی با دویدن راحت نیست، می تواند سریع راه برود. چند برنامه ی آماده و رایگان به نام “couch to 5k” برای دو وجود دارد که به صورت آنلاین در دسترس است و به شما کمک خواهد کرد تا بتوانید راه رفتن را به دویدن تبدیل کنید.


مَدِن می گوید: شما همچنین می توانید از نرمش هایی مثل دوچرخه ثابت، و یا کلاس هایی مثل ایروبیک یا آمادگی جسمانی بهره ببرید. در این کلاس ها نرمش ها به تناوب تغییر می کنند، ضربان قلب را افزایش داده و دوباره کاهش می دهند. ایده آل این است که سه بار در هفته این برنامه را داشته باشید (نوع تمرین خیلی مهم نیست) مهم این است که سعی کنید همان ح اوج و فرود تلاش فیزیکی اسکی را در نرمش های خود داشته باشید.


نیل مک کلین مارتین، رئیس فیزیوتراپی در کلینیک ورزشی کَمونی طرفدار ورزش tabata می باشدو” این نرمش یک نوع hiit (high intensity interval training) ( ورزش متناوب با شدت زیاد) می باشد که در آن 20 ثانیه ورزش شدید و بعد 10 ثانیه استراحت یا ورزش ملایم داریم و این کار هشت بار تکرار می شود.”


به نظر می رسد که جمعا در حد سه دقیقه ورزش شدید می باشد، اما انجام این ورزش در طول دو هفته می تواند بسیار نتیجه بخش باشد. البته شما باید بین تمرینات خود، یک روز فاصله در نظر بگیرید. می توانید ورزش های مک کلین مارتین را در برنامه ی تاباتای خودش befitapps.com مشاهده کنید.


2. ثبات، قدرت و هماهنگی خود را افزایش دهید.


به گفته ی یک فیزیوتراپیست اسکلتی عضلانی و مربی توانبخشی به نام مَ ین لِ ت که در بدنسازی بخش جنوبی لندن مشغول به کار است، ” از آنجایی که ماهیت ورزش اسکی به گونه ای است که تعادل و ثبات ندارد، شما باید در آن از تعادل خوبی برخوردار باشید و وزن خود را به سرعت از یک پا به پای دیگر منتقل کنید و بنابراین یکی از آمادگی های مهم برای پیست، افزایش ثبات می باشد.”


او با در نظر گرفتن این موضوع، یک سری نرمش ها را برای عضلات مرکزی بدن و پاها طراحی کرده است که در ویدیوی زیر نشان داده شده است. این در واقع، قسمتی از برنامه ی هفت هفته ای آمادگی جسمانی قبل از اسکی می باشد که برای افزایش قدرت و نیروی شما مؤثر است. اما اگر شما فقط دو سه هفته فرصت دارید، به پیشنهاد او بهتر است همه ی انرژی خود را بر تمرینات تعادل سازی متمرکز کرده، هر هفته سه بار و هر بار مدت 20 تا 30 دقیقه این تمرینات را انجام دهید.



1. plank : در ح press- up قراربگیرید و نرمش را شروع کنید. آرنج ها ی خود را خم کنید و وزن خود را بر روی بازو قرار دهید نه بر روی دست ها. بدن شما باید از شانه تا مچ پا در امتداد یک خط مستقیم باشد. شکم خود را چند ثانیه تو بدهید و شما چربی سوزی را احساس خواهید کرد.


آمادگی جسمانی سریع برای اسکی


2. اسکات: به هنگام ایستادن بر روی طرف نرم bosu (این وسیله در واقع توپ نیمه ی سوئیسی است) این نرمش را انجام دهید. اگر این وسیله را در اختیار ندارید، با اسکات های معمولی شروع کنید و به اسکات روی یک پا برسید.


آمادگی جسمانی سریع برای اسکی


3. اسکات ایزومتریک: خم شدن عمیق زانوها با پشت صاف بر روی دیوار.


آمادگی جسمانی سریع برای اسکی


4. توپ سوئیسی: روی یک زیرانداز بدنسازی دراز بکشید و یک توپ سوئیسی زیر پای خود بگذارید. توپ را به جلو و عقب بچرخانید. سعی کنید هر بار با یک پا توپ را حرکت دهید.


آمادگی جسمانی سریع برای اسکی


5. لی لی جانبی: هر دو پا را موازی و در حد عرض چوب اسکی باز نگه دارید. سعی کنید به هنگام انجام این حرکت دست ها را ثابت نگه دارید. بیست بار این تمرین را تکرار کنید.


آمادگی جسمانی سریع برای اسکی


بسیاری ازمتخصصین آمادگی جسمانی برای اسکی نرمش dynamic lunges را توصیه می کنند که ظرفیت کاری عضلات همسترینگ و سرینی را افزایش می دهند. به عقیده ی نیل مک کلین مارتین، این نرمش اگر به صورت متناوب و با وضعیت قرارگیری صحیح شانه ها، لگن و پاها، در حالی که زانوها در راستای پا باشند انجام گیرد، از درد شدید عضلانی در روزهای دوم و سوم تعطیلات شما کاهش می دهد.


3. در روز شروع اسکی عضلات خود را گرم کنید.


آمادگی جسمانی سریع برای اسکی


کشش صبحگاهی. چرخش لگن


وقتی که به پیست می روید، همچنان به آمادگی جسمانی خود فکر کنید. به گفته ی راب مَدِن، گرم بدن نه تنها سطح عملکرد شما را بالا می برد بلکه باعث کاهش دردهای عضلانی در انتهای روز می شود و از آن هم مهم تر ریسک بروز آسیب دیدگی را کاهش می دهد.


آمادگی جسمانی سریع برای اسکی


او می گوید: به مدت ده دقیقه نوعی فعالیت بدنی انجام دهید که باعث افزایش ضربان قلب و گرم عضلات بشود اعم از یک پیاده روی سریع از محل اقامت تا پیست در هر روز صبح و پس از آن کشش های دینامیک و پویا مثل تاب دادن دست و پا، چرخش بالاتنه، لانژ و چرخش های لگن به سمت داخل و خارج. این حرکات را خیلی شدید انجام ندهید. مدن می گوید،” این کشش ها باید کشش های ملایمی باشند و از طریق دامنه ی حرکت مفصل صورت بگیرند.”


آمادگی جسمانی سریع برای اسکی


او همچنین بیان می کند که کشش ثابت (استاتیک) ـ یعنی ثابت نگه داشتن عضلات در یک ح ـ تأثیر خیلی کمی بر کاهش ریسک آسیب دیدگی یا درد عضلانی دارد.


4. بدانید که چه موقع باید از ورزش دست بکشید.


اگر شما کاملا آماده نباشید، باید بدانید که در روز پیست چگونه عمل کنید. در غیر این صورت، شما روز را با خستگی به پایان می رسانید. احتمالا شنیده اید که خیلی از اسکی بازان عبارت سندرم روز سوم را به کار می برند. در وسط تعطیلات، بعد از بیدار شدن از خواب، شما احساس می کنید بدن کاملا خشک بوده و احساس خستگی و گیجی به شما دست می دهد و بعد از 24 ساعت کاملا توانایی خود را برای اسکی از دست می دهید.


این که به موقع ورزش را رها کنید به طور قابل ملاحظه ای ریسک بروز آسیب دیدگی ها راکاهش می دهد. نیل مک کلین مارتین صدها آسیب دیدگی زانو را در کمونی ( در حدود 50 acl یا پارگی رباط صلیبی در هر سال) مشاهده کرده است و می داند که علت اصلی آنها خستگی می باشد.


او می گوید،” اغلب بعد از ناهار شما خسته هستید و عضلات شما واکنش خوبی از خود نشان نمی دهند و به همین دلیل اسکی شما متفاوت خواهد بود. مفصل ها و رباط ها در این زمان قدرت کمتری دارند. شرایط سخت تر را هم باید به آن اضافه کرد مثل پیست هایی با برآمدگی های زیاد و یا برفاب و برف پودری که بارها روی آن اسکی شده است. بی شک پایان چنین روزی شروع یک آسیب دیدگی خواهد بود. مک کلین می گوید به بدن و ذهن خود گوش کنید. از این وسوسه اجتناب کنید که فقط همین یک دور را هم بروم، بعد تمام می کنم. مطمئنا شما هم ترجیح می دهید زودتر دست بکشید ولی با ح ی سرحال و شاداب تا این که دیرتر ولی در یک آمبولانس.


5. روز را با ” بازی فعال” به پایان برسانید.


مک کلین مارتین می گوید: “اسم بازی، بازی فعال است”. بنابراین بعد از اتمام ورزش، درست نیست که در نزدیک ترین صندلی کافه فرو بروید و چند تایی هم نوشابه بخورید. مستقیم به محل استراحت خود برگردید و پنج تا ده دقیقه با کفش های معمولی پیاده روی کنید. این کار باعث می شود که خون موجود در پاها به جریان افتاده و از ترکیبات شیمیایی مضر در آنها جلوگیری شود. پس از آن دوش بگیرید ( شاید بهتر باشد سه بار و در هر بار 30 ثانیه آب خیلی سرد بر روی هر دو پا بریزید تا باعث جریان شدید خون شود) و در آ یک کشش سریع برای عضلات سرینی و چهار سر انجام دهید و بعد شما می توانید برای تفریح شبانه ی خود بیرون بروید. این باعث می شود که در پاهای خود خیلی کمتر احساس سفتی، خشکی، انقباض و خستگی داشته باشید.


 


راب مَدِن در chhp مشغول تمرین دادن به یک اسکی باز می باشد


نویسنده: سیمون مک این تایر (simon mcintyre)


وی مدیر فروش ski total، esprit و inghams می باشد و آمادگی جسمانی برای اسکی را بسیار جدی می گیرد. او می گوید: ” با رسیدن فصل اسکی، برنامه ی تمرین خود را در بدنسازی تغییر می دهم تا برای پیست آماده شوم. این به معنی جلسات کاردیوی بیشتر و طولانی تر (برای تقویت قلب و عروق) و تقویت بیشتر عضلات پا می باشد. برای افزایش قدرت در پاها، بعضی تمرین ها را بیشتر انجام می دهم مثل اسکات، کار با توپ طبی ( توپی سنگین، منسجم و بزرگ که برای تمرین به کار می رود) و weight machines (دستگاه های بدنسازی که از جاذبه به عنوان منبع اصلی مقاومت استفاده می کند). همچنین برای تقویت سیستم قلبی عروقی، rowing machine (ماشین پاروزنی) و cross trainer (اسکی فضایی)، دستگاه های مفیدی می باشند.


آمادگی جسمانی سریع برای اسکی



مشاهده متن کامل ...
آموزش گام به گام اسکی صحیح
درخواست حذف اطلاعات

1.چگونه اسکی کنیم
همه تکنیک ها در اسکی به وسیله اصول اولیه اسکی بازی و اغلب همراه با یکدیگر اجرا می شوند. همه چیز کامل توضیح داده شده است در این بخش چگونگی کارکرد تکنیک ها، نحوه اجرای آن ها و…


2- پوشیدن چوب اسکی


با اینکه پوشیدن چوب اسکی ها بسیار ساده است، بسیاری از مبتدیان برای پوشیدن چوب اسکی های خود با مشکل مواجه می شوند. اصول اولیه ای برای انجام این کار وجود دارد که با رعایت آن ها، انجام این کار بسیار ساده می شود.


آماده شدن (setting yourself up)


قبل از پوشیدن چوب اسکی ها باید موارد زیر را بررسی کنید:


• چوب اسکی ها باید در عرض شیب (در زاویه 90 درجه نسبت به خط سقوط) قرار بگیرند. این کار باعث می شود که هنگام پوشیدن آن شروع به سر خوردن نکنند و زمانی که آن ها را پوشیدید، در عرض شیب قرار می گیرید و سر نخواهید خورد. باید مراقب باشید که چوب اسکی ها در جهت عرض شیب موضعی نباشند، زیرا یک اشتباه کوچک در محاسبه باعث سر خوردن چوب اسکی ها می شود.


• اطمینان حاصل کنید که هیچ تکه برفی زیر پوتین اسکی نباشد، زیرا اگر مقدار زیادی برف در کف پوتین اسکی باشد، فی ها به خوبی بسته نخواهند شد. برای پاک برف، راحت ترین راه این است که با بخش های زیر پنجه و پاشنه به قسمت جلویی فی ضربه بزنید تا برف از کف پوتین جدا شود.


باید بدانید که گاهی اوقات باید کمی محکم ضربه بزنید. این امر باعث می شود که چوب اسکی نیز از وضعیت درست خود خارج شود. اگر این اتفاق افتاد، باید دوباره آن را در موقعیت درست قرار دهید. همچنین زمانی که برف را پاک کردید، اگر پای خود را دوباره روی برف قرار دهید، ممکن است برف بیشتری به کف پوتین بچسبد، پس بهتر است که پوتین ها را به صورت تک تک قبل از پوشیدن چوب اسکی تمیز کنید.


• همواره اول چوب اسکی دره را بپوشید. برای پوشیدن این چوب اسکی، کف پوتین اسکی باید با کف چوب اسکی زاویه ی انی داشته باشد، در غیر این صورت جلوی پوتین به خوبی درون فی قرار نمی گیرد. قرار دادن پوتین اسکی در زاویه درست زمانی که چوب اسکی کوه را اول می پوشید، بسیار سخت خواهد شد.


• اگر باتوم به همراه دارید، از آن برای حفظ تعادل در زمانی که می خواهید کف پوتین را تمیز کنید، استفاده کنید. ایستادن بر روی یک پا، روی سطحی لغزنده با داشتن پوتین هایی غیرعادی در پا زمانی که به این کار عادت ندارید، کار راحتی نیست.


بدیهی است که ترتیب انجام این کارها باید هماهنگ و تمرین شده باشند، اما اگر این ترتیب را رعایت کنید، هنگام پوشیدن چوب اسکی مشکلی نخواهید داشت.


پوشیدن چوب اسکی


برای قرار دادن پوتین ها درون فی ها، باید پوتین ها را به اندازه زاویه چوب اسکی ها خم کنید و زبانه جلوی پوتین را به محل پنجه در جلوی فی ها فشار دهید. سپس پاشنه پوتین را هم راستای قسمت پشتی فی قرار دهید و سپس پاشنه پوتین را به سمت پایین و درون محل پاشنه حرکت دهید. زمانی که پاشنه درون محل پاشنه فی قرار گرفت، پاشنه را به سمت پایین فشار دهید تا جایی که محل پاشنه در جای خود محکم شود و اهرم فی به سمت بالا بپرد. این بخش بسیار ساده است. بخشی که بیشتر افراد با آن مشکل دارند، قرار گرفتن در موقعیتی است که بتوانند چوب اسکی را بپوشند.


اشتباهات متداول


• قرار ندادن چوب اسکی ها در عرض شیب


• ابتدا، پوشیدن چوب اسکی کوه


• عدم تنظیم مجدد عقب فی ها


• پاک ن برف از کف پوتین ها


• قرار ندادن پوتین ها در زاویه ای ی ان با چوب اسکی


چگونه اسکی کنیم ؟


3- در آوردن چوب اسکی


در مقایسه با نحوه پوشیدن چوب اسکی، درآوردن چوب اسکی بسیار ساده است. کاری که باید انجام دهید به صورت زیر است:


• اطمینان حاصل کنید که در وضعیت ثابتی قرار دارید و به اطراف سر نمی خورید (معمولا چوب اسکی ها در عرض شیب قرار می گیرند).


• به وسیله باتوم اهرم پاشنه در عقب فی را فشار دهید و همزمان وزن را از روی پاشنه پوتین بردارید.


• سپس محل پاشنه به سمت بالا می چرخد (حرکت می کند) و پاشنه پوتین را آزاد می کند، در نتیجه می توانید پوتین را خارج کنید. سپس همین کار را با چوب اسکی دیگر انجام دهید.


برداشتن وزن از روی پاشنه پوتین بسیار مهم است، در غیر این صورت قادر به آزاد پوتین نخواهید بود. این که کدام یک از چوب اسکی ها را اول از پا خارج کنید چندان مهم نیست، با این حال خارج چوب اسکی کوه در ابتدا و بعد از آن خارج چوب اسکی دره راحت تر است.


اشتباهات متداول


• برنداشتن وزن از روی پاشنه


• قرار نگرفتن در وضعیت درست که باعث می شود در زمان درآوردن چوب اسکی سر بخورید.


چگونه اسکی کنیم ؟


4.حمل چوب اسکی ها 
راحت ترین روش برای حمل چوب اسکی ها، نگه داشتن آن ها بر روی یک شانه با یک دست است. برای انجام این کار، اولین مرحله قرار دادن کف چوب اسکی ها بر روی یکدیگر است.


در حالی که چوب اسکی ها به صورت عمود قرار گرفته اند، هر چوب اسکی را به وسیله محل پنجه فی نگه دارید. در حالی که یکی از چوب اسکی ها کمی بالاتر از دیگری قرار دارد، کف چوب اسکی ها را روی هم قرار دهید و چوبی که بالاتر قرار دارد را روی دیگری سر دهید تا ترمز ها درون یکدیگر گیر کنند. نگهداری چوب اسکی ها به این شکل، حمل آن ها را آسان تر می کند.


مراقب باشید که چوب اسکی ها به ی برخورد نکنند. چوب اسکی ها را روی هر شانه ای که می خواهید قرار دهید، به نحوی که محل جلوی فی ها روی شانه قرار بگیرد. وقتی این کار را انجام می دهید، چوبی که بالاتر قرار دارد، باید در زیر دیگری و روی شانه قرار بگیرد. این کار باعث می شود که چوب اسکی رویی به سمت جلو سر نخورد و حمل آن ها راحت تر صورت بگیرد. برای نگهداشتن چوب اسکی ها در این وضعیت، سر چوب اسکی ها را با دست به سمت شانه ای که چوب اسکی ها روی آن قرار دارد، فشار دهید. اکنون باتوم را در دست دیگر بگیرید.


زمانی که چوب اسکی ها را به این شکل حمل می کنید، مراقب باشید که با آن ها به ی یا چیزی ضربه نزنید. در زمان حرکت، چوب اسکی ها را به اطراف نچرخانید و وقتی به اطراف می چرخید، مراقب عقب چوب اسکی ها باشید. به دلیل دشواری حرکت با پوتین های اسکی بروی برف، باید در هنگام حمل چوب اسکی ها، بیشتر مراقب باشید. وقتی به محل شلوغی مانند صف بالابر رسیدید، با احتیاط چوب اسکی ها را بدون ضربه زدن به ی یا چیزی از روی شانه بردارید و آن ها را به صورت عمودی در کنار خود قرار داده، با دست از قسمت بالای فی نگه دارید. نگهداشتن چوب اسکی ها در این وضعیت، وزن آن ها را از روی شانه برداشته و برای افرادی که در اطراف شما هستند، ایمنی بیشتری دارد. وقتی به جلو حرکت می کنید، چوب اسکی ها را با یک دست بلند کرده و بعد از جلو رفتن، دوباره روی زمین بگذارید.


روش دوم حمل چوب اسکی این است که بعد از قرار دان کف چوب ها روی یکدیگر و قفل آن ها از قسمت بالای محل پنجه فی ، آن را به صورت عمودی گرفته و حمل کنید.


چگونه اسکی کنیم ؟


5.هشت (شاس نژ)


هشت یعنی چوب اسکی ها را به صورت هشت دربیاوریم. این وضعیت ثبات زیادی ایجاد می کند و به عنوان ترمز نیز عمل می کند. با اینکه هشت برای انی که می توانند به خوبی اسکی کنند، چندان مورد استفاده نیست، اما راحت ترین راه برای شروع یادگیری اسکی است.


وضعیت هشت


برای هشت ، چوب اسکی ها را به صورت 8 دربیاورید، به نحوی که سر چوب اسکی ها، ده سانتی متر از هم فاصله داشته باشند و در انتهای آن ها این فاصله بیشتر شود. این فاصله ده سانتی متری باعث می شود که سر چوب اسکی ها نزدیک به هم باقی بمانند و به اندازه کافی فاصله داشته باشند که به یکدیگر برخورد نکنند و روی هم سوار نشوند. فاصله انتهای چوب اسکی ها تغییر می کند و این فاصله بر اساس کاری که می خواهید انجام دهید، تنظیم می شود.


وضعیت هشت، ثبات زیادی دارد، زیرا هر چه فاصله پاها بیشتر باشد، حفظ تعادل در سرعت های پایین راحت تر است. شکل 8 به عنوان ترمز نیز عمل می کند که باعث می شود این وضعیت برای کنترل در سرعت های پایین بسیار خوب عمل کند. ممکن است فکر کنید این وضعیت چندان طبیعی به نظر نمی رسد و در واقعیت نیز همین طور است، اما این وضعیت باعث افزایش کنترل و ثبات در زمان یادگیری می شود.


هدف از هشت


هدف از هشت یک چیز است؛ اینکه به ما اجازه